CỘNG
HÒA
XÃ HỘI
CHỦ
NGHĨA
VIỆT
NAM
Độc lập
– Tự do
– Hạnh
phúc


BÁO CÁO KINH NGHIỆM, GIẢI PHÁP
Vai trò của tổ chức đoàn trong giáo dục đạo đức lối sống cho đoàn viên thanh
niên khối trường học huyện Tiên Yên

I. SƠ YẾU LÝ LỊCH

- Họ và tên: Trần Thị Thảo
- Sinh ngày 02/7/1985
- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Đại học.
- Chức vụ: Chuyên viên Ban Tuyên giáo Huyện ủy Tiên Yên; Ủy viên Ban
Chấp hành, Ban Thường vụ Huyện đoàn, Bí thư chi đoàn Cơ quan Đản - Đoàn thể.
- Đơn vị công tác: Ban Tuyên giáo Huyện ủy Tiên Yên.
- Quê quán: Thái Thành - Thái Thụy - Thái Bình
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM, GIẢI PHÁP CÔNG TÁC

1. QuyÒn h¹n, nhiÖm vô ®îc giao hoÆc ®¶m nhËn
- Là chuyên viên Ban Tuyên giáo Huyện ủy, trực tiếp tham mưu giúp Ban
Tuyên giáo thực hiện một số nhiệm vụ công tác Tuyên giáo trong toàn huyện 1.

HN&GDTX.
Triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án "Vận động thanh thiếu nhi tham gia
học tập ngoại ngữ và tin học đến năm 2020, tầm nhìn 2030”, Nghị quyết 01 NQ/TĐQN, ngày 07/7/2009 của Tỉnh Đoàn Quảng Ninh "Về phát huy vai trò của Đoàn
trong việc nâng cao năng lực hội nhập quốc tế cho thanh niên Quảng Ninh, giai
đoạn 2009 - 2015". Đoàn viên thanh niên khối trường học đã tích cực học tập nâng
cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ; trình độ ngoại ngữ, tin học; ý thức cao về việc
chọn ngành học, chọn việc làm, thành lập 05 câu lạc bộ ngoại ngữ, thu hút 325 thanh
niên tham gia sinh hoạt, học tập ngoại ngữ; tuyên dương 30 tài năng trẻ, 10 thanh niên
tiêu biểu; Tổ chức thành công Cuộc thi Hùng biện Tiếng Anh cấp huyện lần thứ hai
năm 2015 với 40 thanh thiếu nhi tham gia dự thi, cử 04 thí sinh tham gia Cuộc thi Hùng
biện bằng ngoại ngữ và Opympic tiếng Anh dành cho cán bộ Đoàn cấp tỉnh trong đó 01
thí sinh đạt giải ba, 01 thí sinh đạt giải khuyến khích. Tổ chức thành công Ngày hội tư
vấn mùa thi năm 2015 cho 318 học sinh khối 12.
Trong những năm qua, phong trào thanh niên khối trường THPT huyện Tiên
Yên tiếp tục có bước phát triển với việc triển khai có hiệu quả các phong trào
“Học tập, rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp”; “Học tập tốt, rèn luyện tốt” do Ban
Thường vụ Huyện Đoàn phát động. Công tác Đoàn và phong trào thanh niên huyện
Tiên Yên có nhiều khởi sắc và đạt được những kết quả đáng ghi nhận trên các mặt
công tác như: Công tác tuyên truyền giáo dục chính trị, tư tưởng, giáo dục chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho thế hệ trẻ đã được các cấp uỷ Đảng quan
tâm phối hợp triển khai với nhiều hình thức như: Tuyên truyền các chủ trương,
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giáo dục lịch sử truyền thống dân tộc;
3


tổ chức các lớp học về “6 bài học lý luận của Đoàn”, “Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí
Minh” cho đoàn viên thanh niên gắn với công tác triển khai, học tập Nghị quyết của
Đảng, của Đoàn. Ban Thường vụ Huyện đoàn cụ thể hoá việc học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thành các chương trình hoạt động; tăng cường
giáo dục truyền thống, giáo dục niềm tự hào về quê hương đất nước, về Đảng, về

trong nhà trường
4


Tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong nhà trường có vai trò rất lớn trong
các hoạt động giáo dục chính trị, truyền thống, đạo đức, lối sống, ý thức chấp hành
pháp luật của thanh niên, học sinh. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò
và vị trí của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Người
nói: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng
người”. Trong Di chúc, Người căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời
sau là việc rất quan trọng và rất cần thiết”.
Công tác Đoàn vừa là một bộ phận quan trọng trong công tác xây dựng
Đảng, vừa là một bộ phận quan trọng trong công tác vận động quần chúng của
Đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ yêu cầu đối với cán bộ phải siêng năng:
Siêng nghe, siêng thấy, siêng đi, siêng nghĩ, siêng nói, siêng làm. Cán bộ Đoàn
trường học là cán bộ của Đảng, của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh hoạt động trong môi
trường trường học với đối tượng là thanh niên học sinh, sinh viên và cán bộ, giáo
viên trẻ - một môi trường sư phạm, môi trường văn hoá tiên tiến và đồng thời cũng
là một môi trường mở. Người cán bộ Đoàn trường học phải luôn nỗ lực vươn lên
trau dồi đạo đức, rèn luyện bản lĩnh, tích luỹ kiến thức và đặc biệt phải có phương
pháp công tác khoa học, thực tế và luôn đổi mới. Người cán bộ Đoàn trường học
trước hết phải nắm vững một số phương pháp công tác Đoàn trường học.
Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã xác định: “Thường
xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều
kiện, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc.
Khuyến khích thanh niên tự học, tự nâng cao tay nghề, tự tạo việc làm…thu hút
rộng rãi thanh thiếu niên và nhi đồng vào các tổ chức do Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh làm nòng cốt phụ trách”.

Nghị quyết TW 7, khoá X của Đảng cộng sản Việt Nam “Về tăng cường sự

tưởng cách mạng cho thanh niên, nhất là học sinh, sinh viên. Tập trung giáo dục,
định hướng, cổ vũ thanh niên thực hiện có hiệu quả việc “Học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, tạo bước chuyển biến thực sự trong đạo đức,
lối sống và hành động của thanh niên”.
Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
luôn đánh giá đúng vai trò chiến lược, vị trí to lớn của thanh niên, tin tưởng sâu sắc
vào lực lượng thanh niên; chăm lo giáo dục, bồi dưỡng và tạo điều kiện cho thanh
niên rèn luyện và trưởng thành; thường xuyên quan tâm phát huy vai trò làm chủ
và tiềm năng to lớn của thanh niên. Công tác thanh niên là nhiệm vụ rất quan trọng
của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng. Nghị quyết số
26-NQ/TW, ngày 01/7/1985 của Bộ Chính trị (Khoá V) đánh giá công tác vận
động thanh niên “Có tầm quan trọng chiến lược”. Nghị quyết số 25-NQ/TW,
ngày 13/3/1991 của Bộ Chính trị (Khoá VI) tiếp tục khẳng định: “Công tác thanh
niên là một nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai dân tộc và
vận mệnh của Tổ Quốc”. Tại Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành TW Đảng
(Khoá X), ngày 25/7/2008 đã ban hành Nghị quyết số 25-NQ/TW “Về tăng cường
sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá”. Chỉ thị số 13-CT/TTg, ngày 18/5/2012 của Thủ tướng
Chính phủ về việc “Triển khai thực hiện chiến lược phát triển thanh niên Việt
Nam giai đoạn 2011-2020”. Xác định rõ ý nghĩa, tầm quan trọng trong việc tăng
6


cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá theo tinh thần Nghị quyết 25-NQ/TW, ngày 25/7/2008
của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá X), Huyện ủy Tiên Yên đã xây dựng
Chương trình hành động số 55-CTr/HU, ngày 13/10/2008 về việc thực hiện Nghị
quyết 25 Hội nghị BCH Trung ương 7 (khoá X) về "Tăng cường sự lãnh đạo của
Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước". Đây là nội dung quan trọng trong sự lãnh đạo của Đảng, có vị trí

hiện nhiều tấm gương học sinh, sinh viên tiêu biểu, phấn đấu vượt qua khó khăn,
vươn lên đạt kết quả xuất sắc trong học tập, rèn luyện và đóng góp tích cực trong
đời sống xã hội.
Tinh thần và thái độ học tập của đoàn viên thanh niên học sinh nhìn chung
nghiêm túc; tích cực học thêm ngoại ngữ, tin học và một số ngành nghề; chủ động
tiếp cận kiến thức khoa học kỹ thuật. Việc quan tâm đầu tư sâu cho học tập trong
học sinh không chỉ trong phạm vi nhà trường mà có xu hướng vươn ra tiếp cận và
khẳng định mình trong thực tiễn xã hội.
Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, được giao lưu, tiếp xúc với nhiều
luồng văn hoá, nhưng đa số học sinh vẫn giữ được truyền thống, phát huy bản sắc
văn hoá dân tộc, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá thế giới, chủ động tiếp cận
những xu hướng mới tích cực trong đời sống giới trẻ; nêu cao cảnh giác, không để
kẻ xấu lợi dụng, kích động gây mất ổn định chính trị, xã hội; có lối sống lành
mạnh, năng động sáng tạo.
Đối với thanh niên khối trường trung học phổ thông của huyện Tiên Yên
trong những năm vừa qua đã thực sự có ý thức vươn lên trong lao động và học tập,
tích cực tham gia các hoạt động chính trị xã hội; tinh thần tình nguyện vì cuộc sống
cộng đồng của đoàn viên thanh niên học sinh ngày càng được thể hiện rõ nét, là lực
lượng nòng cốt, xung kích trong các hoạt động tình nguyện. Số học sinh tham gia
các hoạt động tình nguyện và Chiến dịch tình nguyện hè tăng nhanh theo từng
năm. Định hướng giá trị của học sinh về cuộc sống hiện nay là có kiến thức, có
việc làm, sống có mục đích và làm giàu chính đáng. Nhu cầu, nguyện vọng của học
sinh thường tập trung vào: Học tập chuyên môn, có việc làm đúng nghề nghiệp,
việc làm có thu nhập cao sau khi tốt nghiệp.
Công tác giáo dục của Đoàn trường học được triển khai khá toàn diện và
đồng bộ, bám sát chủ trương và chỉ đạo của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ
Huyện Đoàn Tiên Yên; nội dung đa dạng, hình thức, phương thức có nhiều đổi
mới, góp phần bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, nâng cao chất lượng chính trị, ý
thức trách nhiệm công dân, lối sống văn hoá trong học sinh. Công tác giáo dục
chính trị có những tiến bộ mới, các Đoàn trường học đã tập trung tổ chức thực hiện

sống cho học sinh; phối hợp phát hiện, tố giác những trang Web thiếu lành mạnh,
những hành vi lợi dụng Internet để truyền bá văn hoá phẩm độc hại trong học sinh.
Tuy nhiên, thời gian gần đây, trên địa bàn huyện Tiên Yên, chúng ta vẫn
thường phải nghe nhiều thông tin không hay liên quan đến đối tượng là học sinh
trong các trường học. Đó là chuyện học sinh trường THPT tổ chức sinh nhật ngoài
quán để tụ tập chơi bời, chuyện một số bạn học sinh nữ bị bắt gặp vào nhà nghỉ với
bạn trai; rồi chuyện một bộ phận học trò thời nay thích xem các sản phẩm văn hoá
đồi truỵ và chuyện quan hệ tình dục trong học sinh… đã là những vấn đề bức xúc
khiến cho nhà trường - gia đình - xã hội quan tâm.
Hiện nay, trong nhà trường vẫn còn một bộ phận học sinh có biểu hiện ngại
học tập lý luận chính trị, ngại tham gia các hoạt động xã hội, đoàn thể, thờ ơ với
chính trị, với cái chung của đất nước, của tập thể. Một bộ phận không ít học sinh
có thái độ và động cơ học tập chưa đúng đắn, vi phạm nội quy, quy chế, thiếu
trung thực trong học tập, gian lận trong thi cử; phương pháp học thụ động, học tủ,
9


học lệch, chỉ học khi thi học kỳ, tính nghiên cứu, tổng hợp trong quá trình học tập
chưa cao. Trong khi đó, phương thức giáo dục của Đoàn chưa theo kịp yêu cầu
phát triển và nhu cầu của học sinh; việc tổ chức thực hiện các nội dung giáo dục
chưa đồng đều, có lúc, có nơi các hoạt động giáo dục còn hình thức, thiếu hấp dẫn,
hiệu quả thấp. Việc học tập lý luận chính trị chưa đạt chỉ tiêu đề ra, khi triển khai ở
các trường học còn nhiều khó khăn, thiếu sáng tạo, chưa cụ thể hoá cho phù hợp
với từng đối tượng học sinh. Một số cuộc vận động, cuộc thi còn chạy theo phong
trào, thành tích, hiệu quả giáo dục chưa cao. Công tác nắm bắt tư tưởng và định
hướng dư luận xã hội trong học sinh còn hạn chế, thiếu tính hệ thống, chưa có cơ
chế phối hợp đồng bộ và hiệu quả, nhất là việc nắm bắt tư tưởng của học sinh dân
tộc thiểu số. Công tác nắm và phối hợp xử lý những vấn đề về tư tưởng và dư luận
xã hội trong học sinh chỉ được quan tâm khi có vụ việc xảy ra. Các tổ thăm dò dư
luận ở một số trường hoạt động không hiệu quả, tồn tại hình thức. Công tác thông

Từ thực trạng kể trên, chúng ta thấy có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực
trạng này. Có thể do đoàn viên thanh niên chưa thấy được vai trò to lớn của tổ
chức hay tổ chức Đoàn, Hội ở một số trường chưa phát huy vai trò, chức năng của
tổ chức mình trong việc tạo ra những hoạt động tích cực đối với đoàn viên thanh
niên. Hoặc các giải pháp để thực hiện công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho đoàn
viên thanh niên khối trường học chưa thật sự hiệu quả; nội dung, hình thức tổ chức,
tập hợp đoàn viên thanh niên vào các hoạt động chưa phong phú, còn áp đặt, cứng
nhắc. Do vậy, trong những năm qua, tình trạng một bộ phận học sinh lơ là với hoạt
động Đoàn hay đứng ngoài tổ chức là một trong những bức xúc cơ bản đối với các
cấp bộ Đoàn- Hội. Làm thế nào để công tác tập hợp đoàn viên thanh niên học sinh
đi vào chiều sâu? Làm thế nào để công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho đoàn
viên thanh niên học sinh đạt hiệu quả cao? Làm thế nào để ngày càng có nhiều học
sinh tham gia các hoạt động để cống hiến sức trẻ và lòng nhiệt huyết của mình?
Thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của Ban Tuyên giáo làm công tác nắm bắt
tư tưởng, tuyên truyền, trực tiếp phụ trách theo dõi các trường Trung học phổ
thông huyện Tiên Yên, trên cơ sở nắm được tâm lý lứa tuổi, tôi xin mạnh dạn đề
xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục đạo đức, lối
sống cho học sinh khối trường học như sau:
- Vấn đề đầu tiên đặt ra đối với các cấp bộ Đoàn trong nhà trường là làm sao
phải giúp cho thanh niên học sinh hiểu được vai trò to lớn của tổ chức đối với cá
nhân nói riêng và xã hội nói chung tác động vào lý tưởng của Đoàn viên thanh niên
làm cho các em ngày càng yêu tổ chức, gắn bó với tổ chức và tự nguyện đứng
trong hàng ngũ và cống hiến nhiệt tình cho tổ chức, các em thấy đi theo tổ chức
Đoàn là một định hướng lý tưởng trên con đường lập thân, lập nghiệp. Có được
như vậy, tổ chức Đoàn mới thể hiện rõ vai trò và sức mạnh của mình. Mà muốn
làm cho học sinh yêu tổ chức của mình hơn, các cấp bộ Đoàn cần đẩy mạnh công
tác giáo dục đạo đức, lối sống cho Đoàn viên thanh niên, học sinh.
- Ngay từ đầu năm học, các Đoàn trường cần bám sát chương trình công tác
Đoàn và phong trào thanh niên trường học của Ban Thường vụ Huyện Đoàn Tiên
Yên; đồng thời căn cứ tình hình thực tế của đơn vị mình để xây dựng chương trình

+ Tổ chức thi và vận động các em tham gia các cuộc thi tìm hiểu về lịch sử,
về pháp luật (như tìm hiểu về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, về đất nước, về
quê hương Tiên Yên; tìm hiểu về Luật phòng chống ma tuý, mại dâm, tuyên truyền
ATGT…). Đây cũng chính là một cách rất hiệu quả để nâng cao hiểu biết về các
lĩnh vực của đời sống xã hội cho Đoàn viên thanh niên.
+ Tổ chức các hoạt động về nguồn (về thăm quê Bác, thăm các địa chỉ đỏ,
các di tích cách mạng gắn liền với công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc;
tổ chức thăm điểm di tích lịch sử Khe Giao, thôn Tiên Hải, xã Điền Xá…).

12


+ Không chỉ dừng lại ở việc tập trung giáo dục Đoàn viên thanh niên học
sinh trở thành người tốt mà còn thể hiện ở việc tập hợp, thu hút những học sinh cá
biệt, học sinh hư tham gia vào các hoạt động của Đoàn trường vì đây là một bộ
phận học sinh hay vi phạm pháp luật và mắc các tệ nạn xã hội nhất. Chính vì vậy
tổ chức Đoàn cần phải giúp những đoàn viên thanh niên học sinh lầm lỡ, sai lệch
về định hướng lý tưởng, đạo đức, lối sống trở lại với những điều tốt đẹp hơn. Đứng
trước một đoàn viên thanh niên mắc lỗi thì vai trò của tổ chức Đoàn cần giúp họ
nhận ra lỗi lầm của mình, thấy được vấn đề cần phải khắc phục ngay để có được
định hướng đúng đắn. Điều này các Đoàn trường học cần áp dụng các phương
pháp như điều tra, trò chuyện với thanh niên để gần gũi và hiểu thanh niên hơn.
+ Tiếp tục đẩy mạnh phong trào “Nói lời hay, làm việc tốt”, tổ chức thường
xuyên các diễn đàn trao đổi về lối sống, nếp sống của học sinh. Vận động và quy
định trang phục bắt buộc cho học sinh khi đến trường góp phần hình thành thế hệ
học sinh sống có văn hoá, yêu lao động, giàu lòng nhân ái, tích cực tham xây dựng
nhà trường, cộng đồng văn hoá.
+ Tiếp tục phát triển và tổ chức có hiệu quả các đội, nhóm tuyên truyền ca
khúc cách mạng trong các nhà trường.
+ Đoàn thanh niên các trường học cần phối hợp chặt chẽ với công tác

trường cần có sự phối hợp chặt chẽ với Ban giám hiệu nhà trường, Hội phụ huynh
học sinh và Đoàn cơ sở. Đây là những lực lượng tích cực nhất trong việc cùng với
tổ chức Đoàn quản lý và giáo dục học sinh. Để các lực lượng này cùng vào cuộc
thì tổ chức Đoàn cần phải tạo được tiếng nói và dấu ấn riêng thông qua các hoạt
động cụ thể như đã nói trên.
Công tác giáo dục đạo đức lối sống cho Đoàn viên thanh niên học sinh trong
trường học là một việc làm cần thiết và thường xuyên. Các Đoàn trường cần coi
vấn đề giáo dục nhân cách, lối sống cho học sinh là một tất yếu và rất quan trọng,
“Dạy làm người trước khi dạy chữ” cần được coi là một phương châm quan trọng
hàng đầu của các nhà trường.
Có thể khẳng định rằng, công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho Đoàn viên
thanh niên học sinh trong những năm qua đã được nâng cao về chất lượng, hiệu
quả góp phần xây dựng lớp Đoàn viên học sinh giàu lòng yêu nước, có lối sống
đẹp, có lý tưởng cách mạng, có bản lĩnh văn hoá con người Việt Nam. Với điểm
nhấn là cuộc vận động “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác”, phong
trào “5 xây, 5 chống” đã được cụ thể hoá, triển khai sâu rộng, đồng bộ tại 100% cơ
sở Đoàn trường thông qua nhiều nội dung đa dạng, hình thức phong phú, tạo động
lực cho tuổi trẻ học đường tích cực rèn luyện, học tập, tu dưỡng đạo đức, sống có
lý tưởng, hoài bão, vượt lên khó khăn trong học tập và cuộc sống theo gương Bác
Hồ vĩ đại. Bên cạnh đó, các hoạt động giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, lịch sử của đất nước, truyền thống của dân tộc, của Đảng, của Đoàn,
Hội có nhiều đổi mới, sáng tạo trong nội dung và hình thức tổ chức thông qua các
diễn đàn, hội thảo, hội thi, Olympic…tạo nên một lớp thanh niên yêu nước, có bản
lĩnh chính trị vững vàng trước bối cảnh mới của xã hội hiện đại, trước những luồng
văn hoá ngoại lai và âm mưu của các thế lực thù địch. Công tác giáo dục, tuyên
truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chủ trương
14


của ngành Giáo dục & Đào tạo, Nghị quyết của Đoàn cũng được các trường quan