MỤC LỤC
MỤC LỤC: …….….…………………………………………..…..….

1

PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ: ……..…………………...……….……..…..

2

1. Lí do chọn đề tài: ……………………………………...……..……

2

2. Mục đích nghiên cứu: ....................................................................

4

3. Đối tượng nghiên cứu: ...................................................................

4

4. Phương pháp nghiên cứu: .............................................................

4

5. Thời gian, địa điểm nghiên cứu: ...................................................

5

PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: …...…………...………...……...



2.6. Động tác Vọt tiến: ......................................................................... 11
3. Cách tổ chức thực hiện: .................................................................

12

4. Một số chú ý khi giảng dạy các tư thế động tác vận động cơ bản
12
trên chiến trường cho học sinh: ………………………............
5. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm: ............................................ 15
PHẦN III. KẾT LUẬN: …………………………………………….. 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO: …………………………………….….… 19
THẨM ĐỊNH ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH
19
NGHIỆM TRƯỜNG THPT SỐ 1 BẮC HÀ: ………………….……

1


PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài
Giáo dục quốc phòng - An ninh là một bộ phận của nền giáo dục quốc
dân, nhằm thống nhất nhận thức về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng con
người mới xã hội chủ nghĩa có sự phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh
thần. Việc nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn Giáo dục quốc phòng - An
ninh cho học sinh là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc
dân, góp phần bồi dưỡng cho thế hệ trẻ những kiến thức cơ bản về đường lối
quân sự, quốc phòng của Đảng ta và kỹ năng quân sự để sẵn sàng tham gia lực
lượng vũ trang khi cần thiết, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong
tình hình mới. Giáo dục quốc phòng - An ninh cho học sinh phổ thông là nhiệm

tích cực hoá hơn nữa quá trình học tập của học sinh, phải tạo ra cho học sinh có
hứng thú trong quá trình học tập và tự giác, tích cực tham khảo tài liệu, chủ
động nắm bắt nội dung môn học, nhằm hiểu sâu hơn nữa kiến thức. Đồng thời,
cần cải tiến phương pháp học tập của học sinh, bởi hoạt động của giáo viên trên
lớp đã bao hàm hoạt động của học sinh; cũng như vậy, hoạt động học của học
sinh luôn chứa đựng vai trò giảng dạy của giáo viên. Để dự báo năng lực học
tập, tự giáo dục của học sinh, năng lực giảng dạy của giáo viên, từ đó điều
chỉnh, cải tiến cách thức học tập của học sinh, phương pháp giảng dạy của giáo
viên. Có như vậy, chúng ta mới thực sự biến quá trình đào tạo thành quá trình tự
đào tạo.
Việc giảng dạy nội dung các tư thế vận động cơ bản trên chiến trường cho
học sinh khối 12 của trường THPT số 1 Bắc Hà trong những năm qua cũng gặp
rất nhiều khó khăn do đặc thù của địa phương là một trong 62 huyện nghèo nhất
của cả nước, đa số các em là người dân tộc thiểu số, điều kiện để học tập cũng
như việc hòa nhập với xu hướng phát triển chung của đất nước còn gặp nhiều
hạn chế, thời gian để đầu tư cho học tập của các em còn ít, cơ sở vật chất phục
vụ cho hoạt động dạy và học còn gặp nhiều khó khăn. Đội ngũ giáo viên tham
gia giảng dạy bộ môn Giáo dục quốc phòng - An ninh đều là giáo viên kiêm
nhiệm (Chỉ có 1 đồng chí đã được đào tạo ngắn hạn 6 tháng giáo viên kiêm

3


nhiệm giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng - An ninh) nên chất lượng dạy và
học của bộ môn cũng gặp những khó khăn nhất định.
Với những lý do nêu trên tôi mạnh dạn đi sâu vào nghiên cứu đề tài sáng
kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy các

tư thế động tác cơ bản vận động trên chiến trường cho học sinh khối
12”

- Phương pháp toán học thống kê xử lí kết quả.
5. Thời gian, địa điểm nghiên cứu.
- Thời gian:
Năm học 2012 - 2013.
- Địa điểm:
Trường THPT số 1 Bắc Hà - huyện Bắc Hà - tỉnh Lào Cai.

5


PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Thực trạng của vấn đề:
Đối với các em học sinh phổ thông do được sinh ra và lớn lên trong hòa
bình nên những hiểu biết về chiến tranh của các em chỉ thông qua sách báo và
các phương tiện thông tin đại chúng... do đó các em không thể hình dung được
mức độ khốc liệt của chiến tranh gây ra vì vậy trong quá trình học tập các nội
dung của môn Giáo dục quốc phòng - An ninh nói chung, các tư thế động tác
vận động cơ bản trên chiến trường nói riêng các em chưa thực sự tích cực và chủ
động trong việc tiếp thu nội dung kiến thức của bài học. Đây là thực trạng chung
của các học sinh phổ thông khi học tập, tập luyện nội dung các tư thế động tác
vận động cơ bản trên chiến trường.
Qua những năm giảng dạy nội dung chương trình môn học Giáo dục quốc
phòng - An ninh đặc biệt là giảng dạy phần các tư thế động tác vận động cơ bản
trên chiến trường cho học sinh khối 12 tôi nhận thấy rằng sự hứng thú học tập
của học sinh trong quá trình học tập chưa cao, các em còn chưa phát huy tinh
thần và thái độ tự giác, tích cực khi học môn Giáo dục quốc phòng - An ninh,
chưa tích cực, hứng thú tập luyện các nội dung phần thực hành, chưa xác định rõ
được tầm quan trọng của bộ môn nên dẫn đến chất lượng trong việc giảng dạy
và học tập của bộ môn Giáo dục quốc phòng - An ninh còn chưa cao.
Kết quả kiểm tra nội dung các tư thế động tác cơ bản vận động trên chiến

bình thường, chỉ khác dây súng đeo vào vai phải, tay phải nắm ốp lót tay, cánh
tay kẹp chặt súng vào người, tay trái cầm cành lá ngụy trang hoặc vạch đường
để tiến.
Khi mang vật chất, khí tài, trang bị động tác cơ bản như trên, chỉ khác:
súng đeo sau lưng, hai tay mang vật chất, khí tài, trang bị.
* Những điểm chú ý:
7


- Thuận tay trái thì động tác thực hiện ngược lại.
- Khi đi người không nhấp nhô, không ôm súng.
2.2. Động tác Chạy khom.
* Trường hợp vận dụng: Thường được vận dụng trong trường hợp cần
vận động nhanh từ địa hình này sang địa hình khác.
Động tác cơ bản như động tác đi khom, chỉ khác: tốc độ nhanh hơn, bước
chân dài hơn.
2.3. Động tác Bò cao.
* Trường hợp vận dụng: Thường được vận dụng trong trường hợp ở nơi
gần địch, có địa hình, địa vật cao hơn tư thế người ngồi, vận động qua nơi dễ
phát ra tiếng động như: nơi có gạch, ngói, sỏi, đá lởm chởm, cành khô, lá khô…
cần phải dùng tay để dò mìn.
2.3.1. Bò cao hai chân một tay:
* Trường hợp vận dụng: khi gần địch, sẵn sàng dùng súng hoặc một tay
dò mìn, mang, ôm, khí tài trang bị ...
- Tư thế chuẩn bị: Người ngồi xổm, chân trái trước, chân phải sau, hai
bàn chân hơi kiễng, trọng lượng dồn đều vào hai mũi bàn chân, dây súng đeo
vào vai phải, tay phải cầm ốp lót tay, cánh tay kẹp chặt súng vào thân người.
- Động tác tiến:
Người hơi ngả về trước, năm ngón tay trái chụm lại đưa về trước chống
xuống đất trước mũi bàn chân phải, rồi từ từ xòe ra đẩy nhẹ lá cây, cỏ khô… về

- Động tác tiến: Chân phải co lên, đặt sát bàn chân vào bàn chân trái, tay
trái chống về trước một cánh tay, bàn tay hơi chếch sang phải dùng sức của chân
phải và tay trái nâng người lên khỏi mặt địa hình và đẩy người về trước. Khi
chân phải duỗi thẳng tự nhiên thì đặt đùi và cẳng chân trái xuống đất. Cứ như
vậy, tay trái chân phải phối hợp đẩy người tiến đến vị trí xác định, mắt luôn
quan sát hướng địch
9


2.4.2. Lê thấp
Động tác cơ bản như Lê cao, chỉ khác: khi tiến, đặt cả cẳng tay xuống đất,
bàn tay quay sang bên phải, đầu cúi thấp hơn.
Khi mang vật chất, khí tài, trang bị: Động tác cơ bản như trên, chỉ khác:
súng đeo sau lưng, để vật chất lên cẳng chân hoặc tay kẹp vật chất và đặt vật
chất lên sườn để tiến.
* Những điểm chú ý:
- Trường hợp thuận tay trái, động tác ngược lại.
- Không để súng chạm đất.
2.5. Động tác Trườn.
* Trường hợp vận dụng: thường được vận dụng ở nơi gần địch, để dò,
gỡ mìn, chui qua hàng rào của địch, hoặc khi cần vượt qua địa hình bằng phẳng,
nơi vật che khuất, che đỡ cao ngang tầm người nằm.
2.5.1. Trườn ở địa hình bằng phẳng.
- Tư thế chuẩn bị: người nằm sấp, súng đặt bên phải dọc theo thân người,
cách thân người từ 25- 30cm, đầu nòng súng hướng về phía trước và cao ngang
tầm đầu, hộp tiếp đạn hướng ra ngoài. Hai tay gập, khuỷu tay rộng hơn vai, hai
cẳng tay và hai bàn tay úp xuống đất sát vào nhau và đặt dưới cằm hoặc hơi
chếch về trước. Hai chân duỗi thẳng, hai mũi bàn chân chống xuống đất, hai bàn
chân khép lại tự nhiên.
- Động tác tiến: hai tay đưa về trước khoảng 15 - 20cm, hai mũi bàn chân

súng hoặc trang bị dọc theo thân người hoặc đặt ngang bên hông, dùng sức của
tay trái và hai chân nâng và bật người dậy, chân phải bước lên, vọt chạy. Quá
trình vận động chuyển súng thành tư thế sẵn sàng chiến đấu.
2.6.3. Vọt tiến vận dụng:
Tay phải cầm ốp lót tay, đặt súng sang bên phải, hai tay chống xuống
trước ngực, dùng lực của hai tay và hai chân nâng người lên, chân phải bước về
11


thành tư thế chạy nhanh. Quá trình vận động chuyển súng thành tư thế sẵn sàng
chiến đấu.
* Những điểm chú ý: Trước khi vọt tiến nếu địch theo dõi thì phải di
chuyển vị trí rồi mới vọt tiến.
3. Cách tổ chức thực hiện:
Đối với học sinh khối lớp 12 năm học 2012 - 2013 được áp dụng thực
nghiệm thì khi giảng dạy nội dung các tư thế động tác vận động cơ bản trên
chiến trường bên cạnh việc áp dụng các phương pháp theo quy định của bộ môn.
Tôi căn cứ vào từng nội dung kỹ thuật cụ thể để tiến hành một số biện pháp để
tăng thời lượng luyện tập của học sinh như tiến hành luyện tập theo 4 hàng
ngang, hàng nào tập tốt được giảm khối lượng và thời lượng tập luyện để
khuyến khích học sinh hăng say tích cực và cố gắng trong quá trình tập luyện.
Giáo viên thường xuyên quan sát sửa sai cho học sinh trong quá trình tập luyện,
nếu sai ít thì có thể sửa sai trực tiếp theo nhóm, nếu sai nhiều thì dừng tập và sửa
sai, phân tích làm mẫu lại những động tác sai mà học sinh thường mắc phải cho
cả lớp thấy được những lỗi đó để từ đó biết cách khắc phục những tồn tại và
tránh lặp lại trong quá trình tập luyện, Cuối mỗi tiết học tôi đều dành một
khoảng thời gian nhất định để các tổ, nhóm tổ chức hội thao và có rút kinh
nghiệm nên đã kích thích học sinh tích cực tập luyện thi đua giữa các tổ, nhóm
với nhau.
Kết thúc thời gian học tập của toàn bộ nội dung các tư thế động tác vận

Chuẩn bị tốt sân bãi và các phương tiện đồ dùng dạy học: Ở đây cần
phân biệt rõ những gì giáo viên cần chuẩn bị, những gì học sinh cần chuẩn bị và
những gì giáo viên cùng chuẩn bị với học sinh. Bên cạnh đó phải biết những gì
cần chuẩn bị trước hay sau để phục vụ tốt nhất cho giờ học và mang lại hiệu quả
cao nhất.
Cần đưa học sinh vào nền nếp với tác phong quân sự hoá: Điều này cần
có những quy ước, ký tín hiệu tập luyện và những yêu cầu về kỷ luật tập luyện,
rèn cho các em học sinh có ý thức, tác phong quân sự ngay từ tiết học đầu tiên.

13


Chọn và bồi dưỡng đội ngũ cán sự bộ môn: Muốn cán sự bộ môn hoạt
động có hiệu quả người giáo viên cần dành thời gian bồi dưỡng cho các em về
cách quản lý điều hành lớp và các kĩ thuật động tác của bộ môn Giáo dục quốc
phòng - An ninh để các em có thể làm cán sự của bộ môn và các em cán sự bộ
môn này có thể làm mẫu được thay cho giáo viên khi cần thiết.
Tổ chức một giờ học tốt: Cần phải tổ chức sao cho giảm thiểu thời gian
vô ích đến mức tối đa, tăng thời gian có ích và mật độ, cường độ vận động cho
lớp học sao cho hợp lý. Khi tập luyện nội dung các tư thế động tác vận động cơ
bản muốn có hiệu quả thì cường độ vận động phải tối đa, và quãng nghỉ phải
đầy đủ nên đòi hỏi người giáo viên phải hết sức chú ý. Một điều cần chú ý là
phải khởi động thật kỹ càng trước khi thực hiện các bài tập. Khi giảng giải kỹ
thuật động tác lời giảng cần ngắn gọn khúc triết, dễ hiểu, cần sử dụng các thuật
ngữ chuyên môn, tránh giảng giải rườm rà, cần giúp cho học sinh dễ hiểu, dễ
nhớ. Bên cạnh đó thường xuyên sửa chữa động tác sai cho các em, vì trong quá
trình tập luyện cũng như vận dụng vào thực tế đòi hỏi kỹ thuật phải chính xác thì
hiệu quả mới được phát huy, cần áp dụng cả sửa chữa chung và cá biệt phù hợp
với đối tượng và khả năng của từng học sinh.
Tuyệt đối phải bảo đảm an toàn cho các em học sinh, thường xuyên tuyên

5. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Từ kết quả nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng

giảng dạy các tư thế động tác cơ bản vận động trên chiến trường cho
học sinh khối 12” tôi thấy rằng có những vấn đề cần giải quyết như sau:
Một là: Chất lượng giờ học thực hành môn Giáo dục quốc phòng - An
ninh trong trường THPT số 1 Bắc Hà vẫn còn có những hạn chế cần khắc phục.
Với cơ sở vật chất, sân tập còn thiếu thốn về nhiều mặt, nội dung phương pháp
giảng dạy của giáo viên chưa thực sự đa dạng phong phú, chưa lôi cuốn học sinh
hứng thú, tích cực để học tập bộ môn. Bên cạnh đó còn có nhiều học sinh và cả
phụ huynh của các em chưa thực sự hiểu biết nhiều về ý nghĩa và tầm quan
trọng của bộ môn Giáo dục quốc phòng - An ninh.

15


Hai là: Qua quá trình nghiên cứu tôi đã lựa chọn được một số cách thức
tập luyện có tác dụng tốt, ít nhiều để hạn chế, khắc phục những nhược điểm nêu
trên. Mục đích là giúp cho học sinh ở trường tôi phát triển thể lực, thực hiện tốt
kỹ thuật động tác và có thể vận dụng vào trong thực tiễn.
Ba là: Qua thực tiễn giảng dạy, áp dụng một số kinh nghiệm và giải pháp
để rèn luyện cho học sinh các tư thế động tác vận động cơ bản trên chiến trường
tôi thấy rằng về chất lượng, kết quả học tập của các em có tiến bộ hơn rõ rệt.
Các em có niềm say mê, tự giác tích cực tập luyện với bộ môn Giáo dục quốc
phòng - An ninh nói chung và nội dung các tư thế động tác vận động cơ bản trên
chiến trường nói riêng. Qua đó các em thấy được tầm quan trọng của các tư thế
động tác vận động cơ bản trên chiến trường và cố gắng phấn đấu hơn nữa để
hoàn thiện kỹ thuật.
Thông qua kiểm tra chất lượng học sinh khối 12 nội dung các tư thế động
tác vận động cơ bản trên chiến trường trong năm học 2012 - 2013 tôi thấy kết

trường của từng đối tượng học sinh thì sẽ phát huy được tính chủ động, tích cực
tự giác học tập của học sinh trong việc tiếp thu kiến thức và tạo ra được sự hứng
thú, yêu thích môn học thì kết quả giảng dạy của giáo viên và học tập của học
sinh sẽ được cao hơn để từ đó giáo viên phát huy hơn nữa tinh thần học hỏi,
nâng cao trình độ chuyên môn phục vụ tốt yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
Trên đây là một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy nội
dung các tư thế động tác vận động cơ bản trên chiến trường mà bản thân tôi đã
áp dụng vào trong quá trình giảng dạy cho học sinh khối 12 trong năm học 2012
- 2013 của trường THPT số 1 Bắc Hà. Tuy bước đầu đã thu được một số kết quả
đáng khích lệ, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế, tồn tại. Qua quá trình áp dụng
vào giảng dạy và tiến hành viết Sáng kiến kinh nghiệm không thể tránh khỏi
những sai sót. Tôi kính mong các đồng nghiệp, hội đồng thẩm định bổ xung và
đóng góp ý kiến thêm để sáng kiến kinh nghiệm này thực sự có hiệu quả và
được đưa vào thực tiễn trong quá trình giảng dạy phần các tư thế động tác vận
động cơ bản trên chiến trường cho học sinh khối lớp 12 ở trường THPT số 1 Bắc
17


Hà cũng như các trường THPT khác trên địa bàn tỉnh Lào Cai và các tỉnh khác
có điều kiện về cơ sở vật chất cũng như về mặt nhật thức của học sinh tương
đồng như trường THPT số 1 Bắc Hà.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Bắc Hà, ngày 14 tháng 04 năm 2014
NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN

Vũ Trung Hiếu

18



20