HEN TRẺ EM
CẬP NHẬT CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ
THEO HƯỚNG DẪN CỦA BỘ Y TẾ
TS. Lê Thị Hồng Hanh
Khoa Hô hấp Bệnh viện Nhi trung ương


ChÈn ®o¸n hen trÎ em
chñ yÕu dùa vµo l©m sµng


4 triÖu chøng chÝnh





Khß khÌ
Ho
Thë ng¾n h¬i
NÆng ngùc
Tái phát, về đêm gần sáng, thay đổ i thời tiết, tiếp xúc dị
nguyên…


Chẩn đoán hen ở trẻ nhỏ
Định nghĩa hen ở trẻ nhỏ trên lâm sàng
…Chẩn đoán hen khi trẻ trên 1 tuổi có từ 3 lần
khò khè trở lên”





Nguyên nhân khò khè (2)






Các bệnh gây hẹp ở khí, phế quản lớn
Dị vật đờng thở ở khí, phế quản
Hạch lao chèn ép
Các khối U trung thất
Dị tật về giải phẫu
- Hội chứng chèn ép do tim mạch
- Mềm sụn phế quản
- Màng da khí quản


Hội chứng Chèn ép do hệ tim mạch


Double Aortic Arch


Hạch Lao chèn
ép phế quản

Dore ND et al. Atypical
Mycobacterial Pulmonary Diseases

68,6 12

80,0

Mẹ và ngời trong nhà
hút thuốc

13

37,1 6

40,0

Viêm mũi liên tục
Viêm tai giữa tái phát

14
23

46,7
46,7

Gia đình có ngời hen
Các Test dị ứng da (+)

14
9/16

40,0 7
65,7 7



Tiền sử dị ứng trong hen ở trẻ dới và trên 5 tuổi
Tuổi

< 5 tuổi

Tổng

5 tuổi

p
n=11

%

n=39

%

n=50

%

Cá nhân

2

18,2



Triệu chứng lâm sàng giữa 2 nhóm tuổi
Triệu chứng

Trẻ < 5 tuổi
n=11

Trẻ 5 tuổi
n=39
n
%

n

%

Ho

11

100

39

Khó thở

11

100


100

50

100

2

18,2*

34

87,2*

36

72,0

2

18,2*

28

71,8*

30

60,0


Vã mồ hôi

9

81,8

30

76,9

39

78,0

Kích thích

8

72,7

9

23,1

17

34,0

Mạch nhanh


10

45,5
90,9

8
26

20, 5
66,7

13
36

26,0
72,0

Ran ẩm
Ran rít

4
11

36,4
100

4
39

10,3


%

n

%

n

%

Số l ợng bạch cầu tăng

6

54,5

15

38,5

21

42,0

Bạch cầu ái toan tăng

5

45,5

HH, kích thích gặp nhiều hơn
- Trẻ 5 tuổi
+ Các triệu chứng ho, khó thở, khò khè, nặng ngực thờng
xảy ra về đêm, gần sáng và khi thay đổi thời tiết gặp
nhiều hơn


Đối với các trờng hợp khó chẩn đoán








Chụp Xquang lồng ngực
Test dị ứng ngoài da
Hỏi tiền sử gia đình về bệnh hen
Mẹ hoặc những ngời khác trong gia đình hút
thuốc lá
Chàm thể tạng
Các xét nghiệm loại trừ các bệnh nghi ngờ


Ph©n lo¹i møc ®é
c¬n hen cÊp


nng cn hen cp tr > 5 tui

Tinh thần

Có thể kích thích

Thờng kích thích

Thờng kích thích

Nhịp thở

Tăng

Tăng

Thờng >30/phút

Sắp ngừng
thở

Lờ đờ, Lú lẫn

Nhịp thở bình thờng của trẻ khi thức:
< 2th : < 60; 2-12th: < 50; 1-5 tuổi:

Dấu hiệu

Nhẹ

Vừa

Nặng

Sắp
ngừng thở

Mạch đảo

Không
25mmHg
Trẻ nhỏ: 20-40 mHg

Không làm
Mệt cơ hô
hấp

PEF sau dùng Trên 80%
thuốc giãn PQ
hoặc % lý


SaO2 (khí
trời)

>95%

91-95%



Không
Sau 20 phút
Không
Không

Cân nhắc
20 p/lần /1giờ
Cân nhắc
Cân nhắc

Có thể vào ICU
Chăm sóc tích cực
Có
Có


Các bớc xử trí cơn hen cấp
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Oxygen cho hen trung bình và nặng
Salbutamol xịt hoặc khí dung
Steroids uống hoặc tiêm tĩnh mạch
Ipratropium xịt hoặc khí dung