HọC VIệN CHíNH TRị QUốC GIA Hồ CHí MINH

báo cáo tổng kết đề tài cấp bộ

giáo dục lý luận chính trị
cho sinh viên việt nam hiện nay
chủ nhiệm đề tài: trần thị anh đào

7613
27/01/2010

Hà Nội - 2009


mở đầu
1. Tớnh cp thit ca ti
Sinh viờn l nhng thanh niờn to ngun cho i ng trớ thc, l rng
ct, l ch nhõn tng lai quan trng ca nc nh. H rt cn c quan
tõm o to, giỏo dc, bi dng v mi mt v to mi iu kin tr thnh
nhng ngi tiờu biu cho th h con ngi mi Vit Nam.
Trong s nghip cỏch mng, ng ta luụn ỏnh giỏ cao vai trũ ca
thanh niờn núi chung, thanh niờn sinh viờn núi riờng. Ngh quyt Trung ng
7, Khoỏ X ca ng tip tc khng nh vai trũ to ln ú: Thanh niờn l lc
lng xó hi to ln, mt trong nhng nhõn t quan trng quyt nh tng lai,
vn mnh dõn tc... cụng tỏc thanh niờn l vn sng cũn ca dõn tc1.
ng v Nh nc ta luụn quan tõm n cụng tỏc giỏo dc LLCT cho thanh
niờn nhm giỏo dc lý tng cỏch mng, nõng cao bn lnh chớnh tr, xõy
dng nhng lp ngi k tc trung thnh vi lý tng ca ng v ca cỏch
mng Vit Nam c lp dõn tc gn lin vi CNXH. Bỏo cỏo chớnh tr ti i hi
X ca ng khng nh: Coi trng bi dng cho hc sinh, sinh viờn khỏt vng
mónh lit xõy dng t nc giu mnh, gn lin lp nghip bn thõn vi tng

v o to, vic giỏo dc LLCT trong cỏc trng i hc nhng nm gn õy
ó cú nhiu i mi ni dung, chng trỡnh, phng phỏp dy - hc v quy trỡnh
kim tra, ỏnh giỏ kt qu hc tp cỏc mụn LLCT ca sinh viờn. iu ú ó gúp
phn to nờn nhng sinh viờn tiờn tin cú nhn thc tt v ý thc chớnh tr cao,
vn lờn lp thõn, lp nghip, phỏt huy truyn thng cỏch mng ca dõn tc... Tuy
nhiên, so vi yờu cu phỏt trin t nc trong thi k cỏch mng khoa hc cụng ngh, y mnh CNH,HH v tng cng hi nhp quc t hiện nay thỡ
cht lng giỏo dc LLCT cho sinh viờn cũn cha ngang tm. Ngh quyt
Trung ng sỏu, Khoỏ IX ỏnh giỏ: Vn bc xỳc nht trong giỏo dc
nc ta hin nay l cht lng giỏo dc ton din, trc ht l cht lng
giỏo dc chớnh tr, lý tng, o c v li sng, c bit bc cao ng, i
hc1.
Nhỡn chung, cụng tỏc giỏo dc LLCT cỏc trng i hc vn cũn nhiu
yu kộm. Hi ngh ln th nm Ban Chp hnh Trung ng Đảng Khoỏ X
đánh giá: Chng trỡnh, ni dung, phng phỏp giỏo dc LLCT trong nhà
trờng chm i mi, cha theo kp trỡnh phỏt trin v yờu cu xó hi2.
Ni dung, chng trỡnh cha chỳ ý ỳng mc n chc nng phng phỏp
lun, cha cp nht kp thi nhng thnh tu mi nht ca khoa hc hin i
1
2

ng Cng sn Vit Nam, Vn kin Hi ngh Trung ng 6, Khoỏ IX, Nxb. CTQG, H, 2002, tr.40.
ng Cng sn Vit Nam. Vn kin Hi ngh Trung ng 5, khoỏ X. Nxb. CTQG. H Ni, 2007, tr.37.

2


vµ chưa đảm bảo tính lôgic. Phương pháp giảng dạy thiếu hấp dẫn, việc áp
dụng phương pháp giảng dạy tích cực chưa được nhiều giảng viên vận dụng
có hiệu quả. Trong giờ thảo luận, thường rất tẻ nhạt, hời hợt, mang tính hình
thức, đối phó. Trong khâu đánh giá kết quả học tập chưa thực sự khoa học,



cp trong nhiu ngh quyt ca ng; vn bn, quyt nh ca Chớnh ph, ca
B Giỏo dc v o to nhm nõng cao cht lng, hiu qu giỏo dc LLCT
trong h thng cỏc trng i hc, cao ng. Đã có hàng trăm cụng trỡnh (k yu
hội thảo, luận văn, luận án, bài viết trên các tạp chí và nhất là các cuốn sách...) bàn
về đề tài này nhng gúc , khớa cnh khỏc nhau tp trung mt s hng
nghiờn cu c bn sau õy:
Th nhất, nghiờn cu v giỏo dc LLCT núi chung v giỏo dc
LLCT cho cỏn b, ng viờn. Theo hng ny cú cỏc cụng trỡnh tiờu biu
nh: sách i mi cụng tỏc giỏo dc chớnh tr t tng cho cỏn b, ng viờn c
s của TS. V Ngc Am (2003); sách trích dẫn những bài viết của H Chớ Minh
(2007) V cụng tỏc giỏo dc LLCT; bài viết trên Tp chớ T tng - Vn
hoỏ (s 6) của TS. o Duy Quỏt (2006) về i mi ton din, nõng cao cht
lng hiu qu cụng tỏc giỏo dc LLCT trong tỡnh hỡnh mi; bài viết trên Tp
chớ Tuyờn giỏo (s 11) của GS.TS. Mch Quang Thng (2008), Phng
phỏp o to v bi dng cỏn b LLCT theo quan im H Chớ Minh;
ti cp B Mó s B08 22 do PGS.TS. Ngụ Ngc Thng chủ nhiệm (2008),
Vn dng TTHCM v cụng tỏc giỏo dc LLCT trong h thng cỏc trng
chớnh tr nc ta giai on hin nay; Lun ỏn Tin s Trit hc ca Nguyn
ỡnh Trói (2001) v Nõng cao nng lc t duy lý lun cho cỏn b, ging
viờn lý lun MLN cỏc trng chớnh tr tnh; Lun vn Thc s Chớnh tr
hc ca Lng Vn Thng (2004) v Vai trũ giỏo dc LLCT trong vic nõng
cao nng lc t duy lý lun cho cỏn b c s tnh Lng Sn hin nay ;...
Th hai, nghiờn cu về vai trò, cơ sở khoa học của công tác giỏo dc
LLCT cho sinh viờn các trờng cao đẳng và đại học cú cỏc cụng trỡnh tiêu
biểu: B Giỏo dc v o to (2002), K yu hi tho khoa hc i mi
ging dy, hc tp mụn Trit hc MLN trong cỏc trng i hc ton quc;
B Giỏo dc v o to (2007), K yu hi tho khoa hc Gim ti, nõng
cao cht lng dy v hc cỏc mụn khoa hc MLN, TTHCM (trong cỏc

dung, chng trỡnh, phng phỏp, hỡnh thc giỏo dc LLCT cho sinh viờn.
Theo hng ny cú cỏc cụng trỡnh tiờu biu nh: sách của tác giả Lng Gia
Ban (Ch biờn), (2002), Gúp phn nõng cao cht lng ging dy v i
mi ni dung chng trỡnh cỏc mụn khoa hc MLN, TTHCM; sách của tập
thể tác giả Lờ Xuõn Nam, Lờ Thanh Sinh, Nguyn Thanh, Lng Minh C,
5


Hong Trung (ng ch biờn), (2002), Mt s ý kin trao i v phng
phỏp ging dy cỏc mụn khoa hc MLN i hc v cao ng; sách do tác
giả Lng Gia Ban (Ch biờn), (2002), Gúp phn nõng cao cht lng
ging dy v i mi ni dung chng trỡnh cỏc mụn khoa hc MLN,
TTHCM; bài viết đăng trên Tp chớ Giỏo dc s 48 của tác giả inh Xuõn
Khoa (2003), i mi phng phỏp dy hc i hc - nhng khú khn v
gii phỏp; bài viết trên Tp chớ Giỏo dc s 20 của hai tác giả Nguyn Ngc
Hi, Phm Minh Hựng (2005), Vn i mi phng phỏp ging dy
trng i hc; bài viết trên Tp chớ Trit hc s 2 của tác giả Dng Phỳ
Hip (2007), Tip tc i mi nghiờn cu v ging dy trit hc nc ta;
ti cp trng do tỏc gi Trn Th Tuyt ch nhim (2006): on Thanh
niờn cng sn H Chớ Minh vi vic giỏo dc chớnh tr v nh hng t
tng sinh viờn trong trng i hc (i hc Quc gia H Ni, mó s:
N.04.34); Lun vn Thc s Khoa hc Chớnh tr của Tng Th Tõm, (2008),
Vn dng phng phỏp dy - hc tớch cc vo ging dy LLCT trong cỏc trng cao ng Thỏi Nguyờn hin nay; v.v...
Cỏc cụng trỡnh trờn hoc mi ch cp n c s ca giỏo dc LLCT
hay bn v dy v hc cỏc mụn khoa hc MLN, TTHCM hoc l cp n
vic i mi giỏo dc LLCT mt gúc hp (ni dung, chng trỡnh, hỡnh
thc, phng phỏp...) hay ch n gin l nhng suy ngh ban u v ti
ny trong phm vi mt trng i hc (Đại học Hồng Đức Thanh Hoá, i
hc Ngoi ng Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền...).
2.2. Tỡnh hỡnh nghiờn cu ở một số nớc trờn th gii liờn quan n

Nguyờn c Sõm biờn dch trờn tp chớ Nhng vn chớnh tr - xó hi s
16/2006). Bi vit ny ó phn ỏnh nhng khú khn, hn ch trong giỏo dc
LLCT cỏc trng i hc ca Trung Quc (i hc Bc Kinh, i hc Thanh
Hoa, i hc Nam Khai, i hc Nhõn dõn Trung Quc, i hc Nụng nghip
Trung Quc, i hc Kinh t mu dch i ngoi Trung Quc, i hc Kinh t
ti chớnh phỏp lut Trung Quc...) v nờu lờn mt s gii phỏp nhm thỳc y
mụn hc lý lun mỏcxớt ra khi tỡnh trng lun qun hin nay. v.v...
2.2.2. Cng ho dõn ch nhõn dõn Lo
Cng ho dõn ch nhõn dõn Lo cú nhiu cụng trỡnh nghiờn cu v giỏo
dc LLCT cho cỏn b, ng viờn. Tiờu biu l: Bài viết của tác giả Bun Nhng
7


Vo L Chớt (2005), Nõng cao cht lng xõy dng bi dng i ng cỏn b
lónh o, qun lý ỏp ng yờu cu ca s nghip i mi ca ng trên
Tp chớ LLCT - Hnh chớnh Lo (s 1). Bài viết của TS. Tra Ln Nhia Pao H
(2005), Mi nm vi s phỏt trin ca Hc vin Chớnh tr v Hnh chớnh
Quc gia Lo, Tp chớ LLCT - Hnh chớnh Lo (s 1). Bài viết của PGS.
S Mỳt Thong Sụm Pha Nớt (2007), Vai trũ ca ngi thy trong iu
kin mi, Tp chớ LLCT - Hnh chớnh Lo (s 6). Về luận văn, luận án có:
Lun ỏn Tin s trit hc của Bun Pht Xu Ly Vụng Xc (1994), Nõng cao
trỡnh t duy lý lun cho cỏn b ng viờn ng nhõn dõn cỏch mng
Lo trong giai on hin nay; Lun vn Thc s Khoa hc Chớnh tr của
Khm Phn Mun Chn My Xay (2008), Nõng cao nng lc giỏo dc
LLCT trng chớnh tr tnh Bo Ly Khm Xay nc Cng hũa Dõn ch
Nhõn dõn Lo hin nay; v.v... Tuy nhiờn, giỏo dc LLCT cho sinh viờn
thỡ hu nh khụng cú.
Cú th núi, cha cú cụng trỡnh khoa hc no nghiờn cu trc tip v ton
din v ti: Giỏo dc LLCT cho sinh viờn Vit Nam hin nay (Qua
kho sỏt cỏc trng i hc H Ni).

- Khi trng kinh t - k thut: i hc Cụng nghip H Ni, i hc
Thng mi, Hc vin K thut Quõn s...
- Khi trng xó hi v nhõn vn: i hc Quốc gia Hà Nội, Hc vin
Bỏo chớ v Tuyờn truyn, Hc vin Cnh sỏt nhõn dõn...
Thời gian nghiờn cu tp trung vo cụng tỏc giỏo dc LLCT cho sinh
viờn t nm 2004 n nay (t khi B Giỏo dc v o to (GD-T) ban hnh
quyt nh 02/2004/Q-BGD & T v vic sinh viờn cỏc trng i hc, cao
ng h chớnh quy phi thi cui khúa cỏc mụn khoa hc MLN, TTHCM).
5. C s lý lun v phng phỏp nghiờn cu
5.1. C s lý lun
ti da vo phng phỏp lun ch ngha duy vt bin chng v ch
ngha duy vt lch s, TTHCM, nhng quan im ca ng v Nh nc ta
đồng thời cú k tha cỏc kt qu nghiờn cu ca cỏc tỏc gi trong v ngoi
nc v giỏo dc LLCT núi chung, giỏo dc LLCT cho sinh viờn núi riờng.
5.2. Phng phỏp nghiờn cu đề tài

9


ti s dng cỏc phng phỏp thng dựng: phõn tớch - tng hp, lụ
gớc - lch s, iu tra xó hi hc, kho sỏt ti liu, thng kờ s liu, quan sỏt,
so sỏnh kt qu... nht l phng phỏp iu tra xó hi hc a ra nhng
lun im khoa hc ca ti.
ti chỳ trng c bit n phng phỏp tng kt thc tin, d bỏo khoa
hc v giỏo dc LLCT cho sinh viờn cỏc trng i hc nc ta hin nay.
6. í ngha lý lun v thc tin ca ti
6.1. í ngha lý lun ca ti
- Nhng lun im v kt lun ca ti s gúp phn lm sỏng t v
cung cp lun c khoa hc cho vic xỏc nh cỏc quan im v hoch nh
chớnh sỏch ca ng v Nh nc ta v giỏo dc LLCT núi chung, giỏo dc

và xã hội tích luỹ đợc trong quá trình lịch sử; là Hệ thống t tởng chủ đạo
trong một lĩnh vực tri thức1. H Chớ Minh cng cho rng: Lý lun l s tng
kt nhng kinh nghim ca loi ngi, l s tng hp v nhng tri thc t
nhiờn v xó hi tớch tr li trong quỏ trỡnh lch s.2.
Lý lun xut phỏt t thc tin v cú vai trũ nh hng, soi ng cho
hot ng thc tin cú hiu qu hn. Theo từ điển tiếng Việt: Lý luận là tổng
kết có hệ thống những kinh nghiệm của loài ngời phát sinh từ thực tiễn để chi
phối và cải tạo thực tiễn3. Trong tác phẩm Góp phần phê phán triết học pháp
quyền của Hegel viết vào những năm 1843 - 1844, C.Mác đã chỉ ra vai trò
cực kỳ quan trọng của lý luận trong đấu tranh giai cấp và cải biến xã hội: "
Vũ khí của sự phê phán không thể thay thế đợc sự phê phán của vũ khí; lực
lợng vật chất chỉ có thể đánh đổ bằng lực lợng vật chất; nhng lý luận cũng
sẽ trở thành lực lợng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng"4.
Lý lun ca CNMLN l v khớ quan trng ca giai cp cụng nhõn v
nhõn dõn lao ng ton th gii trong cuc u tranh xoỏ b ỏp bc, búc lt,
1

Từ điển Triết học (1976), Nxb Sự thật, Hà Nội, tr.526.
H Chớ Minh ton tp, tp 5, NXB CTQG, Hà Nội, tr.235.
3
Từ điển tiếng Việt (2000), Nxb Đà Nẵng, tr. 496.
4
C. Mác - Ph. Ăngghen (1995), Toàn tập, T1, Nxb CTQG, Hà Nội, tr.580.
2

11


bt cụng xõy dng xó hi cụng bng, dõn ch, vn minh - XHCN. Lý lun
ny c to nờn da trờn phng phỏp lun khoa hc v cha ng tri thc


12


LLCT l b phn quan trng trong kho tàng ca lý lun của nhân loại
gii hn trong lnh vc chớnh tr, phn ỏnh mi quan h ca cỏc giai cp trong
vic ginh v gi chớnh quyn.
Nh vy, LLCT c hiu l nhng vn lý lun gn lin vi cuc
u tranh gia cỏc giai cp trong vic ginh v gi chớnh quyn. Nú phn
ỏnh tớnh quy lut ca cỏc quan h kinh t - chớnh tr - xó hi, th hin li ớch
v thỏi ca giai cp i vi quyn lc nh nc.
LLCT ca giai cp vụ sn l s khỏi quỏt tri thc nhõn loi v tng kt
kinh nghim ca phong tro cụng nhõn th gii lm cụng c c lc cho vic
ginh v gi chớnh quyn ca giai cp cụng nhân mi quc gia, dõn tc.
Theo Lê-nin, lý luận đó có vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp cách
mạng: Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách
mạng và Chỉ Đảng nào có đợc một lý luận tiền phong hớng dẫn thì mới
có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong1. H Chớ Minh cng cho
rng: "Đảng mà không có chủ nghĩa cũng nh ngời không có trí khôn, tàu
không có bàn chỉ nam"2. Ngay từ khi ra đời và trong suốt gần 80 năm lãnh đạo
cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn luôn trung thành với CNMLN, kiên định
với lý tởng, lập trờng, quan điểm và phơng pháp của CNMLN. T Hội
nghị Trung ơng tháng 10 năm 1930, Đảng ta đã xác định Chủ nghĩa MácLênin là cái gốc của Đảng MLN. Đến Đại hội II (1951) Đảng xác định chủ
nghĩa Mác- Lênin là nền tảng t tởng và kim chỉ nam cho hành động của
Đảng. Quan điểm đó đợc giữ vững cho đến tận ngày nay.
CNMLN cựng vi TTHCM là hệ thống lý luận không thể tách rời, đã
đợc khẳng định bản chất cách mạng và khoa học trong quá trình cách mạng
Việt Nam, nhất là trong quá trình đổi mới vừa qua. Đại hội VII của Đảng ta
lần đầu tiên đã chính thức khẳng định sự song hành gắn kết giữa CNMLN và
TTHCM tạo thành nền tảng t tởng vững chắc: Đảng lấy chủ nghĩa MácLênin và TTHCM làm nền tảng t tởng, kim chỉ nam cho hành động3. Nghị

lý luận này và vận dụng sáng tạo nó trong thực tiễn mà chúng ta đã đa đất
nớc thoát khỏi khủng hoảng và từng bớc phát triển vững chắc.
LLCT Vit Nam hin nay là h thng những nguyên lý của CNMLN;
TTHCM; đờng lối, quan điểm của Đảng; chớnh sỏch, pháp luật của Nhà
nớc. Lý lun ny phn ỏnh tớnh quy lut ca cỏc quan h kinh t - chớnh tr xó hi, th hin li ớch v thỏi ca giai cp cụng nhõn v nhõn dõn lao
ng i vi vic xõy dng nh nc phỏp quyn XHCN, l cụng c quan
trng cho vic bo v v xõy dng t quc Vit Nam XHCN.
LLCT bao gm nhng tri thc tng hp, liờn ngnh mang tớnh ng,
tớnh giai cp rừ rt, ng thi cú tớnh khỏi quỏt hoỏ, tru tng hoỏ v tớnh d
1

Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thừ IX, Nxb. CTQG, H.2001, tr.83.

14


bỏo khoa hc cao. iu ny khng nh vai trũ v tm quan trng to ln ca
nú i vi nhn thc v hnh ng ca tng cỏ nhõn núi riờng v s phỏt trin
ca ton xó hi núi chung, ng thi cho thy s khú khn, phc tp ca quỏ
trỡnh sỏng to, nhn thc v vn dng LLCT.
1.1.1.2. Khỏi nim giỏo dc lý lun chớnh tr cho sinh viờn
Giỏo dc LLCT là một hot ng nâng cao giác ngộ lý luận cộng sản,
củng cố niềm tin vào tiền đồ cách mạng bằng các cơ sở khoa học, xác lập các
công cụ nhận thức, nhằm giải quyết các công việc do thực tiễn cuộc sống thờng xuyên biến đổi đặt ra. Theo Lênin, giáo dục LLCT là đem lại cho quần
chúng nhân dân lao động s hiểu biết về quy luật phát triển của xã hội, về thế
giới quan khoa học, về đờng lối, chính sách của chính đảng cách mạng, biến
nó thành niềm tin, lý tởng, những nguyên tắc đạo đức, giúp gạt bỏ những tàn
d của t tởng cũ, lạc hậu, tiếp thu t tởng mới, t tởng tiên tiến, khoa học.
Hồ Chí Minh cho rng, giáo dục và học tập LLCT là một cách tốt nhất để hạn
chế và khắc phục những sai lầm trong chỉ đạo thực tiễn, nhất là bệnh nóng vội,

Theo TS. Đào Duy Quát thì giáo dục LLCT "là việc truyền bá những
nguyên lý của CNMLN, TTHCM, đờng lối, quan điểm của Đảng cho cán bộ,
đảng viên và quần chúng nhân dân. Đó là quá trình tác động vào đối tợng
giáo dục bằng cách trình bày, giải thích một cách khoa học những khái niệm,
những quan điểm nhằm làm cho cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận thức
đúng đắn những nguyên lý của CNMLN, kiên định mục tiêu, lý tởng độc lập
dân tộc gắn liền với CNXH, nhất trí cao với đờng lối, quan điểm của Đảng,
nâng cao phẩm chất cách mạng và năng lực hoạt động thực tiễn của họ, hớng
dẫn họ vận dụng những hiểu biết ấy vào cuộc sống"2.
GS, TS. Dơng Xuân Ngọc cho rằng: "Giáo dục LLCT là hoạt động
nhận thức, vận dụng và phát triển sáng tạo CNMLN và TTHCM, đờng lối,
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nớc nhằm hình thành thế giới quan
khoa học, nhân sinh quan cộng sản, phơng pháp t duy và phơng pháp làm
việc biện chứng, khoa học góp phần nâng cao và phát huy tính tích cực chính
trị - xã hội của các chủ thể chính trị trong xã hội trong hoạt động thực tiễn"3.
Các khái niệm trên đã đề cập các yếu tố chủ thể, đối tợng, nội dung,
mục tiêu của giáo dục LLCT. Trong đó, khái niệm của GS, TS. Dơng Xuân
Ngọc đặc biệt nhấn mạnh yếu tố đối tợng. Trong khái niệm này, đối tợng
của giáo dục không chỉ đơn thuần là chịu sự tác động của chủ thể giáo dục
một cách thụ động mà còn là chủ thể của tự giáo dục trong việc tiếp nhận, lĩnh
hội tri thức một cách chủ động. Nh vậy, hoạt động giáo dục LLCT không chỉ
đợc xem là nhận thức mà còn là hoạt động thực tiễn nhằm hiện thực hóa
nhận thức LLCT. Hơn nữa, hoạt động giáo dục LLCT không chỉ nhằm nâng

Ban Tuyờn giỏo Trung ng (2009), Tp bi ging dnh cho Lp Bi dng cỏn b tuyờn giỏo cp tnh, cp
huyn nm 2009., tr.184.

1

2

tạo ra sự thống nhất về t tởng, nâng cao nhận thức chính trị, phẩm chất cách
mạng và năng lực hoạt động thực tiễn của họ, hớng dẫn họ vận dụng những
hiểu biết ấy vào cuộc sống ... chúng ta học tập lý luận là cốt để áp dụng vào
thực tế1.
K tha cú chn lc cỏc cỏch tip cn v giỏo dc LLCT, nhúm tỏc gi
ti i n khỏi nim: Giáo dục LLCT cho sinh viên Việt Nam hiện nay là
hoạt động truyền bá, nhận thức v vận dụng sáng tạo những nguyên lý của
CNMLN, TTHCM, đờng lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nớc cựng nhng tinh hoa t tng chớnh tr ca dõn tc v nhõn
1

Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 8, Nxb. CTQG, HN, 1996, tr.497.

17


loi nhằm hình thành thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cỏch mng,
phơng pháp t duy biện chứng và phơng pháp hành động khoa học, góp
phần phát huy tính tích cực của sinh viên trong vic xõy dng v bo v T
quc Vit Nam XHCN.
Giáo dục LLCT là một bộ phận quan trọng của giáo dục đào tạo ở bậc
đại học, là yêu cầu khách quan nhằm hình thành và phát triển nhân cách cho
sinh viên. Giỏo dc LLCT tác động trực tiếp đến t tởng, tình cảm, đạo đức
và khả năng thực hành công việc của mỗi sinh viên trong thực tiễn cuộc sống.
Điều đó lại càng quan trọng khi tình hình trong nớc và thế giới đang có
những diễn biến phức tạp, khi nhiều vấn đề của con đờng đi lên CNXH ở
nớc ta cần đợc làm sáng tỏ về mặt lý luận. Vì vậy, việc giáo dục lý luận
cách mạng cho sinh viên để phục vụ yờu cu thực tiễn cách mạng là một yêu
cầu hết sức cấp thiết hiện nay. Các lực lợng giáo dục bằng những cỏch thc
nhất định tác động n sinh viên, nhằm hình thành ở họ ý thức, tình cảm và

cụng tỏc quan trng, l tin chỳng ta cú th o to ra mt th h cỏn b
mi va gii chuyờn mụn, va vng vng v lp trng chớnh tr, cú o c
cỏch mng t ú a t nc phỏt trin lờn tm cao mi trong thi k y
mnh hi nhp quc t.
Hình mẫu con ngi toàn diện ca thi k y mnh CNH, HH v
phỏt trin kinh t tri thc l con ngi cú phm cht chớnh tr, o c cỏch
mng; cú chuyờn mụn, nghip v gii; cú nng lc sỏng to v luụn cp nht
c tri thc mi; cú kh nng vn dng nhng tri thc mang li hiu qu cao
trong mi hot ng Nhng t cht ú do bm sinh thỡ ớt, do o to v t
o to, t rốn luyn qua thc tin thỡ nhiu. Do vy, khụng ch ng ta, m
nhiu nc trờn th gii u xem giỏo dc - o to l quc sỏch hng u
cho s phỏt trin. Phự hp nhu cu phỏt trin con ngi vi nhng t cht nờu
trờn, nn giỏo dc i hc nc ta cú mc tiờu o to con ngi Vit Nam
phỏt trin ton din, cú o c, tri thc, sc kho, thm m v ngh nghip;
trung thnh vi lý tng c lp dõn tc v CNXH; hỡnh thnh v bi dng
nhõn cỏch, phm cht v nng lc cụng dõn XHCN, ỏp ng yờu cu ca s
nghip xõy dng v bo v T quc. Luật Giáo dục nớc ta chỉ rõ: Mục tiêu
giỏo dc i hc là o to ngi học cú phẩm chất chính trị, o c, có ý thức
phục vụ nhân dân, có kiến thức và năng lực thực hành nghề nghiệp tơng xứng
với trình độ đào tạo, có sức khoẻ để ỏp ng yờu cu ca s nghip xõy dng v
bo v T quc2. Bi vy, giỏo dc LLCT vi mc ớch trang b th gii quan
1

2

Hồ Chí Minh (2000): Toàn tập, tập 10, Nxb. CTQG, H Ni, tr.190.
Luật Giáo dục, Nxb. CTQG, H, 2005, tr.30-31.

19


nhân, con đẻ của nền đại công nghiệp, đại diện cho lực lợng sản xuất và phơng
20


thức sản xuất tiên tiến của thời đại mới. CNXH chứa đựng những nội dung tri
thức khoa học đề cập đến các vấn đề cải tạo thế giới theo những quy luật khách
quan của cách mạng XHCN. CNXH khoa học làm rõ mục tiêu cuối cùng và con
đờng giải phóng xã hội, giải phóng con ngời, đồng thời luận giải một cách
khoa học về lực lợng chủ đạo trong quá trình cách mạng, đó là giai cấp công
nhân với sứ mệnh lịch sử của mình là xây dựng CNXH.
Giỏo dc LLCT nõng cao bn lnh chớnh tr, phm cht o c, li
sng XHCN cho sinh viờn. Bn lnh chớnh tr l tng hp nhng phm cht
tớch cc ca con ngi nú th hin s vng vng, kiờn nh trong quan
im, lp trng chớnh tr, khụng t ra hoang mang, dao ng trc nhng
bin ng chớnh tr v tỏc ng phc tp ca cuc sng xó hi cng nh
nhng khú khn, thỏch thc i vi bn thõn, luụn trung thnh vi lý tng
c lp dõn tc gn lin vi CNXH. Bn lnh ú cũn th hin vic dỏm
ngh, dỏm lm, dỏm chu trỏch nhim thc hin mc tiờu, lý tng ó chn.
Thụng qua giỏo dc LLCT bn lnh chớnh tr ca sinh viờn c hỡnh thnh v
nõng cao. Th hin bn lnh ú sự trung thành với chế độ XHCN, lòng yêu
nớc chân chính, kiên định lập trờng cách mạng, vững vàng trớc những âm
mu, thủ đoạn tấn công của kẻ địch cũng nh không hoang mang, dao động
trớc những biến động chính trị trên thế giới. Đó chính là góp phần đào tạo lớp
ngời kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp của Đảng và dân tộc Việt Nam.
Chiến lợc giáo dục của Đảng và Nhà nớc ta coi con ngời vừa là mục
tiêu vừa là động lực để phát triển giáo dục nói riêng, phát triển đất nớc nói
chung. Giáo dục con ngời vừa có tài và có đức trong đó đức là cái gốc
- là cái cần, tài là là quan trọng - l cái đủ. Đó là hai mặt gắn bó khăng khít,
không thể tách rời. Xỏc nh o c l "gc" ca ngi cỏn b cỏch mng, l
thnh t quan trng ca nhõn cỏch, H Chớ Minh ó tng ch ra cú ti m

ca dõn tc ta, lm bin dng hoc chuyn hoỏ nn vn hoỏ Vit Nam ó c
to dng qua hng ngn nm lch s. Bên cạnh đó, giáo dục nếp sống văn
minh, tác phong công nghiệp, lối sống vì mọi ngời cho họ trong cả học tập
lẫn sinh hoạt hàng ngày. Đại hội Đảng lần thứ X chỉ rõ: Xây dựng và hoàn
thiện giá trị nhân cách con ngời Việt Nam, bảo vệ và phát huy bản sắc văn
hoá dân tộc trong thời kỳ CNH, HĐH, hội nhập kinh tế quốc tế. Bồi dỡng các

22


giá trị văn hoá trong thanh niên, học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý tởng sống,
lối sống, năng lực trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hoá con ngời Việt Nam1.
Giỏo dc LLCT nh hng hnh ng thc tin nhõn vn, tin b,
cỏch mng, khoa hc, sỏng to... cho sinh viờn. Cụng tỏc giỏo dc LLCT lm
cho sinh viờn thm nhun tinh thn ca CNMLN l gúp phn ci to th
gii, to nờn nhng sinh viờn hng hỏi i u trờn nhiu lnh vc, cú thỏi ,
nhn thc tt v ý thc chớnh tr cao, cú ý chớ vt qua khú khn, vn lờn lp
thõn, lp nghip, phỏt huy mnh m truyn thng xung kớch cỏch mng ca
nhng th h thanh niờn cỏch mng lp trc. H gúp phn tớch cc gi vng
trt t v an ton xó hi; lm giu cho bn thõn v cho xó hi thụng qua cỏc
phong tro hnh ng cỏch mng.
1.1.2.2. Giỏo dc lý lun chớnh tr cho sinh viờn gúp phn o to
ngun nhõn lc cht lng cao ỏp ng quỏ trỡnh cụng nghip hoỏ, hin
i hoỏ, phỏt trin kinh t tri thc v y mnh hi nhp quc t
Sinh viờn chớnh l nhng thanh niờn trớ thc, cú vai trũ rt quan trng
i vi s phỏt trin t nc vì đây là một bộ phận quan trọng trong nguồn
nhân lực chất lợng cao. i hi X ca ng xem vic phỏt huy sc mnh
ton dõn tc, y mnh ton din cụng cuc i mi nhm sm a nc ta
thoỏt khi tỡnh trng kộm phỏt trin v n nm 2020, c bn tr thnh nc
cụng nghip theo hng hin i l nhim v chớnh tr trng i nht ca ton

định hớng, cổ vũ thanh niên thực hiện có hiệu quả "Cuộc vận động học tập
và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh" tạo chuyển biến thực sự trong
đạo đức, lối sống và hành động của thanh niên". Đồng thời "xây dựng môi
trờng xã hội lành mạnh để thanh niên rèn luyện, phấn đấu và trởng thành
Có chính sách mang tính đột phá trong đào tạo nguồn nhân lực trẻ chất lợng
cao đáp ứng quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc gắn
liền với giải quyết việc làm, tăng thu nhập, hởng thụ văn hóa, vui chơi, giải
trí của thanh niên2.
Giỏo dc LLCT nõng cao trỡnh v nng lc t duy lý lun khoa hc
giỳp sinh viờn khng nh bn thõn v hũa nhp vo xó hi hin i, gúp phn
phỏt trin v ng dng khoa hc v cụng ngh, vn lờn lm ch khoa hc,
cụng ngh hin , y mnh s nghip CNH, HH v xõy dng nn kinh t
tri thc. Giỏo dc LLCT qua vic trang b phng phỏp lun khoa hc giỳp
sinh viờn nõng cao kh nng thớch ng vi xu th y mnh hi nhp v giao
lu quc t. Trong mụi trng hi nhp v giao lu quc t, sinh viờn cú iu
kin thun li tip thu vn minh ca nhõn loi, hc tp v ng dng nhng
tin b khoa hc v cụng ngh trờn th gii. H tr nờn t tin hn, tham gia
ngy cng nhiu vo s nghip phỏt t nc.
1

Đảng Cộng sản Việt Nam, Vn kin Hi ngh ln th by Ban chp hnh Trung ng khoỏ X, H, 2008, tr.41.

2

Sd, tr.44.

24