Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TÂN CHÂU
TRƯỜNG MẦM NON SAO MAI


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: SỬ DỤNG TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC
NHẰM HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG TOÁN HỌC
CHO TRẺ MẪU GIÁO

HỌ
VÀ TÊN:
DƯƠNG
PHƯƠNG

THÁI
CHỨC VỤ: GIÁO VIÊN
ĐƠN VỊ: TRƯỜNG MẦM NON SAO MAI
TỔ CHUYÊN MÔN: MẪU GIÁO
SỐ ĐIỆN THOẠI: 0985565395

NĂM HỌC: 2014 - 2015

MỤC LỤC
Dương Thái Phương

Page 1



-

Trò chơi học tập: TCHT

PHẦN NỘI DUNG
I.

TÍNH MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI

Dương Thái Phương

Page 3


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo
Mục tiêu của việc giáo dục Mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm,
trí tuệ thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách chuẩn bị cho trẻ vào
tiểu học. Trẻ vừa học vừa chơi, chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ Mẫu giáo. Trò chơi
nói chung và trò chơi học tập nói riêng chiếm một vị trí nhất định trong cuộc sống của
trẻ, nó mang lại niềm vui cho trẻ, là người bạn đường của tuổi ấu thơ. Trò chơi học tập
đóng vai trò lớn trong việc giáo dục trí tuệ cho trẻ Mẫu giáo. Đối với toán là bộ môn
khô khan, trẻ tiếp thu rất chậm nên việc sử dụng trò chơi học tập nhằm hình thành biểu
tượng toán học cho trẻ Mẫu giáo là việc làm cần thiết để đảm bảo hình thành biểu
tượng toán học cho trẻ Mẫu giáo.
Trò chơi học tập nhằm hình thành biểu tượng toán học cho trẻ Mẫu giáo được sử
dụng như biện pháp chơi trong dạy học. Trò chơi là thực hành của trẻ tạo điều kiện và
tình huống để trẻ áp dụng những kiến thức toán học đã có được, học cách thức nắm và
sử dụng kiến thức đã có vào những tình huống khác nhau. Nhờ vậy những kiến thức
toán học của trẻ được củng cố và trở nên vững chắc.

dạy học để có nhận thức đúng đắn và sâu sắc tác dụng của nó trong việc hình thành
các biểu tượng toán học cho trẻ Mẫu giáo một cách phù hợp ở trường Mầm non.

II. TÍNH KHOA HỌC
1. Thực trạng ban đầu của vấn đề
Trường Mầm non Sao Mai với lực lượng giáo viên đạt trình độ trên chuẩn
chiếm tỉ lệ khá cao, việc trang bị cho mình kiến thức về tổ chức các hoạt động cho trẻ
nói chung và hoạt động vui chơi nói riêng được các giáo viên quan tâm, đầu tư. Qua
Dương Thái Phương

Page 5


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo
quá trình điều tra khảo sát và tìm hiểu thực trạng cho ta thấy đa số các giáo viên đã
phần nào hiểu và nắm vững được nhũng vấn đề về cơ sở lí luận việc sử dụng TCHT
nhằm hình thành BTTH cho trẻ Mẫu giáo và vận dụng có hiệu quả. Việc sử dụng
TCHT nhằm hình thành BTTH sở đẳng cho trẻ Mẫu giáo giúp cho trẻ tiếp thu tốt hơn
những kiến thức về biểu tượng toán học mà vốn dĩ rất khô khan trứcđược vui chơi
thoải mái nhưng lại rất bổ ích. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được ở các
trường còn một số hạn chế như:
+ Việc sử dụng TCHT nhằm hình thành BTTH cho trẻ Mẫu giáo được giáo viên tổ
chức một số trò chơi quen thuộc và cách thức tổ chức mang tính hình thức chưa chú
trọng đến hiệu quả của chúng một cách đúng mức.
+ Nội dung chơi còn sơ sài, chỉ tập trung một số trò chơi đơn giản. Một số trò chơi
chưa phù hợp lứa tuổi.
+ Không gian vui chơi của trẻ còn hẹp, chưa đảm bảo đủ diện tích.
+ Một số giáo viên chưa huy động sự hỗ trợ của phụ huynh.
+ Về cơ sở vật chất đã được nhà trường quan tâm đáp ứng tương đối đầy đủ. Tuy vậy

+ Dùng bút nối mỗi đối tượng nhóm II với nhóm I.
I

II
* Trò chơi 3: “Ai tinh mắt hơn”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện về số
lượng 2 nhóm,dạy trẻ nhận biết sự khác
biệt rõ nét về số lượng 2 nhóm.
+ Luật chơi: Trẻ dùng bút màu xanh
khoanh tròn bình nhiều hoa nhất, dùng bút
màu đỏ khoanh tròn bình ít hoa nhất
(Hình 1)
*Trò chơi 4: “Tìm đĩa đựng thức ăn”

Dương Thái Phương

Page 7


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho
trẻ khả năng nhận biết, phân biệt và so
sánh ít – nhiều, to – nhỏ.
+ Luật chơi: Dùng bút nối thức ăn có số
lượng ít hơn vào cái đĩa nhỏ, nối thức ăn
có số lượng nhiều hơn vào cái đĩa to.
(Hình 2)
b. Đối với trẻ 4-5 tuổi
* Trò chơi 1: “So sánh”

Mẫu giáo
đếm được. Khoanh tròn những chú cá có dạng hình tròn
trong chiếc hộp tròn, sau đó biểu thị số lượng bằng các
chấm tròn.
c. Đối với trẻ 5-6 tuổi
* Trò chơi 1: “Hoa và Lá”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả năng
nhận biết số liền kề trước và sau một số cho trước.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ đính số liền kề lên những
bông hoa và những chiếc lá.

(Hình 5)
* Trò chơi 2: “Mẹ con chim sâu”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả năng
đếm, tách gọp trong phạm vi 2.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ nhìn tranh, nghe cô nói nội
dung câu truyện theo tranh và viết thành công thức
phân, hợp đã cho sẳn.
(Hình 6)
* Trò chơi 3: “Những con số thần kỳ”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả năng đếm,
nhận biết, vận dụng phương pháp tính toán theo yêu cầu
của đề bài, thay đổi linh hoạt phép tính thêm, bớt.
+ Luật chơi: Bé hãy cộng 2 số trên 2 chiếc lá màu xanh
với nhau và ghi kết quả đếm được vào chiếc lá thứ 3.
Dùng phép trừ cho 2 chữ số trên cánh hoa màu hồng, số
lớn trừ số nhỏ, sau đó viết kết quả vào cánh hoa thứ 3.
(Hình 7)
* Trò chơi 4: “Vẽ vòng”
Dương Thái Phương

thấp, trẻ biết sắp xếp theo qui luật từ thấp đến cao.…
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ chú ý, lắng nghe cô nói và thực hiện theo lời nói của cô.Các
bạn cùng nhau trồng cây bằng cách dán những cây đã được ô cắt sẵn lên giấy theo một
qui luật từ thấp đến cao.

* Trò chơi 4: “gấu đi câu cá”
Dương Thái Phương

Page 10


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả năng
nhận biết, phân biệt dài – ngắn, to – nhỏ.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ tìm và dán chú cá to nhất
cho chú gấu có dây câu dài nhất, dán chú cá nhỏ
nhất cho chú gấu có dây câu ngắn nhất
(Hình10)
b. Đối với trẻ 4-5 tuổi
* Trò chơi 1: “Cửa hàng bánh mì”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả năng
nhận biết, phân biệt kích thước các vật, biết cách sắp
xếp theo một qui luật cho trước.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ quan sát tranh mẫu và sắp xếp
các mẫu bánh mì lại cho đúng vị trí của nó
(Hình 11)
* Trò chơi 2: “Chuột đồng đào hang”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả
năng nhận biết, phân biệt nông –sâu, biết sắp xếp

so sánh và loại bỏ sự chi phối.Khi so sánh cao - thấp
thì loại bỏ sự chi phối về số lượng, khi so sánh
nhiều – ít thì loại bỏ sự chi phối về kích thước.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ dung bút màu đỏ khoanh
nhóm nào thấp nhất,dung bút màu xanh khoanh
nhóm nào có số lượng nhiều nhất.
* Trò chơi 3: “Đo đồ vật”

(Hình 14)

+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả năng
nhận biết, phân biệt phương pháp đo đúng, biết sử
dụng thước đo.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ quan sát và khoanh tròn
phương pháp đo nào là đúng. Gạch dưới những
phương pháp đo sai.
(Hình 15)
* Trò chơi 4: “ Bé đo đồ vật ”
Dương Thái Phương

Page 12


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả năng
nhận biết, phân biệt phương pháp đo, biết sử dụng
thước đo, biết đọc chỉ số đo.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ sử dụng thước đo các vật và
ghi chỉ số đo được.

trong gia đình, nói được công dụng của chúng.
+ Luật chơi: Cho trẻ thực nghiệm tại lớp. Chuẩn bị tranh
vẽ đồ dùng trong gia đình, yêu cầu trẻ tìm đồ dung có
dạng hình vuông và nói công dụng của chúng.
(Hình 19)
* Trò chơi 3: “Bạn đứng ở đâu”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả năng nhận
biết, phân biệt các hình, nhận ra sự khác nhau giữa các
hình.
+ Luật chơi: Chơi theo hình thức thi đua 2 nhóm. Chuẩn
bị tranh cho 2 nhóm. Nhiệm vụ của mỗi nhóm là tìm hình
đứng sai vị trí và đính chúng đúng vị trị của nó.
(Hình 20)
* Trò chơi 4 : “Những bông hoa nhiều màu sắc”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả năng nhận
biết, phân biệt các hình, rèn khả năng tô màu và tô đúng
theo yêu cầu của cô .
+ Luật chơi: Cho trẻ thực hiện cá nhân.Chuẩn bị tranh vẽ
những bông hoa với nhiều hình dạng khác nhau. Yêu cầu
trẻ tô màu đỏ cho những bông hoa có cánh dạng hình tam
giác, tô màu váng cho những bông hoa có cánh dạng

(Hình 21)

hình tròn và tô màu xanh cho những bông hoa có cánh
dạng hình vuông.

b. Đối với trẻ 4-5 tuổi
* Trò chơi 1: “Nối hình”
Dương Thái Phương

+ Luật chơi: Chuẩn bị tranh vẽ, yêu cầu trẻ quan sát tranh và
tìm, khoanh tròn hình thang có trong bức tranh và cho biết nó
có đặc điểm gì giống với hình vuông.

(Hình 24)

Dương Thái Phương

Page 15


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo

c. Đối với trẻ 5-6 tuổi
* Trò chơi 1: “Ghép hình”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả năng
đếm, nhận biết, ghép các hình, nhận biết mối quan
hệ bao hàm.
+ Luật chơi: Yêu cầu bé quan sát tranh và điền kết
quả vào ô trống. Những hình trong tranh do những
hình nào ghép thành.
* Có thể chuẩn bị cho trẻ một số hình, sau đó yêu
cầu trẻ nhìn tranh mẫu để ghép thành hình giống với

(Hình 25)

tranh mẫu.
* Trò chơi 2: “Tìm gốc còn thiếu”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ


(Hình 28)
* Trò chơi 2: “Đôi bạn tốt”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả
nhận biết, định hướng trước sau của 2 đối tượng.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ quan sát tranh, nói và
phân biệt được bạn nào đứng trước, bạn nào đứng
sau.

(Hình 29)
* Trò chơi 3: “ Tìm bạn theo yêu cầu”

Dương Thái Phương

Page 17


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả
nhận biết vị trí trong ngoài của 2 đối tượng, rèn
khả năng phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ quan sát tranh, nói trong
tranh có những con vật nào? Chúng đang làm gì?
Chúng đang ở bên trong hay bên ngoài?
(Hình 30)

b. Đối với trẻ 4-5 tuổi
* Trò chơi 1: “ Dán hình theo yêu cầu”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả nhận biết

* Trò chơi 1: “ Tìm góc còn thiếu”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả tư duy,
nhận biết, cảm nhận về không gian và hình lập thể
cho trẻ..
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ quan sát tranh và nối hình
lập thể với góc còn thiếu của chúng.
(Hình 34)
* Trò chơi 2: “ Mấy giờ rồi nhỉ!!”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả tư duy,
nhận biết về thời gian, cách xem giờ.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ quan sát tranh và nối mỗi
thời gian với mỗi đồng hồ tương ứng.
(Hình 35)
* Trò chơi 3: “ Tìm đồ theo yêu cầu”
+ Nhiệm vụ nhận thức: Rèn luyện cho trẻ khả tư duy,
nhận biết về không gian ở các góc độ khác nhau. Ôn
Dương Thái Phương

Page 19


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo
lại các vị trí trái – phải, trên – dưới, trước – sau và số
thứ tự cho trẻ.
+ Luật chơi: Yêu cầu trẻ quan sát tranh và tìm đồ vật
theo yêu cầu của cô.

(Hình 36)
II.2. Một số biện pháp nâng cao việc sử dụng TCHT nhằm hình thành BTTH cho


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo
+ Bước 2: Khối trưởng, giáo viên cung cấp tài liệu về việc sử dụng TCHT nhằm
hình thành BTTH cho trẻ Mẫu giáo.
+ Bước 3: Kiểm tra, tổng kết các tài liệu, chọn lọc sao cho phù hợp với tình
hình của địa phương.
+ Bước 4: Vận dụng vào việc tổ chức TCHT nhằm hình thành BTTH cho trẻ
Mẫu giáo.
 Biện pháp 3: Tăng cường trang thiết bị về cơ sở vật chất, đồ dùng giảng dạy cho
giáo viên, đồ dùng học tập và đồ chơi cho trẻ
*Ý nghĩa
Việc trang bị thêm cơ sở vật chất còn giúp cho nội dung giáo dục thêm phong
phú, môi trường hoạt động của trẻ được mở rộng, đồ dùng đồ chơi đa dạng... Giúp trẻ
tích cực học tập, làm trẻ học sôi động hơn, trẻ tự tin và mạnh dạn, trẻ hứng thú tham
gia vào hoạt động.
*Nội dung và cách tiến hành
+ Bước 1: Trang bị cho giáo viên về vai trò và ý nghĩa của đồ dùng, đồ chơi trong
và ngoài lớp đối với việc học tập và vui chơi của trẻ.
+ Bước 2: Khuyến khích giáo viên vận dụng nguồn nguyên vật liệu sẵn có ở địa
phương để làm đồ dùng, đồ chơi.
+ Bước 3: Tổ chức kiểm tra và đánh giá những sản phẩm nghiệm thu được thông
qua hoạt động.
 Biện pháp 4: Tổ chức các hội thi về việc sử dụng TCHT nhằm hình thành BTTH
cho trẻ Mẫu giáo
*Ý nghĩa
Tạo động lực giúp giáo viên luôn trao dồi, học tập nâng cao trình độ học vấn
của bản thân. Hội thi còn là sân chơi lành mạnh và bổ ích giúp các giáo viên học hỏi,
trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên.
*Nội dung và cách tiến hành

dạng và phù hợp với nội dung dạy học cũng như đặc điểm lứa tuổi trẻ. Phối hợp các
phương pháp, biện háp phong phú để hướng dẫn trẻ lựa trò chơi và chơi tích cực, độc
lập, sáng tạo trong mối quan hệ giữa các trẻ chơi nhằm đem lại niềm vui, sự thỏa mãn,
xúc cảm, tình cảm chân thật cho trẻ, dành nhiều thời gian để tổ chức các hoạt động
chơi các TCHT, mạnh dạng đổi mới và sáng tạo linh hoạt hơn trong cách thực hiện từ
đó nâng cao chất lượng trong công tác sử dụng TCHT nhằm HTNTTH cho trẻ Mẫu
giáo.
4. Kết quả đạt được
Qua quá trình áp dụng các biện pháp nêu trên vào việc tổ chức hoạt động vui chơi
cho trẻ, tôi đã thu được kết quả như sau:
* Về phía giáo viên

Dương Thái Phương

Page 22


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo
- Giáo viên đã từng bước tổ chức TCHT nhằm hình thành BTTH cho trẻ Mẫu giáo
trong và ngoài lớp ngày càng khoa học và phù hợp.
- Bổ sung được nhiều đồ chơi và trò chơi mới.
- Khi tổ chức các trò chơi học tập thông qua các tiết dạy, hoạt động ngoài trời đều
được đánh giá xếp loại khá, tốt.
* Về phía trẻ
- Trẻ hứng thú, tích cực hơn tham gia hoạt động cùng cô, trẻ tham gia một cách thoải
mái thông qua các hoạt động nhóm, tập thể...thỏa sức khám phá, sáng tạo với các đồ
dùng, đồ chơi mới lạ.
- Các mặt của trẻ ngày càng phát triển: Trẻ tự tin hơn, trẻ nói mạch lạc, sáng tạo hơn
với các đồ dùng, đồ chơi, biết sử dụng các câu hỏi khi trò chuyện cùng bạn, chơi đoàn

thú học tập
Số
lượng
23

Tỉ lệ
76,66%

Hứng thú trong
giờ học tập
Số
lượng
30

Tỉ
lệ
100%

Không hứng thú
trong giờ học
tập
Số
lượng
0

Tỉ lệ
0%

Page 23


66.7
9
30
1
3.3
Như vậy chất lượng bộ môn cũng được tăng lên nhờ hiệu quả mà sáng kiến mang
Xếp loại

Giỏi

Khá

lại, kết quả nhiều năm liền các cháu đạt thành tích cháu ngoan Bác Hồ.
2. Phạm vi, tác dụng của sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài này được tôi đúc kết trong những năm giảng dạy tài trường Mầm Non Sao
Mai bước đầu đem lại kết quả khả quan. Do có cùng điều kiện nên sáng kiến kinh
nghiệm có khả năng ứng dụng không chỉ ở trường Mầm non Sao Mai thị xã Tân Châu
tỉnh An Giang mà có thế áp dụng cho một số trường khác trên địa bàn tỉnh nhà. Các
trường có thể tham khảo một số biện pháp và áp dụng phù hợp sao cho đạt được mục
tiêu mà mình hướng đến.
3. Những bài học kinh nghiệm

Dương Thái Phương

Page 24


Sử dụng trò chơi trong dạy học nhằm hình thành biẻu tượng toán học cho trẻ
Mẫu giáo
Trong quá trình nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm “Sử dụng trò chơi trong dạy