1
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
NGUYN THANH M DUYÊN
CÁC YU T NH HNG N
LÒNG TRUNG THÀNH CA NHÂN VIÊN –
TRNG HP CÔNG TY C PHN BETON 6
Chuyên ngành: Kinh t phát trin
Mã s: 60.31.05 LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
TS. THÁI TRÍ DNG
3
LI CM N
Trc tiên tôi xin gi li cm n sâu sc đn thy Thái Trí Dng, ngi đã tn
tình hng dn và giúp đ tôi trong sut quá trình thc hin đ cng, tìm kim tài liu
cho đn khi hoàn thành lun vn tt nghip này.
Tôi xin chân thành bit n quý thy cô Trng i hc Kinh t Thành ph H
Chí Minh đã truyn đt nhng kin thc quý báu cho tôi trong chng trình cao hc.
Xin chân thành cm n toàn th cán b và công nhân viên hin đang làm vic ti
công ty c phn Beton 6 đã to điu kin và h tr tôi trong quá trình thu thp s liu
cho đ tài.
Và cui cùng tôi xin t lòng bit n đn gia đình và bn bè đã giúp đ và đng
viên tinh thn cho tôi, giúp tôi kiên trì hoàn tt bài lun vn này.
TP. H Chí Minh, ngày tháng 01 nm 2012
Hc viên
1.4. Các yu t nh hng đn lòng trung thành ca nhân viên 12
1.4.1. Lng 13
1.4.2. Môi trng làm vic 14
1.4.3. ng nghip 14
1.4.4. Khen thng 15
1.4.5. Phúc li 16
1.4.6. C hi đào to thng tin 16
1.5. Mô hình nghiên cu 17
Tóm tt 19
Chng 2: TNG QUAN NHÂN LC TI CÔNG TY C PHN BETON 6
5
2.1. Gii thiu chung 20
2.2. Lch s hình thành và phát trin 20
2.3. Thc trng nhân lc ti công ty c phn Beton 6 22
Tóm tt 25
Chng 3: PHNG PHÁP NGHIÊN CU
3.1. Thit k nghiên cu 26
3.1.1. Nghiên cu đnh tính 26
3.1.2. Nghiên cu đnh lng 26
3.1.3. Quy trình nghiên cu 27
3.2. Nghiên cu chính thc 29
3.2.1. Phng pháp chn mu 29
3.2.2. Thit k thang đo cho bng câu hi 29
3.2.3. Din đt và mã hoá thang đo 29
Tóm tt 33
Chng 4: X LÝ S LIU VÀ TRÌNH BÀY KT QU NGHIÊN CU
Ph lc
7
DANH MC CÁC CH VIT TT
BHTN
B
o him tht nghip
BHXH
B
o him x
Bi
n đng nghip
VT
n v
tính
EFA
Phân tích nhân t
khám phá
GTVT
Giao Thông V
n Ti
KT
Bi
n khen th
ng
L
Bi
n l
8
DANH MC CÁC BNG TRONG LUN VN
B
ng 1.1:
Các nhân t
duy tr
ì và
đ
ng vi
ên
………………………………….
8
B
ng 2.1:
Quy mô s
n xut ca công ty
ng 4.2:
C c
u v đ tui
…………………………………………………
35
B
ng 4.3:
C c
u v tr
ình
đ
…………………………………………………
35
B
ng 4.4:
C c
u v v trí công tác
…………………………………………
K
t qu hi quy s dng ph
ng pháp Enter
……………………
42
B
ng 4.8
:
K
t qu hi quy s dng ph
ng pháp Enter sau khi lo
i bin
……
43
B
ng 4.9
:
B
ng thng k
ê mô t
các
ng”
……….
50
B
ng 4.12
:
B
ng thng k
ê mô t
các
bi
n quan sát ca yu t “đng nghip”51
B
ng 4.13
:
B
ng thng k
ê mô t
các bin quan sát ca yu t “phúc li”
……
…………………………………………
7
Hình 1.2:
Mô hình nghiên c
u ca tác gi V Khc t (2008)
……………
17
Hình 1.3
:
Mô hình nghiên c
u
……………………………………………….
18
Hình 3.1:
Quy trình nghiên c
u
………………………………………………
1. Lý do hình thành đ tài:
Ngun nhân lc bao gi và thi đi nào cng là tài sn vô giá ca bt k mt t
chc t c quan qun lý nhà nc đn các doanh nghip t nhân, t mt đa phng
nh bé đn mt quc gia rng ln. Hi nhp kéo theo s gia tng các doanh nghip
thuc mi loi hình kinh t đã khin cho th trng lao đng đang hình thành mt cách
nhanh chóng. Mt biu hin d nhn thy là s di chuyn nhân lc gia các doanh
nghip ngày càng nhiu. Tình trng nhng nhân viên có nng lc và trình đ cao
thng chuyn sang nhng ni có lng cao, ch đ đãi ng tt hn hin nay không
ch xy ra nhng ngành, lnh vc nh ngân hàng, chng khoán, đin lc…. mà đang
tr thành vn đ chung, làm đau đu hu ht các doanh nghip.
Mt doanh nghip thành công và hot đng có hiu qu bao gi cng nh đn s
đóng góp ca đi ng nhân viên gii và trung thành. Chính vì vy, đ thu hút và duy trì
ngun nhân lc các nhà qun lý thc hin hoch đnh ngun nhân lc, thay đi chính
sách lng, thng, phúc li và công ty c phn Beton 6 cng không ngoi l. Tuy
nhiên, các nhà qun lý vn không tránh khi tình trng ra đi ca nhân viên. Theo báo
cáo lao đng tin lng ca công ty c phn Beton 6 cho thy tng s lao đng ngh
vic nm 2010 là 142 ngi, trong đó nhân viên nghip v và công nhân có tay ngh
chim 25% tng s lao đng đã ngh vic, trong vòng sáu tháng đu nm 2011, con s
này chim khong 35%.
Vy đâu là nguyên nhân khin nhân viên công ty c phn Beton 6 không còn gn
bó vi doanh nghip na? nhng yu t nào nh hng đn lòng trung thành ca nhân
viên đi vi công ty? Phi chng chính sách lng, thng, phúc li, môi trng làm
vic… ca công ty đã nh hng đn s ra đi ca h và nhà lãnh đo đã thc s quan
tâm đn quyn li ca ngi lao đng cha? Chính vì s trn tr này, tôi đã chn đ tài
“Các yu t nh hng đn lòng trung thành ca nhân viên – trng hp công ty
c phn Beton 6” đ tin hành nghiên cu mc đ trung thành ca nhân viên đi vi
1 11
Giai đon 1: s dng phng pháp nghiên cu đnh tính. Thông tin thu thp t
nghiên cu đnh tính này nhm khám phá, b sung cho mô hình, điu chnh thang đo
ca các yu t nh hng đn lòng trung thành ca nhân viên.
Giai đon 2: s dng phng pháp nghiên cu đnh lng bng k thut phng vn
công nhân viên hin đang làm vic ti công ty c phn Beton 6 thông qua bng câu hi
chi tit. Mô hình s dng thang đo Likert 5 đim vi la chn s 1 ngha là “rt không
đng ý” cho đn la chn s 5 ngha là “rt đng ý”.
D liu thu thp đc x lý bng phn mm SPSS. Sau khi mã hóa và làm sch d
liu s tri qua các phân tích sau:
ánh giá đ tin cy các thang đo: đ tin cy ca thang đo đc đánh giá qua h s
Cronbach alpha, qua đó các bin không phù hp s b loi và thang đo s đc chp
nhn khi h s Cronbach alpha đt yêu cu.
Tip theo là phân tích nhân t s đc s dng nhm loi b bt các bin đo lng
không đt yêu cu.
Kim đnh các gi thuyt ca mô hình và đ phù hp tng th ca mô hình.
Phân tích hi quy đa bin đ xác đnh yu t nào nh hng đn lòng trung thành
ca nhân viên và yu t nào có nh hng quan trng nht.
Cui cùng thc hin kim đnh T-test và phân tích ANOVA nhm tìm ra s khác
bit có ý ngha thng kê theo mt vài đc tính cá nhân đn lòng trung thành ca nhân
viên.
5. Ý ngha ca đ tài:
i vi bn thân: kt qu nghiên cu phc v cho công vic hin ti ca bn thân là
gi ý chính sách duy trì và phát trin ngun nhân lc cho lãnh đo công ty trong thi
gian ti.
i vi công ty: thông qua kt qu xác đnh các yu t nh hng đn lòng trung
thành ca nhân viên, nhà qun lý có th thy đc yu t nào nh hng quan trng
3 14
Chng 1:
C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
1.1. Khái nim v lòng trung thành:
Trung thành có th là mt yu t thành phn ca cam kt t chc, cng có th là
mt khái nim đc lp. Allen & Mayer (1990) chú trng ba trng thái tâm lý ca nhân
viên khi gn kt vi t chc. Nhân viên có th trung thành vi t chc, xut phát t
tình cm thc s ca h; h s li vi t chc dù có ni khác tr lng cao hn, điu
kin làm vic tt hn; h có th trung thành vi t chc ch vì h không có c hi kim
đc công vic tt hn; và h có th trung thành vi t chc vì nhng chun mc đo
đc mà h theo đui. Cook & Wall (1980) quan tâm đn các khía cnh hành vi ca
nhân viên. Theo Mowday, Steers và Poter (1979, tr.226), trung thành là “ý đnh hoc
mong mun duy trì là thành viên ca t chc”. nh ngha ni ting ca Mowday v
lòng trung thành tng t nh khái nim “Duy trì” trong các nghiên cu phm vi
quc gia trong nhiu nm lin ca Vin Aon Consulting: Nhân viên có ý đnh li lâu
dài cùng t chc/doanh nghip; s li cùng t chc/doanh nghip mc dù có ni khác
có li đ ngh lng bng tng đi hp dn hn (Stum 1999; 2001). Theo Johnson
(2005), nhân viên “trung thành vi ngh nghip ca h hn trung thành vi nhà tuyn
dng” và “bn cht trong quan h gia nhân viên và nhà tuyn dng đã có nhng thay
đi cn bn và cn đánh giá li khái nim trung thành” (Trn Th Kim Dung & Nguyn
Th Mai Trang , 2007, tr.19-20)
Vit Nam, s xut hin ca hàng lot nhà đu t nc ngoài và các ngân hàng
đang thiu ht ngun nhân lc cht lng cao sau khi Vit Nam gia nhp WTO càng
làm cho th trng lao đng nóng hn. Nhân viên đa ra các yêu cu đ h có th trung
thành vi công ty. Mt s nhân viên coi thu nhp là yu t quan trng hàng đu trong
vic làm. Nhiu nhân viên khác li mong mun có c hi hc hi, phát trin bn thân.
Mt s nhà qun lý thì cho rng h mong mun có nhng nhân viên gii trong ba nm
là các nhu cu v t trng, tôn trng ngi khác, đc
ngi khác tôn trng, đa v…
Nhng nhu cu t th hin
là các nhu cu nh chân, thin, m, t ch, sáng to, hài
hc… 6 16
Hình 1.1: Tháp nhu cu ca Maslow
A. Maslow đã chia các nhu cu thành hai cp: cp cao và cp thp. Các nhu cu cp
thp là các nhu cu sinh lý và an toàn, an ninh. Các nhu cu cp cao bao gm các nhu
cu xã hi, t trng và t th hin.
A. Maslow cho rng làm tho mãn các nhu cu cp thp là d hn so vi vic làm
tho mãn các nhu cu cp cao vì các nhu cu cp thp là có gii hn và có th đc
tho mãn t bên ngoài. Ông cho rng đu tiên các nhu cu cp thp nht hot đng,
nó đòi hi đc tho mãn và nh vy nó là đng lc thúc đy con ngi hành đng –
nó là nhân t đng viên. Khi các nhu cu này đc tho mãn thì nó không còn là yu t
có hai tình trng hoc là tho mãn hoc là bt mãn. T nhng thông tin thu thp đc,
F. Herzberg ch ra rng đi nghch vi bt mãn không phi là tho mãn mà là không
bt mãn và đi nghch vi s tho mãn không phi là s bt mãn mà là không tho
mãn.
Các nhân t liên quan đn s tho mãn còn gi là các nhân t đng viên và các
nhân t này khác vi các nhân t liên quan đn s bt mãn còn gi là các nhân t duy
trì. i vi các nhân t đng viên nu đc gii quyt tt s to ra s tho mãn và t
đó s đng viên ngi lao đng làm vic tích cc và chm ch hn. Nhng nu không
đc gii quyt tt thì to ra tình trng không tho mãn ch cha chc đã bt mãn.
Trong khi đó đi vi các nhân t duy trì, nu gii quyt không tt s to ra s bt mãn,
nhng nu gii quyt tt thì to ra tình trng không bt mãn ch cha chc đã có tình
trng tho mãn. Các nhân t đc F. Herzberg lit kê nh sau:
Bng 1.1: Các nhân t duy trì và đng viên
Các nhân t duy trì Các nhân t đng viên
1. Phng pháp giám sát
2. H thng phân phi thu nhp
3. Quan h vi đng nghip
4. iu kin làm vic
5. Chính sách ca công ty
6. Cuc sng cá nhân
7. a v
8. Quan h qua li gia các cá nhân
1. S thách thc ca công vic
2. Các c hi thng tin
3. Ý ngha ca các thành tu
4. S nhn dng khi công vic đc
thc hin.
5. Ý ngha ca các trách nhim.
8
9 19
1.2.4. Thuyt v s công bng:
Ngi lao đng trong t chc luôn mun đc đi x mt cách công bng. H có
xu hng so sánh nhng đóng góp, cng hin ca mình vi nhng đãi ng và phn
thng mà h nhn đc (gi là công bng cá nhân). Hn na, h còn so sánh đóng
góp, cng hin, đãi ng và phn thng ca mình vi nhng ngi khác (gi là công
bng xã hi).
Khi so sánh, đánh giá đóng góp, cng hin vi nhng đãi ng và phn thng ca
mình có th có ba trng hp xy ra:
Th nht: nu ngi lao đng cho rng h đc đi x không tt, phn thng là
không xng đáng vi công sc h đã b ra thì h s bt mãn và t đó h s làm vic
không ht kh nng ca h, thm chí h s ngng vic.
Th hai: nu ngi lao đng tin rng h đc đi x đúng, phn thng và đãi ng
là tng xng vi công sc ca h đã b ra thì h s duy trì mc nng sut nh c.
Th ba: nu ngi lao đng nhn thc rng phn thng và đãi ng là cao hn so
vi điu mà h mong mun h s làm vic tích cc hn, chm ch hn. Song trong
trng hp này, h có xu hng gim giá tr ca phn thng, không coi trng phn
thng và do đó v lâu v dài phn thng s không còn ý ngha khuyn khích.
Khi so sánh nhng đóng góp, cng hin, đãi ng và phn thng ca mình vi
ngi khác thì con ngi thng có xu hng đánh giá cao đóng góp, cng hin ca
mình và đánh giá cao phn thng, đãi ng mà ngi khác nhn đc.
Thuyt công bng cho rng con ngi mun đc đi x công bng nhng khi h
b ri vào tình trng đc đi x không công bng thì h có xu th t thit lp s công
bng cho mình.
Khi đi mt vi s không công bng con ngi thng có xu hng chp nhn,
chu đng do h hiu rng không có công bng tuyt đi cho tt c mi ngi và đ đt
thành ca nhân viên trong các doanh nghip có vn đu t nc ngoài. Khi ng tuyn
vào làm vic trong các doanh nghip có vn đu t nc ngoài, ngi lao đng đã
mong đi đc làm vic trong môi trng chuyên nghip, nu điu này không đt
đc, ngi lao đng d ri b doanh nghip. Ngc li, khi đng ý làm vic cho các
11 21
doanh nghip ni đa, ngi lao đng thng d châm chc và chp nhn tình trng
bàn giy hành chính, tác phong cha chuyên nghip và tp cách thích nghi vi doanh
nghip hn.
V Khc t (2008) nghiên cu v các yu t tác đng đn lòng trung thành ca
nhân viên ti vn phòng khu vc Min Nam VietNam Airlines cng da trên mô hình
nghiên cu ca Trn Th Kim Dung nhng có mt s điu chnh cho phù hp vi điu
kin hin ti ti vn phòng khu vc Min Nam VietNam Airlines, tác gi nghiên cu
sáu yu t sau:
1. Bn cht công vic
2. ào to – phát trin
3. ánh giá
4. ãi ng: kt hp t hai yu t Tin lng và Phúc li.
5. Môi trng tác nghip: kt hp t hai yu t ng nghip và iu kin làm
vic.
6. Lãnh đo
Kt qu nghiên cu ca tác gi cho thy yu t tác đng mnh nht đn lòng trung
thành ca nhân viên là yu t môi trng tác nghip. Hai yu t lãnh đo và công vic
đu có tác đng cùng chiu đi vi s tho mãn chung ca ngi lao đng cng nh
lòng trung thành ca h đi vi công ty. Do đó, nhng bin pháp làm tng s hài lòng
ca nhân viên trong công ty thông qua vic tác đng vào hai yu t trên cng làm tng
yu t trung thành ca h đi vi công ty.
vn đ thách thc nht cho các nhà qun tr mi doanh nghip. Các doanh nghip
thng có nhiu quan đim, mc tiêu khác nhau khi xp đt h thng tr công, nhng
nhìn chung các doanh nghip đu hng ti bn mc tiêu c bn là:
Thu hút nhân viên: Mc lng doanh nghip đ ngh thng là mt trong nhng
yu t c bn nht cho ng viên quyt đnh có chp nhn vic làm doanh nghip hay
không. Các doanh nghip càng tr lng cao càng có kh nng thu hút đc nhng ng
viên gii t trên th trng đa phng.
13 23
Duy trì nhng nhân viên gii: đ duy trì đc nhng nhân viên gii cho doanh
nghip, tr lng cao cha đ mà còn phi th hin tính công bng trong ni b doanh
nghip. Khi nhân viên nhn thy rng doanh nghip tr lng cho h không công bng,
h s thng cm thy khó chu, b c ch và chán nn, thm chí ri b doanh nghip.
Kích thích, đng viên nhân viên: Nu các chính sách và hot đng qun tr trong
doanh nghip đ cho nhân viên nhn thy rng s c gng, vt v và mc đ thc hin
công vic tt ca h s không đc đn bù tng xng, h s không c gng làm vic
na, dn dn, có th hình thành tính , th đng trong tt c nhân viên ca doanh
nghip.
áp ng các yêu cu ca lut pháp: nhng vn đ c bn ca lut pháp liên quan
đn tr công lao đng trong các doanh nghip thng chú trng đn các vn đ sau
đây: quy đnh v lng ti thiu, v thi gian và điu kin lao đng, quy đnh v lao
đng tr em, ph cp trong lng, các quy đnh v phúc li xã hi nh bo him xã
hi, m đau, thai sn, tai nn lao đng….
1.4.2. Môi trng làm vic:
Môi trng làm vic luôn đc ngi lao đng quan tâm bi vì môi trng làm
vic liên quan ti s thun tin cá nhân song đng thi nó cng là nhân t giúp h hoàn
thành tt nhim v. Ngi lao đng không thích nhng môi trng làm vic nguy
ít ti nhng ngi thích đc làm nhng công vic mang tính thách thc. Do đó, vic
khen thng phi hng ti vic tho mãn các nhu cu cá nhân ca ngi lao đng.
Thuyt mong đi ch ra rng ngi lao đng s không theo đui nhng phn thng
khi h nhn thy phn thng là không th đt ti. Vì th, các hình thc khuyn khích
vt cht phi đc thit k theo cách mà nó s to ra nim tin ca ngi lao đng vào
s gn lin gia phn thng và n lc.
Hn na, phn thng phi th hin đc s công bng cá nhân (so sánh nhng n
lc đã b ra vi nhng phn thng nhn đc) và công bng xã hi (so sánh nhng n
lc và phn thng ca mình vi nhng ngi khác trong nhng điu kin ging
nhau). Nu phn thng không to cho ngi lao đng mt nhn thc v s công bng
thì khó có th có nhng hot đng tt ca ngi lao đng.
15 25
Ngoài ra, đ đng viên nhng n lc ca ngi lao đng hng ti đt đc các
mc tiêu ca t chc thì vic khen thng phi gn lin vi kt qu và hiu qu ca
vic thc hin nhim v ca ngi lao đng (Nguyn Hu Lam, 1996).
1.4.5. Phúc li:
Theo Trn Kim Dung (2003) phúc li th hin s quan tâm ca doanh nghip đn
đi sng ca ngi lao đng, có tác dng kích thích nhân viên trung thành, gn bó vi
doanh nghip. Phúc li ca doanh nghip gm có: Bo him xã hi và bo him y t;
hu trí; ngh phép, l; n tra do doanh nghip đài th; tr cp ca doanh nghip cho
các nhân viên đông con hoc có hoàn cnh khó khn; quà tng ca doanh nghip cho
nhân viên vào các dp sinh nht, ci hi, mng th cha m nhân viên.
i vi Nguyn Hu Thân (2001) phúc li bao gm hai phn chính: phúc li theo
pháp lut quy đnh và phúc li do các công ty t nguyn áp dng mt phn nhm kích
thích đng viên nhân viên làm vic, và mt phn nhm duy trì và lôi cun ngi có tài
v làm vic cho công ty. Phúc li t nguyn là các chng trình bo him y t, chng