BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.HCM
Tên đề tài:
“NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG
GIAO THÔNG NÔNG THÔN THEO TIÊU CHÍ NÔNG THÔN MỚI
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÂM ĐỒNG”
GVHD: TS. TRẦN ĐẮC DÂN.
HVTH: HỒ VŨ QUANG.
Lâm Đồng, tháng 10 năm 2012
1
MỤC LỤC
Chương 1: Giới thiệu
2
1.1. Lý do hình thành đề tài
2
1.2. Mục tiêu của đề tài
3
1.3. Ý nghĩa của đề tài
3
Chương 3: Thực trạng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông
nông thôn trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
6
3.1. Công tác chỉ đại
7
3.2. Công tác quản lý đầu tư xây dựng
7
3.3. Nguồn vốn đầu tư xây dựng
7
3.4. Giải pháp huy động vốn
8
3.5. Hệ thống đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
9
Chương 4: Phân tích, đánh giá việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng
giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
10
định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, trọng điểm và là 1 trong 5 khâu đột phá đề
ra trong Nghị quyết Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ IX nhiệm kỳ 2011-2015.
Xác định tiêu chí đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn là một
tiêu chí rất quan trọng trong 19 tiêu chí phải đạt theo tiêu chuẩn xây dựng xã
nông thôn mới, đặc biệt đối với Lâm Đồng, một tỉnh Tây nguyên có địa hình tự
nhiên khá phức tạp, với diện tích đất nông nghiệp chiếm 92,13% diện tích toàn
tỉnh và 61,87% dân số sống ở nông thôn. Thực tế cho thấy phát triển kết cấu hạ
tầng giao thông nông thôn là yêu cầu cấp thiết và có tính chất sống còn đối với
xã hội, phải đi trước một bước trong xây dựng nông thôn mới, hiện đại hóa nông
thôn, góp phần xóa bỏ rào cản giữa thành thị và nông thôn, rút ngắn khoảng cách
phân hóa giàu nghèo và góp phần mang lại cho nông thôn một bộ mặt mới, tiềm
năng để phát triển kinh tế xã hội. Để cụ thể hóa các mục tiêu đặt ra, UBND Tỉnh
đã phê duyệt đề án phát triển đường giao thông nông thôn phục vụ chương trình
xây dựng nông thôn mới tỉnh Lâm Đồng đến năm 2020, đưa ra nhiều chính sách,
giải pháp triển khai đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai đầu tư
xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn, chưa có được sự đồng bộ giữa các
ngành, thiếu sự gắn kết với định hướng phát triển kinh tế xã hội và quy hoạch
chung xây dựng nông thôn mới, nên hiệu quả đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông
nông thôn chưa cao, tiến độ thực hiện còn chậm so với kế hoạch đặt ra.
3
Trước tình hình khó khăn trong công tác đầu tư xây dựng như hiện nay, việc
tìm kiếm các giải pháp có căn cứ khoa học nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư cơ sở
hạ tầng giao thông nông thôn là thách thức cho các nhà hoạch định chính sách
của địa phương. Do đó, tác giả chọn đề tài: Nâng cao hiệu quả đầu tư xây
dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn theo tiêu chí nông thôn mới trên
địa bàn tỉnh Lâm Đồng, để nghiên cứu và làm bài tập tiểu luận hết môn học.
Tác giả mong muốn áp dụng những cơ sở lý thuyết, kiến thức khoa học trong
năm 2009- 2011 của Tỉnh Ủy; Đề án phát triển đường giao thông nông thôn tỉnh
Lâm Đồng đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020; Đề án phát triển đường
giao thông nông thôn phục vụ chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh Lâm
Đồng đến năm 2020.
Phỏng vấn trao đổi với các chuyên gia đang công tác tại các cơ quan quản
lý nhà nước như Sở Giao thông, Sở Xây dựng.
Nguồn thông tin thứ cấp từ sách, báo internet, niêm giám thống kê, các báo
cáo nội bộ ngành, các luận văn có nội dung liên quan đến đề tái nghiên cứu.
Phương pháp phân tích số liệu: so sánh số liệu thu thập từ các báo cáo
đánh giá kết quả qua quá trình triển khai, rút ra những nhận định, khẳng định và
bài học kinh nghiệm.
Phương pháp tổng hợp: tổng hợp số liệu có hệ thống, trên cơ sở phân tích,
đánh giá, xây dựng các giải pháp thực hiện mục tiêu mà đề tài đã đề ra.
1.6. Bố cục của đề tài:
Chương 1: Giới thiệu lý do hình thành đề tài, mục tiêu nghiên cứu, phạm vi
nghiên cứu, ý nghĩa của nghiên cứu.
Chương 2: Cơ sở lý luận.
Chương 3: Thực trạng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn
trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
5
Chương 4: Phân tích, đánh giá việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao
thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, dựa trên số liệu thống kê thu thập.
Chương 5: Kết luận và kiến nghị.
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1. Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam về quy hoạch đường giao thông
nông thôn:
Mạng lưới đường giao thông nông thôn là bộ phận giao thông địa phương
- Tận dụng tối đa hiện trạng, phù hợp với địa hình, giảm thiểu đền bù giải
phóng mặt bằng, khối lượng đào đắp và các công trình phải xây dựng trên tuyến;
- Kết cấu và bề rộng mặt đường phải phù hợp với điều kiện cụ thể của từng
xã và yêu cầu kỹ thuật đường nông thôn, đáp ứng nhu cầu trước mắt cũng như
yêu cầu phát triển trong tương lai;
- Tận dụng tối đa hệ thống sông ngòi, kênh rạch tổ chức mạng lưới đường
thuỷ phục vụ vận chuyển hàng hoá và hành khách.
2.3. Tiêu chí giao thông nông thôn theo tiêu chuẩn nông thôn mới:
Tỷ lệ km đường trục xã, liên xã được nhựa hoá hoặc bê tông hoá đạt chuẩn
theo cấp kỹ thuật của Bộ GTVT. Chỉ tiêu: 100%.
Tỷ lệ km đường trục thôn, xóm được cứng hoá đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật
của Bộ GTVT. Chỉ tiêu: 75%.
Tỷ lệ km đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa. Chỉ tiêu
100% (70% cứng hoá)
Tỷ lệ km đường trục chính nội đồng được cứng hoá, xe cơ giới đi lại phải
thuận tiện. Chỉ tiêu: 70%.
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG
GIAO THÔNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÂM ĐỒNG.
Từ chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, dưới sự lãnh đạo và chỉ
đạo chặt chẽ của Tỉnh ủy, Ủy Ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã đạt được một số
kết quả như sau:
3.1. Công tác chỉ đạo:
7
Đối với cấp tỉnh, huyện đã thành lập Ban chỉ đạo và tổ công tác giúp việc
cho Ban chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên và các Sở ngành
liên quan theo dõi trực tiếp và chỉ đạo Ban quản lý xã triển khai thực hiện các
nội dung của chương trình xây dựng nông thôn mới, đảm bảo kịp tiến độ theo
chính để làm mặt đường, mức hỗ trợ tối đa không quá 70% giá trị công trình;
còn lại nhân dân hiến đất, tự giải tỏa cây cối, hoa màu; đồng thời đóng góp ngày
công lao động, máy móc phục vụ thi công, vật tư và tự tổ chức thi công công
trình. Riêng đối với các xã nghèo, xã đặc biệt khó khăn nhà nước hỗ trợ toàn bộ
vật tư, chi phí máy móc thiết bị; nhân dân hiến đất, tự giải tỏa cây cối, hoa màu;
đồng thời đóng góp bằng ngày công lao động.
3.4. Về giải pháp huy động vốn:
Nguồn ngân sách nhà nước, bao gồm ngân sách Trung ương, ngân sách địa
phương (cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã), vốn lồng ghép các chương trình mục
tiêu quốc gia, các chương trình hỗ trợ có mục tiêu của Chính phủ và nguồn vốn
trái phiếu Chính phủ.
Nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước theo chương trình kiên
cố hóa kênh mương và phát triển đường giao thông nông thôn; vốn tín dụng theo
chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn theo Nghị định
số 41/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính phủ.
Nguồn vốn đóng góp của nhân dân: tuỳ theo điều kiện của mỗi địa phương
có các hình thức huy động khác nhau gồm đóng góp bằng ngày công lao động,
đóng góp bằng tiền, vật tư; vận động nhân dân hiến đất để xây dựng đường giao
thông nông thôn, nếu có vật kiến trúc bị ảnh hưởng sẽ hỗ trợ một phần vật kiến
trúc. Việc đóng góp phải đảm bảo nguyên tắc công bằng, công khai, có miễn
giảm cho các hộ nghèo, gia đình chính sách, neo đơn. Huy động từ cộng đồng,
gồm các khoảng đóng góp tự nguyện và viện trợ không hoàn lại của các doanh
9
nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Các nguồn tài chính hợp pháp
khác.
3.5. Hệ thống đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng:
Theo số liệu do Sở Giao thông Lâm Đồng cung cấp, đến nay hệ thống giao
Năm 2011
Cấp
Loại
Bê tông
Cấp
Loại
nhựa
phối
khác
nhựa
phối
khác
713,7
509,6
175,1
79,0
483,4
556,6
3002,6
227,5
477,4
2297,7
232,5
482,4
2287,7
xóm
Đường
nội đồng
chuyên
dùng
(Nguồn: theo số liệu do Sở Giao thông Lâm Đồng cung cấp)
CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ VIỆC ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ
SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÂM
ĐỒNG:
Qua bảng số liệu thống kê do Sở Giao thông cung cấp trên, tác giả phân tích
thời gian qua còn chậm là do các nguyên nhân sau:
- Các cơ quan chức năng từ cấp xã đến cấp tỉnh chưa nhận định được tầm
quan trọng của các tuyến đường xã, đường nội đồng chuyên dùng; cũng như
chưa xác định được tầm ảnh hưởng của việc đầu tư xây dựng các tuyến đường
này đến phát triển kinh tế xã hội của địa phương và sự thành bại của công cuộc
xây dựng nông thôn mới.
- Quy hoạch giao thông nông thôn cho từng xã một cách có hệ thống vẫn
chưa được chú trọng, theo số liệu do Sở Xây dựng Lâm Đồng cung cấp thì đến
nay trên địa bàn tỉnh có 1/3 số xã có đồ án quy hoạch chung xây dựng nông thôn,
2/3 số xã chưa có đồ án quy hoạch chung xây dựng nông thôn. Các xã có đồ án
quy hoạch chung được duyệt thì chất lượng đồ án chưa cao, chưa có sự cập nhật
trao đổi thông tin một cách liên tục giữa đơn vị tư vấn và chính quyền địa
12
phương. Việc khảo sát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của địa phương chưa
được đầu tư đúng mức, nên các tuyến đường giao thông nông thôn theo định
hướng quy hoạch khi đi vào thi công gặp không ít khó khăn trong việc phóng
tuyến, giải phóng mặt bằng, san lấp dẫn đến chi phí đầu tư cao. Ngoài ra, các
tuyến đường giao thông nông thôn theo đồ án quy hoạch chưa có sự gắn kết và
cập nhật các tuyến đường theo đề án phát triển giao thông nông thôn, nên khó
khăn trong công tác bố trí vốn.
- Năng lực cán bộ quản lý cấp xã còn yếu kém, thiếu cán bộ có chuyên môn
và chuyên trách, do đó gặp nhiều lúng túng trong công tác triển khai đầu tư xây
dựng, dẫn đến tiến độ thi công chậm. Việc tham mưu đề xuất đầu tư thi công các
tuyến đường nông thôn chưa theo kịp với tốc độ phát triển và tiềm lực của các
vùng kinh tế sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp.
- Tiêu chuẩn thiết kế kỹ thuật và chất lượng mặt đường giao thông nông
thôn còn thấp, chủ yếu là đường chỉ có 01 làn xe, bề rộng mặt đường hẹp, tầm
giàu nghèo và góp phần mang lại cho nông thôn một bộ mặt mới, tiềm năng để
phát triển. Nhưng sau hơn 2 năm thực hiện đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao
thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đạt hiệu quả không cao, còn tồn tại
nhiều khó khăn bất cặp về chính sách cũng như cách tổ chức thực hiện, dẫn đến
tiến độ hoàn thành tiêu chí giao thông nông thôn theo tiêu chuẩn nông thôn mới
còn chậm so với mục tiêu của Tỉnh và của Quốc gia đặt ra.
Phủ kín và nâng cao chất lượng đồ án quy hoạch chung xây dựng nông thôn
mới cho từng xã, tập trung đầu tư xây dựng các tuyến đường nội đồng chuyên
dùng, đường thôn xóm và đường xã, nâng cao năng lực chuyên môn của cán bộ
quản lý cấp xã, tuyên truyền và nâng cao ý thức tự quản của người dân sẽ cải
thiện và nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn
trong thời gian tới trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
5.2. Gợi ý chính sách:
Để nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn,
cần tập trung giải quyết các vấn đề sau:
14
Một là: nhất thiết phải lập đồ án quy hoạch chung xây dựng nông thôn mới
cho từng xã. Trong quá trình lập quy hoạch phải khảo sát kỹ hiện trạng điều kiện
tự nhiên và kinh tế xã hội của từng xã; định hướng ngành kinh tế thế mạnh của
từng xã trong tương lai, khu vực thuận lợi để thành lập các vùng sản xuất và chế
biến, từ đó nghiên cứu tổ chức các tuyến đường giao thông kết nối, gắn liền từ
tuyến huyện xuống xã và các khu vực sản xuất, cần chú trọng vào các tuyến
đường giao thông nội đồng.
Hai là: nâng cao hiệu quả trong việc sử dụng nguồn vốn đầu tư xây dựng
giao thông nông thôn, bằng các hình thức đầu tư như sau:
+ Đối với các tuyến đường đầu tư bằng 100% vốn ngân sách nhà nước
(đường huyện, đường xã và đường nội đồng chuyên dùng), cần xác định các
dựng cơ sở hạ tầng giao thông nông thôn. Do đó, chính sách gợi ý, mới ở mức
độ chung theo từng nhóm vấn đề, chưa đưa ra được các giải pháp giải quyết cho
từng vấn đề cụ thể có liên quan đến việc nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng cơ
sở hạ tầng giao thông nông thôn.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Mai Thanh Cúc và Quyền Đình Hà (2005), Giáo trình phát triển nông
thôn. Hà Nội, 162 trang.
16
2. Đinh Phi Hổ (2012), Phương pháp nghiện cứu định lượng & Những
nghiên cứu thực tiễn trong kinh tế phát triển – nông nghiệp. NXB Phương
Đông, 428 trang.
3. Trần Đắc Dân (2012), Các bài giảng Phát triển nông thôn. Đà Lạt, lớp
cao học kinh tế nông nghiệp khóa 2011.
4. Bộ Xây dựng (2008), Quy chuẩn xây dựng Việt Nam về quy hoạch xây
dựng. NXB Giao Thông vận tải.
5. Bộ Giao thông vận tải (1992), Tiêu chuẩn thiết kế đường giao thông
nông thôn.
6. Cục thống kê Lâm Đồng (2011), Niên giám thống kê Lâm Đồng 2011.
NXB Thống kê
7. Tỉnh Ủy Lâm Đồng (2011), Báo cáo chương trình xây dựng nông thôn
mới tỉnh Lâm Đồng 2009- 2011.
8. UBND tỉnh Lâm Đồng (2011), Đề án phát triển đường giao thông nông
thôn phục vụ chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh Lâm Đồng đến
năm 2020.
9. UBND tỉnh Lâm Đồng (2008), Đề án phát triển đường giao thông nông
thôn tỉnh Lâm Đồng đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020.