MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ
TRƯỜNG THPT CHUYÊN QUẢNG BÌNH
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:
Việt nam là một quốc gia ở khu vực Đông Nam Á - đang thực hiện sự nghiệp
đổi mới và hội nhập, mở rộng giao lưu quốc tế và quá trình công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước. Vấn đề nguồn nhân lực đã và đang trở thành vấn đề cốt yếu của
sự nghiệp giáo dục và đào tạo, góp phần làm động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội.
Giáo dục phổ thông - đặc biệt là giáo dục mũi nhọn là một lĩnh vực có vai trò quan
trọng trong mắt xích hệ thống giáo dục quốc dân ở Việt Nam. Bởi đây chinh là
nguồn nhân lực đảm bảo vai trò, sư smạng của đất nước trong tương lai.
Cương lĩnh “Xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã
hội ” Đảng ta đã khẳng định: “Nguồn nhân lực lớn nhất, quý báu nhất của Đảng ta
là tiềm lực con người Việt Nam, trong đó có tiềm lực trí tuệ.”. Chính vì vậy, nhiệm
vụ của GD&ĐT nước ta trong thời kì đổi mới là phải “nâng cao dân trí, đào tạo
nhân lực và bồi dưỡng nhân tài” để phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá và hiện
đại hoá đất nước.
Với vai trò là “người quyết định chất lượng giáo dục”, đội ngũ giáo viên
trong các trường học nói chung, trong trường học đào tạo nhân tài nói riêng có một
vị trí vô cùng quan trọng cần được quan tâm đầu tư đào tạo, bồi dưỡng theo yêu
cầu của Chỉ thị 40CT/TW của Ban Bí thư.
Xây dựng đội ngũ giáo viên ở tầm vĩ mô là trách nhiệm của Nhà nước và của
toàn Ngành Giáo dục. Nhưng ở trong từng cơ sở trường học, trách nhiệm ấy lại
thuộc về những người quản lý. Do vậy, phát huy tiềm năng của từng giáo viên, sức
mạnh tổng hợp của cả tập thể sư phạm nhằm thực hiện tốt nhất mục tiêu và kế
hoạch giáo dục của nhà trường là nhiệm vụ cốt yếu mà chúng ta phải trăn trở để tìm
ra những giải pháp thích hợp và có hiệu quả.
Xác định rõ vị trí, vai trò của công tác xây dựng đội ngũ, nhất là đội ngũ giáo
viên THPT Chuyên nơi có nhiệm vụ đâò tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho
tỉnh nhà và cho đất nước tôi chọn đề tài “ Một số giải pháp xây dựng, nâng cao chất
lượng đội ngũ ở trường THPT Chuyên Quảng Bình” làm đề tài nghiên cứu trong

viên.
1. Cơ sở lý luận:
1.1. Xây dựng đội ngũ giáo viên trong một cơ sở giáo dục trước hết được
xuất phát từ vấn đề lý luận về đội ngũ giáo viên- nguồn nhân lực chính của sự
nghiệp giáo dục. Trên đại thể, đội ngũ giáo viên có những đặc điểm cơ bản sau đây:
- Được đào tạo cơ bản bằng những hình thức khác nhau nhưng phải đảm bảo
được những chuẩn mực về phẩm chất và năng lực để thực hiện tốt các mục tiêu
giáo dục ở từng cấp học, bậc học.
- Nhiệm vụ chủ yếu của người giáo viên là trực tiếp giảng dạy và giáo dục
các thế hệ học sinh theo sự phân công của người quản lý và có vai trò như một chủ
thể ”Quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục” của đơn vị.
Riêng đội ngũ giáo viên ở trường THPT Chuyên còn có thêm các nhiệm vụ
được quy định trong Quy chế của Bộ GD-ĐT: “Trực tiếp bồi dưỡng và phát triển
năng khiếu của học sinh về môn chuyên; Tổ chức và hướng dẫn học sinh môn
chuyên tập dượt nghiên cứu khoa học phù hợp với trình độ và tâm sinh lí của học
sinh”.
1.2. Mục đích của việc xây dựng đội ngũ giáo viên trong một trường học là
phát huy được tiềm năng và sức mạnh tổng hợp của tập thể trong việc thực hiện
mục tiêu giáo dục và đào tạo của nhà trường. Đó là việc liên kết các giáo viên trong
nhà trường thành một tập thể đoàn kết thống nhất mà ở đó mỗi người nhận thức rõ
nhiệm vụ của mình, đều cảm thấy mình có điều kiện tốt nhất để hoạt động sáng tạo,
cảm thấy hài lòng và gắn bó với nhà trường từ đó mà thực hiện nhiệm vụ giảng dạy
và giáo dục một cách năng động và có hiệu quả cao nhất.
2. Cơ sở thực tiễn:
Vấn đề xây dựng đội ngũ giáo viên được bàn ở đây có cơ sở thực tiễn từ thực
tiễn đội ngũ giáo viên ở trường THPT Chuyên Quảng Bình.
2.1. Đến năm học 2012-2013 đội ngũ giáo viên ở trường THPT Chuyên có
tổng số là 98 cán bộ, giáo viên và nhân viên. Trong đó có 41 thạc sỹ, 6 đồng chí
đang học cao học, 01 đồng chí đang nghiên cứu sinh ở nước ngoài. Trường có 59
nữ và 64 đảng viên. Đội ngũ giáo viên của trường được phân bố thành 10 tổ chuyên

tham khảo ý kiến của người đứng đầu cơ sở giáo dục ấy. Trong thời gian qua, việc
tuyển dụng đội ngũ giáo viên cho trường THPT Chuyên cơ bản là đúng quy trình
và đảm bảo yêu cầu, chất lượng ngày càng được nâng lên. Tuy nhiên, để đảm bảo
chất lượng, hiệu quả trung thực và lâu dài, chúng ta phải chú trọng đến những vấn
đề cốt yếu sau đây:
1.1. Về tiêu chuẩn, ngoài những quy định chung về phẩm chất chính trị, đạo
đức lối sống, năng lực chuyên môn của giáo viên THPT, khi tuyển dụng giáo viên
cần coi trọng các yếu tố như:
4


- Không chỉ có trình độ chuyên môn vững vàng mà còn có năng lực sư phạm
giỏi, có kinh nghiệm nghề nghiệp, nhất là kinh nghiệm phát hiện và bồi dưỡng học
sinh giỏi. Năng lực và kinh nghiệm ấy đã được thực tiễn giảng dạy của họ thể hiện
và được đồng nghiệp cũng như học sinh thừa nhận.
- Có tinh thần tiến thủ, đam mê khoa học và tận tuỵ với nhiệm vụ đào tạo
nhân tài. Dù phải làm việc trong hoàn cảnh nào thì những phẩm chất ấy cũng được
thể hiện rõ và được duy trì bền vững.
- Có sức khoẻ và các điều kiện về thời gian, về đời sống và sinh hoạt để tập
trung cho việc nghiên cứu và học tập nhằm nâng cao trình độ và tay nghề.
Vì vậy trong cơ cấu đội ngũ của giáo viên chuyên cần có sự hài hoà về tỉ lệ
giới tính và độ tuổi nhằm đảm bảo tính hiệu quả trong hiện tại và tương lai.
1.2. Nguồn để tuyển dụng vào giáo viên trường Chuyên:
- Có 3 nguồn cơ bản:
+ Thứ nhất là nguồn thu hút theo chính sách thu hút nhân tài của tỉnh;
+ Thứ hai là tuyển chọn từ đội ngũ giáo viên có đủ tiêu chuẩn theo quy định
từ tất cả các trường THPT, THCS & THPT, các cơ sở, trung tâm giáo dục trong và
ngoài tỉnh;
+ Thứ ba là tuyển mới theo quy định tại Quyết định số 13/2012/QĐ-UBND
ngày 4/7/2012 của UBND tỉnh về Ban hành quy định phân cấp tuyển dụng, sử dụng

đào tạo nhân tài. Muốn thực hiện được điều này nhà trường phải thực hiện đầy đủ
các yêu cầu của Quyết định số 06/2006QĐ-BNV ngày 21 tháng 3 năm 2006 của Bộ
Nội vụ về đánh giá xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập và
Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về
đánh giá chuẩn giáo viên.
2. Thực hiện tốt công tác bồi dưỡng đội ngũ.
2.1. Đặc điểm của lao động sư phạm đòi hỏi giáo viên phải thường xuyên
nâng cao và mở rộng tri thức và chuyên môn nghiệp vụ. Khái niệm “Học tập suốt
đời” trước hết là yêu cầu đối với nhà giáo chân chính. Thực trạng của đội ngũ giáo
viên đã được Đảng ta chỉ rõ: “Đại bộ phận đội ngũ giáo viên chưa được đào tạo và
bồi dưỡng tốt, bất cập đối với yêu cầu đổi mới của giáo dục...”.
Từ nhu cầu thực tế của lao động sư phạm và quán triệt các Nghị quyết của
Đảng về giáo dục, các nhà quản lí trường học cần đặc biệt quan tâm tới công tác
bồi dưỡng giáo viên nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục.
2.2. Việc tổ chức bồi dưỡng giáo viên cần đảm bảo được các yêu cầu sau:
- Thống nhất giữa bồi dưỡng tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức, tri thức
nghiệp vụ với các nhiệm vụ đặt ra từ thực tiễn.
- Thu hút mọi giáo viên, cán bộ quản lý và có các hình thức học tập phù hợp,
kết hợp giữa bồi dưỡng và tự bồi dưỡng. Việc bồi dưỡng toàn diện giáo viên phải
diễn ra thường xuyên, liên tục trong suốt quá trình hoạt động sư phạm.
6


- Chú ý tới trình độ đào tạo, nhu cầu bồi dưỡng của từng giáo viên, trên cơ sở
đó để xác định nội dung, phương pháp và hình thức bồi dưỡng cho phù hợp.
2.3. Nội dung bồi dưỡng giáo viên phải toàn diện trên những mặt cơ bản sau:
2.3.1. Trước hết là phải bồi dưỡng nhân cách của người giáo viên trong thời
kỳ đổi mới:
- Bồi dưỡng về tư tưởng chính trị:
Đây là nội dung quan trọng nhằm nâng cao nhận thức về thế giới quan, nhân

hiện lòng yêu thương học sinh thông qua các hoạt động dạy học và giáo dục. Cần
nêu gương người tốt, việc tốt, phê phán những biểu hiện tiêu cực của một số giáo
viên để đội ngũ phát huy những yếu tố tích cực và kịp thời khắc phục các mặt còn
hạn chế.
- Bồi dưỡng tình yêu nghề nghiệp:
Yêu nghề là yếu tố cơ bản nhất để dẫn tới thạo nghề và giỏi nghề. Yêu nghề thể
hiện ở sự say sưa hứng khởi, sự kiên trì, bền bỉ và ý chí khắc phục khó khăn trong
việc học hỏi và rèn luyện. Câu nói của cố Tổng Bí thư Lê Duẫn: “Càng yêu người
bao nhiêu càng yêu nghề bấy nhiêu” vừa nói lên trách nhiệm nặng nề vừa khẳng
định vinh dự cao cả của người thầy giáo. Vì vậy, người quản lí cần giáo dục giáo
viên lòng yêu nghề, sự say sưa với nghề nghiệp và niềm tự hào về nghề dạy học.
Muốn vậy phải đáp ứng được những nhu cầu chính đáng của giáo viên, để họ có
thể sống bằng chính nghề dạy học.
2.3.2. Bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên:
Năng lực sư phạm bao gồm năng lực tổ chức quá trình dạy học và năng lực
tổ chức quá trình giáo dục. Năng lực là một tổ hợp các thuộc tính tâm lí của cá
nhân phù hợp với hoạt động và là điều kiện để đảm bảo hoạt động đạt hiệu quả tối
ưu. Tri thức khoa học sâu và rộng là nền tảng của năng lực sư phạm. Giáo viên
PTTH cần nâng cao kiến thức khoa học và xã hội để đáp ứng nhu cầu của học sinh.
Muốn có tri thức đảm bảo cho chất lượng giảng dạy giáo viên phải học tập và tự
học.
Nhà trường có thể bố trí để giáo viên đi học tập trung để đạt trình độ trên
chuẩn về các môn của mình và các chuyên môn khác như: tin học, ngoại ngữ do
nhu cầu của trường hoặc của giáo viên. Nhà trường tổ chức cho giáo viên học tập
8


bồi dưỡng tại trường như mời các chuyên gia giỏi về giảng hoặc bố trí cho đội ngũ
đi học hỏi kinh nghiệm ở các trường chuyên tỉnh bạn. Phấn đấu đến năm 2015 phải
đạt tỉ lệ 50% là thạc sỹ và tiến sỹ.

Đối với các giáo viên chủ nhiệm năng lực tổ chức quá trình giáo dục là cần thiết và
rất quan trọng. Nhà trường cần tổ chức các Hội thảo, Đại hội giáo viên chủ nhiệm
giỏi để phát huy những sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục, phê phán, thậm chí
có hình thức kỷ luật đối với các giáo viên chủ nhiệm làm không tốt các hoạt động
giáo dục. Người quản lý cần xác định trách nhiệm của các giáo viên bộ môn để họ
phối hợp với giáo viên chủ nhiệm trong giáo dục học sinh.
Việc bồi dưỡng phẩm chất nhân cách và năng lực sư phạm cho giáo viên cần
được tiến hành thường xuyên, liên tục theo một chương trình hợ lý trong đó cần kết
hợp giữa việc tổ chức bồi dưỡng của tập thể với việc tự bồi dưỡng của cá nhân. Các
hình thức và phương pháp bồi dưỡng cần sáng tạo, linh hoạt để phù hợp với đặc
điểm và điều kiện của từng trường. Đây chính là việc làm nhằm nâng cao và phát
triển tiềm năng, trí tuệ của từng giáo viên để đạt được hiệu quả trong giáo dục.
3. Tập trung liên kết khả năng của từng giáo viên thành sức mạnh tổng
hợp của cả tập thể sư phạm.
3.1. Chăm lo bồi dưỡng nguồn lực giáo viên là việc làm cần thiết như đã nói
ở trên, nhưng quan trọng hơn đối với người quản lý nhà trường là phải tập hợp họ
trong một tổ chức thống nhất về cả ý chí và hành động để thực hiện hiệu quả nhất
nhiệm vụ giáo dục. Đây không chỉ là căn cứ để đánh giá trách nhiệm mà còn là nơi
bộc lộ tài năng, nghệ thuật tổ chức và chỉ đạo của người quản lý. Chính vì vậy, xây
dựng tập thể sư phạm để tạo ra sức mạnh chung trong việc thực hiện kế hoạch của
nhà trường là một giải pháp vừa có tính khoa học vừa có tính khả thi mà chúng ta
cần phải vận dụng.
3.2. Nội dung của phương pháp này bao gồm:
3.2.1. Hoàn thiện công tác tổ chức để quy tụ giáo viên vào bộ máy thống
nhất của cả tập thể.
-Trước hết, muốn liên kết đội ngũ, người quản lý phải cần chú ý hoàn thiện
cơ cấu tổ chức các tổ chuyên môn. Căn cứ vào thực tế của đội ngũ và những quy
định của quy chế mà phân bố hợp lý các tổ, nhóm chuyên môn và cử đúng những
10


11


thời cũng là nguyên nhân xuất hiện những xu hướng tản mạn tự phát phá vỡ nề nếp
kỷ cương của Nhà trường. Do vậy, việc xây dựng nề nếp kỷ cương là điều kiện để
tối ưu hoá các hoạt động trong Nhà trường là tiền đề của sự đoàn kết nhất trí thật sự
trong tập thể sư phạm.
-Những nề nếp kỷ cường mà người quản lý phải tập trung xây dựng bao
gồm: Nề nếp hành chính, nề nếp chuyên môn và nề nếp sinh hoạt tập thể. Những
quy định về nề nếp do người quản lý dự kiến phải được thông qua một cách dân
chủ và được mọi người tự giác chấp nhận coi đó là những yêu càu chân chính của
cả tập thể. những quy định về nề nếp khi đã được thống nhất thì phải cụ thể hoá
bằng văn bản phổ biến đến từng cá nhân để họ theo đó mà thực hiện một cách
nghiêm túc và có hiệu quả.
3.3.3. Xây dựng sự đoàn kết nhất trí trong tập thể sư phạm để tạo ra động lực
tinh thần cho sức mạnh của cả đội ngũ.
- Đoàn kết thống nhất các lực lượng cách mạng là tư tưởng lớn của Chủ tịch
Hồ Chí Minh. Tư tưởng đó của Người đã tạo ra sức mạnh cho cả dân tộc chiến
thắng những kẻ thù xâm lược và giành thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng đất
nước. Trong Nhà trường sự đoàn kết nhất trí của tập thể giáo viên là điều kiện để
tối ưu hoá các hoạt động của Nhà trường. Vì vậy đoàn kết giáo viên là một trong
những nhiệm vụ cơ bản nhất của người quản lý.
- Muốn xây dựng được sự đoàn kết trong tập thể sư phạm ở một trường học,
người cán bộ quản lý giáo dục phải tập trung vào các nội dung chính như: Xây
dựng sự đoàn kết trong nội bộ cán bộ lãnh đạo, xây dựng các mối quan hệ nhân ái
trong tập thể sư phạm, xây dựng và phát huy truyền thống của Nhà trường.
- Muốn xây dựng được các mối quan hệ đó người cán bộ quản lý cần có
những phẩm chất sau: Tin tưởng tôn trọng và tạo điều kiện tốt nhất để đội ngũ giáo
viên hoàn thành công việc, trong đó mình trở thành là chổ dựa vững chắc cho tập
thể hướng theo. Người cán bộ quản lý phải thật sự gương mẫu trên mọi lĩnh vực:

Trong điều kiện còn hạn chế về năng lực và thời gian nghiên cứu, chúng tôi
chỉ đề xuất và trình bày những ý kiến riêng để đồng nghiệp tham khảo và trao đổi.
Rất mong được góp ý, bổ sung để những giải pháp này trở nên hoàn thiện và
có tính khả thi.
Đồng Hới, ngày 15 tháng 5 năm 2013
Người viết đề tài

Hoàng Thanh Cảnh

14


D. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Vấn đề con người trong cuộc sống đổi mới. Hà nội, 1994
2. Những vấn đề cốt yếu trong quản lý. NXBKHKT, 1992
3. Quản lý nhân sự - giáo trình dùng trong trường Hành chính Quốc gia
4. Quản lý nhân sự và việc xây dựng đội ngũ giáo viên trong trường THPTNguyễn Quang Truyền.
4. Công tác xây dựng tập thể sư phạm trong Nhà trường- Phan Thế Sủng
5. Chỉ thị 40CT-TW của Ban Bí thư.
6. Nghị quyết số 18/2011/NQ-HĐND ngày 18/10/2011 của HĐND tỉnh về việc
thông qua chính sách thu hút, đào tạo nhân tài tỉnh Quảng Bình giai đoạn 20112015.
7. Quyết định số 17/2011/QĐ-UBND ngày 10/11/2011 của UBND tỉnh về việc
ban hành chính sách thu hút, đào tạo nhân tài tỉnh Quảng Bình giai đoạn 20112015.
8. Quyết định số 13/2012/QĐ-UBND ngày 4/7/2012 của UBND tỉnh về Ban
hành quy định phân cấp tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức thuộc thẩm
quyền quản lý của UBND tỉnh Quảng Bình.
9. Quyết định số 1291/QĐ-SGDĐT ngày 16/7/2012 của giám đốc Sở GD & ĐT
tỉnh Quảng Bình về việc Ban hành quy chế điều động, biệt phái, thuyên chuyển và
tiếp nhận cán bộ quản lý, giáo viên, nhan vên trong các cơ sở giáo dục thuộc sở
Giáo dục và Đào tạo.