BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

------------------------------

TRẦN THỊ TÙNG

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT
LƯỢNG THÔNG TIN KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN
VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC CÔNG LẬP TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số ngành : 60340301

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 06 năm 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

------------------------------

TRẦN THỊ TÙNG

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT
LƯỢNG THÔNG TIN KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN
VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC CÔNG LẬP TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ

gia đình và bạn bè.
Với lòng biết ơn sâu sắc nhất, Tôi xin gửi đến quý Thầy Cô ở khoa Kế toán –
Tài chính – Ngân hàng; phòng Quản lý khoa học và đào tạo sau đại học – Trường
Đại học Công nghệ Tp. HCM; tất cả quý Thầy Cô đã cùng với tri thức và tâm huyết
của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho
chúng tôi trong suốt thời gian học tập tại trường.
Tôi chân thành cảm ơn PGS. TS Võ Văn Nhị đã tận tâm hướng dẫn tôi trong
suốt thời gian thực hiện đề tài luận văn. Nếu không có những lời hướng dẫn tận tình
của thầy thì tôi rất khó hoàn thiện được luận văn này.
Mặc dù, tôi đã cố gắng rất nhiều trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện
luận văn. Nhưng do hạn chế về mặt thời gian cùng với việc thiếu kinh nghiệm trong
nghiên cứu nên đề tài luận văn chắc chắn còn nhiều hạn chế và thiếu sót. Tôi rất
mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của quý Thầy Cô để luận văn của
tôi được hoàn thiện hơn nữa.
Tp. HCM, tháng 06 năm 2015
Tác giả

TRẦN THỊ TÙNG


iii

TÓM TẮT
Mục tiêu nâng cao chất lượng thông tin nói chung và chất lượng thông tin kế
toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập nói riêng đang ngày càng là mối
quan tâm chung của toàn xã hội. Vì vậy, đã có không ít các nghiên cứu về vấn đề
này kể cả trong nước và trên thế giới. Tuy nhiên, các đề tài trước đây chủ yếu xoay
quanh vấn đề nghiên cứu chất lượng thông tin kế toán tại các doanh nghiệp ngoài
quốc dân, còn tại các đơn vị công nói chung và các đơn vị sự nghiệp giáo dục công
lập nói riêng còn rất hạn chế.

sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Tuy nhiên, các đề xuất
này chỉ mang tính chất chung chung, chưa cụ thể và đi sâu vào từng yếu tố của các
nhân tố ảnh hưởng. Và đây chính là một trong những hạn chế của đề tài. Một hạn
chế nữa là phạm vi nghiên cứu của đề tài chưa được đa dạng, chỉ mới tập trung ở
một số đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập (bậc cao đẳng, đại học) trên địa bàn tỉnh
Bình Dương nên số lượng mẫu không cao, kết quả chưa bao quát. Vì vậy hướng
nghiên cứu cho đề tài tiếp theo mà tác giả lựa chọn là nghiên cứu về chuẩn mực kế
toán công – nghiên cứu về các giải pháp để thống nhất các quy định kế toán, hình
thành một chế độ kế toán chung cho khu vực công tại Việt Nam trong đó có đơn vị
sự nghiệp giáo dục công lập.


v

ABSTRACT
An Objective to improve the quality of information in general and the quality
of accounting information in the state educational institutions in particular is
increasingly a general concern of the whole society. Therefore, there have been
quite a few researches on this issue both at home and around the world. However,
the former main topics revolved around the issues of the research of in quality
accounting information outside national enterprises, while those in public agencies
in general and the state educational institutions in particular are very limited.
In this study, the author's goal is to review and find out the relationship
between factors affecting the quality of accounting information in state educational
institutions (in which,03 universities and 03 colleges) in the province of Binh
Duong. This study will answer the questions: "What criterion is the scale of quality
of accounting information?" "What factors affect the quality of accounting
information?" And "The impact of this factor to the quality of accounting
information in the state educational institutions in the province of Binh Duong?"
Collecting reasoning, and obtaining results from previous studies directly


vii

MỤC LỤC
Trang bìa
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Tóm tắt nội dung
Mục lục
Danh mục chữ viết tắt
Danh mục từ viết tắt
Danh mục bảng biểu
Danh mục hình vẽ
Danh mục phụ lục
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .................................... 1
1.1 Đặt vấn đề ..........................................................................................................1
1.2 Tính cấp thiết của đề tài .....................................................................................2
1.3 Mục tiêu nghiên cứu ..........................................................................................3
1.4 Nội dung nghiên cứu..........................................................................................3
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu ..................................................................................3
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu .....................................................................................4
1.5 Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................4
1.6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ...........................................................4
1.6.1 Ý nghĩa khoa học .........................................................................................4
1.6.2 Ý nghĩa thực tiễn .........................................................................................4
1.7 Đóng góp mới của đề tài ....................................................................................5
1.8 Kết cấu đề tài .....................................................................................................5
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .......................................................................................... 6
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT ....................................................................... 7

2.3.2.4 Nghiên cứu của Nguyễn Thị Thu Hiền (2014) “Hoàn thiện báo cáo tài chính
khu vực công – nghiên cứu cho các đơn vị hành chính sự nghiệp tại Việt Nam ..........35
2.3.3 Đánh giá khái quát về các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT tại
các đơn vị SNGD công lập trên địa bàn tỉnh Bình Dương .................................36
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ........................................................................................ 39


ix
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................. 40
3.1 Giả thuyết nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT tại
các đơn vị SNGD công lập trên địa bàn tỉnh Bình Dương: ...................................40
3.1.1

Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT tại các đơn vị

SNGD công lập trên địa bàn tỉnh Bình Dương cần được kiểm định .................40
3.1.2

Xây dựng mô hình thống kê sử dụng để kiểm định các nhân tố ảnh

hưởng đến chất lượng TTKT tại các đơn vị SNGD công lập trên địa bàn tỉnh
Bình Dương ........................................................................................................41
3.2 Thiết kế nghiên cứu ........................................................................................43
3.2.1 Phương pháp nghiên cứu: .........................................................................43
3.2.2 Quy trình nghiên cứu:...............................................................................45
3.2.2.1 Xác định kích thước mẫu và thang đo ...................................................................45
3.2.2.2 Các giả thuyết nghiên cứu cần kiểm định: ............................................................50
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ........................................................................................ 51
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
CHẤT LƯỢNG THÔNG TIN KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP

5.1 Kết luận ............................................................................................................69
5.2 Giải pháp nâng cao chất lượng thông tin kế toán trong các đơn vị sự nghiệp
giáo dục trên địa bàn tỉnh Bình Dương..................................................................70
5.2.1 Hoàn thiện nhân tố môi trường pháp lý: ...................................................71
5.2.2 Hoàn thiện nhân tố môi trường chính trị: .................................................72
5.2.3 Hoàn thiện nhân tố môi trường văn hóa: ..................................................73
5.2.4 Hoàn thiện nhân tố môi trường kinh tế: ...................................................74
5.2.5 Hoàn thiện nhân tố môi trường giáo dục:.................................................74
5.3 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo: ........................................................75
5.3.1 Hạn chế của luận văn ...............................................................................75
5.3.2 Hướng nghiên cứu tiếp theo .....................................................................76
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................ 1
Danh mục tài liệu tham khảo
Phụ lục


xi

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BCTC

: Báo cáo tài chính

CL

: Chất lượng

CLTTKT

: Chất lượng thông tin kế toán


: Môi trường chính trị

MTGD

: Môi trường giáo dục

MTKT

: Môi trường kinh tế

MTPL

: Môi trường pháp lý

MTVH

: Môi trường văn hoá

PL

: Pháp lý

SNGD

: Sự nghiệp giáo dục

TNHH

: Trách nhiệm hữu hạn


-

International Public Sector Accounting Standards

:

Chuẩn mực kế toán công quốc tế

-

International Public Sector Accounting Standards Board

:

Hội đồng chuẩn mực kế toán công quốc tế

-

Financial Accounting Standards Board

:

Hội đồng chuẩn mực kế toán tài chính

-

Viet Nam Accounting Standards

:

Hình 4.1: Đồ thị phân tán giữa giá trị dự đoán và phần dư từ hồi qui ......................64
Hình 4.2: Đồ thị P-P Plot của phần dư – đã chuẩn hóa .............................................65
Hình 4.3: Đồ thị Histogram của phần dư – đã chuẩn hóa .........................................66


xv

DANH MỤC PHỤ LỤC
Phụ lục PL – 01 : Nội dung bảng khảo sát
Phụ lục PL – 02 : Kết quả bảng khảo sát thu về (phần số liệu trả lời câu hỏi)
Phụ lục PL – 03 : Danh sách các cá nhân tham gia khảo sát
Phụ lục PL – 04 : Kết quả nghiên cứu
Phụ lục PL – 4.1 : Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Môi trường pháp lý
Phụ lục PL – 4.2 : Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Môi trường chính trị
Phụ lục PL – 4.3 : Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Môi trường kinh tế
Phụ lục PL – 4.4 : Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Môi trường giáo dục
Phụ lục PL – 4.5 : Cronbach Alpha của thang đo nhân tố Môi trường văn hoá
Phụ lục PL – 4.6 : Cronbach Alpha của thang đo đặc tính chất lượng TTKT
Phụ lục PL – 4.7 : Hệ số KMO và kiểm định Bartlett các thành phần
Phụ lục PL – 4.8 : Bảng phương sai trích
Phụ lục PL – 4.9 : Bảng ma trận xoay
Phụ lục PL – 4.10: Ma trận tương quan giữa biến phụ thuộc và biến độc lập
Phụ lục PL – 4.11: Phương pháp nhập các biến vào phần mềm SPSS
Phụ lục PL – 4.12: Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình hồi quy tuyến tính bội
Phụ lục PL – 4.13: Kiểm định tính phù hợp của mô hình hồi quy tuyến tính bội
Phụ lục PL – 4.14: Bảng kết quả các trọng số hồi quy
Phụ lục PL – 4.15: Bảng kiểm định giả định phương sai của sai số
Phụ lục PL – 4.16: Đồ thị phân tán giữa giá trị dự đoán và phần dư từ hồi quy
Phụ lục PL – 4.17: Đồ thị P – P Plot của phần dư – đa chuẩn hoá
Phụ lục PL – 4.18: Đồ thị Histogram của phần dư – đã chuẩn hoá

vào việc sử dụng vốn một cách tiết kiệm và hiệu quả cao.


2
Chính vì vậy mà chất lượng thông tin kế toán là một yếu tố rất quan trọng cần
được tìm hiểu và hoàn thiện nhằm phát huy tốt nhất vai trò của kế toán hành chính
sự nghiệp.
1.2Tính cấp thiết của đề tài
Thông tin kế toán, mô tả vấn đề tài chính tại các đơn vị hành chính sự nghiệp, là
kết quả của hệ thống thông tin kế toán; phản ánh được hiệu quả hoạt động cũng như
mức độ tuân thủ pháp luật trong việc chấp hành theo đúng các quy định do Nhà
nước ban hành.
Tuy nhiên, hiện nay chất lượng thông tin kế toán ngày càng phát sinh nhiều sai sót
và gian lận. Tình trạng này không chỉ diễn ra trong các doanh nghiệp kinh doanh lớn
trên toàn thế giới đã được công bố như: Lucent, Enron, Worldcom, Tyco…. Mà còn
diễn ra ngay trong các doanh nghiệp, các đơn vị hành chính sự nghiệp cả trong nước.
Vì vậy, nâng cao chất lượng thông tin kế toán đã và đang trở thành nhu cầu bức
thiết trong toàn xã hội và trong mọi lĩnh vực. Đặc biệt, chất lượng thông tin trong
các đơn vị giáo dục sự nghiệp công lập đang dần được quan tâm nhằm cải tạo chất
lượng đào tạo và hiệu quả hoạt động. Để thực hiện được mục tiêu này, chúng ta cần
phải nghiên cứu và tìm hiểu các nhân tố cũng như mức độ ảnh hưởng của các nhân
tố đó đến chất lượng thông tin kế toán; từ đó có hướng tác động, điều chỉnh tích
cực, phù hợp đến các nhân tố trọng yếu giúp cải thiện chất lượng thông tin kế toán
theo mong muốn.
Bình Dương là một tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ; là một trong những địa
phương năng động trong kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài; là một tỉnh phát triển
mạnh mẽ trong tất cả các lĩnh vực, đặc biệt lĩnh vực giáo dục. Hệ thống giáo dục sự
nghiệp tại tỉnh Bình Dương có 08 trường đại học, 04 trường cao đẳng, 08 trường
trung cấp chuyên nghiệp cả công lập và ngoài công lập; là nơi đào tạo ra đội ngũ lao
động dồi dào, có trình độ kỹ thuật cao. Để nền kinh tế nói riêng và mọi lĩnh vực nói

- Chất lượng thông tin kế toán
- Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán tại các đơn vị
SNGDcông lập (bao gồm 03 trường đại học và 03 trường cao đẳng công lập) trên
địa bàn tỉnh Bình Dương thông qua việc khảo sát các đối tượng là giảng viên, nhân
viên kế toán công tác tại các đơn vị này.


4
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Không gian nghiên cứu: đề tài tập trung vào việc tìm hiểu, xác định các nhân
tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT và mức độ tác động của các nhân tố này đến
chất lượng TTKT được công bố trên báo cáo tài chính tại các đơn vị SNGD công
lập (gồm 03 trường đại học và 03 trường cao đẳng) trên địa bàn tỉnh Bình Dương.
- Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu nghiên cứu, khảo sát được tiến hành từ tháng
02 năm 2015 đến tháng 05 năm 2015.
1.5Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng đồng thời hai phương pháp nghiên cứu: định tính và định
lượng. Phương pháp nghiên cứu định tính được dùng để khái quát hóa, mô tả các lý
thuyết về thông tin kế toán, chất lượng thông tin kế toán, các nhân tố ảnh hưởng đến
chất lượng thông tin kế toán. Phương pháp nghiên cứu định lượng được sử dụng để
xác định, kiểm chứng các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán tại
các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh Bình Dương, trên cơ sở đó
đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế toán tại các
đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh Bình Dương nói riêng và cả
nước nói chung.
1.6Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
1.6.1 Ý nghĩa khoa học
-

Vận dụng được cơ sở lý thuyết về chất lượng thông tin kế toán và kết quả


dụng trong đánh giá chất lượng thông tin kế toán tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục
khác ngoài công lập và ngoài tỉnh Bình Dương.
1.7 Đóng góp mới của đề tài
Hiện nay, đa số các đề tài nghiên cứu kể cả trong nước và nước ngoài có liên
quan đều chỉ tập trung phân tích các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng thông tin kế
toán và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố tác động đến chất lượng thông tin kế
toán trong các doanh nghiệp, đề tài nghiên cứu liên quan đến khu vực công không
nhiều lại chưa đầy đủ. Trên quan điểm kế thừa và tiếp tục phát triển những công
trình nghiên cứu trước đây, luận văn sẽ tập trung nghiên cứu các nhân tố cũng như
mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này đến chất lượng thông tin kế toán trong các
đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập (bậc Cao đẳng, Đại học) trên địa bàn tỉnh Bình
Dương. Từ đó, đưa ra các giải pháp hữu ích nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế
toán của các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập (bậc Cao đẳng, Đại học) trên địa
bàn tỉnh Bình Dương.
1.8Kết cấu đề tài
Luận văn bao gồm 5 chương:
Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở lý thuyết
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
Chương 4: Kết quả nghiên cứu
Chương 5: Kiến nghị và kết luận
Ngoài ra, luận văn còn đính kèm các phụ lục.


6

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Chương 1 đã trình bày được lý do, tính cấp thiết của việc lựa chọn đề tài nghiên
cứu là xuất phát từ tầm quan trọng của chất lượng thông tin kế toán trong tất cả các

thông tin của đơn vị kế toán. [Điều 4, Luật kế toán]
Kế toán quản trị: là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh
tế tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế tài chính trong nội bộ đơn vị
kế toán. [Điều 4, Luật kế toán]
- Căn cứ vào hình thức sở hữu, kế toán được phân thành:
Kế toán tư: Là kế toán tại các tổ chức, đơn vị được thành lập nhằm mục đích
tìm kiếm lợi nhuận như: kế toán trong các công ty TNHH, doanh nghiệp tư nhân,
công ty cổ phần… [9; trang 4]
Kế toán công: Là kế toán trong các tổ chức, đơn vị được thành lập bởi cơ
quan Nhà nước có thẩm quyền và hoạt động với mục tiêu phục vụ lợi ích công, lợi
ích của xã hội mà không hướng đến mục đích tìm kiếm lợi nhuận. [9; trang 4]
Lĩnh vực kế toán công của Việt Nam hiện nay áp dụng nhiều chế độ kế toán
khác nhau: Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp, chế độ kế toán ngân sách và tài
chính xã hội, kế toán ngân sách và nghiệp vụ kho bạc Nhà nước, kế toán hải quan,
kế toán thuế… Như vậy, kế toán hành chính sự nghiệp chỉ là một bộ phận của kế


8
toán công. Trong phạm vi giới hạn, đề tài chỉ nghiên cứu phần chất lượng thông tin
kế toán trong kế toán hành chính sự nghiệp mà thôi.
2.1.2 Tổng quan về kế toán hành chính sự nghiệp
2.1.2.1 Tổng quan về đơn vị hành chính sự nghiệp
2.1.2.1.1 Khái niệm về đơn vị hành chính sự nghiệp
“Đơn vị hành chính sự nghiệp là đơn vị do cơ quan nhà nước có thẩm quyền
quyết định thành lập nhằm thực hiện một nhiệm vụ chuyên môn nhất định hay quản
lý nhà nước về một hoạt động nào đó (các cơ quan chính quyền, cơ quan quản lý
Nhà nước trong các ngành Giáo dục – Đào tạo, Y tế, Văn hoá, Thể thao, Sự nghiệp,
Nông lâm ngư nghiệp, Trạm, Trại); hoạt động bằng nguồn kinh phí ngân sách nhà
nước cấp toàn bộ hay cấp một phần và các nguồn khác đảm bảo chi phí hoạt động
thường xuyên theo nguyên tắc không bồi hoàn trực tiếp”[6; trang 7]