

 





  


Chuyên ngƠnh: Kinh T Phát Trin

góp ý và to mi điu kin tt nht cho tôi hoƠn thƠnh đ tài.
Xin chân thành bày t lòng bit n đn toàn th quý Thy Cô trong khoa Kinh
t Phát trin đƣ tn tình truyn đt nhng kin thc quỦ báu cng nh to mi điu
kin thun li nht cho tôi trong sut quá trình hc tp và thc hin đ tài.
Xin chân thành bày t lòng bit n đn gia đình, nhng ngi đƣ không ngng
đng viên, h tr và to mi điu kin tt nht cho tôi trong sut thi gian hc tp.
Cui cùng, tôi xin chân thành bày t lòng cm n đn các anh ch và các bn
đng nghip đƣ h tr cho tôi rt nhiu trong sut quá trình hc tp, nghiên cu và
thc hin đ tài mt cách hoàn chnh. c bit, gi li cám n chơn thƠnh đn anh
Nguyn Ngc Thuyt hc viên K19 KTPT và anh Châu v nhng kin thc trao đi
cng nh d liu đƣ chia s cùng tôi, giúp tôi hoƠn thƠnh đ tài tht tt.
Mc dù tôi đƣ có nhiu c gng hoàn thin lun vn bng tt c s nhit tình
vƠ nng lc ca mình, tuy nhiên không th tránh khi nhng thiu sót, rt mong
nhn đc nhng đóng góp chơn thƠnh t quý thy cô và các bn.






DAN

 1
 
:         
 6
1.1 Các khái nim 6

2.2.5. Môi trng vƠ chính sách liên quan đn thu nhp vƠ vn đ gii 38
TÓM TT ụ CHÍNH CHNG 2 40

: 

41
3.1 D liu nghiên cu vƠ mô hình thc nghim 41
3.1.1 D liu nghiên cu 41
3.1.2 Mô hình hi quy hƠm thu nhp Mincer 41
3.1.3 Mô hình phơn tách Oaxaca 44
3.1.4 Mô hình tng tác 45
3.2 Kt qu phơn tích hƠm hi quy thu nhp Mincer 45
3.2.1. Kim đnh mô hình 45
3.2.2. Kt qu hi quy hƠm thu nhp Mincer 46
3.3 Kt qu phơn tách tin lng 51
TÓM TT ụ CHÍNH CA CHNG 3 57

:  58
4.1 Kt lun 58
4.2 Gi Ủ chính sách 60
4.3 u đim vƠ hn ch ca nghiên cu, hng nghiên cu mi ca đ tƠi 62







Bng 3.7 Kt qu phơn tích Oaxaca theo đ tui 53
Bng 3.8 Kt qu hi quy mô hình Mincer vi các bin tng tác. 55 

S đ 1.1: Khung phơn tích đ tƠi 14
S đ 1.2 Quy trình phơn tích ca đ tƠi 21
Hình 2.1 Thu nhp bình quơn theo bng cp ca nam vƠ n 30
Hình 2.2 Thu nhp bình quơn theo gi ca nam vƠ lao đng n  các nhóm tui 31
Hình 2.3 Thu nhp bình quơn/gi theo gii tính vƠ khu vc kinh t 35
Hình 2.4 Thu nhp bình quơn theo chuyên môn k thut ca nam vƠ n 36
Hình 2.5 Thu nhp bình quơn theo vùng đa lỦ ca nam vƠ n 37



BƠi vit nƠy đóng góp vƠo dòng nghiên cu v vn đ bt bình đng gii trong
thu nhp tin lng ca ngi lao đng Vit Nam. Kt qu tng hp s liu thng
kê vƠ phơn tích m rng s dng phng pháp tách bit Oaxaca, da trên mt mu
chn lc trong b s liu điu tra kho sát mc sng h gia đình nm 2010 cho thy
bng chng v s phơn bit đi x theo gii trong khong cách thu nhp ca ngi
lao đng  Vit Nam tuy nhiên khong cách chênh lch nƠy không đáng k. BƠi vit
đ xut mt s chính sách nhm ci thin tình trng phơn bit đi x vƠ khác bit
gii trong thu nhp ca ngi lao đng trong khu vc lƠm công n lng nói riêng
vƠ trên th trng lao đng nói chung.
1

cƠng th hin s bình đng cao). Theo đó, chúng ta đƣ có nhng bc tin vt bc
trong vic thc hin bình đng gii.Báo cáo ca UNDP cng ch ra, xu hng GII
ca Vit Nam lƠ liên tc gim t 1995-2011. iu đó cho thy mc đ bình đng
gii ca Vit Nam tng lên rõ rt trong thi gian.
Tuy nhiên, bên cnh nhng thƠnh tu vƠ chuyn bin tích cc v kinh t - xã
hi, thì bt bình đng trong thu nhp v lng gia nam gii vƠ n gii vn không
có nhiu thay đi. Thu nhp ca ph n thp hn nam gii b chi phi bi nhiu
nguyên nhân trong đó có trình đ k thut, tay ngh, sc kho ph n không đ đ
lƠm thêm gi, tng nng sut lao đng nh nam gii. NgoƠi ra, theo các nhƠ nghiên
cu, s d bt bình đng trong lao đng còn tn ti lƠ do nh hng ca đnh kin v
gii, xu hng gn giá tr thp cho công vic ca n  mt s lnh vc c th, s
phơn bit đi x  ni lƠm vic trong các khơu tuyn dng, đánh giá cht lng
công vic. Bên cnh đó, s khác bit  tui ngh hu hin hƠnh có l cng lƠ mt
nguyên nhân gây khó khn cho ph n trong vic tn dng c hi ngh nghip, c
hi thng tin. ƣ có nhiu tƠi liu nghiên cu v bt bình đng trong thu nhp gia
nam vƠ n, tuy nhiên các nghiên cu nƠy cha đnh lng đc nguyên nhơn to ra
khong cách v thu nhp gia hai gii mƠ mi ch gii thích các nguyên nhơn mang
tính đnh tính. Mt khác, mt s nghiên cu vi thi gian khá xa, vì vy cha đánh
giá chính xác mc đ bt bình đng trong gia đon hin ti. Nghiên cu thc hin
nhm mc đích tính toán, phơn tích, đo lng mc đ nh hng ca các nguyên
nhơn gơy ra bt bình đng gii trong thu nhp. T đó có th đ ra nhng gi Ủ chính
sách góp phn hng ti s bình đng trong xƣ hi, nơng cao vai trò vƠ gii phóng
sc lao đng ca n gii. Nghiên cu      
 nhm mc đích lƠm sáng t vn đ nƠy.

Mc tiêu chính ca đ tƠi lƠ trên c s đánh giá, phơn tích đnh tính vƠ đnh
lng kt qu điu tra Kho sát mc sng h gia đình nm 2010 đ đo lng mc
đ khác bit v thu nhp gia lao đng nam vƠ lao đng n, so sánh s khác bit


4 
 d liu:  tài s dng ngun d liu chính là d liu th cp t cuc
kho sát mc sng dơn c Vit Nam nm 2010 ca Tng cc Thng kê.
đ tài s dng kt hp hai phng pháp chính sau:
(i) Phng pháp thng kê: quá trình x lý s liu có so sánh, đi chiu nhm tng
hp li các d liu, đa ra nhng nhn xét c bn. (ii) Phng pháp nghiên cu
thc nghim: Hi quy hƠm thu nhp Mincer kt hp phng pháp phơn tích Oaxaca
đ c lng và kim đnh tác đng ca các nhân t nh hng đn bt bình đng
gii trong thu nhp ti Vit Nam nm 2010. Các h s hi quy trong mô hình đc
c lng bng phng pháp bình phng ti thiu (OLS). Mc tiêu ca phng
pháp có th đo lng khong cách thu nhp gia nam n, tách bit khong cách thu
nhp gia hai gii thành hai phn: phn ắcó th gii thích đc” da trên các đc
tính nng sut nh trình đ giáo dc hay thơm niên lao đng, và cu phn ắkhông
th gii thích đc”, hay là s phân bit đi x gii trên th trng lao đng.

Nhm đt đc tính cht ch trong vic trình bày, kt ni các ni dung giúp
cho ngi đc có th tham kho các vn đ và kt qu ca quá trình nghiên cu,
tip theo phn m đu, ni dung ca đ tƠi đc trình bày trong 4 chng nh sau:
: Gii thiu các ni dung tng quát ca đ tƠi, đt vn đ nghiên
cu, mc tiêu vƠ cơu hi nghiên cu cng nh gii thiu s lc v phng pháp,
vƠ phm vi nghiên cu ca đ tƠi.
Tng quan lý thuyt, mô hình thc tin c
hin nghiên cu. Chng nƠy trình bƠy tng quan v khung lý thuyt, các yu t
nh hng đn bt bình đng gii trong thu nhp ca ngi lao đng cùng vi mô
hình hàm hi quy thu nhp Mincer, phng pháp phân tích Oaxaca lƠm c s nn
tng lý thuyt cho nghiên cu. Phng pháp thc hin nghiên cu nêu lên quy trình

6 


Chng nƠy trình bƠy tng quan v khung lỦ thuyt, các yu t nh hng đn
bt bình đng gii trong thu nhp ca ngi lao đng cùng vi mô hình hƠm hi
quy thu nhp Mincer, phng pháp phơn tích Oaxaca lƠm c s nn tng lỦ thuyt
cho nghiên cu, phng pháp vƠ các bc tin hƠnh đ thc hin nghiên cu. Phn
cui ca chng có đ cp mt s nghiên cu trc có liên quan đn vn đ nghiên
cu.
1.1 Các khái nim
: Theo Hi liên hip ph n Vit Nam (2005) đnh ngha thì  lƠ phm
trù ch quan nim, vai trò vƠ mi quan h xƣ hi gia nam gii vƠ ph n. Xƣ hi
to ra vƠ gán cho tr em gái vƠ tr em trai, cho ph n vƠ nam gii các đc đim
gii khác nhau.Bi vy, các đc đim gii rt đa dng vƠ có th thay đi đc.
 Theo tƠi liu” Hng dn lng ghép gii trong hoch đnh vƠ
thc thi chính sách” do y ban quc gia vì s tin b ca ph n Vit Nam xut
bn nm 2004 thì ắ Bình đng gii lƠ s tha nhn vƠ coi trng nh nhau các đc
đim ging vƠ khác nhau gia ph n vƠ nam gii”. Nam gii vƠ ph n có điu
kin bình đng đ phát huy ht kh nng vƠ thc hin mong mun ca mình ; có c
hi bình đng đ tham gia, đóng góp vƠ th hng t các ngun lc ca xƣ hi vƠ
quá trình phát trin; đc hng t do vƠ cht lng cuc sng bình đng; đc
hng thƠnh qu bình đng trong mi lnh vc ca xƣ hi.
Theo khái nim trên thì bình đng gii không phi lƠ s hoán đi vai trò ca
nam, n t thái cc nƠy sang thái cc khác vƠ cng không phi lƠ s tuyt đi hóa
bng con s hoc t l 50/50. Bình đng gii lƠ s khác bit v gii tính trong các
vai trò sn xut, tái sn xut, vai trò chính tr vƠ cng đng, đc bit lƠ s chia s
công vic gia đình, chm sóc các thƠnh viên gia đình đ to c hi vƠ điu kin cho

đng gii trong thu nhp cho ngi lao đng Vit Nam.
8 1.2 Các yu t n thu nhp cng
1.2.1. Yu t phi kinh t - Các quan ning truyn thng
Bt bình đng gii trong giai đon hin nay có tác đng xu đi vi s phát
trin ca xƣ hi, mt mt nó va lƠ mt trong nhng cn nguyên gơy ra tình trng
nghèo đói, mt khác nó lƠ yu t cn tr ln đi vi quá trình phát trin. Bt bình
đng gii tn ti trong nhiu lnh vc ca đi sng xƣ hi đc bit lnh vc lao đng
ậ vic lƠm. Nguyên nhơn ca tình trng nƠy không ch ph thuc vƠo mc đ nh
hng t nhng t tng đnh kin gii, quan đim vn hóa truyn thng mƠ còn
ph thuc vƠo n lc ca nhƠ nc trong vic ci thin s bt bình đng gii.
Tình trng bt bình đng gii trong lao đng ậ vic lƠm ca Vit nam hin nay
cng không nm ngoƠi nhng nguyên nhơn nh va nêu. Tuy nhiên, vn đ nƠy 
nc ta khá đc thù, ch yu xut phát t các quan nim vƠ đnh kin tn ti trong
xƣ hi vƠ các quan đim truyn thng.ó lƠ nhng quan nim vƠ đnh kin xƣ hi
phong kin tn ti t hƠng ngƠn nm trc v đa v, giá tr ca gii n trong gia
đình cng nh xƣ hi mƠ không d dƠng thay đi.Theo đó, nam gii có quyn tham
gia công vic ngoƠi xƣ hi, thc hin chc nng sn xut, gánh vác trách nhim vƠ
qun lỦ xƣ hi, còn ph n trông nom vic nhƠ, con cái.Nam gii có toƠn quyn ch
huy đnh đot mi vic ln trong gia đình, n gii tha hƠnh, phc v chng
con.Ngi ph n hoƠn toƠn ph thuc vƠo nam gii, không có bt k quyn đnh
đot gì k c đi vi bn thơn.iu đó th hin s đ cao tuyt đi giá tr ca nam
gii đng thi ph nhn hoƠn toƠn giá tr n gii.ơy cng chính lƠ nguyên nhơn dn
đn s hn ch trong các c hi đ ph n tip cn nn giáo dc vƠ đƠo to, vic la
chn ngƠnh ngh, c hi nơng cao trình đ chuyên môn. S phơn b nam n lao đng
trong các ngƠnh ngh khác nhau vƠ s sp xp lao đng vƠ v trí công vic trong cùng
mt ngƠnh ngh lnh vc cng có nhng khác bit rõ rt. Chính vì nhng bt li đó
đƣ nh hng rt ln đn vic ci thin tình trng vƠ v th kinh t cho n gii.

to nâng cao trình đ chuyên môn; mc đ tham gia ca ph n trong các cp chính
quyn cp c s khá cao nhng cƠng lên trên t l này gim dn.
1.2.2.3 Nhóm yu t giáo d o
Giáo dc ậ đƠo to là yu t rt quan trng nh hng đn thu nhp ca ngi
lao đng. Mincer (1974) đƣ chng minh rng, s nm đi hc có tác đng cùng
10 chiu vi thu nhp ca ngi lao đng.
Công vic đòi hi trình đ chuyên môn cao, k nng phc tp có mc lng
cao hn nhiu so vi các công vic mang tính gin đn. Do vy ngi đc tip
cn vi nn giáo dc cao hn s có c hi tìm kim công vic có thu nhp cao hn.
1.2.2.4 Nhóm yu t vùng, min
Thu nhp đc tr cho ngi lao đng phi đm bo cho cuc sng ca bn
thơn h vƠ gia đình. Do mc sng, mc chi tiêu  các vùng khác nhau lƠ khác nhau
nên thu nhp ca ngi lao đng ti các đa phng khác nhau s khác nhau. Bên
cnh s khác bit do yu t vùng min lƣnh th, mc sng vƠ thu nhp ca ngi
lao đng còn ph thuc khu vc sinh sng lƠ thƠnh th hay nông thôn. Ngi lao
đng  thƠnh th có mc thu nhp cao hn vi ngi lao đng nông thôn, xét theo
công vic có tính cht vƠ đ phc tp tng đng.
 các vùng nông thôn thi gian lao đng to thu nhp ca ph n vƠ nam gii
lƠ xp x nh nhau. Tuy nhiên, ph n dƠnh thi gian nhiu gn gp đôi nam gii
cho các công vic nhƠ không đc tr công. Do vy, ph n nông thôn  tt c các
la tui đu có tng thi gian lƠm vic nhiu hn nam gii. iu đó đƣ nh hng
xu đn sc kho vƠ gia đình ca h, thiu thi gian ngh ngi, gii trí vƠ tham gia
các hot đng xƣ hi trong cng đng cng nh các c hi tham gia đm nhn các
v trí qun lỦ vƠ lƣnh đo, có rt ít thi gian đ tham gia vƠo các khoá đƠo to, bi
dng đ nơng cao trình đ, k nng vƠ s t tin dn đn vic hn ch tham gia vƠo
các ngƠnh, các lnh vc có thu nhp cao.
1.3 Mô hình nghiên cu thc nghim

exper
2
+
3
school + Ui (1.1)
Trong đó:
- wage: tin lng theo gi, và lnwage là logarithm c s e ca wage
- exper: s nm kinh nghim
- exper
2
: s nm kinh nghim bình phng
- school: s nm đi hc
- Ui : là sai s ngu nhiên
vƠ các gi đnh lƠ:
1) Lng chu nh hng ca giáo dc vƠ kinh nghim theo chiu hng
thun, tc lƠ ngi đi hc nhiu hn s có lng cao hn vƠ ngi có kinh nghim
12 lƠm vic nhiu hn s có lng cao hn. Hay h s ca exper vƠ school mang du
dng, tc
1
và
3
> 0.
2) Kinh nghim hiu ng tác đng biên gim dn, tc lƠ  nhng ngi đƣ
có nhiu kinh nghim thì mc đ tng lng khi tng thêm kinh nghim s ít hn so
vi nhng ngi có ít kinh nghim. Hay h s ca exper
2
mang du ơm, tc

w
vƠ ca nhóm n lƠ
F
w
.
Khong cách thu nhp gia hai nhóm s lƠ hiu ca
hai mc lng trung bình nƠy:

w
=
M
w
-
F
w
(1.3)
Tuy nhiên, hiu s nƠy không th đc gi lƠ phơn bit đi x vì có nhiu yu
t to nên khác bit tin lng gia lao đng nam vƠ n. Chng hn nam gii có bng
13 cp chuyên môn cao hn ph n, trong trng hp nƠy ta không th khng đnh
doanh nghip tr lng nam gii cao hn ph n do h có bng cp cao hn lƠ phơn
bit đi x. Mt đnh ngha chính xác hn v phơn bit đi x v thu nhp trên th
trng lao đng phi so sánh mc lng ca nhng ngi có cùng k nng.
Nh vy, đ điu chnh khác bit tin lng c bn cho bi
w
bng khác bit
v k nng gia lao đng nam vƠ n s dng hƠm hi quy c lng thu nhp ca
nam, n theo nhng đc đim kinh t xƣ hi.  đn gin, gi s ch có mt yu t

M
= 
F
nu doanh nghip đánh giá k nng lao đng ca nam
vƠ n có 0 nm hc vn lƠ bng nhau. H s 
M
cho bit thu nhp ca lao đng nam
tng bao nhiêu nu anh ta có thêm mt nm hc vn, h s 
F
cho bit thu nhp ca
lao đng n tng bao nhiêu nu có thêm mt nm hc vn, nu doanh nghip đánh
giá hc vn ca nam nh hc vn ca lao đng n, hai h s nƠy s bng nhau ( M
= F). Mô hình hi quy khác bit tin lng c bn có th vit li:
w
=
M
w
-
F
w
=
M
+
MM
S
-
F
-
FF
S

S
=
F
S
) do vy phn nƠy s ch phát sinh khi s nm đi hc ca nam vƠ n
không bng nhau.
14 Phn th nht v phi phng trình (1.6) s cho kt qu dng nu doanh
nghip xem trng hc vn ca nam hn n (
M
>
F
), hoc doanh nghip tr lng
cho nam cao hn n không k hc vn (
M
>
F
). iu nƠy th hin s phơn bit
đi x trong thu nhp gia lao đng nam vƠ n.
Hn ch ca phng pháp phơn tích Oaxaca đó lƠ vic đo lng mc đ phơn
bit đi x gii trong thu nhp tùy thuc vƠo vic có kim soát đc mi yu khác
bit v k nng gia hai nhóm hay không. Nu có nhng yu t b b sót trong mô
hình hi quy, chúng ta s đo lng mc đ phơn bit đi x không chính xác.
1.4 Khung phân tích
Da trên nn tng c s lý thuyt và thc t, tác gi đ ngh khung phân tích sau:

  tài


Vit Nam: giáo dc ph thông, giáo dc đi hc và giáo dc dy ngh.
Bng 1.1 S i hi cho bc giáo di hc
Nm sinh
S nm đi hc quy đi
Cao đng
i hc
Thc s
Tin s
n nm 1962
2
4
2
2 (hoc 4)
T 1963 đn nay
3
4
2
2 (hoc 4)

Bng 1.2 S i hi cho bc dy ngh
Loi hình đƠo to
Thi gian hc khi có bng

Tiu hc
THCS
THPT
Dy ngh ngn hn
0,5
0,5
0,5