B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
*

CHU TH OANH


B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
*

CHU TH OANH TÁC NG CA CHÍNH SÁCH VN LUÂN
CHUYN LÊN KH NNG SINH LI CA CÁC CÔNG
TY NIÊM YT TRÊN SÀN CHNG KHOÁN VIT NAM
Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân hàng
Mã s: 60340201
NGI HNG DN KHOA HC: GS.TS. TRN NGC TH

ii LI CAM OAN
*
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca tôi. Các ni dung nghiên cu và kt qu
nghiên cu trong đ tài này là trung thc và cha có ai tng công b trong bt c công trình nào.
Bài nghiên cu này là kt qu cuc vic tìm hiu, đc các tài liu ca các tác gi trong nc và
nc ngoài, da trên phng pháp nghiên cu có chn lc đ tìm ra kt lun đi vi đ tài cn
nghiên cu. Trong lun vn cng s dng mt s nhn xét ca các tác gi nc ngoài, có chú thích
tác gi rõ ràng đ ngi đc có th tham kho.
Nu phát hin có bt k gian ln nào tôi xin hoàn toàn chu trách nhim trc Hi đng,
cng nh kt qu lun vn ca mình TP. H Chí Minh, nm 2013
Tác gi Chu Th Oanh

iii


thng
SMEs Small and Medium Enterprise Doanh nghip nh và va
WC Working Capital Vn luân chuyn
WCP Working Capital Policy Chính sách vn luân chuyn
WCMP Working Capital Management Policy Chính sách qun lý vn luân
chuyn

v DANH MC BNG
Bng 4.1 Bng thng kê mô t 19
Bng 4.2 Bng tng quan 20
Bng 4.3 Kt qu hi quy 1 21
Bng 4.4 Kt qu hi quy 2 23
Bng 4.5 Kt qu hi quy 3 24
Bng 4.6 Kt qu hi quy 4 25
Bng 4.7 Kt qu hi quy 5 26

phá sn bng cách gia tng mc đ thanh khon. Các công ty có th la chn gia 3
loi khác nhau ca vn luân chuyn: mo him, bo th, và trung hòa…nhng la
chn thì ph thuc vào mc đ mong mun v thanh khon và ri ro.
Các nhà nghiên cu nhn ra tm quan trng ca đ tài và rt nhiu nghiên cu đã
đc thc hin trên toàn th gii đc bit là  các nc đang phát trin nh
Pakistan, n , và ài Loan…Bài nghiên cu này đc thc hin vi mc đích
nghiên cu s tác đng ca chính sách vn luân chuyn lên kh nng sinh li ca
các công ty niêm yt trên sàn chng khoán Vit Nam. Thêm vào đó, nghiên cu
cng tìm hiu s tác đng ca các thành phn trong chu k luân chuyn tin t lên
kh nng sinh li. Bài nghiên cu này s s dng mu 55 công ty niêm yt trên sàn
chng khoán Vit Nam trong thi k t 2008 đn 2011.
Bài nghiên cu s dng GOP nh là mt thc đo kh nng sinh li và CCC đc
s dng nh là mt tiêu chun đ đo lng mc đ mo him ca chính sách vn
luân chuyn. Tôi s dng d liu th cp đã đc lc ra t báo cáo tài chính hàng
nm ca các công ty, đ tính toán GOP, n tài chính, quy mô công ty, tài sn tài
chính c đnh, các thành phn ca CCC.
Trong nghiên cu này, sáu mô hình hi quy đc chy trên 220 quan sát trên phn
mm SPSS. Mi hi quy phân tích bin ph thuc GOP và bin đc lp nh quy mô
công ty, t s n tài chính, t s tài sn tài chính c đnh, các bin đc lp nh
vii CCCs, CCCa, CCCd, ngày tn kho bình quân, ngày phi tr bình quân, ngày phi
thu bình quân thay th các bin va nêu. Lý do phi thay th các bin đc lp là tìm
ra CCC và các thành phn ca CCC nh hng lên GOP nh th nào?
Kt qu nghiên cu cho thy rng vic thay đi chính sách qun lý vn luân chuyn
có th tác đng lên kh nng sinh li.

2.1 Deloff (2003): 5
2.2 Lazaridis và Tryfonidis (2006) 6
2.3
Wajahat Ali & Syed Hammad Ul Hassan (2010) 7
2.4 Teruel và Sonalo (2007) 7
2.5 Uyar (2009) 8
2.6 Samiloglu và Demirgnunes (2008) 8
2.7 Lamberson (1995) 8
CHNG 3: PHNG PHÁP NGHIÊN CU 9
3.1 Các bin, gi thit, mô hình nghiên cu 9
3.1.1 Các bin ph thuc và bin đc lp trong mô hình nghiên cu 9
3.1.1.1 Các bin đc lp ca mô hình hi quy 9
3.1.1.2 Bin ph thuc s dng trong mô hình hi quy 11
3.1.2 Các gi thit nghiên cu 11
ix 3.1.2.1 Gi thit 1 12
3.1.2.2 Gi thit 2 12
3.1.2.3 Gi thit 3 13
3.1.2.4 Gi thit 4 13
3.1.2.5 Gi thit 5 14
3.1.2.6 Gi thit 6 14
3.1.3 Mô hình nghiên cu 15
3.2 D liu và phng pháp nghiên cu 15
3.2.1 D liu nghiên cu 15
3.2.2 Thit k nghiên cu và phng pháp nghiên cu 17
CHNG 4: NI DNG VÀ KT QU NGHIÊN CU 19
4.1 Mô t thng kê các bin gii thích 19
4.2 Tng quan gia các bin 20

1 CHNG 1: TNG QUAN  TÀI
1.1 Gii thiu
Các nhà đu t trên toàn th gii đu t tin ca h vào mt doanh nghip đ thu li
li nhun. Trong các doanh nghip nh và va nh doanh nghip t nhân và hp
danh, nhng ngi ch doanh nghip có quyn điu hành trc tip hoc gián tip
lên vic qun lý doanh nghip, vì th chính h phi chu trách nhim cho toàn b
các khon li và l ca doanh nghip. Mt khác  các công ty đa quc gia, các nhà
qun lý ca công ty qun lý các công vic ca công ty thay cho các ch s hu ca
công ty nhng các ch s hu công ty thì mun các nhà qun lý thc hin các quyt
đnh to ra các tín hiu tích cc ti th trng, gia tng giá tr công ty, gia tng li
nhun và ti đa hóa li nhun ca c đông.
Trng tâm ca các vn đ tài chính doanh nghip là đu t dài hn, cu trúc vn và
các phng pháp đnh giá khác nhau. Nói tóm li nó liên quan ch yu đn các k
hoch hoc quyt đnh tài chính dài hn. Mt khác, cng nhiu ngi tin rng các
quyt đnh tài chính v vic qun lý tài sn ngn hn và n ngn hn cng nh

vn đ này rt quan trng nhng  Vit Nam vn có rt ít các cuc nghiên cu v
nó. Vì th, tôi quyt tâm thc hin đ tài này đ thy đc s tác đng ca chính
sách vn luân chuyn lên kh nng sinh li ca các công ty  Vit Nam và c gng
lp l hng ca các nghiên cu hin ti cng nh trc đó.
1.3 Mc tiêu nghiên cu
Mt điu rõ ràng là chính sách vn luân chuyn có mt s nh hng lên kh nng
sinh li ca công ty, nhng vn cha có nhiu nghiên cu  Vit Nam đc thc
hin đ kho sát s tác đng này. Bài nghiên cu s dng CCC (Cash Conversion
Cycle – chu k luân chuyn tin mt) là mt công c hu ích đ đo lng mc đ
mo him ca chính sách vn luân chuyn. Vì th mc tiêu ca nghiên cu là tìm ra
s nh hng ca chính sách vn luân chuyn lên kh nng sinh li ca các doanh
nghip Vit Nam. Các nhà qun lý ca công ty có th vn dng kt qu ca nghiên
cu này đ qun lý vn luân chuyn hp lý, gia tng giá tr cho các c đông.

3 1.4 i tng và phm vi nghiên cu
 tài này nghiên cu chính sách vn luân chuyn và nhng tác đng ca nó lên
kh nng sinh li ca 55 công ty đc niêm yt trên sàn chng khoán Vit Nam
trong thi k t 2008-2011, ngoi tr các công ty nc, ngân hàng, tài chính, bo
him, kinh doanh dch v và cho thuê bi vì tính cht đc thù ca chúng.
Tôi s dng d liu t báo cáo tài chính đã kim toán ca các công ty niêm yt trên
sàn chng khoán Vit Nam, đc đng ti trên trang web ca các công ty đó và trên
trang web chính thc ca s giao dch chng khoán thành ph H Chí Minh (SSC),
cng thông tin d liu tài chính – chng khoán Vit Nam (Cafef).
Bài nghiên cu này s dng tng li nhun hot đng nh là phng pháp đo lng
kh nng sinh li bi vì tôi mun tng quan li nhun hot đng vi tài sn hot
đng ca công ty. Chu k luân chuyn tin t s đc s dng đ đo lng chính
sách vn luân chuyn.

nghiên cu bng mt mu là 1009 doanh nghip ln phi tài chính B trong giai đon
t 1992 – 1996. Chính sách bán chu và chính sách hàng tn kho đc đo lng bi
s ngày các khon phi thu, khon phi tr và hàng tn kho và chu k luân chuyn
tin mt s dng nh là mt thc đo m rng trong qun tr vn luân chuyn. Ông
đã thy rng s ngày khon phi thu, s ngày khon phi tr, hàng hóa tn kho có
mi quan h nghch vi kh nng sinh li. Theo ông các công ty có th to ra giá tr
bng cách gim khon đu t vào tài sn lu đng ti mt mc hp lý và rút ngn
s ngày khon phi thu và s ngày tn kho. Các kt qu thu thp đc t nghiên
cu này đ ngh các nhà qun lý doanh nghip có th làm tng kh nng sinh li
ca doanh nghip bng cách gim s ngày phi thu khách hàng và s ngày ca tài
khon hàng tn kho. Kh nng sinh li ca doanh nghip gim sút nu các thi gian
khon phi thu dài hn.
Mu da trên mt c s d liu đc cung cp bi Ngân hàng quc gia B, bao gm
các báo cáo tài chính ca 2000 công ty quan trng nht ca B. Mu đc xây dng
nh sau. Bt đu vi 1637 doanh nghip mà báo cáo tài chính đã có sn cho mi
nm trong giai đon 1991-1996. Bi vì bn cht c th ca các hot đng ca mình,
các doanh nghip trong ngành công nghip NACE 1 (nng lng và nc ), 8 (" tài
chính và ngân hàng, bo him, dch v kinh doanh, cho thuê ) và 9 (" các dch v
khác") b loi khi mu. Mt s các công ty có d liu b b sót cng đã đc loi
b. Vì vy, mt bng điu khin cân bng đc thit lp vi 5045 quan sát thu đc
ca 1009 công ty trong giai đon 1992-1996.
Hai cách đo lng li nhun đc s dng: thu nhp ròng và tng thu nhp. Thu
nhp ròng là doanh thu tr chi phí bán hàng, bao gm khu hao và tr góp. Tng thu
6 nhp là thu nhp ròng cng khu hao và tr góp. C hai đu đc chia cho tng tài
sn tr tài sn tài chính. i vi mt s doanh nghip trong mu, tài sn tài chính,
mà ch yu là c phn trong các công ty khác, là mt phn quan trng ca tng tài
sn. ó cng là lý do ti sao li nhun trên tài sn không đc coi là mt thc đo

chuyn tin mt có tng quan nghch vi nhau.
2.3 Wajahat Ali & Syed Hammad Ul Hassan (2010)
Nghiên cu mu gm 47 công ty  Thy in trong thi k t 2004 đn 2008. Nghiên cu
ca tác gi cng nhm tìm ra mi quan h gia chính sách vn luân chuyn và kh nng
sinh li ca các công ty Thy in. Mô hình nghiên cu đc chy da trên 185 quan sát,
s dng phn mm SPSS. Nghiên cu này thì cho thy không có mi quan h gia chính
sách vn luân chuyn và kh nng sinh li ca các công ty Thy in, nhng li có mi
quan h gia kh nng sinh li và s ngày khon phi thu, s ngày khon phi tr và s
ngày hàng tn kho.
2.4 Teruel và Sonalo (2007)
Nghiên cu xu hng vn luân chuyn  các doanh nghip nh và trung bình  Tây
Ban Nha. H thu thp d liu t 8872 công ty trong thi k t 1996-2002. H s
dng ROA nh là mt bin ph thuc và s ngày khon phi thu, s ngày khon
phi tr, s ngày hàng tn kho và chu k luân chuyn nh là mt bin đc lp.
Ngoài ra quy mô công ty và tc đ tng trng doanh thu đc s dng nh là mt
bin điu khin. H tìm ra mi quan h nghch gia s ngày khon phi thu và s
ngày hàng tn kho vi kh nng sinh li ca các doanh nghip nh và va. iu
này có ngha là nu công ty có s ngày tn kho ln và s ngày khan phi thu ln
thì nó s làm gim li nhun. H cng nhn thy rng chu k luân chuyn tin mt
ngn s làm gia tng li nhun, Tôi đã tho lun trc đây trong bài báo cáo rng
CCC đc s dng nh là công c đo lng mc đ mo him ca chính sách vn
luân chuyn. Nh vy nghiên cu này gián tip ch ra rng chính sách vn luân
chuyn có th gia tng li nhun.

8 2.5 Uyar (2009)
Tác gi c gng thit lp mi quan h gia chính sách vn luân chuyn, t sut li
nhun và quy mô công ty. Trng tâm là các công ty đc niêm yt trên th trng

đ ca chính sách vn luân chuyn. CCC ngn hn ngha là công ty đang theo đui
chính sách vn luân chuyn mo him và CCC dài hn ngha là công ty đang theo
chính sách vn luân chuyn phòng th (Lazaridis và Tryfonidiens, 2006). Vì th đ
tìm hiu tác đng ca chính sách vn luân chuyn lên kh nng sinh li, CCC đc
s dng nh là mt bin đc lp trong phân tích hi quy. CCC s đc tính toán
theo cách sau (Lazaridis và Tryfonidiens, 2006):
CCC = S ngày khon phi thu + s ngày hàng tn kho – s ngày khon phi tr.
CCC s đc s dng làm bin đc lp trong 3 hi quy khác nhau. Trong hi quy
th nht tôi s dng mu CCC, trong hi quy th hai và th 3 tôi s dng CCC ca
nhóm ph s đc s dng đ tìm ra s kt hp gia WCP và li nhun.
Thêm vào đó, bài nghiên cu s c gng tìm ra nhng tác đng ca mi thành phn
ca chu k luân chuyn tin mt lên li nhun ca công ty. Vì th mi thành phn
ca chu k luân chuyn tin mt s đc xem nh là mt bin đc lp và s
đc thay th CCC trong phân tích hi quy. Chúng ta tính toán thành phn
ca CCC theo cách sau :

• DAYSAR (Days account receivables): S ngày khon phi thu
10 S ngày khon phi thu = (Khon phi thu* 365) / doanh thu
• DAYSAP (Days Account Payables): S ngày khon phi tr
S ngày khon phi tr = ( Khon phi tr * 365) / chi phí giá vn hàng bán
• DAYSINV (Days inventory held): S ngày hàng tn kho
.
S ngày tn kho = ( Hàng tn kho*365) / chi phí giá vn hàng bán.

Có rt nhiu yu t quyt đnh li nhun ca công ty. Vì th, ngoài CCC và các
thành phn ca CCC chúng ta s s dng quy mô công ty, t s tài sn tài chính c
đnh trên tng tài sn, và t s n tài chính nh là các bin đc lp trong phân tích

ht các công ty đc niêm yt có tài sn tài chính trong tng tài sn ca h. Tôi
mun tng quan li nhun hot đng hay l hot đng vi tài sn hot đng, trong
trng hp này tng li nhun hot đng là công c đo lng hoàn ho vì nó loi
tr ra tt c các hot đng tài chính ra khi hot đng kinh doanh ca doanh nghip
bng cách tr các tài sn tài chính ra khi tng tài sn. Tng li nhun hot đng
đc tính toán theo cách sau:
Tng li nhun hot đng = (Doanh thu - Chi phí giá vn hàng bán) / (Tng tài sn
– Tài sn tài chính)
3.1.2 Các gi thit nghiên cu:
Chúng ta đã tho lun trc đây rng chúng ta s s dung GOP (bin đc lp) nh
là mt công c đ đo lng kh nng sinh li và CCC (bin ph thuc là công c đ
đo lng mc đ mo him ca chính sách vn luân chuyn. Vì vy, trong gi
thuyt s s dng các bin này đ xem xét tác đng ca chính sách vn luân chuyn
lên kh nng sinh li. Hn na tôi cng s phát trin gi thuyt đ tìm tác đng ca
s ngày khon phi thu, ngày khon phi tr, ngày tn kho lên kh nng sinh li. Vì
th s có 6 gi thuyt đc kim tra bng phân tích hi quy sau đó.
12 3.1.2.1 Gi thit 1:
Vì mun tìm ra tác đng ca chính sách vn luân chuyn lên kh nng sinh li, gi
thuyt đu tiên tôi s kim tra mi quan h gia CCC và GOP ca mu nghiên cu.
H
1
: CCCs có tác đng lên GOPs
H0: CCCs không có tác đng lên GOPs
Tôi s phân tích d liu bng phân tích hi quy trong phn mm SPSS và giá tr ca
h s β s din t đc tính ca mi quan h.
H
1

1

3.1.2.3 Gi thit 3:
Nghiên cu s tìm ra tác đng ca chính sách vn luân chuyn mo him lên kh
nng sinh li. Vì th s kt hp gia GOPa và CCCa ca nhóm chính sách luân
chuyn phòng th s gii thích mô hình hi quy này.
H
1
: CCCa tác đng lên GOPa
H0: CCCa có tác đng lên GOPa
Tôi s phân tích d liu bng phân tích hi quy trong phn mm SPSS và giá tr ca
h s β s din t đc tính ca mi quan h.
H
1
: β ≠ 0
H0: β = 0
Nu β ln hn hoc nh hn 0 tc là có s tác đng ca chính sách vn luân chuyn
tn công lên kh nng sinh li. Nu β = 0 ngha là không có tác đng ca chính sách
vn luân chuyn tn công lên kh nng sinh li. Trong trng hp này s bác b gi
thuyt H
1

3.1.2.4 Gi thit 4:
Gi thuyt 4 s kim tra mi quan h gia kh nng sinh li và s ngày khon phi
thu.
H
1
: S ngày khon phi thu ca công ty có tác đng lên kh nng sinh li
Gi thuyt đi là: