B GIÁO D C VẨ ẨO T O
TR
NGă
I H C KINH T TP.HCM
HA NA PHI
CÁC NHÂN T
CÁCăQUYă
TÁCă
NHă
NGă
N VI C TUÂN TH
I V I CÁC H
GÂY NUÔI
NG V T R NG T I T NH TÂY NINH
LU NăV NăTH CăS
TÂY NINH, THÁNG 4/2015
B GIÁO D C VẨ ẨO T O
IăH
NG D N KHOA H C
PGS. TS. Nguy n Tr ng Hoài
TÂY NINH, THÁNG 4/2015
L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n nƠy hoƠn toƠn do tôi th c hi n. Các đo n trích d n
và s li u s d ng trong lu n v n đ u đ
c d n ngu n vƠ có đ chính xác cao nh t
trong ph m vi hi u bi t c a tôi.
Lu n v n này không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a tr
ng
i h c Kinh
t TP.HCM.
Tp.H Chí Minh, ngày 15 tháng 4 n m 2015
Tác gi lu n v n
Ha Na Phi
1.4.
Ph
1.5.
Quy trình nghiên c u ...................................................................... 4
CH
NGă2ăPHÂNăTệCHăHI N TR NGă
ngăphápănghiênăc u ................................................................ 3
NG V T GÂY NUÔI
TÂY NINH ........................................................................................................ 5
.ă i u ki n t nhiênăgơyănuôiăđ ng v t hoang dã t i Tây Ninh ...... 5
2.1
2.1.1
V tríăđ a lý t nh Tây Ninh ........................................................... 5
a hình, th nh
2.1.2
2.2
ng và khí h u ................................................ 7
CH
NGă3..................................................................................................... 17
C ăS
LÝ LU N........................................................................................... 17
3.1.
Cácăchínhăsáchăgơyănuôiăđ ng v tăhoangădưă( VHD)ăt i Vi t
Nam
......................................................................................................... 17
3.2.
Cácăc ăquanăchuyênămônăv qu nălỦăgơyănuôiăđ ng v t r ng .. 20
3.3.
M i liên h gi a chính sách pháp lu t và ý th c ch p hành pháp
lu t
......................................................................................................... 23
NGă5ăPHÂNăTệCHăCÁCăY U T
TUÂN TH CÁCăQUYă
NH H
NHăGÂYăNUỌIă
NG T I VI C
NG V T R NG T I
T NH TÂY NINH ........................................................................................... 35
5.1.
Th ng kê mô t các nhân t
nhăh
ng t i vi c tuân th các quy
đ nhăgơyănuôiăăđ ng v t r ng t i Tây Ninh .............................................. 35
5.1.1. H c v n ........................................................................................... 35
5.1.2. S n măkinhănghi m...................................................................... 35
5.1.3. Cácăh
ng d năgơyănuôiăđ ng v t hoang dã............................... 35
5.1.4. Thông tin ti p c năph
Ki măđ nh s phù h p c a nh ng nhân t .............................. 55
5.2.3.2.
Phân tích h i quy tuy n tính ..................................................... 57
CH
6.1.
NGă6ăK T LU N KI N NGH ........................................................ 59
K t lu n .......................................................................................... 59
6.1.1. Hi n tr ng v cácăchínhăsáchăquyăđ nh v h nuôi ..................... 59
6.1.2. Hi n tr ngăgơyănuôiăđ ng v t hoang dã t iăđ aăph
ng ............ 60
6.1.3. Nhân t tácăđ ngăđ n vi c tuân th cácăquyăđ nhăđ i v i các h
gơyănuôiăđ ng v t r ng............................................................................... 61
6.2.
Ki n ngh ........................................................................................ 61
6.2.1. V thôngăt ă47/2012/TT-BNNPTNT............................................ 61
6.2.2. Hi n tr ng h nuôi
Tây Ninh .................................................... 62
Hình 2.7: Th ng kê vi ph mă VHDăt i t nh Tây Ninh .............................. 16
Hình 3.1: Chính sách pháp lu t .................................................................... 26
Hình 3.2: Ý th c pháp lu t ............................................................................ 28
Hình 4.1: Mô hình nghiên c u ...................................................................... 32
Hìnhă4.2:ăCácăb
c th c hi n b ng câu h iăđ nhăl
ng ............................. 34
DANH SÁCH B NG
B ng 5.1: Bi uăđ phân b tr trung bình các bi năđ nhăl
B ng 5.2: Phân b tr trung bình các bi năđ nhăl
ng ................. 40
ng ............................... 40
B ng 5.3: Bi n tác đ ng tích c c ................................................................... 41
B ng 5.4: Bi nătácăđ ng tiêu c c ................................................................... 41
B ng 5.5: Cronbach's Alpha l n m t ........................................................... 42
B ng 5.6: KMO and Bartlett's Test .............................................................. 46
B ng 5.7: Nhân t khám phá ......................................................................... 46
B ng 5.8: Nhân t khám phá ......................................................................... 48
B ng 5.9: Th c hi n phép xoay ..................................................................... 49
B ng 5.10: Cronbach's Alpha nhân t khám phá ....................................... 50
B ng 5.11: Nhân t khám phá ....................................................................... 52
B ng 5.12: Ki măđ nhăt
VI T T T
Liên minh Qu c t B o t n Thiên nhiên và Tài nguyên
Thiên nhiên
KTT PN:
Kinh t tr ngăđi m phía nam
N :ă
Ngh đ nh
NN:
Nông nghi p
PCCCR:
Phòng cháy ch a cháy r ng
PTNT:
Phát tri n Nông thôn
QLNN:
Qu nălỦănhƠăn
TT:
pháp lu t c a NhƠ n
c lƠ đ u tƠu, đ nh h
tr , ngo i giao c a c n
c c ng nh
ng c a
c
ng,
ng cho các ho t đ ng v kinh t , chính
các đ a ph
ng; do đó các chính sách v
qu n lý gơy nuôi đ ng v t r ng (hoang dã) chi m ph n quan tr ng trong vi c qu n
lý, duy trì, ki m soát các ho t đ ng gơy nuôi đ ng v t hoang dã c n
c nói chung
vƠ trên đ a bàn t nh Tây Ninh nói riêng.
Hi n nay vi c nghiên c u th c tr ng các nhân t
nh h
Ch
ng 1: Gi i thi u nghiên c u
Ch
ng 2:Phân tích hi n tr ng đ ng v t r ng
Ch
ng 3:C s lý lu n
Ch
ng 4:Ph
Ch
ng 5: Phân tích các y u t
ng pháp nghiên c u
nh h
ng t i vi c tuân th các quy đ nh
gơy nuôi đ ng v t r ng t i t nh Tây Ninh
Ch
Tây Ninh
di n vƠ đ t đ
c nhi u k t qu - thành t u r t đáng ghi nh n nh : chuy n đ i c c u
cây tr ng đúng h
ng, khai thác h p lý tài nguyên - đi u ki n t nhiên mang l i
hi u qu cao c v kinh t - xã h i vƠ môi tr
nghi p t ng cao; n ng su t, s n l
đ t n ng su t - s n l
ng; giá tr s n xu t nông - lâm - ng
ng c a t t c cây tr ng đ u t ng vƠ m t s cây
ng cao nh t so v i 62 t nh, thành ph c n
c. Công tác gây
nuôi đ ng v t r ng t o ra giá tr đóng góp đáng k vào phát tri n nông nghi p c a
đ a ph
ng. NgoƠi giá tr v kinh t , các loài
giá tr vô hình, giúp ích cho con ng
VR còn có giá tr đáng k v nh ng
i trong nghiên c u y h c, b o t n ngu n gen,
nh ng quy đ nh gơy khó kh n, không phù h p cho các h gây nuôi x y ra r t nhi u
trong th i gian qua. Trên th c t đã x y ra r t nhi u v vi ph m đ
c các c quan
ch c n ng phát hi n và x lý. Tuy nhiên tình hình mua bán v n di n ra th
xuyên và g n nh không có chi u h
ng gi m.
ng
ã có r t nhi u bài nghiên c u,
tham lu n th c hi n nh báo cáo “ ánh giá th c tr ng nuôi đ ng v t hoang dã t i
Vi t Nam” c a C quan qu n lý Cites Vi t Nam (2013); chuyên đ “ ánh giá n ng
l c s n xu t c a các tr i nuôi sinh s n, nhu c u th tr
tri n th tr
ng và d báo tri n v ng phát
ng đ i v i m t s loƠi đ ng v t hoang dã là th m nh c a Vi t Nam”
c a B nông nghi p và phát tri n nông thôn, C c ki m lơm, n m 2007; Báo cáo t
v n “đánh giá m t s tác đ ng v môi tr
buôn bán đ ng th c v t hoang dã
ng, kinh t và xã h i c a chính sách v
thu n ti n cho công tác gây nuôi), ch y u là các loài: r n ráo trâu, nhím, cá s u và
k đƠ,.... Tuy nhiên công tác qu n lý các c s gây nuôi còn g p nhi u khó kh n,
b t c p, nhi u th t c quy đ nh còn gơy khó kh n cho ng
i dơn, do đó ng
v n ch a th c s ch p hành t t, đúng theo các quy đ nh v qu n lý gây nuôi
i dân
VR.
Bên c nh đó, v n còn nh ng h n ch , t n t i đ i v i công tác qu n lý gơy nuôi nh :
vi c gây nuôi còn mang tính t phát, nh l , ch y theo th tr
chuy n không theo quy đ nh, v n đ đ m b o sinh h c, môi tr
ng, buôn bán v n
ng, thú y ch a đ
c
3
các h gây nuôi quan tâm, nh t lƠ các loƠi có nguy c gơy b nh hay lây b nh cho
ng
i nuôi ho c gây nguy hi m.
ng tr
c tình hình nh trên, tác gi đã đ xu t th c hi n đ tƠi “ Các nhân t tác
Nghiên c u s d a trên kh o sát th c t và b ng câu h i ph ng v n tr c ti p các
h gơy nuôi đ xác đ nh m c đ tuân th các quy đ nh pháp lu t c a các h gây
nuôi đ i v i công tác qu n lý gây nuôi.
Ph n m m SPSS đ phân tích d li u t b ng câu h i thu th p đ
c.
o Phân tích th ng kê mô t các thông s d li u gây nuôi
o Phơn tích t
ng quan, h i quy gi a các y u t
tuân th các quy đinh pháp lu t v gây nuôi.
nh h
ng t i m c đ
4
1.5.
Quy trình nghiên c u
Nghiên c u tài li u s c p v tr i nuôi, công tác qu n lý và tình
hình vi ph m trên đ a bàn t nh tơy Ninh qua các n m
Kh o sát, thu th p s li u th c p thông qua công tác đi u tra
tr c ti p các h gây nuôi
i.
Ranh gi i hành chính c a t nh Tơy Ninh nh sau:
- Phía ông giáp t nh Bình D
ng vƠ Bình Ph
c;
- Phía Nam giáp t nh Long An và TP. H Chí Minh;
- Phía B c vƠ Tơy giáp V
ng qu c Campuchia; đ
ng biên gi i hai qu c gia
thu c ranh gi i hành chính t nh Tây Ninh dài 240 km, có hai c a kh u qu c t M c
Bài, Xa Mát và các c a kh u ti u ng ch.
có đo n đ
c bi t, h th ng đ
ng xuyên Á (QL22)
ng qua t nh Tơy Ninh dƠi 28 km (đi qua 03 huy n: B n C u - Gò D u -
Tr ng Bàng).
T v trí đ a lý và ranh gi i hƠnh chính đã t o cho nông nghi p t nh Tây Ninh
các l i th và h n ch nh sau:
c xác đ nh là m t l i th l n mà ngành nông nghi p
t nh Tây Ninh c n t n d ng tri t đ .
+ Phân b không gian vƠ đi u ki n đ t – n
giá lƠ đ c đi m lý t
c c a t nh Tơy Ninh đ
c đánh
ng cho phát tri n các trang tr i ho c doanh nghi p ch n nuôi -
ch bi n th c ph m có quy mô v a và l n tìm đ n đ u t .
+ TP. H Chí Minh là trung tâm kinh t , tài chính, khoa h c - công ngh và
đƠo t o nhân l c l n c a n
c ta, l i giáp t nh Tây Ninh v i h th ng đ
ng b r t
thu n l i. Nông nghi p Tây Ninh có th t n d ng các th m nh c a TP. H Chí
Minh v tiêu th nông lâm th y s n (hi n nay đã vƠ đang tiêu th 50% - 70% s n
l
t nh Tây Ninh), tranh th v v n đ u t , chuy n giao
ng nông th y s n làm ra
ti n b k thu t và khoa h c - công ngh , h p tác h tr đƠo t o nhân l c, cung ng
gi ng cây tr ng, gi ng v t nuôi ch t l
kinh t c a kh u, khu đô th vƠ các khu tái đ nh c ,ầ Vì v y, đ t nông nghi p s b
gi m theo d th o quy ho ch s d ng đ t t nh Tơy Ninh đ n n m 2020 lƠ 22.514,22
ha so v i n m 2010 nh h
ng tr c ti p đ n s n xu t nông ng nghi p.
7
+
ng biên gi i n
c ta v i V
dài 240 km t o c h i giao th
ng qu c Campuchia thu c t nh Tây Ninh
ng, nh t là phát tri n kinh t biên m u. Song, ki m
d ch đ ng v t nh t là tình tr ng nh p l u khó ki m soát, ti m n nguy c lơy lan
d ch b nh đ i v i gia súc, gia c m.
+ Tình tr ng lao đ ng có trình đ v n hóa, đ
c đƠo t o chuyên môn
t nh
Tây Ninh b thu hút sang TP. H Chí Minh và các t nh khác. Riêng nhân l c đ
ng và khí h u
V i đ a hình đ c tr ng chuy n ti p gi a đ i núi th p xu ng đ ng b ng châu th
(85% di n tích đ t c a t nh đ
c thành t o b i m u ch t phù sa c ).
a hình c a
ông B c xu ng Tây Nam. Ph n th
t nh Tây Ninh có xu th th p d n t
ng l u
sông SƠi Gòn có đ cao +50,0m, đ a hình th p lƠ đ ng b ng ven sông Vàm C
ông đ cao +5,0m so v i m t n
BƠ
c bi n.
c bi t,
en cao 986,0m vƠ có các bƠu tr ng ng p n
6.822,0 ha phân b
thành ph Tây Ninh có núi
c th
20
0
> 50m,
2.86%
181.292
< 5m ,
18.77%
135.266
20m ~ 50m,
33.48%
75.842
5m ~ 20m,
44.88%
11.566
< 5m
5m ~ 20m
20m ~ 50m
> 50m
Di n tích (ha)
b i l p t nh ng dòng sông t o thành k t c u đ t đ c tr ng v i đ sâu t ng đ t h t
s c da d ngầ
Tóm l i: Tây Ninh có th nh
ng t
ng đ i t t, hƠm l
trung bình đ n khá, pH chua.
t xám v n chi m đa ph n
nh vào s h tr c a h th ng th y l i, t
ng các ch t dinh d
đ a ph
ng
ng, tuy nhiên,
i tiêu ch đ ng nên có kh n ng đa d ng
hóa cây tr ng, ch n nuôi đ m b o b n v ng c v sinh thái và kinh t , t o ti n đ c
b n phù h p cho vi c phát tri n nông, lâm s n vƠ gơy nuôi VR.
9
2.1.2.3 Khí h u
Tr l
ng r ng c a t nh Tây Ninh không l n (r ng t nhiên: 5.096.040,0m3 (chi m
90%), r ng tr ng: 572.554,0m3 (chi m 10% t ng tr l
d ng lƠ V
2.2.1 V
ng), t p trung t i r ng đ c
n Qu c gia Lò Gò Xa Mát và r ng V n hóa L ch s Chàng Ri c.
n qu c gia Lò Gò - Xa Mát (huy n Tân Biên)
+ V th c v t r ng đã xác đ nh đ
c 694 loài thu c 5 ngành th c v t, 60 b ,
115 h và 395 chi. Ngành Ng c lan (Magnoliophyta) là ngành có nhi u loài th c v t
nh t (chi m 97,1% trong t ng s loài th c v t).
+ V đ ng v t r ng: L p Thú có 42 loài thú c a 7 b , l p chim có 205 loài chim
thu c 15 b và 40 h , L p Bò sát có 58 loài, thu c 2 b , L p ch nhái
Xa Mát g m 23 loài thu c 2 b , 6 h và 15 gi ng.
VQG Lò Gò
10
+ H côn trùng g m 128 loài côn trùng thu c v 9 b , là m t ph n r t quan
tr ng c a h côn trùng vùng r ng m a nhi t đ i khu v c phía Nam Vi t Nam.
+ V đ ng v t: Các loƠi thú có tên trong Sách
th gi i (IUCN, 2005): Vo c
chà vá chơn đen (Pygathrix nigripes), Vo c b c (Trachypithecus margarita). Kh
đuôi dƠi (Macaca f. Fascicularis), Kh đuôi l n (Macaca leonina), Cu li nh
(Nycticebus pygmaeus). Các loƠi có tên trong Sách
Vi t Nam: D i chó tai ng n
(Cynopterus brachyotis), M n (Muntiacus m. Annamensis), Mèo r ng (Prionailurus
bengalensis javanicus), Nhím b m (Acanthion brachyurus), Sóc bay trâu
(Petaurista philippensis).
VQG Lò Gò Xa Mát lƠ n i phơn b c a nh ng loài chim quý hi m, phân b
h p, đ c h u vùng, nh ng loƠi đang b nguy c p hay b đe d a
mô toàn c u nh
c p qu c gia và quy
GƠ lôi hông tía (Lophura diardi), GiƠ đ y Ja va (Leptoptilos
11
javanicus), Chích ch ch má xám (Macronous kelleyi), S u c tr i (S u đ u đ ) (Grus
antigone sharpii), Cò nh n (Anastomus oscitans), H c c tr ng (Cionia episcopus),
uôi c t b ng v n (Pitta elliotii) và S m r ng (Halcyon capensis) và m i đơy phát
hi n thêm Le khoang c , n i đơy còn lƠ n i d ng chân c a m t s loƠi chim di c .
VGQ Lò Gò Xa Mát có 18 loài bò sát thu c nhóm quý hi m, chi m 32,1% s
loài bò sát trong khu v c. Trong đó, có 12 loƠi có trong Ngh đ nh 32/2006/N -CP
c ghi nh n là l n đ u tiên mô t cho khu h cá n
c ng t
Vi t Nam, Cá du ng (Cirrhinus microlepis Sauvage), Cá ét m i (Morulius
chrysophekadion Bleeker), Cá s n đƠi (Wallagonia miostoma Vailliant), Cá h
ng,
Thái h (Coius microlepis Bleeker), Cá mang r (Toxotes chatareus Hamilton).
2.2.2 Khu r ngăv năhóaăl ch s Chàng Ri c (huy n Tân Biên)
R ng Chàng Ri c n m
biên gi i Vi t Nam - Campuchia, cách TPHCM kho ng
130km, Di n tích r ng nguyên sinh r ng trên 200ha. Tr
cu c kháng chi n c a Trung
ng
ng (Trung
c đơy lƠ c n c ch đ o
ng C c mi n Nam (1961) đ n
ngày mi n Nam hoàn toàn gi i phóng).
- V th c v t: Có các loài cây g l n đ c tr ng c a vùng ông Nam b nh h
D u (Dipterocarpaceae) đ c tr ng lƠ chi D u (Dipterocarpus), chi Sao (Hopea), chi
(Ngu n: Quy ho ch phát tri n nông nghi p t nh Tơy Ninh đ n n m 2020.)
CHÀNG RI C
LÒ GÒ – XA MÁT
Hình 2.2: Tài nguyên r ng
13
2.3 Th c tr ng gơyănuôiăđ ng v t r ng và tình hình vi ph m trênăđ a bàn t nh
Tây Ninh
2.3.1 Th c tr ng gơyănuôiăđ ng v t r ng hi n t iătrênăđ a bàn t nh Tây Ninh
Qua s li u th ng kê n m 2014 c a Chi c c ki m lơm trên toƠn đ a bàn t nh Tây
Ninh có t ng c ng 1301 h nuôi, trong đó các h nuôi t p trung ph bi n
D
3 huy n
ng Minh Chơu, Tơn Biên vƠ Tơn Chơu, chi m t l s h nuôi trên toàn t nh là
297 h (22%) ; 360 h (27,7%) và 178 ( 13,7%). Các h nuôi ch y u là r n các
loài, cá s u, nhím ầ
Hình 2.3: S li u h nuôiătrênăđ a bàn t nhăTơyăNinhăn mă2014
Hình 2.4: S li u h nuôi
huy năD
quy đ nh pháp lu t đ i v i các h
ng n ng l c
c tính tuân th các
dân trong vi c gơy nuôi đ ng v t r ng
Copyright: Tài liệu đại học ©