B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH
DNGăCỌNGăNH
CÁC NHÂN T NHăHNGăN QUYTăNH MUA BO HIM
VÀ GIÁ SN LÒNG TR CHO BO HIM CÂY LÚA
 HUYN CHÂU PHÚ ậ AN GIANG
LUNăVNăTHCăSăKINHăT Tp. H Chí Minh - Nm2014
B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH



TP.HCM,ăngƠyăγ0ăthángă6ănmăβ014

Tác gi
DngăCôngănh
MCăLC

TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC T VIT TT
DANH SÁCH BNG
DANHăSỄCHăHỊNH,ă TH
TÓM TT NGHIÊN CU 1
CHNGă1:ăGII THIU 2

3.3.2.2. Mô hình giá sn lòng tr ngu nhiên (The Random WTP Model).
30
3.3.3. ng dng Stata x lý d liuăCVătheoăphngăphápăca Alejandro
López-Feldman. 31
3.4. GII THIU TNG QUAN V A BÀN NGHIÊN CU VÀ
CHN MU 33
3.4.1. Tng quan v đa bàn nghiên cu 34
3.4.2. Chn mu 35
CHNGă4:ăKT QU NGHIÊN CU. 38
4.1. KT QU PHÂN TÍCH THNG KÊ MÔ T. 38
4.1.1. Phân tích các bin kinh t - xã hi. 38
4.1.2. Sn xut lúa và nhng ri ro gp phi trong quá kh. 39
4.1.γ.ăTháiăđ vi ri ro và kinh nghim v bo him. 43
4.1.4. Sn sàng tham gia (WTJ) và giá sn lòng tr (WTP). 45
4.2. KT QU PHÂN TÍCH WTJ. 48
4.3. KT QU PHÂN TÍCH WTP 51
CHNGă5:ăKT LUN 56
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
8
CVM
Phngăphápăđánhăgiáăngu nhiên (Contigent
Valuation Method)
9
CV
ánhăgiáăngu nhiên (Contigent Valuation)
10
PPP
Quan h điătácăcôngăt
11
BSCL
ng bng sông Cu Long
12
VN
Vit Nam
13
VN
VităNamăng
DANHăSÁCHăBNG

STT
Bng
Trang

Bng 4.8: nhăhng ca các binăđc lpăđn WTP
50
11
Bng 4.9: Giá tr trung bình ca các binăđc lpătácăđng
đn WTP
52
DANH SÁCH HÌNH
STT
Hình
Trang
1
Hìnhăβ.1:ăMôăhìnhănghiênăcuăđăxutăWTJ
18
2
Hìnhăβ.β:ăMôăhìnhănghiênăcuăWTPătrongăđătƠi
19
3
Hìnhăγ.1:ăKchăbnăphngăphápăBidding
25
4
Hìnhă 4.1:ă Tă lă hă să dngă đtă nôngă nghipă theoă h:ă nh,ă
trungăbìnhăvƠăln
37
3

cây lúa.
Kt qu nghiên cu cho thy: có tt c 8 yu t cóăỦănghaăthngăkêătácăđng
đn s sn sàng tham gia (WTJ)ca nông h v vic có mua bo him cây lúa hay
không.ng thiăcngăxácăđnhăđc 4 yu t cóăỦănghaăthngăkêătácăđng đn giá
sn lòng tr (WTP) ca nông h đ t đóătínhătoánăđc mc giá sn lòng trcho
vic mua bo him cây lúa ca nông h khu vc nghiên cu là 4γ.γ00ăVN, mc
giá này caoăhnămc giá tham khoătrc khi thu thp s liu vƠăcaoăhnămc giá
ca Trang (2013) nghiên cu tngăt  tnhăng Tháp.
Hai trong s nhng gi ý chính sách mà tác gi đaăraăđ tngăs ngi tham
gia mua bo him cây lúa là: th nht là tngăcng công tác tuyên truynăđn các
nông h v BHNN thông qua các hình thcătrênăđƠiăphátăthanhăđaăphng,ăcácăt
chc xã hi  đaăphng,ăcácăt trng, t ri,ăcácăcôngătyăvtătănôngănghipăđ
tngăcng s hiu bit ca nông h v nhng ích li ca vic tham gia mua bo
him; th hai là to lòng tin cho nông h vƠăcóăcăch đn bù linh hot theo thc t
 xã thay vì s dng ch s nngăsutăđ xácăđnh mcăđ thit hi dùng chung ca
huynăkhiăcóăthiênătai,ălălt, dch bnh xy ra.
2 CHNGă1:ăGIIăTHIU

Ni dung chngă1 trìnhăbƠyăcáchđt vnăđ chn đ tài nghiên cu, nêu các
câu hi mc tiêu nghiên cu, s dngăphngăphápăgii quyt vnăđ nghiên cu và
trình bày b cc ca lunăvn.

1.1. TăVNă.
Sn xut nông nghip (SXNN) là ngành sn xutăđi mt vi nhiu vnăđ

2011).
Chngătrìnhăbo him nông nghip  VităNamăđc trin khai khá sm,
nmă198γăCôngătyăBo him Bo Vităđưătrin khai bo him nông nghip trên cây
lúa  hai huyn V Bn và Nam Ninh thuc tnhăNamănh, thc hinbo him theo
phngăphápătip cn truyn thng;đnănmă1998ăđưăm rng dch v bo him ti
26 tnh, thành trong c nc viăβ00.000ăhaălúaăđc bo him;đn nmă1999, Bo
Vit phi loi b lnhăvc kinh doanh bo him nông nghip này vì chi phí qun lý
cao và ri ro nên không mang li li nhun. nănmă β001,ăCôngă tyă Bo him
Groupama có 100% vnăđuătăncăngoƠi,ăđưărútăkinhănghim ca Công ty Bo
Vit nên ch trin khai dch v bo him nông nghip cho cây trng, vt nuôi 
nhng trang tri, h chnănuôiăln và va đ gim chi phí qun lý, ch yu thc
hin  th trng đng bng song Cu Long (BSCL), nhngăđnănmăβ006ăCôngă
tyăcngăngng hotăđng bo him nông nghip này. Tht bi caăhaiăđt bo him
trong quá kh ch yu do chi phí qun lý bo him quá cao; ri ro v trc li; nông
dân Vit Nam sng ch yuă theoă tìnhă lƠngă nghaă xómă nênă khiă cóă ri ro xy ra
thng bo v quyn li cho nhau; sn xut nông nghip ca Vit Nam ch yu vi
qui mô din tích/nông h không ln nên chi phí qun lý ri ro cao; k thut canh tác
nông nghip caăngi dân ch yu là theo kinh nghim,ătrìnhăđ chuyên môn còn
yu, ch yuălaoăđngăchaăquaăđƠoăto. Bên cnhăđó,ădoanhăthuăBHNNăchim t
trngăkhôngăđángăk so tng doanh thu t bo him phi nhân th và ch có khong
1% cây trng, vt nuôiăđc bo him, chim t trng quá nh đi vi mtănc
4 nông nghipănhăVit Nam trong khi thit hi miănmădoădch bnh, thiên tai lên
ti hàng ngàn t đng (Nguyn Quc Nghi, 2011).
Có hai phngă pháp tip cn BHNN nói chung, bo him cây trng nói
riêng,ă đóă lƠă phngă phápă bo him truyn thng (hay còn gi là bo him bi
thng)ăvƠăphngăphápătip cn mi làbo him theo ch s. Nétăđcătrngăca bo
him biăthng là ly mcăđ thit hi, tn tht ca nông h, t chcălƠmăcnăc

Trang (2013), BHNN theo ch s thi tit còn có mt s nhcăđimănhăkhóăkhnă
trong thit k ch s đ đoălng bo him, tnăkémăchiăphíăbanăđu thc hin, khó
đoălng  các khu vc xa trm thi tit,bo him theo ch s nngăsut khu vc
khc phcăđc các hn ch ca bo him theo ch s thi tit.
Theo (2011), kinh nghim caăcácăncăđiătrc trong
vic thit k sn phm BH và x lý các hn ch nhăsau:ăđ đm bo quy lut s
đôngătrongăBHăcácăncăđưăh tr phí BH khá cao hocănhă Nht trin khai mô
hìnhăBHătngăh,ăkhiăđóănôngăh không nhng nhn đc biăthng khi xy ra
ri ro mà còn có quyn nhn lãi sut t hotăđngăđuătăca t chcătngăh;ăđ
hn ch trong vic la chn bt li,  M và Nhtăquyăđnh bt buc các nông h
mua BH hoc  nă vƠăPhilippinăquyăđnh bt buc mua BH đi vi nông h vay
ngân hàngSXNN. Vic thit k sn phm BH  cácăncăkháăđaădng và linh hot
nhăBHăsnălng cho tng cá nhân riêng l, BH snălng theo ch s vùng nhm
tit kim chi phí, BH doanh thu, BH thu nhpăchoăngi sn xut,ăBHăthiênătai,ầă
tu theo đc thù SXNN ca miănc mà h thit k sn phm phù hp.
Theo Lê Nguyn oan Khôi (2011), hin nay BSCLălƠăva lúa và thu sn
ln nht VităNam,ăđóngăvaiătròăquanătrng trong phát trin SXNN (Theo website
Tng cc Thngăkê,ănmăβ011ădin tích cây lúachim 53,5% và din tích nuôi trng
thu sn chim 70,1% so c nc),ănhngăchu nhăhng nhiu nht t binăđi
khí hu. Theo Nguyn Th Lang (2012), sn xut lúa  BSCLăgp nhiu thách
thcădoăthayăđi khí hu,ănc binădơng,ănc mn xâm nhp, din tíchăđt nông
nghip gim, sâu bnh gây hi ngày càng nghiêm trng,ầ; trongăđó,ăAn Giang là
mt trong nhng tnh nm trong khu vcăBSCLăb ngp sâu, ch yu gieo trng
lúa trong mùaăkhôăvƠăđuămùaămaătrcăkhiălătrƠnăv; nhngăđc phù sa biăđp
và là mt trong nhng tnh cung cp lúa go ch yu ca cho khu vcăBSCL,ănht
6 là cho xut khu nên khi có binăđng snălng s nhăhng snălng chung c
vùng BSCL.ăBênăcnhăđó,ătrongăquáătrìnhăhi nhp quc t sâu rng, Vit Nam

bo him cây lúa cùng thc hin  02 huyn Tân Hng, Thanh Bình tnhă ng
Tháp;ă trongă khiă chaă cóă nghiênă cu nào thc hin  huyn Châu Phú tnh An
Giang. Nhă vy,  khu vc phía Nam sông Hu và  tip tnhă AnăGiangă đưă cóă
nghiên cu v mc giá sn lòng tr cho bo him giá lúa ca nông h nhngăchaă
có nghiên cu v mc giá sn lòng tr cho bo him riăroăthiênătai,ălălt.
T nhng lý do trên, tôi quytă đnh chn đa bàn huyn Châu Phú ậ An
Giangăđ nghiên cuă đ tài Các nhân t nhăhngă đn quytă đnh mua bo
him và giá sn lòng tr cho bo him cây lúa  huyn Châu Phú - An Giang.

1.2.ăMCăTIểUăVÀăCỂUăHIăNGHIểNăCU
- Mc tiêu nghiên cu caăđ tài: c tính đc giá sn lòng tr cho vic
mua bo him cây lúa theo ch s nngăsut  tnhăAnăGiangăvƠăxácăđnh các nhân
t nhăhngăđn quytăđnh mua bo him. Cung cp bng chng thc nghimăđ
gii thích nhng thách thc mà sn phm bo him cây lúa hinănayăđangăđi mt.
-  đtăđc mc tiêu nghiên cu, thì nghiên cu này cn tr liăđc các
câu hi sau:
+ Nông h trng lúa có sn sàng tham gia mua bo him nông nghip
không?
+Có bao nhiêu nhân t nhăhngăđn vic sn sàngtham gia (WTJ) mua bo
him cây lúa ca nông h?
+ călng đc giá sn lòng tr (WTP) cho bo him cây lúa ca nông
h?
+Nhngă ngiă thamă giaă chngă trìnhă thíă đim bo him cây lúa có nh
hng đn giá sn lòng tr (WTP) hay không?

8 1.3.ăPHNGăPHÁPăNGHIểNăCU
- S liu săcp caăđ tƠiăđc trích xut t b d liu nghiên cu thc tin

xác đnh WTP trong BH cây lúa.Mc tiêu ca nghiên cu này là tìm ra đc các
nhân t nh hng đn WTJ và xác đnh WTP cho BH cây lúa. S liu t d án
nghiên cu ca Thy Phùng Thanh Bình. S dng mô hình giá sn lòng tr trong
nghiên cu.Phng pháp x lý là thng kê mô t, đánh giá ngu nhiên CVM và
phng pháp xây dng câu hi IB.
10 CHNGă2:ăCăSăLụăTHUYT

Chngăβ trình bày tngăquanăcăs lý thuyt và mô hình lý thuyt áp dng
cho nghiên cu.ăTrongăđóăcóăhaiămôăhìnhănghiênăcu khác nhau: (i) Mô hình sn
sàng tham gia (WTJ) mua bo himvi bin ph thucăWTJăxácăđnh vic tham gia
mua bo him ca nông h trng lúa và các yu t có nhăhngătngăhayăgimăđn
quytăđnh tham gia này; (ii) Mô hình sn sàng tr (WTP) cho vic mua bo him
vi bin ph thucăWTPălƠăỦăđnhăxácăđnh mc phí bo him mà nông h có th
sn sàng chi tr cho vic mua bo him cây lúa và các yu t có nhăhngătngăhayă
gimăđn quytăđnh này.ng thi trình bày bng câu hiăđiu tra kho sát, thu
thp s liu, s lng mu.

2.1. LụăTHUYTăVăLAăCHNăBTăLIăVÀăRIăROăOăC.
Thut ng la chn bt liă(adverseăselection)ăthngăđc s dng trong
ngành bo him.Bo him ri ro v các loi cây trng  Mvà mt s nc khác
trên th gii thng b tht bi trên khía cnhăthngămi, do các khon biăthng
bo himăvt quá thu nhp và chi phí hành chính, thm chí trong nhngănmăthi
tit tt, s tht bi ca ri ro bo him cây trng này ch yu vnăđ la chn bt li
và riăroăđoăđc (tâm lý  li). RiăroăđoăđcăcóănghaălƠăngi mua bo him có
th thayăđiăhƠnhăviăsauăkhiăđưămuaăbo him sao cho vnăđtăđc mc tiăuăcn
thit, bi vì bo him là làm gim s mt mát liên quan, nhng s thayăđiăđóăcóă
th lƠmătngăxácăsut xy ra s c hocălƠmătngămcăđ nghiêm trng ca s mt

toàn nhng thit hi do ri ro v thi tit hoc các cú scăkhácănh:ă
(i) Quyămô,ăkíchăthc ca nhng mt mát timănngăcóăth xy ra gây tn
tht lnăđn thu nhp, tài sn ca h dân. Ví d:  cácăncăgiƠuănhăNht, Úc thì
h có th s không mua bo him cho chicăxeăđp vì giá tr không lnăđi vi thu
nhp ca h,ănhngăh sn sàng b ra chi phí mua bo him cho vic rò r khí gas
gây cháy nhà vì nhăhng lnăđn thu nhp ca h.
12 (ii) Mt yu t quan trng th hai là tn sut xy ra nhng thit hi làm bin
đng snălng cây trng.Khi thit hi không xyăraăthng xuyên (khong 20-30
nmă xy ra mt ln), mc dù xy ra thit hi ln thì nhng h nông dân không
mun b ra nhngă chiă phíă đ gim thiu nhng ri ro, thit hi timă nngă nƠy;
nhngăkhiănhng thit hi xyăraăthng xuyên, mc dù gây thit hi nh thì nhng
h nông dân sn sàng b ra mt mcăphíăđ gim nh thit hi.
(iii) Mcăđ nghiêm trng d kin xy ra gây tn thtăđángăk. Nhng h
dân có kh nngăs tìm cáchăđ gim thiu ri ro, mt mát khi nhng thit hi xy ra
ln.
(iv)ă Chiă phíăđ gim thiu ri ro. Trong quytă đnh v vic có nên b ra
khongăchiăphíăđ mua bo him cho vic gim thiu ri ro hay không, thì h nông
dân s cân nhc chi phí b raăcóăđemăli li ích mong mun ca h không?
(v) Phn thu nhp mà nhng h nông dân s nhn liăđc bao nhiêu khi b
ra khon phí cho vic gim thiu ri ro. Nhng h dơnăthíchăđc biăthngăcnăc
vào nhng tn tht thc t h phi gp phi, tc là snălng và doanh thu ca h 
mc thp. Mt phn quan trng khác là khi xy ra thit hi thì h cnăđc khon
biăthng kp thi.
(vi) Cân nhc gia khon phí b roăđ gim thiu ri ro so vi nhng chin
lc qun tr ri ro thay th. Nhng nông h, trang tri nông nghip s xem xét các
chinălc qun tr ri ro ca h nhăđaădng hoá cây trng,ăđuătăvƠoălnhăvc
khác trng trtănhăchnănuôi,ăđuătăthu li, hoc trng  nhngăniăkhácănhau,ầă

2.2.3.ăBoăhimănôngănghipătheoăchăs.
Bo him nông nghip theo ch s đcăđaăvƠoăthíăđim  VităNamănhălƠă
mt bin pháp bo v thu nhp caăngi nông và sinh k ca h trc nhng tác
đng không mong mun t môiătrng bên ngoài. Khi xy ra riăroăđi vi mt loi
cây trng c th đc bo him thì khoanh vùng thit hiăvƠăxácăđnh mc gim thu
nhp(Phm Khánh Nam, 2013).
Theo website: www.snvworld.org (2013), khi nngăsut thc t st gim ít
nht 90% so viănngăsut bình quân trong 3 mùa v tngăng caăγănmăgn nht
14 vƠăđcăcăquanăcóătínhăphápălỦăxácănhn do thiên tai dch bnh quy đnh trong hp
đng thì s đc công ty bo him theo ch s nngăsut biăthng.
Trongăđt thc hinăthíăđim bo him nông nghip Chính ph đưăcóănhiu
chính sách h tr choăngi nông dân nghèo và mc phí bo himăcngătngăđi
phù hpă nhngă s lng hpă đng bo himă choă ngi nghèo vn còn thp do
ngi nông dân không sn lòng mua bo himăđ đi phó vi ri ro bi vì: (i) vi
nhngăngi hành x theo theo kiuăaăthíchări ro, h cho rng h có th c tính
xác sut xy ra ri ro mt cách chính xác;ă(ii)ăđi vi nhngăngi khôngăaăthích
ri ro, h cngăchoărng xác sut xy ra ri ro thp; hoc kt hp c hai vnăđ trên
khi cho rng xác sut xy ra thp và va chp nhn ri ro (Phm Khánh Nam,
2013).

2.2.4.ăNhngăriăroăcăbn.
Ngoài nhngăuăđim ca bo him theo ch s,ăthìăcngăcònătn ti mt s
nhcăđimănhăs khác nhau v nngăsut ca các nông h, nhng tn tht thc t
và s tină ngi dân nhnă đc t bo him, có khi nhng nông h b thit hi
nhngăkhôngăđc biăthng hocăngc li không b thit hiănhngăvnăđc
biăthng, nhngăđiu này trái vi nguyên tc trong bo him khi có thit hi mi
đc biăthng;ăngoƠiăra,ănngăsut lúa  mt vùng rng lnăthng có s khác

mang liăchoăngi dân nông thôn  Bangladesh thì khôngăcóăỦănghaăthng kê ca
mi quan h gia s lo ngi ri ro và quytăđnh mua bo him ca nông h.

2.3.2.ăSănhnăthcăđiăviăriăroăvƠănhuăcuăboăhim.
Nhng nông h có quytăđnh mua bo him đ gim thiu ri ro hay không
ph thuc vào kh nngănhn thc xyăraăvƠăkíchăthc (mcăđ nghiêm trng) xy
ra ri ro, s nhn thcănƠyăthng b nhăhng bi các yu t ch quanănhăkinhă
nghim trong quá kh,ăđ tui, gii tính, nhng thông tin hu qu v ri ro có th
xy ra (Zweifel & Eisen, 2012).
16 Nu cá nhân cho rng kh nngăxy ra ri ro là thp thì h thng là t bo
v mìnhătrc nhng riăro,ăkhiăđóănhuăcu bo him thp dn(Petrolia và cng s,
2011).
H giaăđìnhăs chiătiêuăđuătănhiuăhn cho hotăđng gim nh s mt mát
timănngănuănhănóănhăhng ln mc thu nhp ca nông h, cùng vi tn sut
xy ra mt mát (binăđngănngăsut) và kinh nghim trong quá kh v mt mát do
ri do có th lƠmătngăn lc gim nh s mtămátăđóă(Smithă& Watts, 2009).
Cách tt nhtăđ bităquanăđim ca nông h v nhn thc nhng ri ro trong
hotăđngăSXNNăcngănhăvic mua BH gim nh s mt mát do riăroăđóălƠăhi
trc tip h nhn thcă nhă th nào v nhng ri ro xung quanh h; đng thi,
Weerdt (2005) cngăđưăđaăraămô-đunăv s nhn thc ri ro đ giúpăxácăđnh xác
sut snă lngătrongă tngălaiăvi các hotăđng c th,ătrongă đóănôngă h đc
khuynăkhíchăsuyănghăv nhng riăroăliênăquanăđn tng hotăđngănhăvy, vic
xây dng các cn trên và cn di ca s nhn thc s giúp bităđc nhn thc ca
mtă ngiă đi vi các riă roă liênă quană đnă đi sng sn xut xung quanh h”ă
(Weerdt, 2005).

2.4.ăNHNGăNHỂNăTăNHăHNGăNăNHUăCUăBOăHIM.