B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
o0o Hunh Ngc Anh Th CÁC NHÂN T TÁC NG N S HÀI LÒNG
CA DOANH NGHIP FDI TI TP. À NNG LUN VN THC S KINH T
LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC
PGS TS. NGUYN HNG THNG

TP. H Chí Minh – Nm 2012

LI CAM OAN

Tôi cam đoan rng lun vn tt nghip này do chính tôi thc hin thông qua
quá trình nghiên cu thc t và thu thp s liu ca các c quan ban đc công b
hp pháp và tin cy. ng thi kt qu nghiên cu ca đ tài này trung thc, không
trùng bt k đ tài nghiên cu khoa hc nào đã đc công b trc đây.

Tác gi thc hin
HUNH NGC ANH TH

1.1.3 Bn cht ca đu t trc tip nc ngoài 5
1.1.4 Các hình thc đu t trc tip nc ngoài 7
1.1.5 Mt s đc đim ca FDI ti Vit Nam 9
1.2 TÁC NG CA THU HÚT U T TRC TIP NC NGOÀI . 15
1.2.1 Tác đng tích cc 15
1.2.2 Tác đng tiêu cc 16
1.3 CÁC NHÂN T TÁC NG N S HÀI LÒNG CA DOANH
NGHIP U T TRC TIP NC NGOÀI 18
1.3.1 Môi trng pháp lý 23
1.3.2 Yu t th trng 24
1.3.3 Ngun lc lao đng 24
1.3.4 Chi phí đu vào 25
1.3.5 V trí đa lý và đm bo c s h tng 26
1.4 CÁC BÀI HC KINH NGHIM THU HÚT VN U T TRC TIP
NC NGOÀI MT S NC 26
1.4.1 Kinh nghim thu hút FDI ca mt s quc gia 26
1.4.2 Bài hc kinh nghim đi vi Vit Nam 28

Kt lun chng 1 29
CHNG 2:
PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T TÁC NG N TÌNH HÌNH THU
HÚT FDI CA TP. À NNG T NM 1990 – 2010 31
2.1 THC TRNG THU HÚT FDI TI TP. À NNG T NM 1990-2010
31
2.1.1 Tng quan v v trí đa lý, điu kin t nhiên ca TP. à Nng 31
2.1.2 Phân tích thc trng FDI ti TP. à Nng t nm 1990-2010 37
2.2 ÁNH GIÁ CÁC NHÂN T TÁC NG N S HÀI LÒNG CA
DOANH NGHIP FDI VÀO TP. À NNG T 1990-2010 49
2.2.1 Mô hình nghiên cu thc nghim phân tích tác đng các nhân t đn s hài
lòng ca doanh nghip FDI vào TP. à Nng 50

DANH MC CÁC CH VIT TT

T vit tt T đy đ

APEC Din đàn hp tác kinh t châu Á- Thái Bình Dng
ASEAN Hip hi các nc ông Nam Á
BCC Hp đng hp tác kinh doanh
BOT Hp đng xây dng kinh doanh chuyn giao
BTO Hp đng xây dng chuyn giao kinh doanh

Bng 1.1 Cp phép TTTNN ca Vit Nam t nm 1988- 2010
Bng 1.2 Hình thc TTTNN ca Vit Nam đn nm 2010
Bng 1.3: C cu TTTNN theo ngành – Lnh vc công nghip và xây dng t
nm 1988-2010
Bng 1.4: C cu TTTNN theo ngành – Lnh vc dch v t nm 1988-2010
Bng 1.5: D án FDI theo đa bàn đu t ca Vit Nam đn nm 2010
Bng 1.6: D án FDI phân theo đi tác đu t ca Vit Nam đn 2010
Bng 2.1: D án FDI phân b theo đa bàn đu t
Bng 2.2: D án FDI phân b trong KCN và ngoài KCN
Bng 2.3: D án FDI theo hình thc đu t
Bng 2.4: D án FDI theo quc gia và vùng lãnh th
Bng 2.5: Hin trng ca các d án
Bng 2.8: óng góp ca các doanh nghip có vn TTTNN 2001- 2010
Bng 2.9: Kt qu Cronbach’s alpha (trích t Ph lc 3)
Bng 2.10: Kt qu Cronbach’s alpha (trích t Ph lc 4)
Bng 2.11: Ma trn xoay trong kt qu EFA
Bng 2.12: KMO và kim đnh Bartlett
Bng 2.13: H s ti nhân t
Bng 2.14: Din gii các bin trong mô hình hi quy đa bin
Bng 2.15: H s hi quy
Bng 2.16: Tóm tt mô hình (Model Summary)
Bng 2.17: Phân tích phng sai DANH MC CÁC BNG PH LC

Ph lc 1: Phiu kho sát doanh nghip th
Ph lc 2: Phiu thu thp thông tin nhng nhân t nh hng đn thu hút FDI ti
TP. à Nng
Ph lc 3: Kt qu Cronbach’s Alpha (Thang đo nhân t nh hng thu hút FDI
ti TP. à Nng)
Ph lc 4: Kt qu Cronbach’s Alpha (Thang đo mc đ hài lòng ca doanh
nghip FDI)
Ph lc 5: Ma trn nhân t xoay
Ph lc 6: Phng sai trích
Ph lc 7: Ma trn h s nhân t


tác đng nh hng đn thu hút dòng vn FDI ca TP. à Nng và đây là vn đ còn
2
rt nhiu bàn ci. Vì vy, tác gi chn vn đ nghiên cu: “Các nhân t tác đng đn
s hài lòng ca doanh nghip FDI vào TP. à Nng”
2. Mc tiêu nghiên cu ca lun vn:
 tài tp trung vào lun gii, phân tích mt cách khoa hc có h thng lý lun
và thc tin các nhân t tác đng đn thu hút vn FDI vào TP.à Nng trong thi
gian qua; o lng các nhân t; T đó, tìm ra nguyên nhân đ khc phc thiu sót và
đ xut mt s gii pháp đ thu hút dòng vn FDI, phòng nga ri ro v kinh t, môi
trng, pháp lý ca TP.à Nng .
 tài tp trung vào các nhân t chính tác đng đn mc đ hài lòng ca doanh
nghip FDI: v môi trng pháp lý, th trng, tài nguyên và hiu qu li ca FDI.
Hn ch ca đ tài là không tìm hiu v ri ro trong kinh t v mô nh lm
phát, t giá hi đoái, chính sách qun lý hiu qu ca chính ph.
3. Phng pháp nghiên cu:
Nghiên cu này kt hp s dng nghiên cu đnh tính và nghiên cu đnh
lng
 tài đc thit k nghiên cu theo các bc và quy trình nh sau:

4. i tng và phm vi nghiên cu:
i tng nghiên cu ca lun vn là tt c các DN có vn FDI hot đng ti

vic nhà đu t b vn bng các loi tài sn hu hình hoc vô hình đ hình thành
tài sn tin hành các hot đng đu t”[6]
Cn c vào tài liu, có rt nhiu khái nim v đu t do các hc gi c
nc ngoài và trong nc đa ra.
Theo “The New Palgrave Dictionary of Money anh Finance” ca Peter
Newman Murray, John Eatwell biên son thì “đu t là mt s hình thành vn
th đc hay to ra mt ngun tài nguyên s đc dùng sn xut”
Trong cun “Tài chính doanh nghip hin đi”, GS.TS Trn Ngc Th đa
ra khái nim “đu t chính là s hy sinh giá tr chc chn  thi đim hin ti đ
đi ly (kh nng không chc chn) giá tr tng lai” [10]; Còn theo T đin Qun
lý Ngân hàng thì tu theo quan đim s có ba khái nim chính v đu t:
H Theo quan đim kinh t: u t là to ra mt s vn c đnh tham gia vào
hot đng ca xí nghip trong nhiu chu k kinh doanh ni tip. ây là vn
đ tích lu các yu t vt lý ch yu v sn xut hay thng mi.
H Theo quan đim tài chính: u t là làm bt đng mt s vn nhm rút ra
tin lãi trong nhiu thi k ni tip.
H Theo quan đim k toán: Khái nim đu t gn lin vi phân b mt khon
chi vào mt trong các khon mc ca bng cân đi k toán.
Tuy có rt nhiu khái nim v đu t nhng có th hiu mt cách đn gin:
“đu t là mt hot đng b vn  hin ti nhm mc đích sinh li trong tng
lai”
1.1.2. Khái nim v đu t trc tip nc ngoài
Theo Lut u T nm 2005 ca nc CHXHCN Vit Nam thì TTTNN
s do hai khái nim ghép li đó là khái nim “đu t trc tip” và khái nim “đu
t nc ngoài”. Theo đó “đu t trc tip là hình thc đu t do nhà đu t b
5
vn đu t và tham gia qun lý hot đng đu t”. “Nhà TNN là t chc, cá
nhân nc ngoài b vn đ thc hin đu t ti Vit Nam” [6] Do đó có th hiu
“TTTNN là hình thc đu t do nhà TNN b vn đu t và tham gia qun lý
hot đng đu t ti Vit Nam”.

đ quc cho rng đó là “khai hóa vn minh”.
Tri qua lch s phát trin kinh t quc t, TTTNN đã tht s tr thành
hình thc hp tác kinh doanh quc t có hiu qu nên nó không nhng đc hoan
nghênh, mi chào mà còn có s cnh tranh quyt lit gia các quc gia đ lôi kéo
loi đu t này.
Hot đng sn xut kinh doanh luôn b ràng buc bi s có hn ca các yu
t đu vào ca sn xut (tài nguyên, lao đng) và s hn ch đu ra ca sn xut
(th trng). ây là nhng yu t c bn nht thúc đy các nhà đu t chuyn vn
ca mình ra đu t  nc ngoài. Hay nói cách khác, vic tìm kim theo đui li
nhun cao hn và bo toàn đc quyn hay li th cnh tranh là bn cht, đng c
và mc đích c bn xuyên sut ca các nhà đu t khi tìm kim yu t sn xut và
th trng  nc ngoài.
Khi mt hàng hóa  giai đon chín mui, sn lng đã tng lên nhanh
chóng thì hai hin tng ngc chiu din ra đó là cung ln hn cu to áp lc
phi gim giá nhng ngc li vi s sn xut quá nhiu hàng hóa đó thì các
ngun tài nguyên tr nên khan him hn, giá nhân công tr nên đt hn. Áp lc
này đòi hi nhà sn xut phi tìm kim th trng  nc ngoài đ tiêu th sn
phm và tìm kim ngun tài nguyên cng nh nhân công  các nc vi giá r
hn.
Trong kinh t hin đi, nn sn xut không th tn ti trong khuôn kh cht
hp ca mt quc gia. Theo cách truyn thng thì nhà sn xut tìm kim th
trng nc ngoài bng cách xut khu. Nhng trong điu kin mu dch quc t
còn nhiu tr ngi nh hàng rào thu quan, chính sách hn ch hoc cm nhp
mt s loi hàng hóa đ thc hin chính sách bo h sn xut trong nc ca mt
s quc gia đã làm cho hình thc xut khu đ thâm nhp th trng nc ngoài
ca nhà sn xut gp khó khn. Trong trng hp này đu t trc tip đ sn xut
ngay ti nc ngoài là mt la chn khôn ngoan. Nhà TNN ngoài không nhng
né tránh đc hàng rào thu quan, chính sách nhp khu ca nc tip nhn đu
7
t mà còn tn dng đc chính sách hng v xut khu và các u đãi v thu

Vit Nam, đc thành lp và hot đng k t ngày đc cp gip chng nhn
đu t.
Thành lp t chc kinh t liên doanh gia các nhà đu t trong nc và
đu t nc ngoài
Nhà TNN liên doanh vi nhà đu t trong nc đ đu t thành lp
công ty TNHH hai thành viên tr lên, công ty c phn, công ty hp danh theo
quy đnh ca Lut Doanh nghip và pháp lut có liên quan.
Doanh nghip thc hin đu t theo hình thc liên doanh có t cách
pháp nhân theo pháp lut Vit Nam, đc thành lp và hot đng k t ngày
đc cp giy chng nhn đu t.
u t theo hình thc hp đng BCC, hp đng BOT, hp đng BTO,
hp đng BT
Hp đng hp tác kinh doanh (Bussiness Cooperation Contract: gi tt
là hp đng BCC) là hp đng do mt hoc nhiu nhà TNN ký kt vi mt
hoc nhiu nhà đu t trong nc đ tin hành đu t, kinh doanh, phân chia
li nhun, phân chia sn phm mà không thành lp pháp nhân.
Hp đng xây dng – kinh doanh – chuyn giao (Build – Operate –
Transfer : gi tt là hp đng BOT) là hình thc đu t đc ký gia c quan
Nhà nc có thm quyn và nhà TNN đ xây dng, kinh doanh công trình
kt cu h tng trong mt thi hn nht đnh; ht thi hn nhà đu t chuyn
giao không bi hoàn công trình đó cho Nhà nc Vit Nam.
Hp đng xây dng – chuyn giao – kinh doanh (Build – Transfer –
Operate : gi tt là hp đng BTO) là hình thc đu t đc ký gia c quan
Nhà nc có thm quyn và nhà TNN đ xây dng công trình kt cu h
tng; sau khi xây dng xong nhà đu t chuyn giao công trình đó cho Nhà
nc Vit Nam; Chính ph dành cho nhà đu t quyn kinh doanh công trình
đó trong mt thi hn nht đnh đ thu hi vn đu t và li nhun.
Hp đng xây dng – chuyn giao (Build – Transfer : gi tt là hp
đng BT) là hình thc đu t đc ký gia c quan Nhà nc có thm quyn
và nhà TNN đ xây dng công trình đu t kt cu h tng; sau khi xây dng

2008). Tuy nhiên, tng vn thc hin ca nm 2008 cha cao ch đt đc 7,3
triu USD/d án. Bc sang nm 2009 s d án gim 28,8% so vi cùng k
10
nm trc nhng mc đ gii ngân đ thc hin d án li tng lên 8,2 triu
USD/d án. Theo thng kê s b đn nm 2010 s d án có lên nhng không
nhiu 2,3% so vi cùng k nm 2009. Nm 2010 s d án tng, s thc hin
thì tng 9%, nhng vn đng ký gim 16% so vi nm 2009.
Bng 1.1 Cp phép TTTNN ti Vit Nam t 1988 - 2010
Nm
S
d án
Tng s vn
đng ký (Triu USD )
Tng s vn
thc hin (Triu USD)
1988 37 342
1989 67 526
1990 107 735
1991 152 1,292 328.8
1992 196 2,209 574.9
1993 274 3,037 1,017.5
1994 372 4,188 2,040.6
1995 415 6,937 2,556.0
1996 372 10,164 2,714.0
1997 349 5,591 3,115.0
1998 285 5,100 2,367.4
1999 327 2,565 2,334.9
2000 391 2,839 2,413.5
2001 555 3,143 2,450.5
2002 808 2,999 2,591.0

Công ty m con 1 98
Tng s 12,236 193,382
(Ngun: Tng cc thng kê)
C cu đu t theo ngành
Các d án FDI ch yu tp trung vào lnh vc công nghip và xây dng
chim t trng ln nht vi 8.047 d án, tng vn đng ký trên 108 t USD,
chim 65% v s d án, 56% tng vn đng ký góp phn không nh vào quá
trình chuyn dch c cu kinh t theo hng công nghip hoá.

12
Bng 1.3: C cu TTTNN theo ngành- Lnh vc công nghip
và xây dng t nm 1988-2010
TT Chuyên ngành
S
d án
Tng vn đng ký
(triu USD)
1 CN ch bin, ch to 7,305 93,976
2 Xây dng 674 11,509
3 Khai khoáng 68 2,940
Tng s 8,047 108,425
(Ngun: Tng cc thng kê)
Tip theo là lnh vc dch v chim 30% v s d án và 42% v s vn
đu t đng ký tp trung ch yu vào hot đng kinh doanh bt đng sn, dch
v lu trú và n ung chim 72% tng vn FDI trong khu vc dch v

Bng 1.4: C cu theo ngành- Lnh vc dch v t nm 1988-2010
TT Chuyên ngành
S
d án

Trung, ng bng song Ca Long; có li th và góp phn chuyn dch c cu
kinh t ca đa phng, làm cho các vùng này thc s là vùng kinh t đng
lc, lôi kéo phát trin kinh t-xã hi chung và các vùng ph cn.

Bng 1.5: D án FDI theo đa bàn đu t ca Vit Nam đn nm 2010
STT Khu vc
S
d án
Vn đng ký
(Triu USD)
1 ng bng sông Hng 3,148 36,763
2 Trung du và min núi phía Bc 313 2,030
3 Bc Trung B và Duyên hi min Trung 717 51,735
4 Tây Nguyên 133 1,490
5 ông Nam B 7,317 89,617
6 ng bng sông Cu Long 565 8,150
7 Du khí 43 3,597
TNG S 12,326 193,382
(Ngun: Tng cc thng kê)
Tuy Nhà nc đã có chính sách u đãi cho nhng vùng có điu kin đa
lý- kinh t khó khn nhng vic thu hút FDI phc v phát trin kinh t ti các
đa bàn này hin nay vn còn rt thp.
14
Theo đi tác đu t:
Thc hin phng châm ca ng và Chính ph v chính sách đi
ngoi ca Vit Nam là “đa phng hóa, đa dng hóa quan h hp tác… Vit
Nam mun làm bn vi các nc trong khu vc và th gii ” đc c th hóa
qua h thng pháp lut FDI, qua hn 20 nm đã có 92 quc gia và vùng lãnh
th đu t vào Vit Nam. Trong đó, các nc Châu Á chim 67%, trong đó
khi ASEAN chim 26% tng vn đng ký. Các nc châu Âu chim 22%,

22 Các nc khác 905 7,009
Tng s 12,236 193,382
(Ngun: Tng cc thng kê)
1.2. TÁC NG CA THU HÚT U T TRC TIP NC NGOÀI
1.2.1. Tác đng tích cc
Cùng vi phát trin ni lc, thu hút vn FDI là ngun lc quan trng cho
đu t phát trin. Chính s phát trin nhanh ca các doanh nghip đã góp phn
đa tc đ tng trng kinh t đa phng tng cao nói riêng và ca Quc gia nói
chung. Thu hút FDI có nhiu đóng góp tích cc cho nn kinh t, c th nh sau:
- Là ngun vn h tr CNH-HH: trong lý lun v tng trng kinh t
có ba ngun lc truyn thng: tài nguyên thiên nhiên, vn và lao đng. Khi mt
nn kinh t tng trng, vn là yu t rt cn thit; ngun vn b sung chính là
vn t nc ngoài, trong đó có vn FDI.
- óng góp vào tng trng, chuyn dch c cu kinh t: khi thu hút
FDI t các MNC, mà ngay c các doanh nghip trong nc có quan h làm n vi
các công ty này cng tham gia quá trình phân công lao đng khu vc. Các MNC
thng tìm ra li th so sánh gia các nn kinh t đ tin hành đu t ra nc
ngoài, nhm m rng th phn và ti đa hoá li nhun. Chính quá trình này đã
thc s góp phn chuyn dch c cu ca nn kinh t Vit Nam t tp trung sang
nn kinh t th trng, đng thi nâng cao nng lc sn xut công nghip, phân
công lao đng quc t gia các quc gia và c cu li nn kinh t ca các nc
tip nhn đu t.
- FDI giúp nâng cao khoa hc k thut trong nc: vn có th huy
đng phn nào qua chính sách “tht lng buc bng”. Tuy nhiên, công ngh và bí
quyt qun lý thì không th có đc bng chính sách này. Thu hút vn FDI giúp
mt s nc có c hi tip cn công ngh, bí quyt qun lý kinh doanh mà nhng

Trích đoạn CÁC NHÂ NT TÁC NG NS HÀI LÒNG CA DOANH Kinh ngh im thu hút FDI cam ts q uc gia

---