ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------

HÀ THỊ HƯƠNG GIANG

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG
TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG
VIỆT NAM – CHI NHÁNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------

HÀ THỊ HƯƠNG GIANG

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG
TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG
VIỆT NAM – CHI NHÁNH PHÚ THỌ

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ : 60 34 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Việt Trì, ngày 29 tháng 1 năm 2014
Tác giả luận văn

Hà Thị Hương Giang


Danh mục tài liệu tham khảo

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN....................................................................................................3
LỜI CẢM ƠN..........................................................................................................4
MỤC LỤC................................................................................................................ 5
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT......................................................................i
DANH MỤC CÁC BẢNG......................................................................................ii
DANH MỤC SƠ ĐỒ..............................................................................................iii
LỜI MỞ NÓI ĐẦU..................................................................................................1
CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG TẠI
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI..............................................................................9
1.1. 1.1 Tổng quan hoạt động tín dụng của Ngân hàng thương mại................9
1.1.1 Khái niệm tín dụng Ngân hàng thương mại................................................9
1.1.2 Các hình thức tín dụng của Ngân hàng thương mại..................................11
1.2 Chất lượng tín dụng của Ngân hàng thương mại.....................................13
1.2.1 Khái niệm..................................................................................................13
1.2.2 Sự cần thiết nâng cao chất lượng tín dụng................................................14
1.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng.................................................16
1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng.......................................24
1.3 Những bài học kinh nghiệm về nâng cao chất lượng tín dụng trong nước
và trên thế giới...................................................................................................31
1.3.1 Nâng cao chất lượng tín dụng tại Mỹ........................................................31
1.3.2 Nâng cao chất lượng tín dụng tại một số nước Đông Á và Đông Nam Á.33

NHÁNH PHÚ THỌ...............................................................................................79
3.1 Định hướng nâng cao chất lượng tín dụng của Ngân hàng thương mại cổ
phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Phú Thọ.......................................79
3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ
phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Phú Thọ.......................................82
3.2.1 Xây dựng chính sách tín dụng hiệu quả....................................................82
3.2.2 Tuân thủ nghiêm túc quy định, quy chế tín dụng của Ngân hàng thương
mại cổ phần Công thương Việt Nam..................................................................83


3.2.3 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng...........................................83
3.2.4 Nâng cao hiệu quả công tác thẩm định......................................................87
3.2.5 Tăng cường quản lý nợ và xử lý nợ xấu....................................................91
3.2.6 Tăng cường kiểm tra giám sát khoản vay và kiểm soát nội bộ.................92
3.2.7 Thu thập thông tin, xây dựng hệ thống thông tin tín dụng........................94
3.3 Một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng............96
3.3.1 Kiến nghị đối với Nhà nước......................................................................96
3.3.2 Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam...................................98
3.3.3 Kiến nghị đối với Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam
............................................................................................................................99
KẾT LUẬN..........................................................................................................101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................102


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT

Ký hiệu


Tổ chức tín dụng

6

TMCP

Thương mại cổ phần

7

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

8

TSBĐ

Tài sản bảo đảm

9

Vietinbank

Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam

i


DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.8
Bảng 2.9
Bảng 2.10
Bảng 2.11
Bảng 2.12
Bảng 2.13
Bảng 2.14
Bảng 2.15
Bảng 2.16

Nội dung
Trang
Cơ cấu huy động vốn của Chi nhánh
38
Kết quả hoạt động tín dụng của Chi nhánh
40
Kết quả tài trợ thương mại, kinh doanh ngoại tệ của Chi nhánh
40
Kết quả hoạt động bảo lãnh của Chi nhánh
41
Kết quả hoạt động dịch vụ thẻ của Chi nhánh
42
Kết quả kinh doanh của Chi nhánh
42
Chỉ tiêu quy mô tín dụng theo thời hạn vay của Chi nhánh
43
Chỉ tiêu dư nợ tín dụng của Chi nhánh
44
Dư nợ cho vay của một số NHTM trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
45

55


DANH MỤC SƠ ĐỒ

STT

Số hiệu

1

Sơ đồ 2.1

Nội dung
Mô hình tổ chức bộ máy Vietinbank - Chi nhánh Phú Thọ

iii

Trang
35


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TR¦êNG §¹I HäC KINH TÕ
***

HÀ THỊ HƯƠNG GIANG

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP

lợi nhuận chủ yếu, nhưng đồng thời cũng là lĩnh vực chứa đựng nhiều rủi ro nhất. Có
thể nói hoạt động tín dụng mang tính chất quyết định đối với sự thành bại của ngân
hàng thương mại. Do đó, Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam
(Vietinbank) cũng như các NHTM Việt Nam cần tìm ra cách thức quản lý cũng như
xây dựng các chỉ tiêu, các nhân tố ảnh hưởng chất lượng tín dụng phù hợp với bản
thân các ngân hàng nhưng cũng phải phù hợp với thông lệ và chuẩn mực quốc tế.

1


Vietinbank - Chi nhánh Phú Thọ hình thành và phát triển hơn 25 năm, tuy
nhiên quy mô cơ cấu và địa bàn hoạt động tín dụng của Chi nhánh chưa tương
xứng với bề dày lâu đời của mình. Tại Vietinbank - Chi nhánh Phú Thọ hiện nay
hoạt động tín dụng chủ yếu là cho vay, dịch vụ mua bán ngoại tệ, thanh toán kiều
hối và bảo lãnh, tuy nhiên công tác tín dụng chưa được chặt chẽ, rủi ro trong hoạt
động tín dụng vẫn còn tồn tại. Vậy câu hỏi nghiên cứu được đặt ra là "Làm thế
nào để nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công
thương Việt Nam - Chi nhánh Phú Thọ? ".
Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, yêu cầu đặt ra là phải kiểm soát tăng trưởng tín
dụng đi đôi với nâng cao chất lượng tín dụng, đảm bảo an toàn trong hoạt động tín
dụng trong thời gian tới. Với kinh nghiệm tích lũy được từ thực tế công tác tín dụng
tại Vietinbank - Chi nhánh Phú Thọ, kết hợp với những kiến thức và lý luận được
trang bị trong khoá học đào tạo Thạc sỹ tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc
Gia Hà Nội với mục tiêu nhằm quản lý chất lượng tín dụng một cách tốt nhất, tăng
trưởng tín dụng an toàn và hiệu quả, tôi đã chọn đề tài “Nâng cao chất lượng tín
dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Phú
Thọ” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn Thạc sỹ của mình nhằm đóng góp vào sự
phát triển chung của tổ chức cũng như có ý nghĩa thiết thực trong hoạt động tín dụng
của Vietinbank nói chung và của Chi nhánh Phú Thọ nói riêng.
2. Tình hình nghiên cứu

được các giải pháp chung mà chưa nêu được các giải pháp cụ thể.
- Nguyễn Tiền Phong (2008), Luận án tiến sỹ (bảo vệ tại trường Đại học
Kinh tế Quốc dân), “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng đối với
các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng thương mại cổ phần ngoài quốc
doanh Việt Nam”. Luận án đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về nâng cao
hiệu quả hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ; Trên cơ sở phân
tích thực trạng hiệu quả hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại
NHTM cổ phần ngoài quốc doanh Việt Nam để từ đó đề xuất những giải pháp
nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại
NHTM cổ phần ngoài quốc doanh Việt Nam trong những năm tiếp theo.
- Nguyễn Mỹ Hạnh (2008), Luận văn thạc sỹ kinh tế (bảo vệ tại trường Đại
3


học Kinh tế quốc dân), “Nâng cao chất lượng cho vay đối với doanh nghiệp vừa
và nhỏ tại Chi nhánh Ngân hàng Công Thương Đống Đa”. Đề tài đề cập đến việc
nâng cao chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, đã đưa ra các cơ
sở lý luận, thực trạng và giải pháp để nâng cao chất lượng tín dụng đối với đối
tượng là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên
cứu của đề tài là chất lượng tín dụng của các doanh nghiệp và và nhỏ tại Chi
nhánh ngân hàng Công Thương Đống Đa. Đề tài tập trung chủ yếu vào việc phân
tích hoạt động tín dụng của ngân hàng đối với loại hình doanh nghiệp vừa và nhỏ
từ đó đưa ra các giải pháp, kiến nghị để nâng cao chất lượng tín dụng đối với loại
hình này.
- Đoàn Trung Thành (2008), Luận văn thạc sỹ kinh tế (bảo vệ tại trường
Đại học Kinh tế quốc dân), “Nâng cao chất lượng cho vay đối với học sinh, sinh
viên tại Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam”. Đề tài đề cập đến công tác tín
dụng chính sách đối với hộ nghèo, học sinh sinh viên và các đối tượng chính sách
khác của Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam, góp phần thực hiện Chương
trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo và thực hiện các mục tiêu chính trị

lượng tín dụng của một NHTM.
- Hai là: Hệ thống hóa một số chỉ tiêu phản ánh chất lượng tín dụng và
nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng của NHTM.
- Ba là: Đưa ra các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng tín
dụng tại Vietinbank, Chi nhánh Phú Thọ trong thời gian tới.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích chung
- Đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng tín dụng tại Vietinbank Chi nhánh Phú Thọ.
- Đảm bảo an toàn vốn tín dụng của ngân hàng.
- Đáp ứng tốt nhu cầu khách hàng về chất lượng phục vụ cũng như cung
ứng các sản phẩm đến với khách hàng.
3.2. Nhiệm vụ cụ thể
- Hệ thống hoá những vấn đề mang tính lý luận về chất lượng tín dụng tại
Ngân hàng thương mại.
- Đánh giá thực trạng chất lượng tín dụng tại Vietinbank - Chi nhánh Phú
5


Thọ bao gồm: Ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân chủ quan và khách quan.
- Đề xuất những giải pháp để nâng cao chất lượng tín dụng tại Vietinbank Chi nhánh Phú Thọ.
- Kiến nghị với Vietinbank, Ngân hàng nhà nước (NHNN) Việt Nam, Nhà
nước về công tác chỉ đạo điều hành, giải pháp hỗ trợ nhằm nâng cao chất lượng tín
dụng tại chi nhánh.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu chất lượng tín dụng của NHTM dưới
góc độ cho vay.
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về không gian: Đề cập hoạt động tín dụng ở góc độ cho vay; Đánh
giá chất lượng tín dụng dưới giác độ ngân hàng - chủ thể của hoạt động tín dụng.

tại Vietinbank - Chi nhánh Phú Thọ, luận văn đã đề ra các giải pháp cụ thể, có tính
khả thi để nâng cao chất lượng tín dụng tại chi nhánh.
7. Kết cấu nội dung luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
được chia ra 3 Chương với nội dung chính như sau:
Chương 1: Những vấn đề cơ bản về chất lượng tín dụng tại Ngân hàng
thương mại.
Chương 2: Phân tích tThực trạng chất lượng tín dụng tại Ngân hàng
thương mại cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Phú Thọ giai đoạn 2010
–Tháng 6/2013
Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng cổ phần
Công thương Việt Nam - Chi nhánh Phú Thọ.

7


8


CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG
TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. 1.1 Tổng quan hoạt động tín dụng của Ngân hàng thương mại
1.1.1 Khái niệm tín dụng Ngân hàng thương mại
Lịch sử phát triển cho thấy, tín dụng là một phạm trù kinh tế và cũng là sản
phẩm của nền kinh tế hàng hóa, tồn tại song song và phát triển cùng với nền kinh
tế hàng hoá, là động lực quan trọng thúc đẩy nền kinh tế hàng hoá phát triển lên
những giai đoạn cao hơn. Quan hệ tín dụng được phát sinh ngay từ thời kỳ chế độ
công xã nguyên thủy bắt đầu tan rã. Khi chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất xuất
hiện, cũng là đồng thời xuất hiện quan hệ trao đổi hàng hóa. Thời kỳ này, tín dụng

+ Vì phải hoàn trả lên người cho vay phải có cơ sở tin tưởng rằng người đi
vay sẽ hoàn trả đúng hạn (tín nhiệm hay tài sản ràng buộc nghĩa vụ của Người vay
đối với người cho vay).
+ Giá trị hoàn trả thông thường phải lớn hơn giá trị lúc cho vay, hay nói
cách khác người đi vay phải hoàn trả cả vốn gốc vay và lãi (đủ đảm bảo cho hoạt
động của người cho vay bù đắp chi phí và có được mức lợi nhuận nhất định tương
xứng với rủi ro mà NHTM có thể gánh chịu).[14, Tr.19-21]
Xét một cách tổng quát có thể hiểu hoạt động tín dụng là việc thỏa thuận để
tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một
khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho
thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng
khác.
Tín dụng là hoạt động sinh lời lớn nhất song rủi ro cao nhất cho NHTM. Rủi
ro này, có nhiều nguyên nhân đều có thể gây ra tổn thất, làm giảm thu nhập của
NHTM. Rủi ro tín dụng là những rủi ro do khách hàng vay không thực hiện đúng các
điều khoản hợp đồng tín dụng, với biểu hiện cụ thể là khách chậm trả nợ, trả nợ
10


không đầy đủ hoặc không trả nợ khi đến hạn các khoản gốc và lãi, gây ra những tổn
thất về tài chính và khó khăn trong hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng
(TCTD).
Có nhiều khoản tài trợ mà tổn thất có thể chiếm phần lớn vốn của chủ, đẩy
NHTM đến bờ vực phá sản. Do vậy các NHTM luôn cân nhắc kỹ lượng, ước
lượng khả năng rủi ro và sinh lời khi quyết định một khoản tài trợ. Vì vậy, mục
tiêu của của các nhà quản trị NHTM khi thực hiện hoạt động tín dụng là thu lời
trên cơ sở đảm bảo mục tiêu an toàn.
1.1.2 Các hình thức tín dụng của Ngân hàng thương mại
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, các NHTM hiện nay luôn nghiên cứu
và đưa ra các hình thức tín dụng khác nhau nhằm quản lý tín dụng có hiệu quả.

1.1.2.3 Căn cứ vào mức độ tín nhiệm đối với khách hàng
- Cho vay có bảo đảm bằng tài sản: Là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo
đảm như thế chấp, cầm cố hoặc phải có sự bảo lãnh của người thứ ba. [14, Tr. 24]
- Cho vay không có bảo đảm bằng tài sản (tín chấp): là loại cho vay không
có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của người thứ ba; mà việc cho vay này
dựa vào độ uy tín của bản thân khách hàng. [14, Tr.24]
1.1.2.4 Căn cứ theo hình thức cấp tín dụng
Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền
hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng
nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân
hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác, trong đó:
- Cho vay: Là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết
giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời
gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi [12, tr.4].
- Bảo lãnh: Là hình thức cấp tín dụng, được thực hiện thông qua sự cam kết
bằng văn bản của tổ chức tín dụng với bên có quền về việc thực hiện nghĩa vụ tài
12


chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không
đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết [12, tr. 4]
- Bao thanh toán: Là hình thức cấp tín dụng cho bên bán hàng hoặc bên
mua hàng thông qua việc mua lại có bảo lưu quyền truy đòi các khoản phải thu
hoặc các khoản phải trả phát sinh từ việc mua, bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ
theo hợp đồng mua, bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ [12, tr. 4].
- Chiết khấu: Là việc mua có kỳ hạn hoặc mua có bảo lưu quyền truy đòi
các công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác của người thụ hưởng trước khi
đến hạn thanh toán [12, tr. 4].
- Cho vay thông qua nghiệp vụ phát hành và sử dụng thẻ tín dụng: Là việc
ngân hàng cho vay chấp nhận cho khách hàng được sử dụng số vốn vay trong

dụng ngày càng được quan tâm bởi lẽ:
- Đảm bảo chất lượng tín dụng là điều kiện để Ngân hàng làm tốt vai trò
trung tâm thanh toán: Khi chất lượng tín dụng được đảm bảo sẽ tăng vòng quay
vốn tín dụng, với một khối lượng tiền như cũ có thể thực hiện số lần giao dịch lớn
hơn, tạo điều kiện tiết kiệm tiền trong lưu thông, củng cố sức mua của đồng tiền.
- Chất lượng tín dụng tạo điều kiện cho ngân hàng làm tốt các chức năng
trung gian tín dụng trong nền kinh tế quốc dân. Là cầu nối tiết kiệm và đầu tư, tín
dụng góp phần điều hoà vốn trong nền kinh tế. Từ đó góp phần điều hòa vốn trong
xã hội, phân bổ các nguồn vốn cho đầu tư được hợp lý, làm cho xã hội bớt lãng
phí ở những nơi thừa vốn, giảm khó khăn cho nơi thiếu vốn, giải quyết tốt quan hệ
cung và cầu, đẩy mạnh tốc độ luân chuyển hàng hóa và tiền tệ.
- Chất lượng tín dụng góp phần kìm chế lạm phát ổn định tiền tệ, tăng
trưởng kinh tế, tăng uy tín quốc gia.
- Tín dụng là công cụ thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước về
phát triển kinh tế xã hội theo từng nghành và từng lĩnh vực. Do vậy, chất lượng tín
dụng được nâng cao sẽ góp phần làm tăng hiệu quả sản xuất xã hội, giúp đầu tư
14