B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM Triu Hoàng Liên Hng
HOÀN THIN HOT NG QUN TR
NGUN NHỂN LC TI TRUNG TỂM
KHAI THÁC TỂN SN NHT Chuyên ngành: QUN TR KINH DOANH
Mã s: 60340102
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC: TS. NGUYN VN DNG
M U 4
CHNG 1: C S LÝ THUYT V QUN TR NGUN NHÂN LC 4
1.1 Nhng vn đ c bn v qun tr ngun nhân lc 4
1.1.1 Khái nim v ngun nhân lc 4
1.1.2 Khái nim v qun tr ngun nhân lc 4
1.1.3 Qun tr nhân s và qun tr ngun nhân lc 5
1.1.4 Vai trò ca qun tr ngun nhân lc 7
1.2 Các chc nng c bn ca qun tr ngun nhân lc 8
1.2.1 Nhóm chc nng thu hút ngun nhân lc 8
1.2.2 Nhóm chc nng đào to và phát trin 9
1.2.3 Nhóm chc nng duy trì ngun nhân lc 10
1.3 Yêu cu đi vi các hot đng chc nng qun tr ngun nhân lc 13
1.4 Các yu t nh hng đn qun tr ngun nhân lc 14
1.4.1 Nhóm yu t nh hng ca môi trng bên ngoài 15
1.4.2 Nhóm yu t nh hng ca môi trng bên trong 16
1.5 Kinh nghim qun tr ngun nhân lc ca các doanh nghip nc ngoài 17
1.5.1 Qun tr ngun nhân lc các công ty Nht 17
1.5.2 Qun tr ngun nhân lc Singapore Airlines 19
CHNG 2: THC TRNG HOT NG QUN TR NGUN NHÂN LC
TI TRUNG TÂM KHAI THÁC TÂN SN NHT 23
2.1 Gii thiu v Trung tâm Khai thác Tân Sn Nht 23
2.1.1 Hình thành và phát trin 23
2.1.2 Chc nng và nhim v chính 23
2.1.3 C cu t chc qun lý 24
2.1.4 Tng trng sn lng chuyn bay và s lt khách ti Tân Sn Nht 26
2.2 Phân tích c cu lao đng 27
2.3 Thc trng hot đng qun tr ngun nhân lc ti Trung tâm Khai thác Tân
Sn Nht 30
2.3.1 Phân tích thc trng vic thc hin chc nng thu hút, b trí nhân lc ti
Trung tâm 30
3.2.2 Gii pháp hoàn thin chc nng đào to, phát trin ngun nhân lc 76
3.2.3 Gii pháp hoàn thin chc nng duy trì ngun nhân lc 79
3.2.3.1 Hoàn thin đánh giá kt qu công vic 79
3.2.3.2 Hoàn thin công tác lng, thng và phúc li 82
3.2.3 Các gii pháp khác 86
3.3 Kin ngh: 86
KT LUN 88
Tài liu tham kho
Ph lc
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT CBCNV: Cán b công nhân viên
DVHK: Dch v hành khách
DVTK: Dch v trên không
HKT: iu hành khai thác
KTHC: K toán hành chính
SIA: Singapore Airlines
TCT HKVN: Tng công ty Hàng không Vit Nam
TCT: Tng công ty
TOC: Tan Son Nhat Operation Center (Trung tâm Khai thác Tân Sn Nht)
TSN: Tân Sn Nht
VNA: Vietnam Airlines
DANH MC CÁC BNG, BIU
Trang
Bng 1.1: S khác bit gia qun tr nhân s và qun tr ngun nhân lc 7
Bng 2.1: C cu lao đng theo phòng ban 25
Bng 2.2: C cu lao đng theo chc nng 26
M U
1. Lý do chn đ tài
Nng lc ca mt doanh nghip đc hình thành bi các yu t nh tài chính,
công ngh, ngun nhân lc, c s vt chtầ trong đó con ngi s qun lý, s dng
và khai thác các yu t còn li. Nh vy bt k doanh nghip nào mun tn ti và
đng vng đu phi xem ngun lc con ngi là yu t c bn và ht sc quan
trng. Trong giai đon hin nay, khi phi đng đu vi cnh tranh gay gt, suy
thoái kinh t và nhu cu ngày càng tng ca nhân viên, vn đ qun tr ngun nhân
lc đã đc các doanh nghip đc bit quan tâm, đó là làm sao xây dng đc mt
đi ng nhân s có cht lng, làm sao thu hút, s dng, duy trì và phát trin ngun
nhân lc đ to nên li th cnh tranh, đem đn s thành công cho doanh nghip.
Tng công ty Hàng không Vit Nam (VNA) là mt doanh nghip nhà nc
đang chuyn mình, phát trin và hi nhp rt nhanh cùng nn kinh t đt nc. Vi
chin lc phát trin đn nm 2020 là xây dng Tng công ty thành tp đoàn kinh t
mnh, xây dng Hãng hàng không quc gia thành mt trong nhng hãng hàng
không hàng đu khu vc, VNA s phi vn hành các h thng qun lý hin đi, các
phng pháp qun lý tiên tin ca th gii đ phù hp vi quy mô, t chc hot
đng và môi trng kinh doanh quc t. Bên cnh đó, trong th trng vn ti hàng
không VNA phi cnh tranh mnh m vi các hãng hàng không giàu tim lc, kinh
nghim hàng đu th gii và các đi th trong nc cng bt đu xut hin.
Trung tâm Khai thác Tân Sn Nht (TOC) là mt đn v trc thuc TCT
HKVN. Trong nhng nm qua, Trung tâm luôn quan tâm đu t cho công tác qun
tr ngun nhân lc nhng kt qu thu đc cha đc cao nh mong đi. Thêm vào
đó, Trung tâm phi đng đu vi áp lc t chin lc phát trin mnh m ca
TCT, s cnh tranh ngày càng tng ca các hãng hàng không khác và s thay đi
ln trong c cu t chc TOC khi tip nhn thêm mt s nhim v mi t Vn
phòng min Nam, ban iu hành bay. Tt c nhng điu này đòi hi Trung tâm phi
có nhng thay đi cn bn, phi tip cn vi nhng phng pháp qun tr ngun
nhân lc hin đi, hoàn thin hot đng qun tr ngun nhân lc. Vi mong mun
kho sát và thc hin kho sát, thu thp d liu s cp v s hài lòng ca ngi lao
đng trong Trung tâm đi vi các hot đng qun tr ngun nhân lc. Có 185 phiu
điu tra đc gi đn ngi lao đng; sau khi nhn đc phn hi và loi các bng
3
câu hi không hp l, còn li chính thc 176 mu đc đa vào x lý, phân tích d
liu.
5. Ý ngha nghiên cu
Ý ngha khoa hc: đ tài nghiên cu vic ng dng lý thuyt qun tr ngun
nhân lc ti mt đn v ngành hàng không- mt ngành có nhiu đc thù và đang
chuyn bin mnh m song có khá ít nghiên cu v vn đ này, qua đó góp phn
làm sáng t s vn dng lý thuyt qun tr ngun nhân lc trong thc t ti doanh
nghip nhà nc ngành hàng không, làm phong phú thêm kho t liu ng dng góp
phn giúp khoa hc qun tr ngun nhân lc có nhng hiu bit mi đ tip tc
nghiên cu và phát trin.
Ý ngha thc tin: đ tài nghiên cu giúp các nhà qun tr ti Trung tâm thy
đc thc trng hot đng qun tr ngun nhân lc ti đn v mình, nhng đim
mnh, đim yu ca công tác này, đ xut đc mt s gii pháp hoàn thin công
tác qun tr ngun nhân lc phù hp vi các mc tiêu chin lc ca Trung tâm và
TCT trong thi gian ti; giúp các đn v trong TCT HKVN và trong ngành hàng
không có đc nhng cn c, kinh nghim đ hoàn thin công tác qun tr ngun
nhân lc ti t chc ca mình.
. 6. Kt cu lun vn
Ngoài phn tài liu tham kho và ph lc, ni dung ca lun vn bao gm 3
chng :
Chng 1: C s lý thuyt v qun tr ngun nhân lc.
Chng 2: Thc trng hot đng qun tr ngun nhân lc ti Trung tâm
Khai thác Tân Sn Nht
Chng 3: Gii pháp hoàn thin hot đng qun tr ngun nhân lc ti
Trung tâm Khai thác Tân Sn Nht
chc.
1.1.2 Khái nim v qun tr ngun nhân lc
5
Theo Noe và cng s (2006), qun tr ngun nhân lc bao gm tt c hot
đng, chính sách, quyt đnh qun tr liên quan, nh hng đn kt qu, thái đ và
hành vi ca nhân viên ; to điu kin đ mi ngi hoàn thành tt nhim v đc
giao và đt hiu qu cho mc tiêu ca t chc
Qun tr ngun nhân lc là vic thit k các h thng chính thc trong mt t
chc đ đm bo hiu qu s dng tài nng ca con ngi nhm thc hin các mc
tiêu ca t chc (Mathis và cng s, 2007)
Khái nim và thc tin qun tr ngun nhân lc có th khác nhau các quc
gia. Các đnh ngha trên đu tp trung vào khía cnh thit k và thc hin các chính
sách trong các lnh vc hot đng qun tr ngun nhân lc nhm làm cho con ngi
đóng góp hu hiu cho t chc, cha đ cp đn li ích ca nhân viên. Vit Nam,
ni trình đ k thut công ngh còn mc đ thp, kinh t cha n đnh và ch
trng ca Nhà nc là quá trình phát trin phi thc hin bng con ngi và vì con
ngi, thì “qun tr ngun nhân lc là h thng các trit lý, chính sách và hot đng
chc nng v thu hút, đào to- phát trin và duy trì con ngi ca mt t chc nhm
đt đc kt qu ti u cho c t chc và nhân viên” (Trn Kim Dung, 2009, trang
3)
Mc tiêu c bn ca bt k t chc nào cng là s dng mt cách có hiu qu
ngun nhân lc đ đt đc mc tiêu ca t chc đó. Qun tr ngun nhân lc giúp
tìm kim và phát trin nhng hình thc, nhng phng pháp đ ngi lao đng va
cng hin cho vic đt đc các mc tiêu ca t chc, va to c hi đ phát trin
không ngng chính bn thân ngi lao đng. Nh vy, qun tr ngun nhân lc
nghiên cu các vn đ v qun tr con ngi trong các t chc vi hai mc tiêu c
bn:
- S dng ngun nhân lc ti ch sao cho có hiu qu nhm tng nng sut lao
đng và nâng cao tính hiu qu ca t chc
Qun tr ngun nhân lc đc phát trin trên các nguyên tc ch yu nh:
- Nhân viên cn đc đu t tha đáng đ phát trin nng lc cá nhân va
nhm tha mãn nhu cu cá nhân, va to ra nng sut, hiu qu cao đóng góp
tt nht cho t chc.
- Các chính sách, chng trình và thc tin qun tr sao cho tha mãn c nhu
cu vt cht ln tinh thn ca nhân viên.
7
- Môi trng làm vic cn đc thit lp sao cho kích thích, đng viên nhân
viên phát trin và s dng ti đa các k nng ca mình
- Vn đ chc nng nhân s cn đc thc hin phi hp và là mt b phn
quan trng trong chin lc kinh doanh ca doanh nghip
Bng 1.1: S khác bit gia qun tr nhân s và qun tr ngun nhân lc
Qun tr Nhân s
Qun tr Ngun nhân lc
Quan đim chung
- Lao đng là chi phí đu vào
- Nhân viên là tài sn/ngun
vn cn đc phát trin
Mc tiêu đào to
- Giúp cho nhân viên thích
nghi vào v trí công tác ca h
- ào to là đu t phát trin
ngun lc ca t chc
Vin cnh
- Ngn hn và trung hn
- Dài hn
Li th cnh tranh
- Th trng và công ngh
trng ca con ngi. Con ngi là yu t cu thành nên t chc, vn hành t chc
và quyt đnh s thành bi ca t chc. Qun lý các ngun khác cng s không có
hiu qu nu doanh nghip không qun tr tt ngun nhân lc, vì suy đn cùng mi
8
hot đng qun lý đu đc thc hin bi con ngi. Ngày nay qun tr ngun nhân
lc càng có vai trng do:
- Các doanh nghip mun tn ti và phát trin trong s cnh tranh ngày càng
gay gt trên th trng buc phi ci t t chc ca mình theo hng gn
nh, nng đng, trong đó yu t con ngi mang tính quyt đnh.
- S tin b ca khoa hc k thut, s phát trin ca nn kinh t buc các nhà
qun tr phi bit làm cho t chc ca mình thích ng. Do đó vic đào to,
sp xp, điu đng nhân s trong t chc sao cho đt hiu qu ti u là vn
đ đc quan tâm hàng đu
- Nghiên cu qun tr ngun nhân lc giúp cho nhà qun tr đt đc mc đích,
kt qu thông qua ngi khác. Nhà qun tr s tht bi nu không bit tuyn
đúng ngi cho đúng vic, hoc không bit cách khuyn khích nhân viên làm
vic. qun tr có hiu qu, nhà qun tr cn bit cách làm vic và hòa hp
vi ngi khác, bit cách lôi kéo ngi khác làm vic cho mình
1.2 Các chc nng c bn ca qun tr ngun nhân lc
Trng tâm ca qun tr ngun nhân lc bao gm các ni dung hot đng thc
hin các chc nng qun tr ngun nhân lc. Mt s tác gi (Carrel, Elbert, Hatfield,
G.Dessler, A. Buckley ) xác đnh các chc nng qun tr ngun nhân lc theo các
hot đng c th nh: hoch đnh, phân tích công vic, tuyn chn, đào to, đánh giá
nhân viên, khen thng, k lut, tr lng, quan h lao đng Mt s tác gi khác
(J. Bratton và J. Gold, David DeCenzo và Stephen Robbins) li phân các hot đng
qun tr ngun nhân lc theo mt s nhóm chc nng c bn. Quan đim phân chia
các hot đng ca qun tr ngun nhân lc theo nhóm chc nng có tính khái quát
và xác đnh đc nhng nét đc trng trong phng pháp thc hin các mô hình
ngh cn thit đ hoàn thành công vic đc giao và to điu kin cho nhân viên
đc phát trin ti đa các nng lc cá nhân. Bên cnh vic áp dng các chng trình
hng nghip và đào to cho nhân viên mi, doanh nghip cng thng lp k
hoch đào to, hun luyn và đào to li nhân viên mi khi có s thay đi nhu cu
sn xut kinh doanh hay quy trình công ngh k thut đi mi. Nhóm chc nng đào
to, phát trin thng thc hin các hot đng nh hng nghip, hun luyn, đào
10
to k nng thc hành cho công nhân; bi dng nâng cao trình đ chuyên môn và
cp nht kin thc qun lý, k thut công ngh cho cán b qun lý, cán b chuyên
môn.
Ni dung hot đng đào to bao gm: xác đnh nhu cu đào to, lp ni dung
và xác đnh phng pháp đào to phù hp, thc hin đào to, đánh giá kt qu đào
to
Hình 1.1: Các giai đon đào to và phát trin nhân lc
Ngun: Nguyn Vân im (2004)
1.2.3 Nhóm chc nng duy trì ngun nhân lc
Nhóm chc nng này chú trng vic duy trì và s dng hiu qu ngun nhân
lc trong doanh nghip, gm hai chc nng nh hn là kích thích, đng viên nhân
viên và duy trì, phát trin mi quan h lao đng tt đp trong doanh nghip
tác ca tng cá nhân sau mt thi gian lao đng
Tr công lao đng: Tin lng là giá c sc lao đng đc hình thành trên c
s tha thun gia ngi lao đng và ngi s dng lao đng phù hp vi quan h
cung cu và c cu v sc lao đng trên th trng. Vic áp dng h thng tr công
tt và công bng, kp thi khen thng các cá nhân có sáng kin, có đóng góp làm
tng hiu qu sn xut kinh doanh ca doanh nghip là nhng bin pháp hu hu
hiu đ thu hút, duy trì đi ng lao đng gii cho doanh nghip, kích thích đng
viên nhân viên. đt đc hiu qu, vic tr công lao đng ca doanh nghip phi
đc xây dng trên c s đm bo tính cnh tranh vi bên ngoài, đm bo s công
bng (s liên kt ni b và s đóng góp ca ngi lao đng), s đng tình ca ngi
lao đng, tuân th lut pháp và tính kh thi (qun lý và trin khai thc hin).
Chc nng quan h lao đng duy trì, phát trin các mi quan h lao đng tt
đp va to ra bu không khí tâm lý tp th và các giá tr tt đp, va giúp cho nhân
viên đc tha mãn vi công vic và doanh nghip. Chc nng này liên quan đn
các hot đng nhm hoàn thin môi trng làm vic cng nh các mi quan h
trong công vic nh: ký kt hp đng lao đng, tha c lao đng tp th; gii quyt
các tranh chp trong lao đng; giao t nhân s; ci thin điu kin làm vic; chm
sóc y t, bo him và an toàn lao đng
12 Hình 1.2 : Qun tr nhân lc và các yu t môi trng
Ngun: Trn Kim Dung (2009) Hình 1.3 : Các yu t thành phn chc nng ca qun tr ngun nhân lc
Ngun: Trn Kim Dung (2009)
C ch
t chc
trách nhim và quyn hn luôn song hành trong công vic
H thng tuyn chn: h thng tuyn chn mang tính khoa hc; lãnh đo các
b phn trc tip và phòng nhân s phi hp nhp nhàng trong vic tuyn chn nhân
viên; các bài kim tra chun hóa đc s dng trong quá trình tuyn chn; t chc
đã la chn đc nhng ngi có nng lc, phm cht phù hp vi công vic
ào to: nhu cu đào to đc xác đnh thông qua h thng đánh giá kt qu
hot đng; vic xác đnh nhu cu đào to là kh thi, hp lý; vic xác đnh và thc
hin chng trình đào to theo đúng mc tiêu chin lc ca t chc; nhân viên
đc đào to kin thc, k nng cn thit đ thc hin công vic; các chng trình
đào to thc hin có cht lng; thit lp t đin nng lc cho các chc danh trong
t chc
ánh giá kt qu làm vic ca nhân viên: kt qu làm vic ca nhân viên
đc đánh giá da trên mc tiêu c th; nhân viên hiu rõ mc tiêu ca h thng
đánh giá; nhân viên nhn đc thông tin phn hi và t vn da trên hot đng ca
mình; h thng đánh giá trong t chc góp phn phát trin nng lc nhân viên; nhân
viên tin tng vào h thng đánh giá hot đng là công bng và chính xác; h thng
đánh giá có nh hng mnh m ti hành vi cá nhân và hành vi tp th; d liu đánh
giá đc dùng cho các quyt đnh khác v nhân s: đào to, khen thng ; các tiêu
chí đánh giá nhân viên gn cht vi mc tiêu chin lc ca t chc
Phát trin ngh nghip: các cá nhân trong t chc đc đnh hng phát
trin ngh nghip rõ ràng; cp trên trc tip hiu rõ nguyn vng ngh nghip ca
nhân viên cp di; nhân viên có nhiu c hi đ thng tin trong t chc; xác đnh
nhu cu phát trin ca cá nhân phù hp vi yêu cu ca t chc; t chc to c hi
14
thng tin ngh nghip cho nhân viên; nhân viên hiu và nm rõ nhng điu kin đ
đc thng tin
S tham gia ca nhân viên vào qun lý: nhân viên đc phép đa ra nhng
quyt đnh có liên quan đn hot đng ca mình; lãnh đo khuyn khích nhân viên
tham gia vào vic ra quyt đnh liên quan đn hot đng chung ca t chc; nhân
c cu t chc, chính sách và quy đnh ca doanh nghip, vn hóa doanh nghip
1.4.1 Nhóm các yu t nh hng ca môi trng bên ngoài
Khung cnh kinh t: Tình hình kinh t và thi c kinh doanh nh hng ln
đn qun lý ngun nhân lc. Tình hình kinh t thay đi đòi hi các doanh nghip
phi có nhng s điu chnh v k hoch, chin lc kinh doanh ca mình dn đn
s thay đi trong các chin lc và chính sách qun tr nhân lc ca doanh nghip.
Xu hng toàn cu hóa kinh t th gii to ra nhiu c hi tip cn công ngh tiên
tin và m ra mt th trng rng ln, nhng cng to ra các thách thc ln, áp lc
cnh tranh nng n t nc ngoài mà các doanh nghip s khó vt qua nu không
có s chun b trc.
Khoa hc k thut: S tin b ca khoa hc k thut cho phép các doanh
nghip la chn chính sách s dng lao đng, t đó nh hng đn quy mô, cht
lng và c cu ngun nhân lc. Khoa hc k thut công ngh phát trin đt ra
nhiu thách thc v qun lý nhân s; đòi hi tng cng vic đào to, đào to li
ngh nghip, sp xp li lc lng lao đng và thu hút ngun nhân lc mi có k
nng cao.
Dân s: Tình hình phát trin dân s vi lc lng lao đng tng đòi hi phi
to thêm nhiu vic làm mi; ngc li s làm lão hóa đi ng lao đng trong công
ty và khan him ngun nhân lc.
Pháp lut: Hot đng sn xut kinh doanh cng nh công tác qun tr ngun
nhân lc trong các doanh nghip chiu nh hng ln bi yu t lut pháp. H thng
pháp lut bt buc các doanh nghip ngày càng quan tâm đn quyn li nhân viên
và môi trng lao đng, đn nhng vn đ liên quan đn chính sách, ch đ lao
đng và xã hi
Vn hoá - xã hi: Mi quc gia trên th gii đu có mt nn vn hóa riêng và
đc trng vn hóa ca mi nc có nh hng đn t duy và hành đng ca con
ngi trong đi sng kinh t xã hi ca nc đó. Các vn đ thuc v vn hóa xã
16
hi nh các truyn thng, tp quán, thói quen, l nghi, các quy phm t tng và
doanh nghip mà bu không khí vn hoá ci m, các quyt đnh đc nhà qun lý
17
cp thp đ ra, cp trên và cp di có mi quan h gn gi, gn bó, tin tng ln
nhau, truyn thông m rng và nhân viên đc khuyn khích đ ra sáng kin và gii
quyt các vn đ. Các t chc thành công là các t chc nuôi dng, khuyn khích
s thích ng nng đng, sáng to
1.5 Kinh nghim qun tr ngun nhân lc ca các doanh nghip nc ngoài
1.5.1 Qun tr ngun nhân lc các công ty Nht
Là mt quc gia châu Á, Nht Bn có nhiu đc đim vn hóa, xã hi, con
ngi tng đng vi Vit Nam. T s đ nát sau chin tranh, Nht đã vn lên
thành cng quc kinh t đng th hai trên th gii vi hàng lot công ty, tp đoàn
ni ting toàn cu. Qun tr ngun nhân lc là lnh vc đc các doanh nghip Nht
rt chú trng nhm to nên s thành công và phát trin bn vng. H thng qun tr
ngun nhân lc ca các doanh nghip Nht có nhng nét rt đc trng nh:
1. Th t u tiên trong vn hành doanh nghip : Con ngi – Tài chính – Công
ngh
2. Thu dng lâu dài, có th sut đi
3. Ngi lãnh đo phi có kin thc v con ngi
4. To ra s hài hòa trong mi quan h con ngi
5. Tránh s khác bit v điu kin làm vic gia cán b qun lý và công nhân
6. Quan h ch th theo kiu “trong nhà ’’.
7. Tinh thn hp tác làm vic ca nhân viên
8. Tr lung, thng tin theo thâm niên.
9. Phng chân c bn trong tuyn chn nhân viên là:
- Tuyn ngi có t cht linh hot
- Tuyn đng đi ch không tuyn ngôi sao
10. ào to sut đi bng nhiu cách (đào to đc áp dng theo din rng, đa
k nng, chú trng vn đ cht lng và mi quan h gia đào to và s dng)