B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

N
N
G
G
U
U
Y
Y


N
NT
T
H
H

T


LUN VN THC S KINH T CHUYÊN NGÀNH: KINH T TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
MÃ S: 60.34.02.01 NGI HNG DN: TS. NGUYN TH UYÊN UYÊN
TP.H CHÍ MINH – NM 2012

MCăLC

TÓM TT 1
CHNGă1:ăGIIăTHIU 2
1.1.
2
1.2.

CHNGă5:ăKT LUN 39
CÁC HN CH CA LUNăVN 40
DANHăMCăTÀIăLIU THAMăKHO 41
Ph lc 1: Ký hiu các bin d liu trong x lý hi quy 44
Ph l
ng kê mô t các bin 45
Ph lc 3: Kt qu hi quy chi phí đi din đo lng bng t l doanh thu/tng tài
sn 52
Ph lc 4: Kt qu hi quy chi phí đi din đo lng bng t l ROE 54
Ph lc 5: Kt qu hi quy h phng trình đng thi giai đon nm β009 đn nm
2011 56
Ph lc 6: Kt qu hi quy h phng trình đng thi giai đon nm β007 đn nm
2011 60

DANHăMCăCÁCăKụăHIU,ăCHăVITăTT

DANHăMCăCÁCăBNG,ăBIU

Bng 3.1
22
B
22
B
23 2 CHNGă1:ăGIIăTHIU

1.1.

Qun tr công ty tt có Ủ ngha quan trng trong vic to nên s hài hòa
các mi quan h gia hi đng qun tr, ban giám đc, các c đông và các bên có
quyn li liên quan trong doanh
trng đng sau qun tr công ty là quyt đnh cu trúc vn, không ch là quyt
đnh tài tr mà còn là s kt hp đ ti thiu hóa chi phí đi din hay mâu thun
v li ích gia các bên: các c đông chính,
“Nghiên cu thc nghim v cu trúc vn và chi phí đi din  các công ty niêm
yt trên sàn giao dch chng khoán thành ph H Chí Minh

1.2.

Tìm ra mi tng quan gia cu trúc vn và chi phí đi din ca các công
ty c phn niêm yt trên HOSE

1.3.

Tìm kim nhng lun c khoa hc và bng chng thc nghim v mi
quan h gia cu trúc vn và chi phí đi din ca các nc trên th gii.
Xem xét đi vi các công ty c phn niêm yt trên HOSE gia cu trúc

, lun vn có kt cu nh
sau:
Chng 1:
Chng 2:
nghiên trên quan
chi
u tiên tác gi trình bày
nghiên trên lý thuyt chi phí
đi din.
theo, nghiên trên quan
chi Sau mô nghiên

4 nghiên quan chi công ty
niêm
trên HOSE.
Chng 3: Phng
nghiên nghiên

phng nghiên nghiên và mô hình nghiên
cu.
Chng 4:
mi quan h gia cu trúc vn và chi phí đi din
ca các công ty c phn niêm yt trên


cu s đc trình bày theo th t thi gian:
Tác gi Adam Smith đã vit trong cun “Ca ci ca các quc gia”, xut
bn nmă1779, “Giám đc ca nhng công ty công ty c phn, là nhng nhà
điu hành tài sn ca ngi khác nhiu hn là tài sn ca chính h, vì vy
không th hy vng rng h s thc hin vic điu hành vi cùng mt s chú Ủ
nh nhng giám đc ca các công ty t nhân. H nh là qun gia ca nhng
ngi giàu có, h có khuynh hng không quan tâm đn nhng vn đ nh và
rt d b qua vì ngh rng đó không phi là vic ca mình. S l đnh và hoang
phí, vì vy, luôn thng th, không ít thì nhiu, trong vic điu hành mi vic ca
công ty dng này”, tác gi thy rng luôn tn ti mâu thun li ích gia mt bên
là ngi ch công ty và mt bên là nhng ngi đc thuê điu hành công ty
đó (khi ngi ch vì mt lỦ do nào đó, khách quan hay ch quan, không th
trc tip điu hành công ty). Các ông ch b tin ra thuê ngi đi din cho
mình điu hành công ty luôn mun ti đa hoá li nhun ca công ty, c th hn
là ti đa hoá phn li nhun mà h đc nhn, tuy nhiên, li ích ca nhng
ngi đi din đó li không đng nht vi vic ti đa hoá li nhun ca công ty,
có th mc tiêu ca h là nhn đc nhng khon tin hoa hng t nhng hp
đng cung cp hàng hoá, dch v cho công ty; có th h s ra mt quyt đnh
không nhm mc đích li nhun ti đa cho công ty; có th h s trn tránh trách
nhim, vì h có c gng nhiu hay ít thì mc lng tháng h đc nhn vn

6 nh nhau, không h thay đi… Các ông ch phi tn mt khon chi phí đ giám
sát ngi đi din và hành đng ca h, đm bo h s c gng ht sc và đa
ra nhng quyt đnh phc v cho mc đích ca ngi ch. Và khon chi phí đó
đc gi là “chi phí đi din”
Nm 1932, Aldore Berle and Garnier Means đã trình bày lý thuyt v
qun tr trong các công ty đi chúng, ni có s phân đnh gia quyn s hu và

ca mt t chc kinh t. Hai chc nng ca ngi ch doanh nghip là qun lý
và gánh chu ri ro – đc coi nh là các yu t phân đnh. Công ty s b áp lc
bi s cnh tranh t nhng công ty khác, to áp lc đ phát trin nhng phng
tin giám sát hot đng toàn công ty và tng thành viên. Tng thành viên trong
công ty, đc bit là các nhà qun lý đu phi đi mt vi các th thách và c hi
do th trng to ra cho dch v ca h c bên trong và bên ngoài công ty.
Nm 1983, Eugene F. Fama trng đi hc Chicago và Michael C. Jensen
trng đi hc Rochester, hai tác gi tip tc nghiên cu v s phân đnh quyn
s hu và quyn qun lý. Mc tiêu ca các tác gi là gii thích s tn ti ca các
t chc có đc trng bi s phân đnh gia quyn s hu và quyn kim soát.
Chính xác hn các tác gi quan tâm đn s tn ti ca các t chc trong đó
nhng ngi đi din không phi gánh chu mt mác v tài sn do các quyt đnh
ca h gây ra.
Các tác gi đã lp lun rng s phân đnh ca các chc nng ra quyt đnh
và gánh chu ri ro trong các công ty ln là tng t nh nhng công ty khác.
Các tác gi cho rng s phân đnh này tn ti trong các công ty là do li ích ca
vic qun lý chuyên nghip và gánh chu ri ro, nhng cng là do cách tip cn
hiu qu đ giám sát các vn đ đi din phát sinh bi s phân đnh này.
T nghiên cu ca các tác gi trên, tác gi rút ra đnh ngha chi phí đi
din là tng ca các loi chi phí: chi phí giám sát (monitoring cost) đ giám sát
hot đng ca ngi đi din, nh là chi phí kim toán; chi phí ràng buc
(bonding cost) đ thit lp mt b máy có th ti thiu nhng hành vi qun tr

8 không mong mun, nh là b nhim nhng thành viên bên ngoài vào ban điu
hành hay tái thit lp h thng t chc ca công ty; và mt mát ph tri (residual
loss) hay chi phí c hi khi các c đông thuê ngi đi din và buc phi đa ra
các hn ch, ví d nhng thit hi do ngi đi din lm dng quyn đc giao

. nghiên liên

2.2.
nghiên trên liên quan quan
chi
Trong
này, tác gi tóm c li kt qu nghiên cu ti mt s nc
trên th gii liên quan v ch đ
quan chi
ca các tác gi đi Các kt qu nghiên cu s đc trình bày theo th
t thi gian t quá kh đn hin ti, c th nh sau:
Nmă1999, hai tác gi John Theis, Michael Casey
Database cho đn tháng 4 nm 1997, mu này bao gm 55 công ty có tr s ti
Anh. Mô hình nghiên cu ca các tác gi nh sau:
DEBT =
0
+
1
LSALE + 
2
GTA5

+
3
BETA+
4
DIVPAY+
5
CLOSE+ 
6

hóa các vn đ liên quan đn chi phí đi din và tài sn đc thù.

11 vn chuyn và in n, xut bn.
Nmă2002, hai tác gi Hongxia Li và Liming Cui đã tin hành nghiên cu
nh hng ca cu trúc vn lên chi phí đi din vi mu nghiên cu là β11 công
ty niêm yt trên sàn giao dch chng khoán  Trung Quc giai đon nm 1999
đn nm β001, các tác gi s dng các phng trình đ c lng chi phí đi
din, các phng trình nh sau:
Agency cost =
0
+
1
capitalstructure+
2
conc+
3
size +
4
board+
j
dum
jt
(1)
Capital structure = 
5
+ 
6

công ty, và s khác nhau gia n trong tài sn ca công ty và c hi phát trin
trong tng lai. Các tác gi s dng mô hình :
Phng trình 1 là phng trình giá tr công ty
Tobin’Q = Debt to asset+ CF Right leverage x Debt to asset + Size +
Capital expenditure to asset + Country dummy+ Industry dummy
Phng trình β là phng trình đòn by công ty :
Debt to asset = Tobin’Q + Cash flow rights leverage + Size + Percentage
of Tangible asset + Capital expenditure to asset + Profitability +Country dummy
Phng trình γ là phng trình s hu :
CF Right leverage = Tobin’Q + Debt to asset + Size + Percentage of
Tangible asset + Risk proxy (Beta và deviation of Stock Return) + Country
dummy.

13 Trong đó : Tobin’Q : giá tr công ty, Debt to asset : t l n/tài sn, CF
right leverage : Cash flow right leverage, Size : Quy mô công ty, Capital
expenditure to asset: t l chi tiêu vn/tài sn, Country : ch các quc gia,
Industry: ch các ngành, Profitability : t l thu nhp hot đng/tng tài sn,
Percentage of Tangible asset : t l phn trm tài sn c đnh.
Kt qu nghiên cu ca các tác gi cho thy rng :

quc t có hiu qu đc bit to ra giá tr cho các công ty.
các c đông liên quan s gim sát khi công ty đu t quá mc.
Nmă 2006

hn.
hi quy đa bin, c th:
13
OETS
=

+


1
DTAR
+



2
LOS
+



3
ROA
+
∑

k
IND
k
+



+


1
LOS
+
∑

k
IND
k
+

i
k
=
1

16 13
OETS
=

+


1

t
+ 
3
SIZE
t
+ 
4
AbnROA
t
+

5
FreeCF
t
+ 
6
Underinv
t
+ 
7
Assetsub
t
+


8
Z - score
t
+ 
9

t
: Quy mô công ty, AbnROA
t
: Tình hình
hot đng công ty, FreeCF
t
: Dòng tin nhàn ri, Underinv
t
: u t di mc,
Assetsub
t
:
t

- score
t
:
Kit qu tài chính, R&D
t

t
:
t
:
t
:
t
:

Kt qu ca các tác gi cho thy rng:

4
(DR) + 
5

(SHORTDEBT) + 
6

(TOTALDEBT) + 
7
(DP) + 
8

(PROF) + 
9

(SIZE) + 
10

(Q) + 
11

(YRDUM) + 
it
ACDII
it
= 
0

+ 
1

n ngân hàng trên tng n, SHDEPT: T l n ngn hn trên tng n, TDEPT:
T l tng n trên tng tài sn, DR: T l n dài hn trên tng tài sn, DP: C
tc/ thu nhp ca mi c phn, PROP: Thu nhp hot đng trên tng tài sn,
SIZE: Quy mô công ty đc tính bng logarite ca tng tài sn, Q: đc tính
bng t l giá tr trng ca c phn cng cho giá tr s sách ca n/giá tr s
sách ca tng tài sn.

19
xem xét thêm đc đim ca mu nghiên cu là các công ty niêm yt  Vit Nam
có nhng đc đim tng đng vi các công ty Trung Quc, phn ln các công
ty c phn niêm yt đc chuyn đi t các doanh nghip trc đây thuc s
hu nhà nc, c phn ca nhà nc chim t trong tng đi ln,
β tác gi Hongxia Li và Liming Cui (β00β) “Emprical Study of
Capital Structure on Agency cost in chinese listed firms

Kt lun, vn đ đi din đã đc đ cp và nghiên cu sâu rng ng
dng  nhiu lnh vc nhiu nc trên th gii. ã có rt nhiu công trình
nghiên cu đnh lng và đnh tính trên tt c các khía cnh ca chi phí đi din
đc đúc kt t thc tin ca các nn kinh t khác nhau. Tuy có nhiu quan đim
trái ngc nhau, nhng tt c các nghiên cu đu góp phn xây dng mt c s
lý thuyt ngày càng đy đ và hoàn thin hn. Xut phát t vic phân tích mi
tng quan gia cu trúc vn và chi phí đi din ca các công ty c phn niêm
yt đ t đó giúp doanh nghip ra quyt đnh tài tr th nào hp lý gim đc
nhng tn tht phát sinh do mâu thun gia ngi ch và ngi đi din, và
doanh nghip cng kim soát đc chi phí đi din.

21 D liu th cp: c ly gián tip thông qua các trang web thông tin đi
chúng nh: hsx.com.vn, stox.vn, cafef.com, cophieu68.com, . . .
3.3. Môăhìnhănghiênăcu
Tác gi da vào mô hình nghiên cu thc nghim nh hng cu trúc vn
đn chi phí đi din ca các công ty niêm yt Trung Quc ca β tác gi Hongxia
Li và Liming Cui (2002)
1
. Trong nghiên cu này tác gi xem xét cu trúc vn
nh hng nh th nào đn chi phí đi din ca công ty niêm yt trên sàn HOSE
bng phng pháp thay th, c th chi phí đi din đc thay th ln lt bng t
l tng doanh thu/tng tài sn, t l ROE. Các yu t tác đng đn chi phí đi
din bao gm: t l n/tng tài sn, mc đ tp trung s hu c phn ca c
đông, quy mô công ty, quy mô hi đng qun tr, có xem xét s khác bit gia
các ngành.
Mô hình nh sau:
Agency cost =
0
+
1
capitalstructure+
2
Conc+
3
Size +
4
board+