BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA BẠO LỰC HỌC ĐƢỜNG NHÌN TỪ
GÓC ĐỘ KỸ NĂNG XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
TRONG HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP
TS. Nguyễn Thị Hà Lan*
HVCH. Chế Dạ Thảo**

1. Đặt vấn đề
Ở Việt Nam trong những năm gần đây, dƣ luận xã hội liên tiếp lên tiếng nhiều về
tình trạng bạo lực học đƣờng (BLHD) với những lo ngại về sự diễn biến phức tạp.
Thực chất đây không còn là vấn đề mới mẻ nhƣng càng ngày mức độ nguy hiểm và
tính chất của hành vi này càng gia tăng với những hậu quả đáng tiếc đã xảy ra. Nó tác
động trực tiếp đến tinh thần, thái độ học tập của học sinh và việc giảng dạy của các
thầy cô giáo. BLHD giờ đây không chỉ còn là những cuộc ẩu đã, cãi nhau, đánh nhau
thông thƣờng mà đang diễn ra với phạm vi lớn hơn, phức tạp hơn, số lƣợng tham gia
nhiều hơn có tổ chức, cả nam lẫn nữ sinh cùng với sự xuất hiện của các loại hung khí
nguy hiểm nhƣ: gậy, dao, súng, và các vũ khí tự chế. Xét dƣới góc độ tâm lý, BLHĐ
cũng có nguyên nhân từ việc mâu thuẫn trong hoạt động giao tiếp (HĐGT) diễn ra
hàng ngày, hàng giờ giữa những học sinh với nhau. Vì vậy, muốn ngăn chặn BLHĐ,
thiết nghĩ cần trang bị cho học sinh các kỹ năng xử lý tình huống (KN XLTH) trong
HĐGT trong các nhà trƣờng hiện nay.
2. Khái niệm về bạo lực học đƣờng
Bạo lực học đƣờng đƣợc nhiều ngƣời coi là đã trở thành một vấn đề nghiêm
trọng trong những thập kỷ gần đây ở nhiều quốc gia.
Theo nghiên cứu về BLHĐ [5], ở nƣớc ngoài, bên cạnh thuật ngữ bạo lực học
đƣờng, ngƣời ta thƣờng nói tới thuật ngữ bắt nạt học đƣờng. Bắt nạt học đƣờng cũng là
một phần của bạo lực học đƣờng và thậm chí nhiều lúc ngƣời ta còn đồng nhất giữa bắt
nạt và bạo lực học đƣờng.
Dan Olweus [5], trong cuốn sách “Bắt nạt trong trường học, chúng ta biết gì và
chúng ta có thể làm gì” đã đƣa ra định nghĩa theo một cách chung nhất, bắt nạt trong
trường học như một “hành vi tiêu cực được lặp đi lặp lại, có ý định xấu của một hoặc
nhiều học sinh nhằm trực tiếp chống lại một học sinh, người có khó khăn trong việc tự

tiếp cận này, chúng tôi đề xuất 2 biện pháp sau:

151


Thứ nhất, trang bị kiến thức, hình thành và rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho
học sinh
Giao tiếp đóng một vai trò quan trọng trong cuộc sống của mỗi ngƣời. Giao tiếp
tốt giúp chúng ta xây dựng và duy trì những mối quan hệ hữu ích, thành công trong
công việc, xây dựng một hình ảnh cá nhân ấn tƣợng, đẹp trong mắt bạn bè và những
ngƣời xung quanh. Thực tế cho thấy, những hành vi BLHĐ thƣờng xuất phát từ những
xích mích, hiểu lầm, mâu thuẫn giữa học sinh với nhau. Những nguyên nhân này phần
lớn là nảy sinh trong hoạt động giao tiếp, từ việc nói năng, cử chỉ, hành vi…dẫn đến
mâu thuẫn, tiếp đến nếu không đƣợc giải quyết kịp thời thì ắt hẳn sẽ nảy sinh BLHĐ.
Vì vậy, cần chú ý trang bị cho học sinh các kiến thức về giao tiếp, hình thành kỹ năng
giao tiếp cho học sinh.
Nội dung về giao tiếp cũng nhƣ các kỹ năng giao tiếp đƣợc thể hiện trong các nội
dung về văn hóa học đƣờng cũng nhƣ các chuẩn mực ứng xử của xã hội. Để thực hiện
đƣợc biện pháp này, các nhà trƣờng cần chú trọng xây dựng và hƣớng dẫn yêu cầu về
giao tiếp và ứng xử trong môi trƣờng học đƣờng để hƣớng dẫn, bắt buộc học sinh
nghiêm túc thực hiện. Bên cạnh đó, đội ngũ các nhà sƣ phạm cần thể hiện phong cách
giao tiếp, kỹ năng giao tiếp mẫu mực để học sinh học tập và noi theo.
Thứ hai, cần phải tổ chức nhiều hoạt động giáo dục để học sinh rèn luyện và
hình thành kỹ năng xử lý tình huống trong giao tiếp
Hình thành cho ngƣời học những hiểu biết và qui tắc ứng xử, giao tiếp để họ có
sự tự tin, chủ động trong giao tiếp thông thƣờng đã là một công việc không đơn giản.
Vì vậy, để hình thành và rèn luyện cho học sinh kỹ năng xử lý tình huống trong giao
tiếp lại càng khó hơn. Bởi lẽ, học sinh không phải mọi lúc, mọi nơi đều thực hiện các
nguyên tắc ứng xử trong những tình huống thông thƣờng (chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi,
trò chuyện, quan tâm…) mà đôi khi trong những tình huống đó, lại nảy sinh những vấn

2012
[2]. Ông Thị Mai Thƣơng, Hành vi bạo lực trong nữ sinh Trung học phổ thông,
khóa luận tốt nghiệp, ĐH KHXH&NV, 2010
[3]. Lƣu Song Hà, Một số giải pháp tâm lý nhằm hạn chế và khắc phục hành vi
bạo lực của học sinh trung học cơ sở, tr.117- tr. 128 Hội thảo “Nhu cầu, định
hƣớng đào tạo tâm lý học đƣờng tại Việt Nam”, Hội thảo Khoa học quốc tế,
Hà Nội, tháng 8/2009.
[4]. Phan Mai Hƣơng (08/2009), “Thực trạng bạo lực học đường hiện
nay”, Hội thảo “Nhu cầu, định hƣớng đào tạo tâm lý học đƣờng tại Việt
Nam”, kỷ yếu hội thảo khoa học quốc tế, Hà nội, tr. 28 - 33
[5]. />[6]. Thực trạng bạo lực học đƣờng hiện nay: />
153


Kho Ebook miễ n phí
ebookfree247.blogspot.com
Cơ sở Dữ liệ u Hội t hảo/Tham luận
t huvie nhoit hao.blogspot.com
t huvie nt hamluan.blogspot.com

CHIA SẺ TRI THỨC