B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
VÕ PHÚ QUÝ TNG CNG VAI TRÒ CA LC LNG QUN
LÝ TH TRNG TRONG VIC U TRANH
CHNG BUÔN LU VÀ GIAN LN THNG MI
TRÊN A BÀN TNH TÂY NINH TRONG QUÁ
TRÌNH HI NHP Chuyên ngành : Kinh t chính tr
Mã s : 60.31.01.02

LUN VN THC S KINH T

1.1. Công tác qun lý th trng 9
1.1.1. Lch s ngành qun lý th trng 9
1.1.2. Công tác qun lý th trng trong quá trình hi nhp 12
1.2. Các khái nim s dng trong đ tài 16
1.2.1. Khái nim v buôn lu và hàng hóa nhp lu 16
1.2.2. Khái nim v gian ln thng mi 17
1.2.3. Vai trò ca lc lng Qun lý th trng trong vic đu tranh chng
buôn lu và gian ln thng mi trong quá trình hi nhp 20
ii

1.3. Các yu t tác đng đn vai trò ca lc lng Qun lý th trng trong
đu tranh chng buôn lu và gian ln thng mi trong quá trình hi nhp…26
1.3.1. Tác đng ca hi nhp kinh t quc t đn công tác Qun lý th
trng 26
1.3.2. Các yu t tác đng đn vai trò ca lc lng Qun lý th trng trong
đu tranh chng buôn lu và gian ln thng mi trong quá trình hi nhp 28
1.4. Kinh nghim ca mt s đa phng v tng cng vai trò ca lc
lng Qun lý th trng 31
1.4.1. Tnh Long An 31
1.4.2. Tnh ng Nai 32
1.4.3. Tnh Khánh Hòa 33
Kt lun chng 1 35
Chng 2: Thc trng đu tranh chng buôn lu và gian ln thng mi
ca lc lng Qun lý th trng trên đa bàn tnh Tây Ninh trong quá
trình hi nhp và nhng vn đ đt ra 36
2.1. Bi cnh nh hng đn công tác qun lý th trng trên đa bàn tnh
Tây Ninh 36
2.1.1. c đim t nhiên ca đa phng 36
2.1.2. c đim kinh t – xã hi 37
2.2. Thc trng công tác chng buôn lu và gian ln thng mi ca lc

3.3.3. Nhóm gii pháp kinh t 85
Kt lun chng 3 88
iv

Kt lun chung 89
Tài liu tham kho
Ph lc 1
Ph lc 2
Ph lc 3

v

DANH MC KÝ HIU CÁC CH VIT TT

ATVSTP An toàn v sinh thc phm
BC 127 Ban ch đo chng buôn lu, hàng gi và gian ln thng mi
CCT Chi cc trng
GLTM Gian ln thng mi
KSV Kim soát viên
KTKS Kim tra kim soát
QLTT Qun lý th trng
SCT S Công Thng
Tp.HCM Thành ph H Chí Minh
UBND y ban nhân dân
VPHC Vi phm hành chính
XHCN Xã hi ch ngha vi


th hai, vi tim lc to ln, các tp đoàn đa quc gia có tha kh nng và kinh
nghim đ to sc ép cnh tranh không nh lên các doanh nghip trong nc nhm
chim lnh th trng ni đa, nht là đi vi ngành hàng tiêu dùng và bán l; và
cui cùng là vic m rng quan h kinh t s to điu kin cho hàng lu có c hi
nhp khu – c hp pháp và không hp pháp – vào nc ta. Vì vy, vn đ đt ra là
cn tng cng vai trò và nng lc ca các lc lng chc nng trong kim tra,
kim soát th trng, nht là lc lng Qun lý th trng.
- Xut phát t đc đim tình hình trong nc: thc hin ch trng phát
trin kinh t th trng đnh hng xã hi ch ngha đng thi đy mnh công
nghip hóa – hin đi hóa đt nc đ đn nm 2020, Vit Nam v c bn tr thành
mt nc công nghip theo hng hin đi. Vi ch trng trên, bên cnh nhng
thành tu đt đc thì đng thi xut hin ngày càng nhiu các khuyt tt ca kinh
t th trng, trong s đó, vn đ giá c hàng hóa tng bt thng vào các dp l do
có s đu c, gm hàng, tung tin đn tht thit…ca các thng nhân làm n phi
pháp; s lng và cht lng hàng hóa không đúng nh k vng so vi s tin mà
ngi tiêu dùng thanh toán,…, nh hng đn vic phát trin kinh t th trng đnh
hng XHCN và hình nh ca Vit Nam trên trng quc t trong quá trình hi
nhp. Vn đ đt ra là làm sao ngn chn đc các hành vi trên; có ch tài đ mnh
2

đ rn đe, giáo dc h; lc lng nào s chu trách nhim chính đ đu tranh vi các
đi tng trên và vai trò, nng lc ca lc lng này có đ đáp ng yêu cu tình
hình hay không?
- Xut phát t đc đim, tình hình đa phng: Tây Ninh nm trong
vùng ông Nam b và Vùng Kinh t trng đim phía Nam, tip giáp vi các đa
bàn sôi đng trong phát trin kinh t nh: Tp.HCM, Bình Dng, Long An. Ngoài
ra, Tây Ninh còn có đng biên gii dài khong 240 km giáp vi 03 tnh ca
Vng quc Cambodia [dn theo 32]. ây là điu kin thun li đ phát trin
thng mi vùng biên. Tuy nhiên, nhng điu kin trên cng đt ra thách thc
không nh cho Tây Ninh trong vic qun lý hot đng thng mi trên đa bàn. Ni

- Nêu ra đc đim tình hình ca đa phng đ phân tích thc trng ca
vn đ buôn lu và GLTM. ng thi phân tích vai trò ca lc lng QLTT trong
vic đu tranh chng buôn lu và GLTM trên đa bàn tnh Tây Ninh trong giai đon
2008 – 2012.
-  xut các gii pháp nhm gii quyt nhng tn ti và tng cng
vai trò ca lc lng QLTT trong vic đu tranh chng buôn lu và GLTM trên đa
bàn tnh Tây Ninh trong quá trình hi nhp.
3. Phm vi nghiên cu
- V thi gian: lun vn nghiên cu công tác đu tranh chng buôn lu
và GLTM ca lc lng qun lý th trng tnh Tây Ninh giai đon t nm 2008
đn nm 2012 và đ xut gii pháp cho nhng nm sp ti.
- V không gian: lun vn nghiên cu công tác chng buôn lu và
GLTM ca lc lng Qun lý th trng trên đa bàn tnh Tây Ninh.
4. Phng pháp nghiên cu
 đt đc mc tiêu nghiên cu, lun vn s dng mt s phng pháp
nghiên cu sau:
- Do thc tin hot đng buôn lu và GLTM luôn bin đi nên ta cn
xem xét, phân tích các vn đ có liên quan bng phng pháp bin chng. C th
nh sau:
4

+ Phân tích mi quan h và tác đng qua li gia quá trình hi nhp
kinh t quc t và vai trò ca lc lng QLTT trong vic chng buôn lu, GLTM.
Ví d: quá trình hi nhp kinh t quc t ca nc ta có làm ny sinh nhng thách
thc nh hng đn vai trò ca lc lng QLTT hay không?
+ Phân tích mi quan h và s tác đng qua li gia vai trò ca lc
lng QLTT và các yu t nh hng đn nó. Ví d: yu t con ngi nh hng
nh th nào đn vai trò ca lc lng QLTT trong vic đu tranh chng buôn lu và
GLTM? Khi thc hin các gii pháp nhm nâng cao cht lng ngun nhân lc thì
có tng cng vai trò ca lc lng QLTT hay không?

đng ca chúng đi vi nn kinh t quc dân. Tuy nhiên, do lnh vc qun lý ca
ngành Hi quan có đim khác bit so vi ngành QLTT nên cn thc hin nghiên
cu đ nêu lên khái nim v GLTM theo cách nhìn, góc đ qun lý nhà nc ca
ngành QLTT.
+ Tác gi đã thc hin tham kho kinh nghim chng buôn lu và
GLTM  mt s quc gia trên th gii nh M, Nga và Trung Quc. Theo hc viên,
vic tham kho kinh nghim ca các quc gia trên là không phù hp vi đc đim
ca Vit Nam vì các quc gia này có trình đ phát trin kinh t - xã hi cao hn
Vit Nam, quy mô th trng và tp quán kinh doanh khác vi nc ta.
+ Tác gi thc hin phân tích thc trng tình hình buôn lu và GLTM 
Vit Nam giai đon 2000 – 2002, v không gian là các đa phng có tình hình
buôn lu din bin phc tp, nht là các tnh vùng biên nh: Lng Sn; Cao Bng;
Lào Cai; Hà Tnh; Tây Ninh…ng thi nêu lên nhng kt qu đt đc và nhng
hn ch, tn ti trong đu tranh chng buôn lu và GLTM ca các lc lng chc
nng. Da vào kt qu phân tích thc trng nh trên, tác gi đ xut 10 gii pháp
chng buôn lu và GLTM  Vit Nam trong thi gian ti. Tuy nhiên, tác gi cha
th hin rõ vai trò ca các lc lng chc nng trong công tác đu tranh chng buôn
lu và GLTM. Ngoài ra, thi đim nghiên cu ca tác gi là trc khi Vit Nam gia
nhp T chc Thng mi th gii (WTO), đó là thi đim nn kinh t nc ta
cha hi nhp sâu rng vi kinh t th gii. Vì vy, tình hình buôn lu và GLTM
6

trong thi đim hin ti có nhiu thay đi nên đòi hi phi có các nghiên cu nhm
b sung nn tng lý lun v vn đ buôn lu và GLTM.
- Kt qu nghiên cu ca Phan Nguyn Minh Mn (2006) trong Lun
vn thc s kinh t có tên là: “Nâng cao hiu qu hot đng kim tra, giám sát chng
buôn lu hàng hóa nhp khu ca Chi cc Qun lý th trng Tp.HCM”. Theo hc
viên, nghiên cu này đã đt đc mt s kt qu tích cc sau:
+ Tác gi tp trung làm rõ các khái nim có liên quan nh: khái nim và
đc đim hàng hóa nhp khu; tác đng ca hot đng xut nhp khu đi vi kinh

lu và GLTM nói riêng. Theo đó, giúp cho các c quan qun lý đ ra các ch
trng, chính sách phát trin phù hp đi vi ngành QLTT.
- Nghiên cu mt cách có h thng c s lý lun v vn đ buôn lu và
GLTM trong quá trình hi nhp, kt hp vi vic phân tích vn đ trên đa bàn tnh
Tây Ninh đ t đó ch ra tác hi ca chúng và phân tích đc đim ca tng loi đ
áp dng các bin pháp qun lý nhà nc cho phù hp.
- Qua phân tích vai trò ca lc lng QLTT trong vic chng buôn lu
và GLTM trong quá trình hi nhp, tác gi nêu ra nhng thành tu đt đc trong
thi gian qua. ng thi ch ra nhng tn ti, hn ch nh hng đn vai trò ca lc
lng QLTT đ t đó đ xut các gii pháp thc hin có tính kh thi nhm tng
cng vai trò ca lc lng QLTT trong vic đu tranh chng buôn lu và GLTM
trên đa bàn tnh Tây Ninh trong quá trình hi nhp.
7. Kt cu ca lun vn
Kt cu ca lun vn gm:
- Phn m đu.
- Ba chng ni dung:
+ Chng 1: Nhng vn đ lý lun chung v vai trò ca lc lng
Qun lý th trng trong vic đu tranh chng buôn lu và gian ln thng mi
trong quá trình hi nhp.
+ Chng 2: Thc trng đu tranh chng buôn lu và gian ln thng
mi ca lc lng Qun lý th trng trên đa bàn tnh Tây Ninh trong quá trình hi
nhp và nhng vn đ đt ra.
8

+ Chng 3: Mt s gii pháp nhm tng cng vai trò ca lc lng
Qun lý th trng trong vic đu tranh chng buôn lu và gian ln thng mi trên
đa bàn tnh Tây Ninh trong quá trình hi nhp.
- Phn kt lun.

9

mt yêu cu cp thit.  đáp ng yêu cu trên, ngày 03/7/1957 Th tng Chính
ph ký Ngh đnh thành lp Ban QLTT Trung ng và các Ban QLTT  các tnh,
thành ph, khu t tr, chc v trng Ban do c Bùi Công Trng – Ch nhim Vn
phòng Tài chính, Thng nghip Th tng ph – đm nhim.
 Nhim v chính ca Ban QLTT Trung ng là giúp Chính ph nghiên
cu ch trng, chính sách QLTT, chng đu c, tích tr, đm bo các nhu yu
phm đc phân phi đn tn tay các đi tng đc Nhà nc cung cp; đng thi
ch đo vic thc hin các ch trng, chính sách đó trong phm vi toàn min Bc.
1.1.1.2. Giai đon 1975 – 1986
 Sau cuc kháng chin chng M toàn thng, c nc ta cùng chung
tay xây dng ch ngha xã hi. Tuy nhiên, do xut phát đim thp cùng vi hu qu
nng n ca chin tranh và s cm vn ca đ quc M nên tình hình kinh t – xã
hi ca nc ta thi đim này là vô cùng khó khn, th trng hàng hóa khan him,
bt đu xut hin các hot đng buôn lu và GLTM vi quy mô nh.
 Trc yêu cu mi ca tình hình cách mng, vic kin toàn b máy t
chc ca lc lng QLTT là cn thit nhm to s n đnh th trng trong nc,
to đà cho vic thc hin thành công các mc tiêu kinh t – xã hi khác. Vì vy,
ngày 16/7/1982 Ch tch Hi đng B trng (HBT) ký Quyt đnh s 190/CP
thành lp Ban Ch đo QLTT Trung ng trc thuc HBT, chc v trng Ban do
đng chí B trng B Ni thng ph trách. ng thi, đ có t chc trc tip
thc hin nhim v KTKS th trng, ngày 02/10/1985 HBT ban hành Ngh quyt
s 249 quyt đnh thành lp i QLTT trc thuc Ban Ch đo QLTT cp tnh,
thành ph, đc khu trc thuc trung ng và cp huyn, th xã đánh du vic hình
thành t chc chuyên trách kim tra.
1.1.1.3. Giai đon 1986 – 1995
 Thc hin đng li “i mi” theo Ngh quyt i hi i biu toàn
quc ln th VI (nm 1986) ca ng, kinh t nc ta có nhiu khi sc: sn xut
phát trin; lu thông hàng hóa đc m rng; đi sng nhân dân đc ci thin.
Bên cnh đó, tình trng buôn lu qua biên gii, trn thu và đc bit là buôn lu
11

12

khác đt ra nhng yêu cu mi đòi hi Chính ph phi t chc li công tác ch đo
QLTT theo hng xây dng lc lng va hin đi va chính quy, không là lc
lng kiêm nhim, liên ngành nhm đáp ng yêu cu hi nhp. Ngày 25/4/1994,
Chính ph ban hành Ngh đnh s 35/CP giao B Thng mi thng nht ch đo
công tác QLTT trong c nc, t chc phi hp gia các ngành, các đa phng
trong vic chng đu c, buôn lu, sn xut và buôn bán hàng gi và các hành vi
kinh doanh trái phép khác. Tip theo, ngày 23/01/1995, Chính ph ban hành Ngh
đnh s 10/CP quy đnh v t chc, chc nng, nhim v và quyn hn ca Qun lý
th trng. ng thi, B Chính tr Trung ng ng có Ngh quyt s 12/NQ-TW
ngày 03/5/1996 v Thng nghip, Ngh quyt có đnh hng xây dng lc lng
QLTT theo yêu cu chính quy và t chc cht ch [8].
1.1.2. Công tác qun lý th trng trong quá trình hi nhp
C s pháp lý cho vic hình thành h thng t chc, xác đnh chc nng,
nhim v và quyn hn ca lc lng QLTT trong quá trình hi nhp là Ngh đnh
s 10/CP ngày 23/01/1995 ca Chính ph và Ngh đnh s 27/2008/N-CP ngày
13/3/2008 ca Chính ph quy đnh v vic sa đi, b sung mt s điu ca Ngh
đnh s 10/CP ngày 23/01/1995 ca Chính ph.
1.1.2.1. V t chc
 Cp Trung ng: Cc QLTT trc thuc B Thng mi (nay là B
Công Thng) trên c s sáp nhp b máy chuyên trách ca Ban Ch đo QLTT
trung ng chuyn giao v B Thng mi và V qun lý th trng thuc B
Thng mi. Cc QLTT do Cc trng ph trách, có mt s Phó cc trng giúp
vic; vic b nhim, min nhim Cc trng, Phó cc trng do B trng B
Công Thng quyt đnh.
 Cp tnh/thành ph trc thuc trung ng: Chi cc QLTT trc thuc
S Thng mi – Du lch (nay là S Công Thng) trên c s t chc li b máy
chuyên trách ca Ban Ch đo QLTT tnh. Chi cc QLTT do CCT (chc danh Phó
Giám đc S) ph trách, có mt s Phó CCT giúp vic; vic b nhim, min nhim

ngành thng mi theo quy đnh.
 i QLTT: là đn v trc tip thc thi nhim v KTKS th trng;
đu tranh chng buôn bán hàng nhp lu, hàng gi và GLTM trên đa bàn đc
phân công; thc hin chc nng kim tra ca Thanh tra chuyên ngành thng mi.
 V nhim v
 Cc QLTT
+ Xây dng các vn bn quy phm pháp lut v công tác kim
tra, ch đ và điu kin làm vic đi vi lc lng QLTT.
+ Kim tra vic thi hành pháp lut và các chính sách, ch đ, th
l trong hot đng thng mi trên th trng.  xut vi B trng B
Công Thng nhng ch trng, bin pháp cn thit đ thc hin đúng pháp
lut v các chính sách, ch đ.
+ T chc ch đo thc hin công tác KTKS th trng và x
pht VPHC theo thm quyn các v vic trong hot đng thng mi.
+ Hng dn, t chc trin khai hot đng kim tra và đm bo
mt s điu kin cn thit cho hot đng kim tra nh: cp th kim tra th
trng, n ch, t chc may trang phc đng phc…
+ Kim tra vic chp hành pháp lut trong hot đng kim tra và
theo dõi, ch đo vic gii quyt các khiu ni, t cáo ca các đi tng kinh
doanh v hot đng kim tra.
15

+ Thng trc giúp vic cho BC 127 Trung ng v ch trì t
chc s phi hp hot đng gia các c quan nhà nc và các lc lng có
chc nng KTKS.
 Chi cc QLTT
+ Xây dng chng trình, k hoch, phng án kim tra c th
trên đa bàn.
+ Ch đo các i QLTT thc hin nhim v kim tra.
+ Tuyên truyn ph bin chính sách pháp lut; kin ngh đm bo

 Khái nim v hàng hóa nhp lu: khon 7 điu 3 Ngh đnh s
06/2008/N-CP ngày 16/01/2008 ca Chính ph đnh ngha hàng hóa nhp lu là
hàng hóa có các đc đim nh sau:
+ Hàng hóa cm nhp khu hoc tm ngng nhp khu theo quy
đnh.
+ Hàng hóa nhp khu có điu kin hoc phi có giy phép mà
không có giy t hoc giy phép ca các c quan qun lý nhà nc chuyên
ngành cp kèm theo hàng hóa.
+ Hàng hóa nhp khu không đi qua ca khu quy đnh, không
làm th tc hi quan theo quy đnh hoc gian ln s lng, chng loi hàng
hóa khi làm th tc hi quan.
+ Hàng hóa nhp khu lu thông trên th trng không có hoá
đn, chng t kèm theo theo quy đnh hoc có nhng không đ hoá đn,
chng t hoc có hoá đn, chng t nhng qua điu tra, xác minh ca c
quan chc nng xác đnh là hoá đn, chng t không hp pháp nh hoá đn
gi, hoá đn lp khng, hoá đn mua bán bt hp pháp, hoá đn đã qua s
dng.
+ Hàng hóa nhp khu quy đnh phi dán tem hàng nhp khu
nhng không có tem dán vào hàng hóa theo quy đnh hoc có tem dán nhng
là tem gi, tem đã qua s dng.
17

 Khái nim v buôn lu: hành vi buôn lu; buôn bán, vn chuyn trái
phép hàng hóa qua biên gii đc quy đnh ti iu 153, 154 và 155 ca B Lut
hình s nm 1999 và trong các Ngh đnh v x pht VPHC.
+ Buôn lu là các hành vi vn chuyn, buôn bán trái phép qua
biên gii nhng hàng hóa cm xut khu, cm nhp khu theo quy đnh ca
Nhà nc nh: v khí; cht n; ngoi t; c vt; đ chi kích đng bo lc;
vn hóa phm đc hi…
+ Buôn lu là các hành vi trn tránh s KTKS ca các c quan

+ Li dng ch đ quá cnh đem dùng trong nc.
+ Khai báo sai v s lng, cht lng hàng hóa.
+ Li dng ch đ, mc đích s dng, buôn bán trái phép hàng
hóa đc u đãi v thu nhp khu cho nhng đi tng s dng nht đnh.
+ Vi phm đo lut v din gii thng mi hoc quy đnh bo v
ngi tiêu dùng.
+ Buôn bán hàng gi, hàng n cp mu mã.
+ Buôn bán hàng không có s sách.
+ Làm gi, làm khng vic hoàn hay truy hoàn thu hi quan.
+ Kinh doanh “ma” đ hng tín dng thu trái phép.
+ Thanh lý, phá sn có ch đích đ trn tránh ngha v np thu
nh: công ty đng ký kinh doanh mt thi gian ngn, n thu ri tuyên b
phá sn,…
 Vi các khái nim trên thì v c bn, buôn lu và GLTM có nhng
đc đim tng đng vi nhau, đây đu là vic thc hin nhng hành vi gian di,
trái vi quy đnh ca pháp lut và né tránh s KTKS ca lc lng chc nng vi
mc đích thu đc li nhun cao, móc túi ngi tiêu dùng thông qua vic trn lu
thu hoc chim đot li nhun bt hp pháp.
 Trong lnh vc qun lý Nhà nc thì khái nim GLTM đc hiu là
các hành vi vi phm v kê khai giá, đng ký giá, niêm yt giá hàng hóa, dch v;
gian ln v đo lng, đóng gói hàng hóa và cht lng hàng hóa, dch v [17]. Và