B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
LÊ TH THANH TUYN
TNG CNG QUYN T CH TÀI CHÍNH CÁC N V
S NGHIP GIÁO DC CÔNG LP NGHIÊN CU
TRNG HP TP. H CHÍ MINH

LUN VN THC S KINH T TP. H CHÍ MINH – NM 2011

B GIÁO DC VÀ ÀO TO

LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan lun vn thc s kinh t này là do chính tôi nghiên cu
và thc hin. Các thông tin, s liu đc s dng trong lun vn là hoàn thin
trung thc và đúng vi ngun trích dn. Nhng gii pháp, kin ngh đc nêu
trong lun vn là ca cá nhân tôi đúc kt t quá trình nghiên cu lý lun và thc
tin.
Tôi xin hoàn toàn chu trách nhim vi ni dung cam đoan trên.

Ngi cam đoan Lê Th
Thanh Tuyn

MC LC
Trang
LI M U 01
CHNG 1
QUN LÝ TÀI CHÍNH N V S NGHIP GIÁO DC CÔNG LP 04
1.1. TNG QUAN V N V S NGHIP CÔNG LP 04
1.1.1. Khái nim. 04
1.1.2. c đim. 05
1.1.3. Phân loi đn v s nghip. 07
1.1.4. Vai trò ca đn v s nghip trong nn kinh t. 11
1.2. QUN LÝ TÀI CHÍNH N V S NGHIP GIÁO DC CÔNG LP. 14
1.2.1. Nhng nguyên tc qun lý tài chính đn v s nghip công lp. 14
1.2.1.1. Nguyên tc toàn din (đy đ, trn vn) 14
1.2.1.2. S dng đúng mc đích các khon kinh phí. 15
1.2.1.3. Nguyên tc rõ ràng, trung thc và chính xác. 16

2.3.2.1. nh mc phân b ngân sách. 47
2.3.2.2. Phân b ngân sách cho Giáo dc đào to. 52
2.3.3. Thc hin t ch tài chính giai đon 2007 - 2010. 54
2.3.3.1. Qun lý các ngun lc tài chính. 54

2.3.3.2. Qun lý vic s dng các ngun lc. 56
2.4. ÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THC HIN T CH TÀI CHÍNH 60
2.4.1. Nhng thành tu. 60
2.4.2. Nhng hn ch và nguyên nhân. 61
Chng 3
TNG CNG QUYN T CH TÀI CHÍNH 66
3.1. MC TIÊU TNG CNG QUYN T CH TÀI CHÍNH. 66
3.1.1. Tng cng huy đng các ngun lc tài chính………………… 66
3.1.2. Tng cng quyn t ch, t chu trách nhim………………… 67
3.1.3. áp ng mc tiêu, phng hng phát trin……………………. 68
3.1.4. Thc hin công khai, minh bch và trách nhim gii trình. 68
3.2. MC TIÊU, PHNG HNG PHÁT TRIN S NGHIP…… 69
3.2.1. Nhng mc tiêu c bn. 69
3.2.2. Phng hng phát trin. 69
3.3. NÂNG CAO CHT LNG QUN LÝ TÀI CHÍNH…………… 70
3.3.1. Hoàn thin ni dung qui ch chi tiêu ni b. 70
3.3.2. Lp d toán (ngân sách) 72
3.3.2.3. D báo dòng tin 74
3.3.2.4. Lp báo cáo tài chính 74
3.4. CÁC NHÓM GII PHÁP. 75
3.4.1. Nhóm gii pháp v th ch 75
3.4.1.1. Chính sách hc phí linh hot và đa dng; đnh mc 76
3.4.1.2. Ban hành các ch tiêu đánh giá mc đ t ch, t chu……… 76
3.4.1.3. Xây dng các tiêu chun, đnh mc chi chuyên môn…………… 77
3.4.1.4. C quan qun lý giáo dc phi kt hp vi c quan tài chính… 79

- DT D toán
- KBNN Kho bc Nhà nuc
- NSNN Ngân sách Nhà nc
- NSTW Ngân sách Trung ng
- GDP Tng sn phm quc ni
(Gross domestic product)
- TC Tài chính
- UBND U ban nhân dân
- VP Vn phòng

DANH MC CÁC BNG BIU, BIU 

STT MC LC NI DUNG TRANG
01 S đ s 01 n v d toán các cp 10
02 S đ s 02 Qun lý d toán ngân sách 10
03 Bng 2.1 Qui mô kinh t, dân s ca TP.HCM 32
04 Bng 2.2
C cu kinh t và tc đ tng trng ca các
ngành kinh t
33
05 Bng 2.3
Tình hình ngân sách trên đa bàn Thành ph
giai đon 2006 – 2010
34
06 Bng 2.4
C cu trng, c cu hc sinh ca c nc
và Thành ph HCM

Tình hình thu nhp tng thêm bình quân
ngi/nm
59

LI M U

1. Tính cp thit ca đ tài
Giáo dc, đào to, y t là nhng hot đng có v trí quan trng đc bit
trong nn kinh t quc dân, đóng góp cho s n đnh và phát trin lâu dài ca đt
nc. Các lnh vc này không to ra hàng hóa thông thng cho nn kinh t mà
là nhng loi dch v đc bit: dch v liên quan đn cht lng ngun nhân lc.
Chính vì th mà nhà nc r
t quan tâm to c ch đu t, cung cp ngun vn
cho các lnh vc s nghip này (giáo dc, y t…).
u t cho phát trin con ngi đc nhiu nc coi là đu t cho s
phát trin kinh t xã hi mt cách lâu dài. Vn đ đt ra là phi xem xét đn tính
hp lý, hiu qu khi huy đng và s dng các ngun tài chính đu t cho các
hot đng này.
Công cuc đi mi c
 ch qun lý nn kinh t, nhà nc xóa b dn c
ch bao cp và tng bc thc hin xã hi hóa nhiu lnh vc y t, vn hóa, giáo
dc… theo phng châm “Nhà nc và nhân dân cùng làm”. Theo đó, các hình
thc thu phí, l phí ngày càng phát trin và m rng; công tác qun lý tài chính
ca đn v s nghip có thu đã thay đi theo hng phát huy quyn t ch, t
chu trách nhim v tài chính. Tuy nhiên, công tác qun lý tài chính ca các
đn
v s nghip nói chung, và quyn t ch v tài chính ca các đn v s nghip

4. Phng pháp nghiên cu.
Trong quá trình nghiên cu, ngi vit ch yu da vào ph
ng pháp
din dch tru tng đ nghiên cu nhng vn đ lý lun v hot đng s
nghip, vai trò ca hot đng s nghip trong nn kinh t, c ch qun lý tài
chính công và hiu qu qun lý tài chính công; phng pháp đnh lng, s
dng các s liu báo cáo đ đánh giá thc trng tình hình thc hin quyn t ch
tài chính các đn v s nghi
p giáo dc công lp thành ph H Chí Minh;
phng pháp phân tích qui np đ tin hành phân tích thc trng qun lý tài
chính các đn v s nghip giáo dc công lp trong giai đon t nm 2007 đn
2010, t đó tng kt nhng thành tu đt đc, nhng tn ti và nguyên nhân
làm c s cho nhng đ xut các gii pháp tng cng quyn t ch tài chính
3
ca các đn v s nghip giáo dc công lp ti Thành ph H Chí Minh. ng
thi, s dng mt s phng pháp khác nh thng k, kho sát thc t…
5. Kt cu ca đ tài.
Ni dung ca đ tài đc kt cu thành ba chng truyn thng.
Li m đu
Chng 1: Tng quan v qun lý tài chính đn v s nghip giáo dc công
lp.
Chng 2: Thc trng v t ch tài chính ca các đn v s nghip giáo
dc trên đa bàn Thành ph H Chí Minh.
Chng 3: Tng cng quyn t ch tài chính ca các đn v s nghip
giáo dc công lp ti Thành ph H Chí Minh.
Kt lun.
Li cm t!
Kt qu ni dung lun vn đã th hin n l
c ca bn thân và s đóng góp
trí tu ca nhiu tác gi thuc nhng tài liu mà tác gi đã tham kho cng nh

trong tng giai đon.
1.1. TNG QUAN V N V S NGHIP CÔNG LP
1.1.1. Khái nim.
Trong đi sng xã hi, dân chúng cn rt nhiu loi hàng hoá, dch v khác
nhau, nhng các cá nhân ch t t chc hoc tham gia vào các t chc sn xut,
cung ng các hàng hoá, dch v có kh nng mang li nhiu li nhun. Nhng t
chc nh vy thng đc gi là các t chc kinh t, và hot đng ca chúng
thng đc gi là hot đ
ng kinh t hay hot đng kinh doanh, nhng cá nhân
tham gia vào các t chc kinh t hay hot đng kinh t đc gi là nhà đu t
hay ngi kinh doanh. Và li nhun là mc tiêu c bn nht ca mi nhà đu t
hay t chc kinh t.
 đáp ng nhu cu tiêu dùng ca dân chúng v nhng loi hàng hoá, dch
v còn li, và đôi khi là nhng nhu cu cn thit cho các doanh nghip, ví d
nh nh
ng ngi lao đng kho mnh cùng nhng k nng lao đng cao, chng
hn. Chính ph bt buc phi s dng ngân sách (tin) đ thành lp nhng t
chc nhm cung cp cho dân chúng nhng hàng hoá dch v đó, và nhng đn
5
v này thng đc gi là các đn v s nghip công lp; hot đng ca các đn
v này thng đc gi là hot đng s nghip.
Khái nim “hot đng s nghip” ng ý rng, các hot đng nhm vào mc
tiêu duy trì, n đnh và phát trin mt lnh vc hay mt ngành kinh t nào đó,
nh các lnh vc: Kin thit th chính, a chính, Giao thông… hay ngành kinh
t nh: Nông nghip, Công nghip, Giáo dc, Y t…. Và hu nh không nhm
vào mc tiêu tìm kim li nhun nh các hot đng kinh t. Nhng đn v này
thng gi là đn v s nghip công lp.
Tóm li, đn v s nghip công lp là mt t chc do Nhà nc thành lp,
có tên riêng, có tài sn do nhà nc đu t xây dng, có tr s giao dch n đ
nh

nhng nhim v cho tng đn v s nghip. Và đ tài tr cho nhng nhim v
đã giao, nhà nc phi cp phát kinh phí và qui đnh c ch qun lý tài chính.
C ch qun lý tài chính bao gm nhng qui đnh v thu và qun lý ngun
thu; nhng qui đnh v chi và qun lý vic chi tiêu.
Ta ph
i công nhn rng, không phi lúc nào và bao gi giá c ca mt hàng
hoá, dch v do các đn v s nghip công lp cung cp, cng bng vi phí tn
sn xut bình quân ca chúng. Chính sách xã hi tng quát có th xung đt vi
chính sách kinh doanh, chng hn nh trong trng hp vn ti công cng và
Giáo dc, giá cc, hc phí không đ bù phí tn, vì lý do xã hi, các dch v
phi đc m rng cho dân chúng, và mu
n nh vy, giá ca chúng không th
bng vi phí tn sn xut.
Trong nhng trng hp khác, đc quyn ca Chính ph trong s phân
phi mt vài loi hàng hoá, dch v đc thit lp phn ln đ thu hi cho công
qu, hoc Chính ph có th ch trng sn xut hay bán các hàng hoá và dch
v vì nhiu lý do.
Nhng lý do trên đã cng gii thích vì sao nhà nc qui đnh các khon thu
và mc thu v tng loi hàng hoá, dch v do đn v s nghip công lp cung
cp; và vì sao ngân sách nhà nc phi cp phát kinh phí tài tr cho các hot
đng ca các đn v s nghip công.
Trong nn kinh t th trng, các phí tn liên quan đn vic sn xut hàng
hoá, dch v đc bù đp bng s tin thu đc khi sn phm hàng hoá, dch v
7
tiêu th, hay nói mt cách khác, các khon chi đc tài tr bng các khon thu.
Nu nhà nc qui đnh các khon thu, mc thu (giá c ca hàng hoá dch v) thì
tt yu phi qui đnh các khon chi, mc chi thông qua vic qui đnh các đnh
mc, ch đ, tiêu chun chi tiêu v các hot đng ca các đn v s nghip công
lp. Khon chênh lch gia thu và chi chính là quyn li hay ngha v tài chính
ca nhà nc. Tr

nghip đn đi sng quc gia ngi ta có th đng v nhiu phng din khác
nhau đ phân loi các đn v s nghip.
- Phân loi theo ngành kinh t quc dân.
Phân loi theo ngành kinh t quc dân là da vào tính cht hot đng kinh
t ca các đn v s nghip phc v chc n
ng, nhim v ca ngành kinh t theo
phân ngành kinh t quc dân hin hành, bao gm:
+ n v s nghip kinh t (Nông nghip, Lâm nghip, Thu sn, Giao
thông…)
+ n v s nghip Giáo dc, đào to;
+ n v s nghip Y t;
+ n v s nghip Thông tin và truyn thông;
+ n v s nghip Khoa hc và Công ngh;
………………………………………………
………………………………………………
- Phân loi theo phân cp qun lý hành chính nhà nc.
Phân loi theo phân cp qun lý hành chính nhà nc là phân loi da trên
c s h thng t chc ca c quan, t chc thuc mt cp chính quyn đc t
chc qun lý ngân sách riêng nhm xác đnh trách nhim, ngha v ca đn v,
t chc đó vi ngân sách ca mt cp chính quyn. Theo phân loi này, các đn
v s nghip gm:
+ n v s
 nghip thuc Trung ng qun lý, các đn v do c quan Trung
ng quyt đnh thành lp, thc hin các nhim v do c quan Trung ng giao
hàng nm và đc ngân sách Trung ng đm bo kinh phí hot đng, ví d nh
các trng đi hc do B Giáo dc đào to qun lý, các Bnh vin do B Y t
qun lý….
9
+ n v s nghip do Chính quyn đa phng (Thành ph trc thuc
Trung ng; Huyn, qun trc thuc tnh, Thành ph) quyt đnh thành lp, thc

S đ s 01: n v d toán các cp
VD: Cp trung ng qun lý

B Chc nng /v DT
Cp 1 - NSTW

VP B

Tng cc

/v DT cp 3

/v DT cp 2

VP Tng cc

Cc /v DT cp 3


KBNN

/v DT
cp 3
/v DT cp 2
Chi tr
theo DT

Phân b
và giao DT
- Phân loi theo ngun kinh phí hot đng.
11
Da vào ngun kinh phí hot đng, các đn v s nghip đc phân loi
thành:
+ n v s nghip đc ngân sách nhà nc tài tr toàn b kinh phí hot
đng. Nhng đn v s nghip có nhim v cung cp nhng hàng hoá, dch v
theo quyt đnh ca c quan nhà nc có thm quyn, vì lý do xã hi mà đn v
không đc thu tin ca dân chúng, hoc đc thu vi mc gía không

Tình trng hu dng ca các tài nguyên thiên nhiên s ph thuc trong mt
phm vi đáng k vào chính sách bo tn trong quá kh và hin ti. Vic phát
trin các ngun tài nguyên thu đin và các công trình thu li, kim soát thiên
tai, kim soát l đ
t; vic phát trin mng li giao thông…đã chng t ý ngha
quan trng trong quá trình phát trin kinh t, nhng công tác duy tu bo dng
các công trình giao thông ; công cuc nghiên cu đ đi đn ch thay th các tài
nguyên khan him bng các tài nguyên phong phú (đin mt tri là mt ví d
đin hình) cn cho s sn xut, vic ci thin nng sut ca ngành nông nghip
cng không kém phn quan trng…Tt c nhng
điu đó nói lên nhng nh
hng to ln ca các đn v s nghip công lp đn sc sn xut ca nn kinh
t.
- Hot đng s nghip và phát trin ngun nhân lc.
i vi vn đ các ngun tài nguyên nhân lc, khi lng dân s trong bt
c giai đon nào cng không hn đã b l thuc vào nh h
ng ca chính
quyn. Nhng sc kho và sc mnh ca ngi lao đng đã b nh hng ca
bi công vic nghiên cu và các tin nghi đc thit lp đ ngn nga và điu tr
bnh tt và tai nn, bi vic nghiên cu v thc phm và bo v ngi tiêu dùng,
bi các tin nghi gii trí. Trong tt c các công vic k trên, nhà nc
đã đóng
mt vai trò đáng k, và không mt công vic nào trong s đó mà vai trò ca nhà
nc li s hoc cn thu hp. Có th quan trng nht trong vic phát trin ngun
nhân lc là công tác giáo dc, và vai trò ca nhà nc t xa đn nay và v sau
vn tip tc quan trng. Vai trò ca giáo dc còn đi xa hn c vic hun luyn
đc bit v kh nng chuyên môn. Nhim v
ca giáo dc là phát trin kh nng
quyt đnh mt cách hp lý; kh nng phát biu, thông tri, và thu hiu các ý
kin, và s dng kin thc đã tích lu đc vào mc tiêu tin b. ó là yu t

quan trng vào công cuc phát trin kh nng sn xut, cung cp thích ng
ngun lao đng cht lng cao và nhng sáng kin ci tin công ngh. Tuy
nhiên, toàn b vai trò ca các đn v s nghip công lp không phi ch có th.
Vì l phát trin kinh t xy ra s dn đn s th
nh vng chung ca mt quc
gia, dân tc, nn kinh t phát trin bao hàm mt xã hi n đnh chính tr, mt h
thng khá hoàn ho v quyn li và ngha v cá nhân, mt dân s thông minh và
nhiu tham vng đc khích l mt cách thích hp đ phát trin to nên s n
14
đnh v kinh t…Tt c các vn đ k trên có liên h mt thit đn nhà nc
thông qua hot đng ca các đn v s nghip công lp.
1.2. QUN LÝ TÀI CHÍNH N V S NGHIP GIÁO DC CÔNG LP.
Mc đích hot đng ca bt k đn v s nghip công lp nào cng nhm
cung cp nhng hàng hoá, dch v công cho công chúng, nên nhng đc đim v
phng din hành chính, pháp lý và các tiêu chí phân loi ging nhau. Song, do
tính cht hot đng (qui trình công ngh; th trng cung cp các yu t “đu
vào”; th trng tiêu th…) ca các đn v s nghip thuc các ngành kinh t
khác nhau (Giao thông, Nông nghi
p, Giáo dc…), nên c ch giá c và doanh
thu bán hàng cng nh nhng đnh mc, tiêu chun, ch đ chi tiêu ngân sách
(chi tiêu cho vic sn xut hàng hoá, dch v) khác nhau. Song, v phng din
qun lý tài chính công, c ch qun lý tài chính công đc thc hin thng nht
trong tt c các ngành kinh t, hay nói mt cách khác, qun lý tài chính đn v
s nghip Giáo dc công lp v c bn không có s khác bit so vi vic qu
n
lý tài chính các đn v s nghip công lp thuc bt k các lnh vc kinh t - xã
hi nào. iu đó ng ý rng, công tác qun lý tài chính đn v s nghip Giáo
dc phi tuân th nghiêm ngt Lut NSNN và ch đ qun lý tài chính công. Và
đc khái quát thành nhng nguyên tc qun lý.
1.2.1. Nhng nguyên tc qun lý tài chính đn v s nghip công lp.

t khi phân tích hiu qu
hot đng ca đn v.
1.2.1.2. S dng đúng mc đích các khon kinh phí.
Các nhà qun tr tài chính công cho rng, mi chng trình, mc tiêu đc
tài tr bng mt khon chi; khon chi là th yu so vi mc tiêu theo đui. Vy
điu gì s xy ra mt khi vic s dng không đúng mc đích các khon kinh
phí? Vn đ s
 dng đúng mc đích các khon kinh phí  đây ng ý rng, các
khon ngân sách đc phân b cho các mc tiêu ch đc s dng đúng cho các
mc tiêu đã đnh. ây chính là điu kin đ trong quá trình thc hin mc tiêu
(bên cnh điu kin cn là phân b mt khon kinh phí thích hp, đúng đn đ
trang tri các chi phí cn thit cho các hot đng nhm th
c hin mc tiêu đt
ra). Vì khon ngân sách phân b ch đúng va đ đ đáp ng các mc tiêu chi
cn thit nhm thc hin mc tiêu hot đng đã đnh, nên nu xy ra hin tng
s dng kinh phí sai mc đích (thng đi lin vi s lãng phí, phô trng hình
thc, thm chí là s lm dng, bin th…) thì rt khó có th đt đc m
c tiêu
16
hot đng đt ra. Bên cnh đó mi ngi thng nht nhn đnh rng, trong bi
cnh hin nay, khi mà th gii luôn tim n nhiu ri ro và bin đi khó lng
thì ngân sách nhà nc luôn t ra hn hp, song vic qun lý phi trên quan
đim bo đm an toàn, bn vng ngân sách vì vy các hàng hoá, dch v công
ch yu ch gii hn trong phm vi các hàng hoá dch v c
bn, và đnh mc
phân b ngân sách thng thp hn nhu cu chi thc t. Nu các đn v s dng
ngân sách s dng kinh phí không đúng mc đích phân b thì các nh hng
tiêu cc là khó tránh khi.
1.2.1.3. Nguyên tc rõ ràng, trung thc và chính xác.
ây là nguyên tc quan trng ca vic qun lý tài chính nói chung, song