B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
TRN VNH PHÚ
ÁNH GIÁ TÁC NG CA ÀO TO
NGUN NHÂN LC N THU NHP CA H GIA ÌNH
TRÊN A BÀN HUYN THNH PHÚ,
TNH BN TRE LUN VN THC S KINH T
Thành ph H Chí Minh- Nm 2015
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHệ MINH
Hc viên thc hin Trn Vnh Phú
LI CM N
hoàn thành đ tài này mt cách hoàn chnh, bên cnh s n lc c gng
ca bn thân còn có s hng dn nhit tình ca QuỦ thy cô, cng nh s đng
viên ng h ca gia đình, bn bè, đng nghip trong thi gian hc tp và thc hin
đ tài. Tôi xin chân thành bày t lòng bit n đn Thy Phm Khánh Nam, ngi
đã tn tình giúp đ, góp Ủ và to mi điu kin tt nht cho tôi hoàn thành đ tài.
Cui cùng, xin chân thành bày t lòng bit n đn quỦ Thy Cô trong
Trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh đã tn tình truyn đt nhng
kin thc quỦ báo cng nh to mi điu kin thun li nht cho tôi trong sut
thi gian hc tp, nghiên cu và thc hin đ tài mt cách hoàn chnh. c bit,
gi li cám n chân thành đn Thy Nguyn Quang, Khoa Kinh t v nhng kin
thc trao đi, giúp tôi hoàn thành đ tài này.
Mc dù tôi đã có nhiu c gng hoàn thin lun vn bng tt c s nhit
tình và kh nng ca mình, tuy nhiên không th tránh khi nhng thiu sót, rt
mong nhn đc s đóng góp chân thành t quỦ Thy Cô và các bn./.
MC LC
LI CAM OAN
LI CM N
MC LC
DANH MC CÁC BNG
5.3. Phng pháp kt ni đim xu hng 40
5.4. Phng vn chuyên gia, phng vn nhóm, phng vn sâu h gia đình 44
CHNG 6: KT LUN VÀ GI Ý CHÍNH SÁCH 47
6.1. Kt lun 47
6.2. Gi Ủ chính sách 49
6.3. u đim, hn ch và hng nghiên cu mi ca đ tài 50
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
DANH SÁCH CÁC BNG BIU
Bng 3.1: ụ ngha, đn v đo ca các bin s trong mô hình 16
Bng 5.1.1: Thng kê mô t các bin s trong mô hình 29
Bng 5.1.2: Trình bày h s tng quan theo cp ca tt c các bin s trong mô
hình 32
Bng 5.1.3: So sánh thng kê thu nhp trung bình trc và sau đào to 33
Bng 5.3.1: Thng kê mô t và xác sut tham gia đào to và không đào to 41
Bng 5.3.2: S quan sát gia 02 nhóm có tham gia đào to và không đào to đc
đem ra so sánh 42 DANH MC S , HÌNH V, TH
S đ 1.1: Khung phân tích đ tài 13
S đ 1.2: Quy trình phân tích đ tài 20
th 1.1: Thu nhp trung bình trc và sau đào to 33
TÓM TT LUN VN
Bài vit này đóng góp vào dòng nghiên cu v vn đ đào to và thu nhp,
h, vi 148.178 nhân khu), trình đ dân trí thp, t l h nghèo cao. Qua kt qu bình
ngh h nghèo cui nm 2014, toàn huyn có 3.897 h nghèo, chim t l 10,86%, h
cn nghèo 2.566 h, chim t l 7,15%; huyn có 08/18 xã đc Chính ph công nhn
là bãi ngang ven bin đc bit khó khn theo chng trình 135, ngun nhân lc và c
s h tng ca huyn còn nhiu hn ch, do đó Trung ng, tnh tp trung đu t nhiu
chng trình, chính sách , trong đó vic đào to ngun nhân lc đc quan tâm hàng
đu đ gii quyt vn đ quan trng sau: (1) “Cht lng ngun nhân lc ca huyn
còn nhiu hn ch”; (2) “T trng lao đng trong nông nghip còn cao. Lao đng
thiu vic làm và không có vic làm còn nhiu. T l h nghèo cao, t l lao đng
qua đào to thp”; (3) “Thu nhp bình quân đu ngi ca huyn thp”.
Theo án “ào to ngh cho lao đng nông thôn” ca y ban nhân dân
huyn Thnh Phú thc hin Quyt đnh 1956/Q-TTg ngày 27 tháng 11 nm 2009 ca
2
Th tng Chính ph v phê duyt đ án “ào to ngh cho lao đng nông thôn đn
nm 2020”, k hoch trung bình mi nm m 30 lp đào to ngh cho lao đng nông
thôn, đào to ngh cho 900 lt ngi, trong đó u tiên cho nhng h gia đình có thu
nhp thp (h nghèo) và h gia đình thuc các xã bãi ngang ven bin. Kinh phí đào to
khong 800 triu đng/nm; ngi đc đào to s đc h tr 100% hc phí, đc
cp tin n trong thi gian tham gia khóa hc và đc u tiên vay vn đ sn xut.
n nay, hiu qu ca chng trình đào to ngun nhân lc vn là du hi ln
v mc chính sách. Chng trình đào to có góp phn tng thu nhp, ci thin đi sng
ca gia đình đc đào to? Các yu t nào quyt đnh s thành công ca chng trình
đào to? nghiên cu cung cp bng chng lng hóa tác đng ca các chính sách ca
nhà nc đn cuc sng ca ngi dân s đóng góp quan trng trong vic xây dng
chin lc, chính sách kinh t xã hi.
Nghiên cu này nhm đánh giá tác đng ca đào to ngun nhân lc đn thu
nhp ca ngi đc đào to ngh trên đa bàn huyn Thnh Phú. Kt qu nghiên cu
s cho thy tính hiu qu ca chng trình đào to ngun nhân lc, t đó giúp các c
đa bàn huyn Thnh Phú, tnh Bn Tre. Huyn Thnh Phú có nhng đc đim phù hp
cho vic nghiên cu và s thun tin cho vic thu thp thông tin, tin hành điu tra, do
là huyn nghèo nht tnh, tng trng kinh t chm, qua đó s giúp cho nghiên cu có
tính tng quát cao hn, ít b thiên lch, kt qu nghiên cu có Ủ ngha thc tin cao
hn, có th suy rng ra phm vi toàn tnh Bn Tre; (iii) v ni dung: nghiên cu tp
trung vào các yu t c bn tác đng đn thu nhp ca h gia đình, bao gm: các yu
t liên quan đn đc đim cá nhân ca ngi đc đào to ngh nh đ tui, gii tính,
trình đ hc vn, đt sn xut, tài sn, chi tiêu, tit kim; ngoài ra còn các yu t nh
ngành ngh đc đào to, s nhân khu trong h gia đình, bnh tt, h gia đình có
tham gia các t chc đoàn th xã hi.
4
1.4. Phng pháp nghiên cu
C s d liu: tài s dng ngun d liu chính là d liu s cp đc thu
thp thông qua phng vn trc tip 180 h gia đình có thu nhp thp trên đa bàn
huyn, trong đó 50% h gia đình có tham gia và 50% h gia đình không tham gia vào
chng trình đào to.
S liu th cp: Thu thp t cc thng kê, các báo cáo ca y ban nhân dân
huyn Thnh Phú.
Phng pháp phân tích: tài s dng kt hp các phng pháp:
- kho sát tình hình thu nhp ca h gia đình, tình hình kinh t chung ca
huyn Thnh Phú, nghiên cu s dng phng pháp thng kê mô t.
- phân tích tác đng ca chng trình đào to ngun nhân lc đn thu nhp,
nghiên cu s dng 2 phng pháp: Mô hình hi quy và phng pháp kt ni đim xu
hng.
Mô hình hi quy bình phng ti thiu (OLS) có bin ph thuc là thu nhp
(income) và bin đc lp là:
lỦ thuyt và các nghiên cu thc nghim có liên quan.
Chng 3: Phng pháp nghiên cu: Chng này trình bày khung phân
tích, mô hình hi quy, chn mu và thu thp s liu, các bc thc hin nghiên cu:
Chng 4: Tng quan v chng trình đào to nhân lc và thu nhp ti
huyn Thnh Phú: Bng phng pháp thng kê mô t, s đa ra nhng đánh giá
tng quan v thc trng chng trình đào to nhân lc và thu nhp ca h gia đình
thông qua phân tích các s liu v dân s, lao đng, thu nhp, giáo dc và vic làm
trên đa bàn huyn. Qua đó, nghiên cu ch ra tác đng ca đào to nhân lc và các
yu khác nh hng đn thu nhp ca h gia đình.
6
Chng 5: Kt qu nghiên cu: Kim chng đnh lng nhm đánh giá tác
đng ca đào to ngun nhân lc đn thu nhp ca h gia đình trên đa bàn huyn
Thnh Phú; cui chng, tác gi mt ln na đánh giá li tác đng ca các yu t
bng kt qu hi quy tng tác gia các bin trong mô hình.
Chng 6: Kt lun và gi ý chính sách: Chng này s tóm lc li nhng
kt qu quan trng ca đ tài và đc bit là mô hình nghiên cu. ng thi, vn vng
nhng kt qu này vào các tình hung thc t. T đó, có nhng kin ngh chính sách.
Ngoài ra, chng này còn đánh giá li nhng đim mi cng nh nhng hn ch ca
đ tài đ t đó m ra nhng hng nghiên cu tip theo.
7
CHNG 2
C S LÝ THUYT
2.1. Lc kho các lý thuyt có liên quan
- Lý thuyt v vn con ngi (Human capital)
Theo Mincer (1974), Vn con ngi cng ging nh vn hu hình, mun có thì
công ngh; phù hp quy lut khách quan. Chuyn phát trin giáo dc và đào to t ch
yu theo s lng sang chú trng cht lng và hiu qu, đng thi đáp ng yêu cu
hi nhp quc t đ phát trin đt nc
(Ngun: Ngh quyt Hi ngh Trung ng 8 khóa XI).
-Vai trò ca giáo dc và đào to trong chin lc phát trin:
Giai đon
phát trin
c đim ca sn xut
kinh t
Thách thc ca nn
kinh t trng đim
Giáo dc, yêu cu
đào to
1. Thu
nhp thp,
nn kinh t
t cung t
cp
Phí chn nuôi, khu vc
đô th cung cp ngành
dch v và sn xut.
Nâng cao sn xut, to
ngun thu nhp.
Chuyn đi sang trng
cây công nghip, xây
dng c s h tng.
Giáo dc c bn, k
nng sinh k, đào
to kinh doanh và
có nhng hình thc
đi ca kinh t th gii,
giá c hàng hóa, s bin
đng ca t giá hi đoái.
bi các yu t chính
ca sn xut nh: Nhà
xng, đt đai, hàng
hóa và lao đng đn
gin. Vai trò chính ph
là cung cp s n đnh
v kinh t và chính tr.
S dng hàng hóa và
lao đng đn gin có
hiu qu.
trình đ thp, thay
đi tp hoán làm
vic, các bin pháp
kim soát vic tng
lng.
3. Thu
nhp trung
bình- đnh
hng đi
mi tng
trng
tâp trung vào sn xut và
xut khu. Sn xut hàng
hóa và dch v có giá tr
cao. Cnh tranh ch yu
da vào sn xut hiu
qu. Cht lng tt, k
k nng bao gm
làm vic theo nhóm,
thông tin và gii
quyt vn đ.
4. Thu
i mi dch v và sn
Tng tc, đi mi công
Phát trin cao, nn
10
nhp cao-
tng trng
theo đnh
hng đi
mi
xut. Vn hiu bit v
kinh t c bn. Th h
công ngh mi. Kh
nng cnh tranh ch yu
là cht xám, đi tng
này có kh nng thích
nghi vi công ngh mi.
ngh, giáo dc đi hc
và ci thin th trng
vn. Qun lỦ h thng,
h tr khi đng các
doanh nghip công
ngh cao. Thích ng
và thng mi hóa các
11
2.2. Các nghiên cu thc nghim liên quan
Trong vài thp k qua, Trung Quc liên tc tng trng kinh t vi tc đ hai
con s, vi dân s hn 1,3 t ngi, din tích t nhiên 9.597 km2, hin đang là nn
kinh t th hai th gii. Sau gii phóng nm 1949 Trung quc thc hin chính sách đu
t mnh cho giáo dc, s phát trin mnh m ca nn kinh t đã chng minh mt
hng đi đúng trong vic phát trin ngun nhân lc đ phc v quá trình công nghip
hóa, hin đi hóa đt nc, đó là tng trng kinh t gn vi giáo dc - đào to. Park
và cng s (2004), Knight và Song (2003) khng đnh quan trng rng li tc tng lên
t giáo dc Trung Quc, H s dng d liu t nm 1988-2001 đ chy hi quy c
tính phng trình v tin lng và chng minh mt s gia tng li tc ca ngi dân
trong các đô th Trung Quc t giáo dc. Nm 1998, t l li tc cho giáo dc ch
4,0%; vào nm 2001, nó đã tng lên 10%.
Các nghiên cu v ngun nhân lc bt đu Hoa k cui nm 1950 đã mang li
kt qu quan trng v t l li tc đ hc, đào to trong công vic và các hot đng đu
t vn con ngi khác. Jamison và van der Gaag (1987) và Byron và Manaloto (1990)
đã s dng b d liu thu thp thông tin t 51.352 cá nhân và 10.258 h gia đình nông
thôn và 31.827 cá nhân và 9.009 h gia đình thành th ca Trung Quc, kt qu
nghiên cu ch ra rng t l li nhun mi nm đ đi hc Trung quc (4,02% vùng
nông thôn và 3,99% các đô th), và cng ch ra rng t l li nhun đ đi hc cho
ngi có thu nhp khu vc nông thôn cao hn so vi thành th; t l li nhun đ đi
hc cho ph n cao hn đáng k đi vi nam các đô th.
Theo Becker (1967), hc đc xem là mt quyt đnh đu t ti u hóa. Giáo
dc s làm tng nng sut ca các cá nhân, và công nhân có tay ngh cao hn s đc
tr lng cao hn, nu th trng lao đng là hoàn ho và lao đng đc tr lng theo
giá tr biên ca nó, nhn đnh này đc Becker (1967) nghiên cu 21 quc gia
OECD trong nhng nm t 1991 đn 2005, qua kt qu chy hi quy, ông nhn đnh
IRR (sut sinh li) tng lên rõ rt Ireland, B ào Nha và Canađa.
S đ: 1.1 Khung phân tích đ tài ào to Thu
nhp
Các bin s
kinh t xư hi:
- Hc vn
- Gii tính
- Tui
- S nhân khu
- Ngh nghip
- Ngành ngh
đào to.
- Chi tiêu.
- Tit kim
- Sc khe
Thng kê
mô t
- Bin th hin ngh nghip ca ngi đc đào to, nhn giá tr t 1 đn 7
+ 1= Nuôi trng/ đánh bt thy sn;
+ 2= trng trt/nông nghip;
+ 3= T kinh doanh phi nông nghip;
+ 4= làm công n lng;
+ 5 = hc sinh/sinh viên;
+ 6= tht nghip;
+ 7= không nm trong lc lng lao đng. 15
- Bin th hin ngành ngh đc đào to. Bin nhn giá tr t 1 đn 10.
1= May công nghip
2= K thut đan đát.
3= K thut bó chi cng da.
4= an khung nha.
5= in/c khí.
6= K thut chn nuôi gia súc/gia cm
7= K thut trng lúa theo mô hìnhVietGAP
8= K thut khai thác, đánh bt thy sn.
9= Nuôi tôm nc l.
10= Ngành ngh khác.
- Bin th hin tit kim ca h gia đình.
16
Bng: 3.1. ụ ngha, đn v đo và k vng du hi quy ca các bin s
Tên bin
Ý ngha
ngh nghip
Th hin ngh nghip ca ngi đc
đào to ngh
+
ngh đào to
Th hin ngành ngh đc đào to
+
giá tr tài sn
Th hin giá tr tài sn ca h gia đình
ngàn đng
(+)
giá tr đt
Th hin giá tr đt sn xut ca h gia
đình
ngàn đng
(+)
chi tiêu
th hin chi tiêu ca h gia đình.
ngàn đng
(-)
tit kim