Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Danh mục chữ viết tắt
XTĐT : Xúc tiến đầu tư
FDI : Đầu tư trực tiếp nước ngoài
BKHĐT : Bộ kế hoạch đầu tư
SKHĐT : Sở kế hoạch đầu tư
CQXTĐT : Cơ quan Xúc tiến đầu tư
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
Như đã biết, đối với một quốc gia, muốn có sự phát triển bền vững thì
nội lực của quốc gia đó là chủ đạo, song các nguồn lực từ bên ngoài đóng
vai trò quan trọng, đặc biệt là nguồn vốn. Trong các nguồn vốn nước ngoài
thì FDI ngày càng cho thấy sự đóng góp lớn cho thúc đẩy tăng trưởng kinh
tế xã hội. Chính vì những lợi ích do nguồn vốn này đem lại nên hầu hết mọi
quốc gia đều tìm cách thu hút vốn FDI, thậm chí là cạnh tranh để hấp dẫn
các nhà đầu tư tiềm năng. Có nhiều cách tiếp cận để các nước sử dụng, trong
đó một công cụ quan trọng và phổ biến là sử dụng một tổ chức chuyên môn
– cơ quan xúc tiến đầu tư (IPA).
ở Việt Nam, để hỗ trợ các nhà đầu tư cũng như tăng hiệu quả thu hút vốn
thì các cơ quan chuyên môn đã được thành lập. Đó là Trung tâm Xúc tiến
đầu tư phía Bắc, Trung tâm Xúc tiến đầu tư miền Trung, Trung tâm Xúc tiến
đầu tư phía Nam.
Trung tâm Xúc tiến đầu tư phía Bắc là đơn vị thuộc Cục Đầu tư nước
ngoài, thực hiện chức năng xúc tiến đầu tư trên địa bàn các tỉnh từ Hà
Giangđến Quảng Trị (gọi tắt là các tỉnh phía Bắc).
Sau một thời gian thực tập tại đây, tôi chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác
Xúc tiến đầu tư tại Trung tâm Xúc tiến đầu tư phía Bắc”
Tôi xin chân thành cám ơn TS.Phạm Văn Hùng, cùng các cán bộ nhân
viên của Trung tâm XTĐT phía Bắc đã giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài này!
2

Offices Stand Alone”, định nghĩa XTĐT “là những nỗ lực của một chính
phủ nhằm truyền đạt thông tin về môi trường đầu tư của đất nước mình tới
các nhà đầu tư nước ngoài, thuyết phục và trợ giúp họ đầu tư hoặc tái đầu tư
vào đất nước mình”.
Nhà kinh tế học người Mỹ Theodore H. Moran, tác giả cuốn “Foreign
Direct Investment and Development: The new policy agenda for Developing
Countries and Economies in Transition (1998)”, đã xem xét XTĐT dưới góc
độ là một vấn đề của việc phân phối thị trường và đưa ra kết luận có tính 2
chiều. Ông cho rằng trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo, XTĐT không có
ý nghĩa gì hơn là sự can thiệp của chính phủ vào nền kinh tế, làm méo mó sự
phân phối nguồn lực, hạn chế những ngành công nghiệp không được khuyến
khích. Còn ở thị trường cạnh tranh không hoàn hảo, XTĐT lại được giải
thích như những nỗ lực của chính phủ trong việc thu hút FDI, tuy nhiên cái
giá phải trả cho sự can thiệp này là nền kinh tế có thể bị bóp méo.
Việt Nam cũng như các quốc gia trên thế giới trong vài năm gần đây đã
có cái nhìn rõ ràng hơn về nội dung cũng như tầm quan trọng của công tác
XTĐT. Trong nghiên cứu về “Chiến lược xúc tiến FDI tại nước Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam” do công ty PriceWaterhouseCoopers thực hiện
năm 2003 dưới sự tài trợ của Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), khái
niệm về “xúc tiến đầu tư” được đưa ra như sau:
Theo nghĩa hẹp, xúc tiến đầu tư có thể được định nghĩa là các biện pháp
thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài thông qua một biện pháp tiếp thị tổng
hợp của các chiến lược sản phẩm, xúc tiến và giá.
Sản phẩm, trong khái niệm về xúc tiến đầu tư, chính là quốc gia tiếp
nhận đầu tư. Để phát triển các chiến lược tiếp thị phù hợp, cần phải hiểu
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
những thuận lợi và những bất lợi thực sự của quốc gia trước các đối thủ cạnh
tranh.
Xúc tiến là những hoạt động phổ biến thông tin về hoặc các nỗ lực tạo

tiếp thu của đất nước.
- Giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Vì một trong
những mục đích của FDI là khai thác các điều kiện để đạt chi phí sản xuất
thấp, nên xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sẽ thuê mướn nhiều lao động
địa phương. Thu nhập của một bộ phận dân cư địa phương được cải thiện sẽ
đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế của địa phương.
- Tạo nguồn thu ngân sách lớn. Đối với nhiều nước đang phát triển,
hoặc đối với nhiều địa phương, thuế do các công ty có vốn đầu tư nước
ngoài nộp là nguồn thu ngân sách quan trọng. Chẳng hạn, ở Hải Dương,
riêng thu thuế từ công ty lắp ráp ô tô Ford chiếm 50% số thu nội địa trên địa
bàn tỉnh năm 2006.
…
Chính vì những lợi ích mà nguồn vốn này đem lại, nên trong tình hình
toàn cầu hoá hiện nay đang có sự cạnh tranh gay gắt giữa các quốc gia trong
việc thu hút FDI. Các quốc gia, bên cạnh việc nỗ lực cải thiện môi trường
đầu tư trong nước, thì còn tập trung đẩy mạnh các hoạt động XTĐT. Thông
qua các hoạt động XTĐT như xây dựng hình ảnh đất nước; các hoạt động
hình thành đầu tư như hội thảo, đoàn vận động, tiếp thị từ xa, ... sẽ đưa tới
các nhà đầu tư tiềm năng thông tin về thế mạnh của quốc gia cũng như
những cơ hội đầu tư thuận lợi mà có thể chính họ đang tìm kiếm; các hoạt
động tư vấn, hỗ trợ nhà đầu tư trong quá trình tiến hành hoạt động đầu tư
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
nhằm tạo thuận lợi cho quá trình đầu tư, tăng hiệu quả đồng vốn, tăng sự tin
tưởng và khả năng tái đầu tư. Do vậy các hoạt động XTĐT như là cầu nối
giữa 1 quốc gia với nguồn vốn FDI. Quốc gia nào có nhu cầu thu hút FDI
cho phát triển kinh tế - xã hội thì quốc gia đó cần thiết tiến hành hoạt động
XTĐT.
2. Nội dung công tác xúc tiến đầu tư
Có nhiều công cụ các quốc gia sử dụng để thu hút nhà đầu tư. Một

dựng
chiến
lược
xúc
tiến
đầu tư
Xây
dựng
các
mối
quan
hệ đối
tác
Xây
dựng
hình
ảnh đất
nước
Lựa
chọn
mục
tiêu và
tạo cơ
hội đầu
tư
Cung
cấp
dịch vụ
cho các
nhà

tại các nước cạnh tranh, hoặc các nước có điều kiện tương tự.
- Phân tích các ngành: phân tích cơ cấu ngành, xác định các doanh
nghiệp chính,…
- Đánh giá sự phù hợp của ngành với đất nước
- Lập danh sách ngắn các ngành phù hợp nhất
- Hướng đến các khu vực địa lý có nguồn đầu tư: Các quốc gia được
chọn phụ thuộc vào các ngành hướng tới và quy mô của các
chuyến đi cũng như đại diện ở nước ngoài.
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Bằng việc xác định các loại ngành trọng tâm hướng tới, một chiến
lược marketing sẽ được xây dựng phù hợp với những yêu cầu cụ thể của các
công ty trong ngành.
• Bước 3: Xây dựng chiến lược xúc tiến đầu tư
- Điều chỉnh phương pháp xúc tiến đầu tư: Các ngành,các công ty có
quốc tịch khác nhau cần áp dụng những kỹ thuật xúc tiến khác
nhau.
- Đánh giá chức năng tổ chức và trách nhiệm của cơ quan tiến hành
hoạt động XTĐT.
- Đánh giá sử dụng ngân sách: Xác định chi phí cần thiết cho các
hoạt động xúc tiến mới và các chi phí này sẽ được trang trải như
thế nào?
- Xây dựng tài liêu chiến lược: Tài liệu chiến lược sẽ trình bày rõ
ràng các mục tiêu xúc tiến và các hoạt động dự kiến trong thời gian
tới.
Như vậy chiến lược xúc tiến đầu tư định hướng FDI vào các ngành,
lĩnh vực và khu vực địa lý cụ thể, qua đó tăng hiệu quả đồng vốn và giúp
nền kinh tế phát triển một cách bền vững.
Thời gian để xây dựng chiến lược cho 3 năm không quá 3 tháng.
2.2. Xây dựng các mối quan hệ đối tác

2.4. Lựa chọn mục tiêu và tạo cơ hội đầu tư
Sau khi tiến hành chiến lược xây dựng hình ảnh, cơ quan XTĐT bắt
đầu thực hiện một chiến lược vận động đầu tư. Tuy nhiên đây là một thách
thức trong quá trình XTĐT khi quyết định sử dụng phối hợp hợp lý giữa hai
chiến lược này.
Một nước sẵn sàng chuyển từ giai đoạn xây dựng hình ảnh sang vận
11
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
động đầu tư khi các hoạt động xây dựng hình ảnh đã cho những kết quả nhất
định. Khi đó, IPA có thể tiến hành thiết kế một cơ sở dữ liệu sát thực để
phục vụ các nhà đầu tư. Đồng thời nghiên cứu lập danh sách các công ty sẽ
là mục tiêu vận động. Các công cụ vận động đầu tư chủ yếu là quảng cáo,
gọi điện và gửi thư trực tiếp, mạng Internet, đặt đại diện ở nước ngoài.
Xây dựng cơ sở dữ liệu về các nhà đầu tư tiềm năng nhằm định hướng
cho vận động đầu tư.
Sau đó nhóm XTĐT có thể bắt đầu liên hệ với các nhà đầu tư. Mối liên
hệ sẽ mở đầu cho chiến dịch vận động đầu tư. Chiến dịch vận động đầu tư có
ba việc chính: xây dựng kế hoạch marketing, chuẩn bị thư marketing trực
tiếp, và thuyết trình tại công ty.
Lập báo cáo về công ty, kế hoạch đầu tư và yêu cầu của họ.
2.5. Cung cấp dịch vụ cho các nhà đầu tư
Hỗ trợ dịch vụ cho các nhà đầu tư bao gồm chuẩn bị và sắp xếp chương
trình đi thăm thuộc địa, tổng hợp kế hoạch phát triển, và theo dõi, hỗ trợ nhà
đầu tư.
2.6. Giám sát và đánh giá các hoạt động và kết quả
Việc giám sát và đánh giá XTĐT không chỉ về mặt định lượng mà còn
về mặt hiệu quả của các hoạt động. Hoạt động này có thể tiến hành theo
trình tự sau:
- Giám sát tình hình môi trường đầu tư tại địa phương
- Giám sát và đánh giá hoạt động của cơ quan XTĐT

ho c khu v cặ ự
4. Các đoàn kh o sátả
t iớ
n c có ngu n đ u tướ ồ ầ ư
và
t các n c đ u t t iừ ướ ầ ư ớ
n c s t iướ ở ạ
6. Tham gia các
chi n d chế ị
qua đi n tho i ho cệ ạ ặ
th tínư
tr c ti pự ế
7. Phái đoàn tham
quan riêng v ngànhề
ho c khu v c t n cặ ự ừ ướ
đ u t sang n c sầ ư ướ ở
t i và ng c l iạ ượ ạ
8. H i th o thông tinộ ả
về
ngành hay m t khuộ
v c cự ụ
thể
9. Tham gia nghiên
c uứ
10. Cung c p cácấ
d ch vị ụ
t v n đ u tư ấ ầ ư
11. Xem xét gi iả
quy t các đ n xinế ơ
đ u t và gi y phépầ ư ấ

Quảng cáo trên phương tiện truyền thông trong nước
Trao đổi trực tiếp bằng điện thoại
Thuê chuyên gia quan hệ cộng đồng quốc tế
Các hoạt động khác
Thuê chuyên gia quan hệ cộng đồng trong nước
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Nguồn: Nghiên cứu về các Trung tâm Xúc tiến đầu tư của UNCTAD, năm 2000
Qua số liệu trên, ta thấy các kỹ thuật chủ yếu mà IPA ở các nước sử
dụng là tham gia hội chợ, hội thảo, quảng cáo trên phương tiện truyền thông…
Các phương tiện này được sử dụng chủ yếu phục vụ cho mục đích xây dựng
hình ảnh đất nước. Như vậy có thể thấy các cơ quan XTĐT chú trọng vào việc
xây dựng hình ảnh, tiếp đó là tạo nguồn đầu tư và dịch vụ đầu tư.
15
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
4. Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác xúc tiến đầu tư
4.1. Nhận thức về tầm quan trọng của công tác XTĐT
Một cơ quan XTĐT khi đã được thành lập thì hoạt động của nó đòi hỏi
phải có sự ủng hộ rộng rãi. Tuy nhiên ở một số nước vẫn chưa có sự ủng hộ
đó. Sự ủng hộ thấp thường bắt nguồn từ sự thiếu hiểu biết về vai trò của hoạt
động thu hút đầu tư đối với quá trình phát triển kinh tế.
Hoạt động XTĐT không phải là một hoạt động có thể tự duy trì về mặt
tài chính, mặc dù hiệu quả kinh tế và tài chính có thể rất lớn, nó đòi hỏi có
một tổ chức tập trung và cần một khoản ngân sách thường xuyên. Điều này có
nghĩa là các nguồn lực chủ yếu phải từ chính phủ, với khả năng có sự hỗ trợ từ
khu vực tư nhân. Nếu chính phủ và khu vực tư nhân không nhận thức được
tầm quan trọng của XTĐT, sẽ không có sự quan tâm thích đáng và tài trợ để
duy trì và mở rộng hoạt động. Ngân sách không đủ, thiếu nhân sự và quyền
lực hạn chế làm cản trở các nỗ lực XTĐT. Không có sự tham gia của các nhà
lãnh đạo hàng đầu cũng làm giảm hiệu quả công tác xây dựng hình ảnh đất
nước. Vì vậy, những nhân vật quan trọng bao gồm chính phủ, các đảng đối

hưởng đến trọng tâm XTĐT. Do vậy công tác XTĐT cần nắm được xu hướng
FDI của thế giới và khu vực, cũng như bất cứ sự kiện nào có thể ảnh hưởng
đến các xu hướng này trong tương lai.
5. Kinh nghiệm của Trung Quốc và một số nước Asean
5.1. Kinh nghiệm của Trung Quốc
Cuối những năm 70, sự tham gia của các chính trị gia đã giúp xây dựng
một hình ảnh Trung Quốc đáng tin cậy. Từ khi Đặng Tiểu Bình khởi xướng
cải cách, các lãnh đạo cao cấp nhất của Trung Quốc lần lượt tiếp nhận trách
nhiệm thực hiện chương trình thu hút đầu tư. Và kết quả là đã có một sự thống
nhất xung quanh những vấn đề then chốt của đầu tư nước ngoài. Trước hết là
17
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
chính sách mở cửa, được coi là một phẩn của “cải cách kinh tế”, tập trung vào
quan niệm lợi ích của đầu tư nước ngoài ở Trung Quốc có thể đạt được trong
khi vẫn thanh lọc được những ảnh hưởng tiềm tàng có hại về văn hoá và tinh
thần.
Đặng Tiểu Bình là người đầu tiên bước ra vũ đài quốc tế, tiếp theo là
Chu Dung Cơ. Đến những năm 1990, một số nhân vật khác ngoài chính phủ
đã nổi lên như là những mẫu người đại diện cho một nền kinh tế đã cải cách
của Trung quốc, những người mang khuôn mẫu của những giám đốc điều
hành nổi tiếng ngoài biên giới Trung quốc như Trương Quý Minh, tổng
giám đốc điều hành của Hai’er, người thường được mô tả là Jack Welch của
Trung quốc (Jack Welch là tổng giám đốc điều hành của GE). Điểm mấu
chốt của chiến lược thông tin là gắn liền những khuôn mặt điển hình, mạnh
mẽ và độc đáo với các sáng kiến cải cách kinh tế.
Các phái đoàn thương mại từ Trung quốc ra nước ngoài và từ nước
ngoài vào Trung quốc có lẽ là hoạt trường thể hiện rõ nhất sự tham gia của
giới chính trị vào việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Trung quốc.
Sự tham gia của các chính trị gia Trung quốc vào các chuyến công cán ra
bên ngoài thể hiện cụ thể qua những sự kiện sau:

Năm 1992 – Trung Quốc khẳng định lại rằng cải cách kinh tế là chìa khoá
và là bước chuyển theo kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
- “Nâng cao ảnh hưởng của các lực lượng thị trường”
1996-1997 – Chính phủ thông báo ý định của mình về việc thay đổi mô
hình của DNNN, cho phép giải thể một số doanh nghiệp do chính phủ đang
tiếp tục cố gắng để ra nhập WTO.
19
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- “ Cải tổ doanh nghiệp nhà nước”
1997/8 – Trong khi không bị ảnh hưởng lắm bởi cuộc khủng hoảng
châu Á, Trung quốc thể hiện mối quan tâm đến khu vực này với tư cách là
một tổng thể và đã lên tiếng thay cho cả khu vực, nắm bắt những lợi ích lớn
hơn trong khu vực kinh tế này.
Trung quốc cũng đã thực hiện một số chính sách dựa trên tiếp thị có
chủ điểm
- Phát triển mang tính mũi nhọn
- Các sự kiện mang tính toàn cầu như vận động đăng cai Olympics, Thế
vận hội châu Á, Expo 2010. Những sự kiện này đã nâng cao vị thế của
Trung Quốc trên vũ đài thế giới
- Quảng bá hình ảnh “Một Trung Quốc mới”. Chủ đề này được đẩy mạnh một
cách thống nhất qua các phương tiện thông tin đại chúng, kể cả qua các
phương tiện bằng tiếng nước ngoài
5.2. Kinh nghiệm của Thái Lan
Trung tâm xúc tiến đầu tư chính là Cơ quan đầu tư của Thailand (BOI).
Trang thông tin của BOI có địa chỉ là www.boi.go.th và quảng cáo rằng cơ
quan này cung cấp cho các nhà đầu tư thông tin trực tuyến về đầu tư tại
Thailand và tuyên bố rằng “BOI Thailand là một nguồn một cửa cung cấp
các thông tin cập nhật về kinh doanh và đầu tư”.
Trang thông tin được duy trì và quản lý bởi JLF Associates Ltd., công
tư tư vấn kinh doanh quốc tế có trụ sở tại Bangkok, Thailand, chuyên gia

đường bộ, và các thông tin về khả năng sử dụng và giá cả đất đai trong các
khu vực đặt cơ sở công nghiệp. Các bảng và biểu khác cung cấp các thông
21
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
tin về chi phí thành lập và duy trì một văn phòng hoạt động tại Băng-cốc, kết
quả của một cuộc khảo sát về chi phí sinh hoạt của chuyên gia nước ngoài ở
Băng-cốc.
Trang này cũng có những thông tin về sản lượng của một số sản phẩm
được lựa chọn của Thái-lan, các bảng đưa ra các con số về xuất - nhập khẩu
của Thái-lan theo sản phẩm và đưa ra cả những thay đổi lãi suất trong 5 năm
qua.
Một điều đáng ghi nhận là, "Khi đã xem hết các trang này, bạn sẽ có
một bức tranh hoàn hảo về môi trường đầu tư tại Thái-lan."
Sơ lược về Thái-lan: Phần này cung cấp một cái nhìn tổng quan về dân
số học, tiền tệ, xã hội và tập quán, và môi trường kinh doanh tại Thái-lan.
Những thông tin về dân số học nhấn mạnh đến vấn đề giáo dục và mức
lương của Thái-lan cũng như cơ cấu nguồn lao động, trong khi đó phần về
chính sách tiền tệ lại đề cập đến các thông tin kinh tế chung như GDP, tỷ lệ
lạm phát. Các thông tin kinh tế khác được cung cấp theo liên kết. Phần xã
hội và tập quán cung cấp các bài viết ngắn theo các chủ đề từ lịch sử, địa
hình cho đến cơ cấu chính phủ.
Cơ sở dữ liệu thông tin về Thái-lan là một thư viện của các tài liệu từ
nhiều nguồn khác nhau như Ngân hàng Thái-lan, Bộ Giao thông và Thông
tin, Cơ quan Thống kê Quốc gia, v.v. Có thể sử dụng chức năng tìm kiếm,
chọn và phân loại các thông tin phong phú được cung cấp.
Dữ liệu về công ty được khuyến khích liệt kê toàn bộ các công ty và dự
án được BOI khuyến khích. Cơ sở dữ liệu này có thể được chọn lọc và phân
loại bởi chính người sử dụng và kết quả là một bảng liệt kê các dự án đã
được phân loại. Từ bảng này, bạn có thể xâm nhập vào trang cung cấp các
thông tin về từng dự án.

Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- Tại sao lại là Malaysia
- Cẩm nang của nhà đầu tư
- Chi phí kinh doanh
- Các cơ hội đầu tư
- Các nhà đầu tư nói gì
- Thống kê
Tại sao lại là Malaysia là lời giới thiệu vắn tắt về các lợi ích đầu tư vào
Malaysia và bao gồm cả các phần về sức mạnh kinh tế, các chính sách hỗ trợ
của chính phủ, lực lượng lao động có đào tạo, phát triển cơ sở hạ tầng, và
môi trường kinh doanh sôi động.
Cẩm nang của nhà đầu tư cung cấp một bức tranh tương đối hoàn hảo về
các thủ tục và chính sách liên quan đến đầu tư vào Malaysia. Phần này bao
gồm các thông tin chi tiết về việc thành lập một công ty, các lợi ích đầu tư,
thuế, các thủ tục nhập cư, nguồn nhân lực cho công nghiệp, tài chính và quản
lý hối đoái, chuyển giao công nghệ, chính sách về môi trường, các phương
tiện đầu tư và một danh mục về các hoạt động và sản phẩm được khuyến
khích.
Trong khi các thông tin rất hữu dụng thì một sơ đồ chi tiết từng bước
các thủ tục lại không được đưa vào.
Chi phí kinh doanh cung cấp một cách đánh giá toàn diện từng mảng
vấn đề như khởi sự kinh doanh, thuế, nguồn nhân lực, các tiện ích, giao
thông, và sinh sống ở Malaysia. Phần này cũng bao gồm cả một danh sách
các địa chỉ hữu dụng, cả địa chỉ bưu điện và thư điện tử của rất nhiều cơ
quan nhà nước và những đầu mối liên hệ liên quan đến nhà đầu tư.
Dữ liệu được trình bày rất chi tiết và thường xuyên được chia ra theo
cấp độ vùng và địa phương. Các mức lương cho một số lượng lớn các
24
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
chuyên ngành cũng được nêu ra và các chi phí tiện ích bao gồm mọi vấn đề