B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH V TH KIM DUNG
NGHIÊN CU CÁC NHÂN T NH HNG
LÒNG TRUNG THÀNH CA KHÁCH HÀNG
TRUNG TÂM THNG MI TI TPHCM
LUN VN THC S KINH T
TP. H CHÍ MINH - NM 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH V TH KIM DUNG
LI CM N
Trong quá trình thc hin lun vn, tôi đã nhn đc s ng h và giúp đ
t gia đình và nhiu cá nhân.
u tiên, tôi trân trng cám n Tin s Hoàng Th Phng Tho đã nhit
tình hng dn và đng viên tôi thc hin đ tài này. Tôi cám n gia đình đã
khuyn khích và đng viên tôi hoàn thành đ tài nghiên cu.
Tôi xin cám n các bn trong công ty TNHH Parkson Vit Nam, công ty
New Idea đã tham gia làm phng vn viên và đáp viên trong quá trình kho sát điu
tra
đnh tính và đnh lng. Tôi cng xin cám n các khách hàng mua sm ti 5
TTTM mà tôi thc hin điu tra, đã nhit tình tr li bng câu hi nghiên cu.
Cui cùng, tôi xin gi li cm n đn phòng qun lý đào to sau đi hc đã
giúp đ cho tôi v mt thi gian hoàn thành đ tài và kính mong Hi đng nghim
thu đ tài nghiên cu góp ý cho nhng thiu sót không th tránh khi trong đ tài
lun vn này.
TPHCM, ngày 27 tháng 12 n
m 2011
V TH KIM DUNG
iii
MC LC
LI CAM OAN i
LI CM N ii
MC LC iii
DANH MC CÁC T VIT TT vi
DANH MC CÁC HÌNH VÀ TH vii
DANH MC CÁC BNG viii
TÓM TT ix
CHNG 1: TNG QUAN 1
5.4 Kim đnh các gi thuyt nghiên cu 53
5.5 Phân tích tng quan 54
5.6 Kim đnh mi quan h gia các thành phn ca lòng trung thành ca khách
hàng và lòng trung thành ca khách hàng 55
5.7 Kim đnh mi quan h gia hình nh TTTM, chng trình khách hàng thân
thit và s tho mãn ca khách hàng 59
v
5.8 Kim đnh s khác bit v đánh giá lòng trung thành ca khách
hàng gia nhng nhóm khách hàng có các đc đim nghiên cu và thói
quen mua sm khác nhau 64
5.9 Tóm tt chng 5 66
CHNG 6: Ý NGHA, KT LUN VÀ GI Ý CÁC GII PHÁP
QUN LÝ TTTM 69
6.1 Gii thiu 69
6.2 Ý ngha và Kt lun 69
6.3 Gi ý các gii pháp dành cho doanh nghip qun lý TTTM 71
6.4 Kt qu chính và đóng góp ca đ tài nghiên cu. 81
6.5 Hn ch ca đ tài và hng nghiên cu tip theo 82
DANH MC TÀI LIU THAM KHO 84
TIÊU CHUN CHN ÁP VIÊN CHO NGHIÊN CU NH TÍNH VÀ
NH LNG
90
CHNG TRÌNH THO LUN NHÓM 91
DANH SÁCH ÁP VIÊN THAM D THO LUN NHÓM 91
DÀN BÀI THO LUN 92
BNG KHO SÁT Ý KIN KHÁCH HÀNG MUA SM TI TRUNG TÂM
THNG MI
96
vi
viii
DANH MC CÁC BNG
STT Tên Trang
Bng 4.1 Qui mô mu nghiên cu 40
Bng 5.1 c đim mu nghiên cu 44
Bng 5.2 Thói quen mua sm 46
Bng 5.3 H s Cronbach Alpha ca các khái nim nghiên cu 47
Bng 5.4 Phân tích nhân t thang đo hình nh TTTM (17 bin) 48
Bng 5.5 Phân tích nhân t thang đo hình nh TTTM (16 bin) 50
Bng 5.6
Phân tích nhân t thang đo chng trình khách hàng thân thit
51
Bng 5.7 Phân tích nhân t thang đo s tho mãn (3 bin) 52
Bng 5.8 Phân tích nhân t thang đo lòng trung thành (3 bin) 52
Bng 5.9 S tng quan gia các khái nim nghiên cu 54
Bng 5.10
Hin tng đa cng tuyn: ánh giá giá tr dung sai và VIF –
56
Bng 5.11 Hin tng đa cng tuyn: ánh giá Eigen và ch s điu kin 56
Bng 5.12 Kt qu d báo ca mô hình hi qui bi 5.1 57
Bng 5.13
Hin t
ng đa cng tuyn: ánh giá giá tr dung sai và VIF –
61
Bng 5.14
Hin tng đa cng tuyn: ánh giá Eigen và ch s điu kin
61
v các thành phn ch yu to nên lòng trung thành ca khách. iu đó to thêm
đng lc cho các nhà qun tr xây dng và thc hin các bin pháp hiu qu nhm
to dng khách hàng ca mình.
1
CHNG 1: TNG QUAN
1.1 Nn tng nghiên cu
iu ct yu ca mt doanh nghip chính là tìm kim và gi chân đc
khách hàng. Nu doanh nghip có nhng khách hàng trung thành thì gn nh chc
chn các khách hàng đó s chn sn phm ca doanh nghip thay vì sn phm ca
các đi th cnh tranh. Khách hàng trung thành không ch s dng sn phm, chính
h s mang li nhng khách hàng mi cho doanh nghip đó vì mt lý do đn gin là
h mun ngi thân, bn bè ca h s dng cùng mt loi sn phm nh h. Li ích
ca vic to lp khách hàng trung thành là quá rõ ràng đi vi mt thng hiu.
Trong xây dng lòng trung thành ca khách hàng tn ti mt nguyên tc gi là
nguyên tc 80/20 rt hiu qu. Nguyên tc này có ngha là 80% doanh thu ca bn là
t 20% khách hàng ca mình. Chi phí đ lôi kéo mt khách hàng mi thông thng
gp 6 ln đ gi chân mt khách hàng đã có (Doanh nhân Sài Gòn Cui tun, 2007).
H là nhng khách hàng s bo v thng hiu ca bn và tip tc ng h bn, h
cng sn lòng b qua cho bn nu đôi lúc bn phm sai sót. Ch vi nhng điu trên
đã đ cho thy vai trò quan trng và cn thit ca vic to lp lòng trung thành ca
khách hàng đi vi thng hiu.
Tuy nhiên, vic xây dng khách hàng trung thành không phi là vn đ đn
gin, đc bit khi khách hàng ngày nay, có nhiu la chn trong th trng gia tng
mang tính toàn cu, tr nên k tính hn khi quyt đnh nhng gì h s mua. i vi
nhà bán l, vic có đc lòng trung thành ca khách hàng có th còn hn mt th
thách. Theo nghiên cu ca COLLOQUY
1
, công ty này cho rng “nhng đ xut v
(Nguyn Hin, 2011).
Xu hng bán l chuyn dn t hình thc truyn thng sang hin đi hn. S
ngi mua sm theo hình thc hin đi đang tng lên nhanh chóng bi th trng
Vit Nam đang phát trin mnh (Richard Leech, 2009). Ngoài các siêu th đã quen
3
thuc vi ngi dân Vit thì các loi hình bán l hin đi khác nh các trung tâm
mua sm, trung tâm thng mi (TTTM) cng đang phát trin mnh m. Trong đó,
TTTM là hình thc kinh doanh hin đi đáp ng nhu cu ngày càng cao ca ngi
dân v cht lng sn phm và các dch v đi kèm. Mc sng ca ngi dân càng
cao đòi hi tiêu chun cng nh cht lng cao hn. V sn phm dch v, hin nay
Hà Ni, các ch đang đc dn dn phá v đ thay th bng trung tâm thng mi
nh ch M, Ngã T S, Ca Nam (Lê Quc Chính, 2009). Theo d báo ca
Richard Leech thì “trong vòng 10 nm ti, chúng ta chc chn s thy rõ s phát trin
này ca các TTTM cao cp. Vi tim nng tng trng trên, các doanh nghip bán l
cn vt qua thách thc, phát huy mi ngun lc sau khng hong, liên kt gia các
nhà bán l và nhà sn xut đ mang li li ích cho ngi tiêu dùng và vic xây dng
lòng trung thành ca khách hàng tr thành mt trong nhng vn đ quan trng quyt
đnh s “sng, còn” ca doanh nghip.
Do đó, mc đích ca đ tài nghiên cu này là xác đnh các nhân t nh
hng lòng trung thành ca khách hàng ti trung tâm thng mi, mt vn đ đáng
quan tâm trong lnh vc bán l ti Vit nam. T đó đa ra các gii pháp và kin ngh
cho các doanh nghip cng nh các c quan ban ngành v vn đ xây dng lòng
trung thành ca khách hàng ti các trung tâm bán l hin đi.
1.2 Mc tiêu nghiên cu
Nghiên cu lòng trung thành ca khách hàng trong ngành dch v khác bit
vi vi lòng trung thành ca khách hàng vi mt sn phm hu hình nào đó do dch
v có nhng đc đim sn phm vô hình khác vi đ
c đim sn phm hu hình và vì
lòng trung thành ca khách hàng còn ph thuc vào cht lng dch v, thái đ và
khách hàng đi vi TTTM.
3. Xác đnh s khác bit v mc đ lòng trung thành gia các nhóm khách
hàng đi vi TTTM da trên các đc đim v nhân khu hc, v trí đa lý và ngay c
thói quen mua sm.
5
4. Gi ý các gii pháp trong công vic qun tr khách hàng nhm xây dng,
duy trì và tng cao lng khách hàng trung thành đi vi TTTM.
1.3 Phm vi và phng pháp nghiên cu
Trong nghiên cu này, TTTM ti TPHCM đc chn đ phân tích các nhân
t nh hng đn lòng trung thành ca khách hàng. Các khách hàng ca TTTM ch
yu là ngi tiêu dùng cá nhân. Phm vi nghiên cu ca đ tài là các trung tâm
thng mi TPHCM, đi tng đc kho sát là khách hàng cá nhân đang mua
sm ti các TTTM.
Nghiên cu đnh tính và đ
nh lng đc tin hành nhm xác đnh các khái
nim dùng trong mô hình nghiên cu lòng trung thành ca khách hàng TTTM di
góc nhìn ca các khách hàng đang mua sm ti TTTM TPHCM. Nghiên cu đnh
tính đc thc hin di hình thc tho lun nhóm vi khách hàng nhm phát trin
thang đo các nhân t nh hng đn lòng trung thành ca khách hàng và xác đnh
danh sách các TTTM cho cuc kho sát đnh lng sau đó.
Bn câu hi do đi tng t tr li là công c chính đ thu thp d liu đnh
lng. Bn câu hi đnh lng cha đng phát biu v các nhân t nh hng đn
lòng trung thành ca khách hàng. Mi phát biu đc đo lng da trên thang đo
Likert gm 5 mc. Phng pháp chn mu trong cuc nghiên cu này là phng
pháp thun tin. Công c h s tin cy Cronbach alpha và phân tích yu t khám phá
EFA đc s dng đ gn lc các khái nim dùng trong nghiên cu. Phn mm thng
kê SPSS 17.0 đc s dng trong quá trình x lý d liu. Phép thng kê hi quy
tuyn tính đc s dng đ kim đnh gi thuyt nghiên cu, tc tìm ra mi quan h
gia các nhân t tác đng đn s tho mãn và lòng trung thành ca khách hàng,
gi thuyt nghiên cu v lòng trung thành và các nhân t nh hng đn lòng trung
thành ca khách hàng, đng thi tìm s khác bit v lòng trung thành gia các nhóm
đi tng khách hàng ca TTTM. Chng 6 tóm tt nhng kt qu chính ca nghiên
cu, gi ý các gii pháp đi vi các nhà qun tr TTTM, đng thi trình bày nhng
gii hn ca nghiên cu và đnh hng cho nhng nghiên cu tip theo.
7
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
LÒNG TRUNG THÀNH CA KHÁCH HÀNG TTTM
2.1 Gii thiu
Chng 1 đã gii thiu tng quát v d án nghiên cu. Chng 2 s gii
thiu các lý thuyt có liên quan làm c s cho thit k nghiên cu.
Chng này bao gm hai phn: Ðu tiên, là tóm tt lý thuyt v các khái
nim chính ca nghiên cu: lòng trung thành, s tho mãn, hình nh TTTM, giá tr
cm nhn và chng trình khách hàng thân thit. K đó, tác gi s xây dng các gi
thuyt nghiên cu d
a trên c s lý thuyt và t đó đ ra mô hình nghiên cu.
2.2 C s lý thuyt v lòng trung thành và các khái nim liên quan
2.2.1 Lòng trung thành
Lòng trung thành đc xem là mt li th cnh tranh quan trng ca các
doanh nghip (Woodruff, 1997). Lòng trung thành ca khách hàng càng tng bao
nhiêu thì kh nng sinh li ca công ty càng nhiu by nhiêu. "Khi lòng trung thành
ca khách hàng đc duy trì thêm 5%, thì li nhun ca doanh nghip có th tng
gn 100%. "
F.P. Reichheld
(2)
Lòng trung thành, theo Anderson và Jacobsen (2000), là “kt qu ca mt
doanh nghip to ra li ích cho khách hàng đ khách hàng s tip tc mua hàng ca
hàng. Song vi nhng đc đim khác bit gia sn phm và dch v, đc bit là dch
v bán l, thì câu hi mà nhà nghiên cu đt ra là “các yu t nh hng đn lòng
trung thành ca khách hàng đi vi sn phm có ging vi các yu t nh hng đn
lòng trung thành ca khách hàng đi vi dch v bán l”. Nghiên cu này là đim bt
đu đ tr li các câu hi trên trong bi cnh TTTM ti TPHCM. Theo mt vài
nghiên cu trc đây v lòng trung thành ca khách hàng đi vi TTTM ca các tác
gi Nor Asiah Omar (2011), Zhang Qinghua Peng Xv (2010), Chin-Hsiung Lin
9
(2009), Jun Qiao (2009), Sung Jin Yoo và Young Jae Chang (2005), Josée Bloemer
và Ko de Ruyter (1997), các yu t nh hng đn lòng trung thành bao gm:
S tho mãn ca khách hàng
Hình nh TTTM
Chng trình khách hàng thân thit
Sau đây là khái nim hoá ba yu t chính nh hng đn lòng trung thành:
2.2.2 S tho mãn
S tho mãn ca khách hàng là mt khái nim ph bin trong nhiu lnh vc
marketing, nghiên cu v khách hàng và kinh t hc. Theo Hansemark và Albinsson
(2004), s tho mãn là thái đ ca khách hàng đi vi nhà cung
ng, hoc mt phn
ng mang tính cht cm xúc đi vi s khác bit gia cái mà khách hàng mong mun
vi cái mà khách hàng nhn đc, liên quan đn vic thc hin mt nhu cu, mc
tiêu hay s thích nào đó. Hoyer và MacInnis (2001) liên tng s tho mãn ti s
chp nhn, hnh phúc, hào hng và nim vui. Có nhiu nhân t nh hng đn s
tho mãn ca khách hàng bao gm s thân thin, lch s, kin thc, giúp đ ca nhân
viên, s chính xác, rõ ràng ca hoá đn, thi gian tính tin, mc giá cnh tranh, “s
đáng giá”, cht lng và s kp thi ca dch v (Hokanson, 1995).
2.2.3 Hình nh TTTM
Hình nh TTTM đã và đang tr thành mt công c marketing đc lc cho các
nhà qun tr trong lnh vc bán l vì hình nh trong tâm trí khách hàng càng tt thì
hn, song tt c các yu t trên k c các yu t nh nht cng đóng góp vai
trò riêng bit trong vic xây dng hình nh TTTM.
Hình nh TTTM là mt s kt hp ca các nhân t hu hình và vô
hình. Hình nh TTTM không ch bao gm các thành phn chc nng (hu
hình) nh hàng hoá, c s vt cht mà còn bao gm các nhân t tâm lý (vô
hình) nh không khí ca TTTM, thái đ phc v ca nhân viên bán hàng.
11
Cm nhn v hình nh TTTM. Hình nh ca mt TTTM đc quyt
đnh da vào cách mà khách hàng cm nhn v hình nh mà TTTM đó xây
dng. Vic quyt đnh hình nh TTTM phi bt ngun t phân tích cm nhn
ca khách hàng ch không phi t cm nhn ca các nhà qun lý. Trong
nhiu trng hp, nhng điu mà nhà qun lý ngh v hình nh TTTM ca
mình khác vi nhng điu mà khách hàng cm nhn.
Bn cht thay đi (dynamic) ca hình nh TTTM. Hình nh TTTM
thay đi theo thi gian, vì nó không phi là hin tng dng tnh, mà là kt
qu ca s thay đi xy ra c môi trng bên trong (ví d: thay đi v sn
phm, chính sách giá c …) ln môi trng bên ngoài TTTM (ví d: s ci
tin ca đi th) và hin nhiên nhng bin
đng hay thay đi ca ngành bán
l cng s tác đng đn hình nh TTTM. Dù vy, các nhà qun lý vn không
th nm đc tt c các vn đ có th tác đng đn hình nh TTTM. Do đó,
nhà qun lý cn đánh giá thng xuyên và đnh k hình nh TTTM đ có th
thích nghi vi nhng thay đi xy ra.
Mt môi trng mua sm vui v, mt v trí thun tin, mt thit k đp ca
TTTM và các nhân t khác có th tác đng đn tâm lý yêu thích ca khách hàng đi
vi TTTM. Davies and Brooks (1989) cho rng marketing hình nh ca nhà bán l s
đt đc tt hn khi s dng các yu t hu hình trong ngành bán l nh thit k ca
TTTM, hàng hoá, giá c và dch v khách hàng đc bit là nhân viên bán hàng.
Da vào các nghiên cu trên, đ phc v mc đích nghiên cu đ tài, tác gi
2.2.4 Chng trình khách hàng thân thit
Chng trình khách hàng thân thit đc xem là mt h thng tích hp các
hành vi marketing nhm làm cho khách hàng trung thành hn thông qua vic phát
trin mi quan h
cá nhân vi khách hàng (Yi and Joen, 2003).
13
Doanh nghip thc hin chng trình khách hàng thân thit thng nhm
đn vic thu thp thông tin khách hàng nhm nhn din rõ hn chân dung khách hàng
ca mình. Các thông tin thu thp đc bao gm thông tin v nhân khu-đa lý hc
(geo-demographic), cách thc / kiu mua hàng… Chng trình khách hàng thân thit
nhm nâng cao tính ràng buc gia khách hàng vi doanh nghip hoc sn phm và
dch v thông qua nhng quyn li thng cho khách hàng thân thit ca mình nh
chit khu, chng trình kích cu, tích đim tng phiu quà tng, tng phiu mua sm
đ khuyn khích vic tip tc mua hàng (O’Malley, 1998) hoc kích thích khách
hàng thng xuyên mua sm và đng ý tr giá cao.
Chng trình khách hàng thân thit đc áp dng trong lnh vc thng mi
t nhiu nm qua, bt ngun t c khi vic cnh tranh v giá b chính ph hn ch
trong mt s lnh vc kinh doanh. Nm 1981, hãng hàng không American Airlines
gii thiu chng trình khách hàng thân thi
t hin đi vi các u đãi áp dng cho
khách hàng thân thit, và nhanh chóng đc các hãng hàng không khác, khách sn,
công ty cho thuê xe và các t chc th tín dng áp dng.
Ngày nay, các doanh nghip đu nhn thy cn phi xây dng mt h thng
duy trì khách hàng chuyên nghip. Lý do chính là do chi phí ca vic tìm và có đc
mt khách hàng mi ngày càng cao. Lý do khác là do li nhun ca doanh nghip s
tng khi duy trì mi quan h thân thit gia khách hàng và doanh nghip (Strauss,
Hoffman, 2001). Theo nh nghiên cu ca trung tâm qun lý bán l thuc trng đi
hc Northwestern, thì ch 12%-15% khách hàng trung thành vi mt ca hiu nào đó.
Song lng khách hàng nh đó li góp phn to nên 55%-70% doanh thu ca doanh
a TTTM đó (Andressen & Lindestad, 1998),
t đó tác đng đn hành vi mua hàng hoá hay dch v đó (Osman, 1993). Hình nh
TTTM có mi liên quan đn s la chn TTTM ca khách hàng, lòng trung thành
ca khách hàng vi TTTM (Osman, 1993), cng nh s quay li mua sm ca khách
hàng. Khách hàng càng có n tng tt v hình nh ca TTTM, thì khách hàng càng
thích lui ti mua sm ti TTTM đó. Nu khách hàng yêu thích hình nh mt TTTM