Một số biện pháp chỉ đạo tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh THPT

1. Đặt vấn đề
Trong quá trình đổi mới và xây dựng đất nước, chúng ta muốn xây dựng
“Nhà nước pháp quyền XHCN” và một “Xã hội công dân” đòi hỏi chúng ta phải
xây dựng được một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, đồng bộ, phù hợp với sự phát
triển của nền kinh tế xã hội. Song hệ thống pháp luật đó có đến được với mọi
tầng lớp nhân dân để họ có ý thức thực hiện và chấp hành pháp luật lại phụ thuộc
vào công tác phổ biến , tuyên truyền giáo dục pháp luật của Đảng, nhà nước.
Bằng nhiều hình thức phổ biến, tuyên truyền giáo dục pháp luật, Bộ
Giáo dục đã đưa vào chương trình giáo dục phổ thông những bài học nhằm
tuyên truyền giáo dục pháp luật cho học sinh. Để đạt được mục tiêu giáo dục
về công tác này ngày càng tốt hơn Đảng, nhà nước từ TW đến các tỉnh, các
huyện, từ Bộ giáo dục đến các cơ sở giáo dục luôn chỉ đạo cho các cấp học,
ngành học “Tăng cường giáo dục pháp luật” cho học sinh. Các trường THPT
cũng nằm trong sự chỉ đạo tăng cường đó. Mặt khác Đảng và nhà nước ta luôn
luôn coi trọng “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”, là sự nghiệp của
toàn Đảng, toàn dân. Sự nghiệp “Đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” đặt ra
nhiệm vụ hết sức nặng nề và vô cùng quan trọng cho Bộ GD&ĐT, Sở
GD&ĐT, đặc biệt là các trường THPT trong thời kỳ đổi mới. Đối với các
trường THPT vấn đề chất lượng giáo dục toàn diện phải được đặt lên hàng
đầu đúng như chủ tịch Hồ Chí Minh xác định: “Trong việc giáo dục và học
tập, phải chú trọng đủ các mặt: đạo đức cách mạng, giác ngộ xã hội chủ
nghĩa, văn hoá, kỹ thuật, lao động và sản xuất” để đào tạo họ thành những
người thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa “hồng” vừa “chuyên”.
Đạo đức và tài năng là cả hai nội dung không thể thiếu được trong bồi
dưỡng giáo dục cũng như trong giáo dục toàn diện, trong đó đạo đức là yếu tố
gốc. Nhất là trong thời kỳ mở cửa, hội nhập hiện nay tình trạng xuống cấp về
đạo đức xã hội, tình trạng bạo lực học đường đã xâm nhập rất mạnh vào giới trẻ
1


2


Một số biện pháp chỉ đạo tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh THPT

1.1. Căn cứ vào vai trò vị trí, tầm quan trọng, nhiệm vụ chức năng của
GDĐT . Đặc biệt là sự lãnh đạo của Đảng, nhà nước về công tác GDĐT
trong tình hình hiện nay.
- Đảng CSVN qua các kỳ Đại hội luôn quan tâm đến giáo dục và đào tạo, thấy
rõ vai trò, vị trí, tầm quan trọng của giáo dục đào tạo trong sự nghiệp giáo dục
đào tạo của Đảng, của đất nước. Mục đích, phương trâm của giáo dục đào tạo ở
mỗi thời kỳ có thể khác nhau song tựu chung lại đều thấm nhuần tư tưởng của
Bác Hồ đó là đào tạo nguồn nhân lực vừa “hồng” vừa “chuyên”: “Người có
đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó. Người có tài mà không có đức là
người vô dụng”.
1.2. Trong tình hình hiện nay để xây dựng một “Nhà nước pháp quyền”, một
“Xã hội công dân”. Đảng và nhà nước ta đã có hàng loạt các chủ trương,
đường lối về PBGDPL cho mọi người trong đó có các đối tượng là học sinh:
+ Chỉ thị số 32 – CT TW ngày 9/12/2013 của Ban bí thư TW Đảng đã
ban hành công tác PBGDPL trong đó có GDPL trong nhà trường:
+ Sở GD&ĐT Lào Cai vẫn chủ động đưa công tác phổ biến, giáo dục
pháp luật trong trường học vào kế hoạch PBGDPL hàng năm và phối hợp tổ
chức triển khai đến cán bộ, giáo viên và học sinh các trường: Công văn số
1448/SGD&DDT-GDTrH ngày 25/10/2013 về vệc dạy học môn GDCD trong
nhà trường....vv..
1.3. Giáo dục pháp luật trong trường THPT giữ vai trò vị trí quan trọng
trong việc hình thành đạo đức nhân cách, lối sống cho học sinh.
Phổ biến GDPL góp phần đem lại cho học sinh có tri thức pháp luật, xây dựng
tình cảm pháp luật đúng đắn và có hành vi hợp pháp, biết sử dụng pháp luật
làm phương tiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Những học

đình đã đi khai hoang, đi làm ăn sinh sống ở xa. Đó là những khó khăn cho
trường trong việc quản lý giáo dục. Chưa có sự tổng kết, rút kinh nghiệm đánh
4


Một số biện pháp chỉ đạo tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh THPT

giá công tác PBGDPL hàng năm. Tủ sách pháp luật của nhà trường chưa có ý
thức đầu tư còn nghèo nàn, thiếu, thậm chí có đầu sách không có.
Cán bộ giáo viên chưa thấy rõ vai trò của mình, chưa thực sự vào cuộc trong
công tác này.
Giáo viên đào tạo cơ bản chính quy dạy giáo dục công dân còn thiếu (01 giáo
viên)
Học sinh còn coi nhẹ việc học GDCD và các buổi nói chuyện về pháp luật.
2.3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn
2.3.1. Dạy nghiêm túc, có hiệu quả các tiết dạy Pháp luật được phân bố
trong chương trình GDCD THPT chính khoá:
Môn GDCD được dạy ở cả ba khối lớp 10 đến lớp 12 với thời lượng 35
tiết/khối lớp và trong đó kiến thức pháp luật tập trung ở lớp 12.
Nội dung giáo dục Pháp luật trong chương trình giáo dục phổ thông chú trọng
việc cung cấp cho học sinh những hiểu biết cơ bản về bản chất, vai trò và vị trí
của Pháp luật. Trên cơ sở đó giúp học sinh có được nhận thức đúng về vai trò,
vị trí của Pháp luật trong đời sống, từ đó chủ động, tự giác điều chỉnh hành vi
cá nhân và đánh giá được hành vi của người khác theo các quy định của Pháp
luật. Giáo dục Pháp luật ở cấp trung học phổ thông không chỉ dừng lại ở việc
cung cấp các kiến thức Pháp luật, giới thiệu các quy định Pháp luật mà còn chú
trọng đến việc giáo dục đạo đức, lối sống, giáo dục thái độ tôn trọng Pháp luật,
ý thức tuân thủ Pháp luật góp phần hình thành hành vi tự giác chấp hành Pháp
luật trong học sinh.
Nhận xét:

pháp trên đã có tác dụng rất lớn, đã thu hút được đông đảo học sinh tham gia.
Nhà trường còn chọn các hình thức ngoại khoá khác như: Tư vấn mùa thi, tổ
chức thi sân khấu hoá cuộc thi tìm hiểu tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh....
6


Một số biện pháp chỉ đạo tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh THPT

Nhận xét:
Việc lồng ghép GDPL trong HĐGDNGLL giúp học sinh có nhiều điều kiện trải
nghiệm hơn về GDPL. Nội dung trong giờ GDNGLL không còn khô cứng, thu
hút được nhiều học sinh tham gia.
2.3.4. Trong hoạt động ngoại khoá GDPL.
Nhà trường đã thực hiện thông qua nhiều hình thức, phương pháp như: Thi tìm
hiểu bộ luật hình sự, luật giao thông đường bộ, luật phòng chống ma tuý,
HIV/AIDS, pháp lệnh phòng chống mại dâm, thi sân khấu hoá về đề tài tuổi trẻ
nhà trường với Pháp luật với công tác an toàn giao thông.
Các hình thức hấp dẫn phong phú trên đã làm cho công tác GDPL đi vào học
sinh một cách tự nhiên, được nhiều học sinh hưởng ứng tham gia.
Nhận xét:
Thời gian cho hoạt động ngoại khóa còn hạn chế, tuy nhiên nhà trường đã tận
dụng tối đa thời gian để tổ chức cho học sinh được trải nghiệm qua các hoạt
động giúp các em có thêm kiến thức thực tế về pháp luật.
2.3.5. Thực hiện chương trình “Đối thoại với Hiệu trưởng’’.
Năm học 2013-2014, nhà trường tổ chức mỗi tháng một lần chương trình “Đối
thoại với Hiệu trưởng” vào giờ sinh hoạt lớp của tuần cuối tháng. Tham gia
chương trình gồm BGH, công đoàn, Đoàn thanh niên, học sinh là những học
sinh cá biệt của tất cả các lớp.
Khi tham gia chương trình học sinh có thể hỏi, trao đổi những thắc mắc, khó
khăn hay những nguyên nhân dẫn đến hành vi tiêu cực, chậm tiến của bản

2.4.1. Kết quả chung
- Học sinh toàn trường đã có nhận thức về các bộ luật của nhà nước Việt
Nam. Đặc biệt là các luật quan trọng liên quan đến học sinh. Các em thấy rõ vai

8


Một số biện pháp chỉ đạo tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh THPT

trò, vị trí của phổ biến GDPL đối với việc hình thành nhân cách đạo đức của học
sinh.
- Xây dựng được ý thức chấp hành pháp luật, các nội quy, quy chế của
nhà trường cho các em.
- Xây dựng được môi trường sư phạm có nề nếp kỷ cương với sự phấn
khởi tin tưởng của học sinh góp phần hoàn thành phong trào thi đua xây dựng
“Trường học thân thiện, học sinh tích cực”,… trong đơn vị.
2.4.2. Xếp loại hạnh kiểm của học sinh
Năm học

Xếp loại hạnh kiểm
Tốt

2012-2013

69,4%

Khá
26%

Ghi chú

của Lãnh đạo, giáo viên, học sinh khắc phục được tình trạng còn yếu kém, kinh
phí còn hạn hẹp và tủ sách pháp luật của thư viện còn nghèo nàn. Hệ thống các
biện pháp, giải pháp về PBGDPL cho học sinh đã huy động được toàn thể giáo
viên trong Hội đồng giáo dục trên các cương vị công tác giảng dạy, tập trung trí
9


Một số biện pháp chỉ đạo tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh THPT

tuệ, thời gian vào việc giáo dục PBPL và rèn luyện đạo đức học sinh cụ thể
như:
- Giáo viên dạy giáo dục công dân: Thành Ban giám khảo các cuộc thi
tìm hiểu pháp luật.
- Giáo viên chủ nhiệm: Thành ban tổ chức, chỉ đạo học sinh lớp mình
tham gia viết bài cho cuộc thi
- Ban chấp hành đoàn trường: trở thành ban tổ chức các cuộc thi tìm hiều
pháp luật, các buổi nói chuyện pháp luật
- Ban giám hiệu, ban chấp hành Công đoàn trở thành người tổ chức, bồi
dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ cán bộ giáo viên, công nhân viên.
Hiệu quả và đóng góp thiết thực của đề tài là học sinh trường THPT số 4 Văn
Bàn không chỉ học tập tốt các môn văn hoá, GDPL mà còn tích cực thi đua
trong các cuộc thi viết, tìm hiểu Pháp luật, thực hiện ngày Pháp luật …Chính vì
vậy mà chất lượng giáo dục đạo đức của trường được giữ vững và ổn định, học
sinh trường THPT số 4 Văn Bàn không có ai vi phạm Pháp luật, mắc vào các tệ
nạn xã hội

10