DỰC VÀ ĐÀO TẠO
Bộ GIÁO DỤC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN THỊ NGỌC QUÝ
NGUYỄN THỊ NGỌC QUÝ

MỘT SÓ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHÁT LƯỢNG
DẠY HỌC MÔN TEÉNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC Cơ SỞ QUẬN PHÚ NHUẬN
THÀNH PHÓ HỎ CHÍ MINH

MỘT SÓ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ
CHÁT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TIÉNG ANH
Ỏ CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC co SỎ
QUẬN PHÚ NHUẬN-TP. HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học:

Nghệ An , tháng 08 năm 2013
Nghệ An , tháng 08 năm 2013


LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, tìm tòi nghiên cứu và hoàn tất luận vãn, tôi luôn


2. Mục đích nghiên cứu.................................................................................... 3

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.............................................................. 3

4. Giả thiết khoa học......................................................................................... 3

5. Nhiệm vụ nghiên cứu.................................................................................... 3

6. Phương pháp nghiên cứu............................................................................... 4

7. Phạm vi nghiên cứu....................................................................................... 4

8. Đóng góp của luận văn................................................................................. 4

CHƯƠNG 1CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐÈ TÀI................................................. 6

1.1. Sơ lược về lịch sử nghiên cứu vấn đề........................................................... ố

1.2. Các khái niệm cơ bản................................................................................... 11


BGH:

Ban giám hiệu

CBQL:

Cán bộ quản lý


tiếng Anh
Ket
2.....................................................................................................68

HS :

Học sinh

HSG :

Học sinh giỏiCHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY
HỌC MÔN TIÉNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN PHÚ
Sinh viên
NHUẬN...............................................................................................70
Hoạt động dạy học

SV:
HĐDH :
KT-XH :
PGD :
PPDH:
QLGD :

VIÉT TẤT TRONG LUẬN VĂN

Kinh tế - Xã hội
3.1. Định hướng và kế hoạch thực hiện đề án phổ cập và nâng cao năng
Phòng Giáo dục
Phương pháp dạy học
lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh Trung học cơ sở Phú Nhuận giai đoạn

Phương pháp

Sách3.2.
giáo
khoa
Các
nguyên tắc đề xuất biện pháp................................................................ 73

Trung học cơ sở


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Tầm quan trọng của tiếng Anh đối với sự gia nhập thế giới và chiếm
lĩnh tri thức nhân loại. Đất nước càng hội nhập, ngoại ngữ càng đóng vai trò
quan trọng trong đời sống xã hội. Ngoài trình độ chuyên môn, ngoại ngữ là
điều kiện cần và đủ đê chúng ta tìm được một việc làm ổn định, tạo dựng sự
nghiệp. Đồng thời, sử dụng thành thạo tiếng Anh cũng là chìa khóa đế học
sinh tìm tòi khám phá tri thức quý báu của nhân loại và trao đổi,chia sẻ những
thông tin từ các nền văn hóa khác nhau. Tiếng Anh là yếu tố quan trọng trong
việc nâng cao sự cạnh tranh cá nhân và cạnh tranh của đất nước.
Định hướng của Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành về nâng cao năng lực
giảng dạy NN cho GV và năng lực NN cho HS phổ thông VN: Đe án “Dạy
và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020” với
mục tiêu nhằm đối mới toàn diện việc dạy và học tiếng Anh trong các trường
phổ thông; từng bước nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh để cuối các
cấp học, học sinh đạt năng lực ngôn ngữ (gồm: nghe, nói, đọc, viết) theo quy
định của Bộ GD-ĐT. Sở GD-ĐT TPHCM cũng đã ưu tiên cho việc nâng cao

sinh không đồng đều, tỷ lệ học sinh thi tuyển sinh vào lớp 10 môn tiếng Anh
vấn còn thấp, chưa tạo được hứng thú học tập cho học sinh với môn học tiếng
Anh.
Hiện nay chưa có các nghiên cứu có tính hệ thống về quản lý chất
lượng dạy học tiếng Anh ở các trường THCS.
Chính vì thế chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Một số biện pháp quản
lí chất lượng dạy học môn Tiếng Anh” ở các trường THCS Quận Phú Nhuận,


3

2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lí chất lượng dạy học môn Tiếng Anh, từ
đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THCS Quận Phú
Nhuận, TP.HỒ Chí Minh

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
-

Khách thể nghiên cứu

Vấn đề Quản lý chất lượng dạy học môn Tiếng Anh ở các trường THCS
- Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý chất lượng dạy và học Tiếng Anh ở các trường THCS
Quận Phú Nhuận, TP.HỒ Chí Minh.
4. Giả thiết khoa học
Nếu đề xuất và thực hiện được các biện pháp quản lý có tính khoa học,
khả thi thì có thể nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh ở các trường
THCS Quận Phú Nhuận, TP.HỒ Chí Minh.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu

Phú Nhuận, TP.HỒ Chí Minh.
- Làm rõ thực trạng quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh THCS trên
địa bàn Quận Phú Nhuận.
- Đưa ra được các biện pháp có cơ sở khoa học và có tính khả thi đế quản
lý chất lượng dạy học tiếng Anh tăng cường ở các trương THCS trên địa bàn
Quận Phú Nhuận,TP.HỒ Chí Minh.


5

- Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý chất lượng dạy học môn
tiếng Anh ở trường THCS
- Chương 2: Thực trạng quản lí chất lượng dạy học môn Tiếng Anh ở
các trường THCS Quận Phú Nhuận, TP.HỒ Chí Minh.
- Chương 3: Một số biện pháp quản lí chất lượng dạy học môn Tiếng
Anh ở các trường THCS Quận Phú Nhuận, TP.HỒ Chí Minh.


6

CHƯƠNG 1

Cơ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐÈ TÀI
1.1. Sơ lược về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Sự hiểu biết lẫn nhau, cùng hợp tác bình đắng, giúp đỡ cùng tiến bộ,
cùng có lợi giữa các quốc gia đó chính là cái đích mà nhân loại tiến đến. Từ
nửa sau của thế kỷ 20, các nước trên thế giới đều nhận ra rằng việc giao tiếp
và trao đối thông tin nhằm tăng cường hiểu biết giữa các nền kinh tế, xã hội
và văn hóa đa dạng trở thành nền tảng cơ bản cho sự phát triến những chiến
lược chung vì lợi ích của tất cả. Quốc gia nào công dân có khả năng và kỹ

tính định hướng.
Chính vì vậy gần đây vấn đề quản lý chất lượng giáo dục nói chung và
quản lý chất lượng dạy học Tiếng Anh nói riêng đang được xã hội rất quan
tâm. Đã có nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu về vấn đề này. Đối với môn ngoại
ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, đã có không ít bài viết, bài tham luận, đề tài
nghiên cứu đã đề cập đến các vấn đề trong việc dạy học tiếng Anh: Thực
trạng của việc dạy học Tiếng Anh, ĐMPPDH môn Tiếng Anh, các biện pháp
quản lý nâng cao chất lượng day học Tiếng Anh ở các bậc học:
“Vấn đề dạy và học íieng Anh ở Việt Nanỉ\2008) tác giả Vũ Thị Hồng
Nga AI 6 K44 đã nêu ra thực trạng học và dạy tiếng Anh ở Việt nam còn chưa
được tốt, theo tác giả là do ba nguyên nhân là đội ngũ GV, giáo trình giảng
dạy và trang thiết bị giảng dạy và học tập. Đồng thời tác giả cũng đề xuất một
số giảng pháp để nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh, đặc biệt nhấn
mạnh đến đội ngũ GV, đến việc cải tiến phương pháp giảng dạy và chia sẻ
một số kinh nghiệm trong việc học tiếng Anh.


8

- Mạo điều kiện phát triển năng lực nghề nghiệp bền vững cho giáo viên
ngoại ngữ’ của Lê Văn Canh (6/2001) đã nêu ra hai quan điểm về đào tạo bồi duỡng giáo viên và những năng lực cần có của nguời giáo viên ngoại ngữ
- Đe tài “Các biện pháp nhằm nâng cao khả năng giao tiếp tiếng Anh
cho sinh viên” của tác giả Lê Khắc Phương Anh (2004-2005) đã phân tích
những nguyên nhân khiến cho các

sv

thường yếu về kỹ năng sử dụng tiếng

Anh, qua đó, tác giả cũng nêu ra ra một số biện pháp hữu hiệu nhằm giúp cho


các tnrờng dại học” của tác giả Ngọc Linh, Trường Đại học Mở Thành phố

Hồ

Chí Minh đã nêu lên vấn đề trình độ tiếng Anh của đa số

sv

tốt nghiệp

đại học ở các trường hiện chưa đáp ứng được những đòi hỏi của thị trường lao
động và chỉ ra một số nguyên nhân như đầu vào quá chênh lệch, chương trình
đơn điệu, cơ chế gò bó.

“Thực trạng việc dạy ngoại ngữ cho sinh viên không chuyên ngữ trường
Cao đắng Sư phạm Hoà Bình”của ThS. Bùi Thị Kim Tuyến, Trường Cao
đắng Sư phạm Hoà Bình. “Thực trạng về việc giảng dạy ngoại ngữ cho sinh
viên không chuyên ngữ tại Trường Cao đang Sư phạm Hà Nam”, Nguyễn
Minh Chinh, Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nam.[29]
Các công trình nghiên cứu trên đã có đóng góp đáng kế trong việc đánh
giá đúng thực trạng day học môn Tiếng Anh ở tại cơ sở, địa phương, bậc học
của mình tìm ra những điếm mạnh chung hoặc những điếm bất cập đê đồng
nghiệp cùng chia sẻ, học tập rút kinh nghiệm lẫn nhau .Trên cơ sở các giải
pháp, biện pháp mang tính khả thi, khoa học đã góp phần nâng cao quản lý
chất lượng dạy học ngoại ngữ.
Ngày 07/12/2012, Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức hội thảo “Giải pháp
năng cao chất ỉưọng dạy và học tiếng Anh trong các trường chuyên nghiệp
thành phổ theo Đề án 2020 ”, đã có nhiểu bài tham luận rất giá trị của một số
đại biểu tham gia hội thảo này [33]:

nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh cho các trường THCS ở 24
Quận huyện thì rất cần có các biện pháp quản lý nâng cao chất lượng giảng


11

1.2. Các khái niệm cơ bản

1.2.1.

Quản lý

Người ta có thể tiếp cận khái niệm quản lý từ nhiều góc độ khác nhau,
có thể nêu một số quan điểm sau:
Các Mác trong bộ Tư bản đã viết: “Bất kỳ lao động nào có tính xã hội
và chung trực tiếp, được thực hiện với quy mô tương đối lớn đều ít nhiều cần
tới sự quản lý... Một người chơi vĩ cầm riêng lẽ thì tự điều khiến lấy mình,
nhưng một dàn nhạc thì cần có nhạc trưởng”. [18]
Theo F.Taylor, nhà kinh tế học người Anh thì cho rằng: “Quản lý là
biết được điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy được rằng họ hoàn
thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”. [9;tr.6]
Theo James H.Donnelly, JR, James L.Gibson và John M.Ivancevich
định nghĩa: “Quản lý là một quá trình do một hay nhiều người thực hiện,
nhằm phối họp các hoạt động của những người khác để đạt được những kết
quả mà một người hành động riêng rẽ không thể nào đạt được” [12]
“Quản lý là hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá
nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. Mục tiêu của mọi nhà quản lý là
nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các
mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất, và sự bất mãn cá nhân ít
nhất.

- Lập kế hoạch hoạt động


13

- Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch.
Tuy các chức năng trên kế tiếp nhau nhung chúng thực hiện đan xen
nhau, hỗ trợ, bổ sung cho nhau. Ngoài ra, thông tin chiếm một vai trò quan
trọng, nó là phương tiện không thể thiếu trong quá trình hoạt động của quản
lý.

Như vậy, tuy có nhiều cách tiếp cận khác nhau, song có thể nói rằng:
Quản lý là hệ thong những tác động có hướng đích, phũ hợp quy luật khách
quan của chủ thế quản lý đến đoi tượng quản lý nhằm khai thác và tận dụng
tốt nhất những tiềm năng và cơ hội của đổi tượng quản lý đế đạt đến mục tiêu
quản lý trong một môi trưòng luôn biến động.

1.2.2. Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là một loại hình quản lý xã hội. Quản lý giáo dục trong
phạm vi một quốc gia, một địa phương thì chủ thê quản lý là bộ máy quản lý từ Bộ
GD-ĐT đến nhà trường. Khách thê quản lý là hệ thống giáo dục quốc dân, sự
nghiệp giáo dục của một địa phương, trong một trường học.
Trong các mối quan hệ của công tác quản lý giáo dục, quan hệ cơ bản
nhất là quan hệ giữa người quản lý với người dạy và người học trong hoạt
động giáo dục. Các mối quan hệ khác biểu hiện trong quan hệ giữa các cấp
bậc quản lý. Các cấp quản lý giáo dục có chức năng tương tự nhau, đều vận
dụng các chức năng quản lý để thực hiện các nhiệm vụ của cấp mình. Nội
dung hoạt động khác nhau do phân cấp quản lý quy định, do nhiệm vụ từng
thời kỳ chi phối, đặc biệt, quản lý giáo dục chịu ảnh hưởng của những biến
đối về kinh tế, chính trị, xã hội, khoa học và công nghệ.

15

nhằm biến kiến thức, kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cá
nhân ” [14; trl8].
Theo Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt: “Quá trình dạy học là một quá trình
sư phạm bộ phận thông qua sự tác động qua lại giữa người dạy và người học
nhằm truyền thụ và lĩnh hội một cách có hệ thống những tri thức khoa học,
những kỹ năng, kỹ xảo, nhận thức và thực hành ” [23;tr 25].
Theo Nguyễn Ngọc Quang: dạy học được hiểu là một hoạt động bao
gồm hai quá trình đó là quá trình dạy của thày và quá trình học của trò. Hai
quá trình này có mối quan hệ biện chứng, tồn tại vì nhau, sinh ra vì nhau và
thúc đẩy nhau phát triển.
Vậy, ta hiểu dạy học là một quá trình tác động qua lại giữa người dạy
và người học nhằm truyền thụ và lĩnh hội những kiến thức, kỹ năng, kinh
nghiệm sống một cách có hệ thống.

1.2.4

Chất lượng dạy học

1.2.4.1 Chất lượng ỉà gì?
Theo Từ điên Tiếng Việt, chất lượng là “cái tạo nên phấm chất, giá trị
của một con người, một sự vật, sự việc”.
- Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng, chất lượng là “cái làm nên
phẩm chất, giá trị của sự vật hoặc là cái tạo nên bản chất của sự vật, làm cho
sự vật này khác với sự vật kia”.
- Theo tiêu chuẩn Pháp -NFX 50-109, chất lượng là “tiềm năng của
một sản phẩm hay dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu người sử dụng”.



được thể hiện trong hoạt động nghề nghiệp của người tốt nghiệp.
b) Chất lượng dạy học chính là chất lượng hoạt động dạy của giáo viên
và chất lượng hoạt động học cúa học sinh; chất lượng hoạt động kiểm tra,
đánh giá kết quả dạy học và chất lượng của các điều kiện phục vụ hoạt động
dạy học.
c) Chất lượng dạy học chính là chất lượng của sự phối hợp của tất cả
các thành tố cấu thành quá trình dạy học: Mục tiêu; chương trình; nội dung;
phương pháp; hình thức tổ chức dạy học và đánh giá kết quả dạy học.
d) Chất lượng dạy học còn có thê có được khi đảm bảo chất lượng các
yếu tố đầu vào của quá trình dạy học (đội ngũ GV; HS; Chương trình; giáo
trình; Cơ sở vật chất- thiết bị dạy học; tài chính...); Chất lượng quá trình dạy
và học; Kết quả dạy học được đánh giá đạt chất lượng theo yêu cầu xã hội.
Như vậy, chất lượng dạy học là một khái niệm đa chiều, khó đo đạc,
khó nắm bắt, vì thế nó mang tính tương đối. Khi đánh giá chất lượng dạy học
phải cần căn cứ vào mục tiêu của từng cấp học, bậc học cũng như phải tính
đến đặc trưng của môn học, yêu cầu về chất lượng của địa phương, của xã
hội...đối với kết quả dạy học.

1.2.5. Chất lượng dạy học tiếng Anh
Việc dạy và học tiếng Anh ở trường phổ thông nói chung, cấp THCS
nói riêng, cần hình thành và phát triển năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh cho
học sinh. Việc dạy và học tiếng Anh ở cấp THCS góp phần giúp học sinh mở
rộng tầm nhìn, làm phong phú kinh nghiệm cuộc sống, phát huy năng lực tư


18

đời

và

19

5- Cơ sở vật chất - trang thiết bị dạy học.
6- Đánh giá kết quả hoạt động của học sinh.
Trong luận văn này quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh ở trường
THCS được quan niệm là:
- Quản lý chất lượng dạy tiếng Anh của đội ngũ GV
- Quản lý chất lượng học tiếng Anh của HS trường THCS
- Quản lý các điều kiện phục vụ cho việc đảm bảo chất lượng dạy học
tiếng Anh ở trường THCS

1.2.7 Biện pháp quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh
Theo từ điển Tiếng Việt, biện pháp là cách làm, cách giải quyết một
vấn đề cụ thể. Biện pháp càng cụ thể, phù hợp cả về lý luận lẫn thực tiễn thì
sẽ mang lại hiệu quả cao.
Biện pháp quản lý chất lượng dạy học môn Tiếng Anh chính là những
cách thức tác động của nhà quản lý vào các thành tố tạo ra chất lượng dạy học
môn tiếng Anh đê đạt được mục tiêu dạy học đặt ra.
1.3. Một số vấn đề về dạy học tiếng Anh trong trường THCS

1.3.1

Mục tiêu dạy học môn tiếng Anh

Mục tiêu dạy học\ Mục tiêu dạy học ở trường THCS là củng cố và phát
triển những kiến thức mà học sinh đã đạt được ở Tiểu học, đồng thời giúp học
sinh nắm vững hệ thống tri thức khoa học phố thông, cơ bản, hiện đại ở trình


20

16/2006/QĐ-BGDĐT về ban hành Chương trình Giáo dục Phổ thông
- Tài liệu sử dụng do nhà xuất bản giáo dục phát hành.
- Đối tượng: học sinh lớp 6 đến lớp 9.
- Thời gian học: 3 tiết/tuần (2 tiết/tuần đối với Lớp 9)
Bao gồm: Hệ thống chủ diêm (Themes/topics), Năng lực giao tiếp
(Communicative competences), Kiến thức ngôn ngữ (Language Knowledge),
Ngữ âm (Pronunciation) Từ Vựng (Vocabulary) , Ngữ pháp (Graminar) và
mục trọng tâm ngôn ngữ( Language Focus) [26;tr8]
Hệ thống chủ điểm (Themes/topics):
Edưcation,

Community,

Health,

Recreation,

Personal Information,
My

ữiends,

My

school,

My

family, the World around us.
Năng lực giao tiếp (Communicative competences): Khả năng sử