B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
TRNăC NÂNGăCAOăSăHẨIăLÒNGăCAăKHÁCHăHẨNGăDOANH
NGHIPăIăVIăDCHăVăTÍNăDNG TIăNGÂNăHẨNGă
TMCP UăTăVẨăPHÁTăTRINăVITăNAMă LUN VN THC S KINH T
THÀNH PH H CHÍ MINH - 2014
THÀNH PH H CHÍ MINH - 2014
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn Thc s: “Nâng cao s hài lòng ca khách hàng doanh
nghip đi vi dch v tín dng ti Ngân hàng Thng mi C phn u t và
Phát trin Vit Nam” là kt qu ca quá trình hc tp, nghiên cu khoa hc đc lp
và làm vic vi tinh thn nghiêm túc.
Các s liu s dng trong lun vn này đc thu thp t thc t có ngun gc rõ
ràng, đáng tin cy, đc s lý trung thc và khách quan
Tác gi: Trn c
MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các ký hiu, các ch vit tt
Danh mc các hình v, biu đ và bng biu
PHN M U 1
CHNG 1: TNG QUAN V TÍN DNG NGÂN HÀNG I VI DOANH
NGHIP VÀ S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG 4
1.1 Tín dng doanh nghip 4
1.1.1. Khái nim tín dng doanh nghip 4
1.1.2. c đim ca tín dng doanh nghip 4
1.1.3. Phân loi tín dng doanh nghip 6
1.2 Nghiên cu s hài lòng ca khách hàngdoanh nghip đi vi dch v tín
dng doanh nghip ca ngân hàng 7
1.2.1 S hài lòng ca khách hàng doanh nghip đi vi dch v tín dng ngân hàng và
các nhân t tác đng 7
1.2.2 Mô hình nghiên cu s hài lòng ca khách hàng doanh nghip đi vi dch v tín
ACB Ngân hàng TMCP Á Châu
BIDV Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam
CNTT Công ngh thông tin
CTG Ngân hàng TMCP Công thng Vit Nam
DNTT Doanh nghip trung tâm
DNVVN Doanh nghip va và nh
T in toán
CTC nh ch tài chính
Eximbank Ngân hàng TMCP Xut nhp khu Vit Nam
GDKH Giao dch khách hàng
GTCG Giy t có giá
GTTB Giá tr trung bình
HTNB H thng ni b
KDV Kinh doanh vn
NH Ngân hàng
NHBB Ngân hàng bán buôn
NHBL Ngân hàng bán l
NHNN Ngân hàng nhà nc
ODA H tr phát trin chính thc
QHKH Quan h khách hàng
QLCN Qun lý chi nhánh
QLCT Qun lý công trình
QLRR Qu
n lý ri ro
QLRRTD Qun lý ri ro tín dng
QLRRTT Qun lý ri ro th trng
QLTD Qun lý tín dng
QHKHDN Quan h khách hàng doanh nghip
QTTD Qun tr tín dng
Hình 1.3: Mô hình SERVQUAL
Hình 1.4: Mô hình lí thuyt v ch s hài lòng khách hàng doanh nghip đi vi dch
v tín dng ca các ngân hàng
Hình 1.5: Mô hình lý thuyt ca đ tài
Hình 2.1: S đ b máy t chc BIDV
Hình 2.2: Mô hình t chc ti Hi s chính
Hình 2.3: S đ b máy t ch
c chi nhánh BIDV
Hình 2.4: Quy trình kho sát
Hình 2.5. Kim đnh phân phi chun phn d
Hình 2.6: Kt qu kim đnh mô hình lý thuyt
Biu đ 2.1: Tng trng hot đng kinh doanh ca BIDV giai đon 2010 - 2013
Biu đ 2.2: C cu tài sn ca BIDV giai đon 2010 - 2013
Biu đ 2.3: Tc đ tng trng tín dng doanh nghip ti BIDV giai đon 2010 -
2013
Biu đ 2.4: C cu tín dng theo loi hình doanh nghi
p ti BIDV giai đon 2010 -
2013
Biu đ 2.5: C cu d n tín dng theo ngành ngh ca BIDV giai đon 2010 –2013
Biu đ 2.6: T l n xu ca tín dng doanh nghip ti BIDV giai đon 2010 – 2013
Biu đ 2.7: Loi hình doanh nghip theo mu nghiên cu
Biu đ 2.8: Ngành ngh theo mu nghiên cu
Biu đ 2.9: S nm quan h theo mu nghiên cu
Biu đ 2.10: Xp hng tín dng theo mu ngiên cu DANH MC BNG BIU
Bng 2.1: Tình hình kt qu kinh doanh BIDV, CTG và VCB giai đon 2010 - 2013
Bng 2.2: C cu tài sn sinh li và không sinh li BIDV, CTG và VCB giai đon
Bng 2.24: Bng phân tích ANOVA
Bng 2.25: Kt qu hi quy bi
Bng 2.26: Thng kê đa cng tuyn
Bng 2.27: Bng phân tích t tng quan
Bng 2.28: Bng thng kê mô t các bin
Bng 2.29: Kim đnh trung bình
1
PHN M U
LÝ DO CHN TÀI
Cùng vi s gia nhp ngày càng nhiu các ngân hàng mi thành lp trong nc và s
m rng th trng nc ngoài ti Vit Nam ca các ngân hàng trên th gii đã to ra
môi trng cnh tranh ngày càng khc lit trong lnh vc ngân hàng. Trc bi cnh
đó, chin lc kinh doanh hng đn khách hàng đang tr thành chin lc quan
trng hàng đu ca các ngân hàng. Làm th nào đ đem đn cho khách hàng s hài
lòng tt nht luôn là vn đ mà các ngân hàng c gng thc hin vi tt c kh nng
ca mình. Chính vì vy, vic nghiên cu s hài lòng ca khách hàng đi vi ngân
hàng đã tr nên quan trng và cn phi đc thc hin thng xuyên, liên tc đ có
th gi đc s trung thành ca khách hàng.
Xut phát t nhng yêu cu cp bách trên, tác gi quyt đnh chn đ tài: “Nâng cao
s
hài lòng ca khách hàng doanh nghip đi vi dch v tín dng ti Ngân hàng
TMCP u t và Phát trin Vit Nam" đ nghiên cu và bo v lun vn Thc s
nhm h tr ngân hàng có đc cái nhìn bao quát v thc trng s hài lòng ca
nhng khách hàng đang quan h ti ngân hàng mình, t đó có th đ ra các gii pháp
kp thi nhm duy trì s tha mãn ca khách hàng đã và đang quan h t
i ngân hàng.
MC TIÊU NGHIÊN CU CA TÀI
Mc tiêu nghiên cu ca đ tài là nhm tìm ra các gii pháp đ nâng cao s hài lòng
ca khách hàng doanh nghip đi vi dch v tín dng ti Ngân hàng TMCP u t
vi dch v tín dng ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam.
(2) Phng pháp đnh lng: thông qua k thut phng vn trc tip đ hiu chnh
bng câu hi. S dng phn mm SPSS 16.0 đ xác đnh h s hi quy, trên c s đó
xây dng phng trình các nhân t tác đng đn s hài lòng ca các doanh nghip s
dng dch v tín d
ng ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam. Thc
hin kim đnh mô hình. Khi quá trình kim đnh hoàn tt, tin hành phân tích kt
qu và đa ra các kin ngh phù hp.
tài s dng nhiu công c phân tích d liu: các thng kê mô t, phân tích nhân t
khám phá (EFA), kim đnh thang đo bng Cronbach’s Alpha, Anova vi phn mm
SPSS 16.0.
1
Phân loi n Nhóm 1 - N đ tiêu chun bao gm: Các khon n đc t chc tín dng đánh giá là có kh
nng thu hi đy đ c n gc và lãi đúng hn - theo điu iu 7 - Quyt đnh 493/2005/Q-NHNN ca
Ngân hàng nhà nc v vic ban hành quy đnh v phân loi n, trích lp và s dng d phòng đ x lý
ri ro tín dng trong hot đng ngân hàng c
a t chc tín dng
3
NI DUNG TÀI NGHIÊN CU
tài nghiên cu đc chia thành 3 chng vi ni dung c th nh sau:
Chng 1: Tng quan v tín dng ngân hàng đi vi doanh nghip và s hài lòng
ca khách hàng.
Chng 2: Thc trng s hài lòng ca khách hàng doanh nghip đi vi dch v tín
dng doanh nghip ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam.
Chng 3: Gii pháp nâng cao s hài lòng ca khách hàng doanh nghip đi vi
d
ch v tín dng ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam.
4
CHNG 1: TNG QUAN V TÍN DNG NGÂN HÀNG I VI
DOANH NGHIP VÀ S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
1.1 Tín dng doanh nghip
1.1.1. Khái nim tín dng doanh nghip
Tín dng thng mi là quan h tín dng gia các doanh nghip di hình thc mua
bán chu hàng hóa. ây là quan h tín dng gia các nhà sn xut - kinh doanh đc
thc hin di hình thc mua bán, bán chu hàng hóa. Hành vi mua bán chu hàng
hóa đc xem là hình thc tín dng - ngi bán chuyn giao cho ngi mua quy
n
s dng vn tm thi trong mt thi gian nht đnh, và khi đn thi hn đã đc tha
thun, ngi mua phi hoàn li vn cho ngi bán di hình thc tin t và c phn
lãi cho ngi bán chu.
Nghip v tín dng ngân hàng th hin quan h tín dng phát sinh gia ngân hàng
vi bên đi vay là các doanh nghip, cá nhân, t chc xã hi khác,… trong đó ngân
hàng là ngi cp tín d
ng cho bên đi vay di hình thc bng tin hoc tài sn trong
mt khong thi gian đã tha thun, vi cam kt là bên đi vay phi hoàn tr n gc
và lãi đúng hn. Hay nói cách khác, đng trên góc đngân hàng thng mi, tín dng
là hình thc s dng vn ca ngân hàng thông qua vic chuyn giao vn tín dng cho
bên đi vay di hình thc bng tin hoc tài sn mà bên đi vaycam kt hoàn tr n và
lãi đ
úng hn.
Nh vy, tín dng doanh nghip đc hiu là mt hình thc cp tín dng thông qua
các hình thc cho vay, phát hành bo lãnh ca ngân hàng đ đáp ng nhu cu vn
phc v hot đng kinh doanh ca doanh nghip.
im trên, tín dng doanh nghip còn có thêm nhng đc đim
sau:
Các sn phm tín dng doanh nghip thng đa dng và phong phú hn các sn
phm tín dng cá nhân do hot đng ca doanh nghip phong phú và đa dng;
S tin cho vay đi vi doanh nghip thng có giá tr ln nên mc đ ri ro s
cao hn so vi tín dng cá nhân;
Lãi sut cho vay đi vi doanh nghip thng th
p hn so vi cho vay khách
hàng cá nhân;
Mt doanh nghip khi quan h tín dng vi ngân hàng s thng s dng kt
hp nhiu sn phm dch v khác, vic làm doanh nghip hài lòng vi các dch v
này cng là yu t quyt đnh vic la chn ngân hàng cp tín dng ca doanh
2
Chi tit các sn phm tín dng doanh nghip đc mô t ti Ph lc 2
6
nghip;
Vic quyt đnh chn ngân hàng cp tín dng ca doanh nghip không ph
thuc vào mt cá nhân mà có th ph thuc vào nhiu cá nhân trong trng hp
doanh nghip có nhiu đng s hu;
Các khon cp tín dng cho doanh nghip thng có giá tr ln nên doanh
nghip thng không có tài sn đm bo 100% đ đm bao cho khon cp tín dng
này. Ngân hàng phi áp dng nhiu hình thc cp tín d
ng tín chp cho doanh nghip
nên ri ro thng cao. hn ch ri ro, vic đánh giá và thm đnh khách hàng
doanh nghip thng đc thc hin rt chi tit và quy trình nghip v cp tín dng
đi vi doanh nghip s phc tp và cht ch hn so vi tín dng cá nhân.
Vic thit lp quan h tín dng đi vi doanh nghip thng là tin đ đ phát
tri
đng cho các doanh nghip.
Tín dng vn c đnh là loi tín dng đc cp nhm hình thành vn c
đnh ca các doanh nghip. Loi tín dng này đc thc hin di hình thc cho vay
trung và dài hn.
Cn c vào xut x tín dng có th chia tín dng doanh nghip thành các loi
sau:
Tín dng trc ti
p là hình thc tín dng đc ngân hàng cp vn trc tip
cho doanh nghip có nhu cu, đng thi doanh nghip trc tip hoàn tr n vay cho
ngân hàng.
Tín dng gián tip là vic cp tín dng đc thc hin thông qua vic mua
li các kh c hoc chng t n đã phát sinh và còn trong thi hn thanh toán.
Thông thng các ngân hàng cp tín dng gián tip thông qua các nghip v nh:
chit khu th
ng mi, nghip v factoring.
Cn c vào lãnh th hot đng tín dng:
Tín dng ni đa là quan h tín dng phát sinh trong phm vi lãnh th
quc gia.
Tín dng quc t là quan h tín dng phát sinh gia các quc gia vi nhau
hoc gia mt quc gia vi mt t chc tài chính tín dng quc t.
1.2 Nghiên cu s hài lòng ca khách hàngdoanh nghip đi v
i dch v tín
dng doanh nghip ca ngân hàng
1.2.1 S hài lòng ca khách hàng doanh nghip đi vi dch v tín dng ngân
hàng và các nhân t tác đng
8
1.2.1.1 S hài lòng ca khách hàng doanh nghip đi vi dch v tín dng ngân
hàng
Có rt nhiu đnh ngha v s hài lòng ca khách hàng:
9
tr thành khách hàng trung thành min là h nhn thy có nhiu ci thin trong vic
cung cp dch v tín dng cho h. Chính t nhng yêu cu không ngng tng lên ca
khách hàng doanh nghip mà ngân hàng càng n lc ci tin cht lng sn phm tín
dng hoàn thin hn.
Hài lòng n đnh (Stable customer satisfaction): đi vi nhng khách hàng có
s hài lòng n đnh, h s cm thy thoi mái và hài lòng vi nh
ng gì đang din ra
và không mun có s thay đi trong cách cung cp dch v tín dng ca ngân hàng.
Vì vy, nhng khách hàng này t ra d chu, có s tin tng cao đi vi ngân hàng và
sn lòng tip tc s dng dch v tín dng ca ngân hàng.
Hài lòng th đng (Resigned customer satisfaction): nhng khách hàng doanh
nghip có s hài lòng th đng ít tin tng vào ngân hàng và h cho rng rt khó có
th ci thin đc cht lng d
ch v tín dng và thay đi t ngân hàng cung cp
dch v theo yêu cu ca mình. H cm thy hài lòng không phi vì đc tha mãn
hoàn toàn nhu cu ca h mà vì h ngh rng s không th nào yêu cu ngân hàng ci
thin tt hn na. Vì vy, h s không tích cc đóng góp ý kin hay t ra th vi
nhng n lc ci tin ca ngân hàng.
Vic phân loi s
hài lòng ca khách hàng doanh nghip có nh hng rt ln đn
hành vi khách hàng. Ngay c khi khách hàng có cùng s hài lòng tích cc đi vi
ngân hàng nhng mc đ hài lòng ch mc “hài lòng” thì h cng có th tìm đn
các ngân hàng khác và không tip tc s dng dch v tín dng ca ngân hàng c.
Ch nhng khách hàng có mc đ hài lòng cao nht “rt hài lòng” thì h chc chn s
là nhng khách hàng trung thành lâu dài.
Vì vy, khi nghiên cu v s hài lòng c
a khách hàng doanh nghip đi vi dch v
tín dng ngân hàng thì vic làm cho khách hàng hài lòng là rt cn thit, nhng vic
Theo Nitecki (2000), cht lng dch v là s đáp ng hoc vt quá nhng mong
đi ca khách hàng, hoc nh là s khác bit gia nhn thc và mong đi c
a khách
hàng đi vi dch v.
Nh vy, cht lng dch v tín dng doanh nghip cng đc hiu là s đáp ng
hoc vt quá nhng mong đi ca khách hàng doanh nghip, hoc nh là s khác
bit gia nhn thc và mong đi ca doanh nghip đi vi dch v tín dng ngân
hàng.
Các đc đim ca cht lng dch v tín d
ng doanh nghip tác đng đn s hài
lòng ca khách hàng: Cng nh các dch v khác, cht lng dch v tín dng
11
doanh nghip cng có nhng đc đim chung nh sau:
Tính vt tri (Transcendent): dch v tín dng có cht lng là dch v
th hin đc tính vt tri “u vit” (innate excellence) ca mình so vi nhng sn
phm tín dng ca ngân hàng khác. ây là yu t làm cho cht lng dch v tín
dng tr thành th mnh cnh tranh ca các ngân hàng cung cp dch v tín d
ng. S
đánh giá v tính vt tri ca cht lng dch v tín dng doanh nghip chu nh
hng rt ln bi s cm nhn t phía doanh nghip tip nhn dch v. Quan h này
có ý ngha rt ln đi vi vic đánh giá cht lng dch v t phía khách hàng doanh
nghip trong các hot đng marketing và nghiên cu s hài lòng ca khách hàng.
Tính đ
c trng ca sn phm (Product led): Cht lng dch v tín dng
doanh nghip là tng th nhng mt ct lõi nht và tinh túy nht (units of goodness)
kt tinh trong sn phm, dch v to nên tính đc trng ca sn phm, dch v tín
dng. Vì vy, dch v hay sn phm tín dng có cht lng cao s hàm cha nhiu
“đc trng vt tri” hn so v
i các dch v cp thp. S phân bit này gn lin vi
c gng ht mình đ đáp ng các nhu cu đó. S là vô ích và không có cht lng
nu cung c
p các dch v tín dng mà khách hàng đánh giá là không có giá tr.
Xét trên phng din “phc v khách hàng”, “tính tha mãn nhu cu” đã bao hàm c
ý ngha ca “tính cung ng”. S d nh vy vì tuy cht lng dch v tín dng bt
đu t khi ngân hàng nm bt nhu cu ca khách hàng doanh nghip đn khi tin
hành trin khai dch v nhng chính trong quá trình thc hin cung ng dch v tín
dng mà khách hàng s cm th
y hài lòng không và t đó cm nhn cht lng dch
v tín dng tt hay xu. Nu tính cung ng mang yu t ni ti (internal focus) thì
tính tha mãn nhu cu li b chi phi bi tác đng bên ngoài nhiu hn (external
focus).
Tính to ra giá tr (Value led)
Cht lng dch v tín dng doanh nghip gn lin vi các giá tr đc to ra nhm
phc v khách hàng doanh nghip. Dch v không s
n sinh ra giá tr nào ht thì đc
xem nh là không có cht lng. Ngân hàng to ra giá tr và khách hàng doanh
nghip là đi tng tip nhn nhng giá tr đó. Vì vy vic xem xét cht lng dch
v tín dng doanh nghip hay c th hn là các giá tr đem li cho doanh nghip ph
thuc vào đánh giá ca khách hàng doanh nghip ch không phi ca ngân hàng.
Thông thng, khách hàng doanh nghip đón nhn nhng giá tr dch v mang l
i và
so sánh chúng vi nhng gì h mong đi s nhn đc.
Nói cách khác, tính giá tr ca cht lng dch v tín dng doanh nghip cng b chi
13
phi nhiu bi yu t bên ngoài ca khách hàng doanh nghip hn là ni ti ca ngân
hàng. Dch v tín dng doanh nghip cht lng cao là dch v tín dng doanh
nghip to ra các giá tr không ch đáp ng nhu cu khách hàng doanh nghip mà còn
vt hn hn các mong mun ca khách hàng và làm cho ngân hàng ca bn ni bt
Cht lng dch v tín dng doanh nghip th hin vic s tin cho vay phi
phù hp vi mc đích s dng ca ngi vay, phù hp vi lãi sut và k hn n. Th
tc đn gin, thun tin, thu hút đc nhiu khách hàng nhng vn đm bo nguyên
tc tín dng. Ngoài ra, còn th hin qua nhiu yu t ph tr nh
tit kim chi phí đi
li, giao dch thun tin, điu kin vay vn hp lý, kh nng ngân hàng đáp ng nhu
cu, to tin cy đi vi khách hàng…
Trong quá trình cung cp dch v tín dng doanh nghip, gia ngân hàng cung cp và
khách hàng doanh nghip luôn tn ti nhng khong cách. Các khong cách này bin
đi ph thuc vào hai nhân t chính là khách hàng và ngân hàng cung cp. Bên cnh
đó là nhng yu t môi trng xung quanh tác đng, nh h
ng đn khách hàng và
ngân hàng cung cp. Khong cách càng ln th hin kh nng ngân hàng đáp ng
nhu cu ca khách hàng càng thp. Chính vì vy, qun tr cht lng dch v v thc
cht chính là qun tr “các khong cách cht lng dch v”. Thu hp các khong
cách này là mc tiêu hng ti ca nhà cung cp.
15
Hình 1.1: Mô hình cht lng dch v
(Ngun Parasuraman, 1991)
Khong cách 1: Xut hin khi có s khác bit gia k vng ca khách
hàng doanh nghip v cht lng dch v tín dng s nhn đc và nhn thc ca
ngân hàng cung cp v nhng k vng này ca khách hàng. i vi mt ngân hàng,
khong cách 1 thng xut hin do ngân hàng không hiu đc ht nhng đc
đim
nào to nên cht lng dch v tín dng ca mình và đánh giá cha sát nhu cu ca
doanh nghip. thu hp khong cách này, ngân hàng cn tìm hiu, nghiên cu k
nhu cu th trng, th hiu ca khách hàng, ca nhóm khách hàng tim nng mà