BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
-------o0o-----

TRỊNH VĂN HƯNG

TRỊNH VĂN HƯNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI QUẢN LÝ
CÔNG TÁC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP
Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN HẬU LỘC, TỈNH THANH HÓA
MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CÔNG TÁC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG thcs VÙNG CAO HUYỆN
NHƯ THANH – TỈNH THANH HÓA

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGÔ ĐÌNH PHƯƠNG


LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến lãnh đạo Nhà
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
trường, Phòng sau đại TRƯỜNG
học trường ĐẠI

TRA
ĐÁNH
QUẢ
cungCÔNG
cấp tài TÁC
liệu, động
viên,
khích
lệ, tạoGIÁ
điềuKẾT
kiện và
giúpHỌC
đỡ vềTẬP
mọi mặt
Ở CÁC
THPT
HẬU
trong
quáTRƯỜNG
trình học tập,
nghiênHUYỆN
cứu và làm
luậnLỘC
văn. TỈNH THANH HÓA
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn không tránh khỏi thiếu sót.
Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của Hội đồng chấm luận văn
thạc sĩ Khoa học Giáo dục, Trường Đại học Vinh, của các thầy giáo, cô giáo
và các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Nghệ An,

8 Cấu trúc luận văn
Chương 1- CƠ SỞ LÝ LUÂN CỦA ĐỔI MỚI QUẢN LÝ KIỂM

1
3
3
3
3
4
4
5

TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP Ở CÁC
TRƯ ỜNG TPHT
1.1.Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.2 Khái niệm cơ bản trong kiểm tra, đánh giá KQHT
1.3 Mục đích đánh giá trong giáo dục
1.4 Những chức năng và yêu cầu sư phạm trong việc kiểm
tra, đánh giá kết quả học tập
1.1.5 Nội dung đánh giá kết quả học tập
1.1.6 Hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
1.1.7 Các nguyên tắc, phương pháp và kĩ thuật đánh giá
KQHT
1.1.7 Vai trò của KTĐG KQHT trong quá trình dạy học
1.2 Cơ sở lí luận của quản lý hoạt động đổi mới kiểm tra
đánh giá kết quả học tập
1.2.1 Bản chất của quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá
KQHT
1.2.2 Nội dung đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học
tập

41
42

học sinh ở các trường THPT trên địa bàn Huyện Hậu Lộc
tỉnh Thanh Hóa.
2.2.1 Tình hình giáo dục THPT
2.2.2 Thống kê chất lượng giáo dục khối các trường THPT
2.2.3 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của các

42
43
50

trường THPT trên địa bàn huyện Hậu Lộc tỉnh Thanh
Hóa.
2.2.4 Tình hình đội ngũ CB,GV và công tác đổi mới quản lý
hoạt động kiểm tra đánh giá KQHT ở các trường

56

THPT huyện Hậu Lộc
2.3 Đánh giá chung về thực trạng đổi mới quản lý hoạt động

65

kiểm tra, đánh giá kết quả học tập ở các trường THPT trên
địa bàn huyện Hậu Lộc tỉnh Thanh Hóa
2.3.1 Những kết quả đạt được
2.3.2 Những hạn chế cần khắc phục
2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế

số lượng, cơ cấu, chất lượng đáp ứng yêu cầu đổi mới kiểm
tra, đánh giá kết quả học tập.
3.2.3 Giải pháp 3: Chỉ đạo dạy học và kiểm tra đánh giá

81

theo chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình giáo dục
phổ thông.
3.2.4 Giải pháp 4: Bồi dưỡng kĩ năng đánh giá cho giáo

83

viên và rèn luyện kĩ năng tự đánh giá cho học sinh.
3.2.5 Giải pháp 5: Xây dựng kế hoạch và đổi mới qui trình

91

đánh giá hạnh kiểm bảo đảm tính khách quan, chính xác,
công bằng của quá trình kiểm tra, đánh giá kết quả học tập.
3.2.6 Giải pháp 6: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin

103

phục vụ đổi mới kiểm tra đánh giá, đổi mới hệ thống thông
tin quản lý và công tác thi đua khen thưởng.
3.2.7 Giải pháp 7: Xây dựng môi trường văn hóa chất lượng

106

giáo dục trong nhà trường và phối hợp chặt chẽ các lực

112


4

PHHS

phụ huynh học sinh

QLGD

quản lí giáo dục

THPT

trung học phổ thông

THCS

Trung học cơ sở

KT-XH

Kinh tế -xã hội

CSVC-TBDH
QLT-ĐGCL
HĐDH
HĐNGLL
HĐHN

.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................


5

2. Theo anh (chị) người hiệu trưởng và tổ trưởng có vai trò gì trong việc kiểm tra
đánh giá kết quả học tập ở các trường THPT.
- Rất quan trọng

- Quan trọng

- Bình thường

3. Theo anh (chị) công tác kiêm tra đánh giá ở trường THPT gồm những vấn đề gì?
Trong đó vấn đề nào là quan trọng nhất? Vì sao?
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
4. Xin anh (chị) cho biết để hiệu quả của công tác kiêm tra đánh giá đạt kết quả, thì
người hiệu trưởng và tổ trưởng tổ chuyên môn cần có những năng lực gì?
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
......................................................................................................................
5. Xin anh (chị) cho biết ý kiến của mình về những nguyên nhân tồn tại, yếu kém
trong công tác kiểm tra, đánh giá ở các trường THPT hiện nay (xác định mức độ
của các nguyên nhân bằng cách đánh dấu X vào cột các mức độ).
ĐÁNH GIÁ
STT

ý

Không
đồng ý


6

7
8

9
10
11
12

Xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá chưa cụ
thể
Công tác phối hợp giữa các lực lượng tham gia
kiểm tra, đánh giá chất lượng giảng dạy còn hạn
chế
Công tác bồi dưỡng giáo viên hiệu quả chưa cao.
Chưa động viên khuyến khích kịp thời những cá
nhân tiên tiến điển hình của nhà trường
Công tác tổ chức cán bộ còn bất cập để sẩy ra
tình trạng thừa, thiếu GV cục bộ ở các trường
Đầu tư tăng cường CSVC, trang TBDH còn quá
thấp

ý kiến khác của anh (chị), xin nêu cụ thể:

hoạt động dạy học

Đạt yêu
cầu

Chưa đạt
yêu cầu


7

2
3

4
5

Kế hoạch hoá các hoạt động kiểm tra,
đánh giá hoạt động dạy học
Xây dựng các tiêu chí, tiêu chuẩn,
thang đo trong kiểm tra, đánh giá
hoạt động dạy học.
Xây dựng quy trình kiểm tra, đánh
giá.
Xây dựng lực lượng kiểm tra, đánh
giá.
Xin chân thành cảm ơn về sự hợp tác của đồng chí !

Phiếu số 2:


2. Anh (chị) có hài lòng với kết quả công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học
hiện nay của hiệu trưởng trường anh (chị) không?
- Rất hài lòng

- Hài lòng

- Không hài lòng

- Còn nhiều băn khoăn

- Xin anh (chị) cho biết lý do tại sao?
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
......................................................................................................................
3. Theo anh (chị), người hiệu trưởng và tổ trưởng tổ chuyên môn cần thiết là người
có chuyên môn giỏi, có nghiệp vụ về kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học?
- Rất cần thiết

- Cần thiết

- Không cần thiết

4. Theo anh (chị) người hiệu trưởng và tổ trưởng tổ chuyên môn có vai trò như thế
nào trong việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học ở trường
THPT?


9

- Rất quan trọng

đồng nghiệp
Kiểm tra, đánh giá còn chưa được tiến hành
thường xuyên, liên tục.
Do hạn chế về năng lực, trình độ, chuyên môn
nghiệp vụ sư phạm.
Thời gian và công việc quản lý vất vả, làm hạn
chế việc tự học tập và cập nhật thông tin mới về
giáo dục.
Bộ máy quản lý chưa tương xứng với nhiệm vụ
trong tình hình mới.

2
3
4
5
6

7

6. Theo anh (chị) những yếu tố nào làm ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học
sinh.
ĐÁNH GIÁ
STT
1

NHỮNG YẾU TỐ CƠ BẢN
Chất lượng phụ thuộc vào yếu tố
người thầy

Rất đồng


NHỮNG BIỆN PHÁP

CÁC MỨC ĐỘ
Rất cần
thiết

1
2

3
4

5

6

7

8

Bồi dưỡng nghiệp vụ QLGD.
Bồi dưỡng về kỹ năng, nghiệp vụ
kiểm tra, đánh giá giá hoạt động dạy
học cho các nhà QL trường học.
Tăng cường CSVC và thiết bị dạy học
theo phương pháp mới.
Tổ chức tham quan học tập mô hình
của một số trường điểm trong và ngoài
huyện.

Chỉ đạo cơ sở sát thực tế, kịp thời,
chính xác.
Xin chân thành cảm ơn về sự hợp tác của đồng chí !

PHỤ LỤC
Phiếu số 3:
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
( Dành cho lãnh đạo, cán bộ chuyên viên Sở giáo dục )
Nhằm giúp cho công tác kiểm tra đánh hoạt động dạy học được tốt hơn, xin
đồng chí vui lòng cho biết một số ý kiến sau:
1. Theo anh (chị) hiệu trưởng và tổ trưởng tổ chuyên môn trường THPT có vai trò
như thế nào trong việc kiểm tra, đánh giá KQHT.
- Rất quan trọng

- Quan trọng

- Không quan trọng

2. Xin anh (chị) đánh giá công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học, đánh giá
KQHT của hiệu trưởng và tổ trưởng tổ chuyên môn ở các trường THPT Huyện
Hậu Lộc theo 3 mức độ sau:
STT

1

2

CÁC BIỆN PHÁP KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG DẠY


giá.

3. Anh (chị) cho biết những nguyên nhân làm hạn chế khả năng và kết quả thực
hiện công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học các trường THPT Huyện Hậu
Lộc.
ĐÁNH GIÁ
STT

NGUYÊN NHÂN TỒN TẠI, YẾU KÉM
Rất
đồng
ý

1
2
3
4
5
6

7

Đồng
ý

Không
đồng ý

Điều kiện thực thi nhiệm vụ chưa đáp ứng được
yêu cầu.

6. Đồng chí đánh giá như thế nào về kết quả thực hiện các tiêu chí kiểm tra, đánh
giá giá hoạt động dạy học ở ở các trường THPT, (bằng cách đánh dấu X vào ô cột
phù hợp).
STT`

CÁC CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ HOẠT
ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG

CÁC MỨC ĐỘ
Rất tốt

1

Ngày giờ công

2

Giáo án - sổ sách

3

Thao giảng (dự giờ)

4

Chất lượng học tập của HS

5

Chủ nhiệm và công tác khác

động và phát triển kinh tế- xã hội để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, sự nghiệp giáo dục và đào tạo nước ta phải
đổi mới căn bản, toàn diện và mạnh mẽ. Đặc biệt là thực hiện tốt chương trình
hành động của Chính phủ, của ngành Giáo dục thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW
hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về “Đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa
trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế;
đổi mới phương pháp giáo dục và đổi mới đánh giá thi cử. Trong những nội dung
đó, đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của
học sinh giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Về tầm quan trọng của kiểm tra, đánh giá
trong quá trình dạy học, nhà giáo dục G.K. Miller đã nói: “Thay đổi chương trình
hoặc phương pháp giảng dạy mà không thay đổi hệ thống đánh giá thì chưa chắc
đã thay đổi được chất lượng dạy học. Nhưng khi thay đổi hệ thống đánh giá mà
không thay đổi chương trình giảng dạy thì lại có thể tạo nên sự thay đổi theo chiều
hướng tốt của chất lượng dạy học”.
Theo GS. Dương Thiệu Tống, trong vấn đề giảng dạy và học tập ở bất kì cấp
học nào cũng đều có bốn vấn đề cần phải đặc biệt quan tâm, đó là: mục tiêu giảng
dạy, cấu trúc của nội dung kiến thức, phương pháp giảng dạy và học tập, đánh giá
giảng dạy và học tập [46]. Giữa mục tiêu, nội dung, phưong pháp và kiểm tra đánh


15

giá có mối quan hệ mật thiết với nhau. Đánh giá một cách chính xác và đáng tin
cậy kết quả học tập mới có thể xác định mục tiêu đề ra có đạt được hay không và
đạt đến mức độ nào, đồng thời xác định được tính thích hợp của nội dung và hiệu
quả của phương pháp giảng dạy, trên cơ sở đó mới tiến hành đổi mới phương pháp
dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục. Vì vậy, đổi mới trong giáo dục rất coi
trọng đổi mới kiểm tra đánh giá, nếu không đổi mới kiểm tra đánh giá thì quá trình
đổi mới giáo dục phổ thông và đổi mới phương pháp dạy học sẽ trở nên hình thức


Trước bối cảnh đó và để chuẩn bị quá trình đổi mới chương trình, sách
giáo khoa giáo dục phổ thông sau năm 2015, cần thiết phải đổi mới đồng bộ
phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục.
Với những lý do trên, việc chọn nghiên cứu đề tài “Một số giải pháp đổi mới
quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập học sinh ở các trường
THPT huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa” làm luận văn tốt nghiệp Cao học Quản
lý giáo dục là cần thiết nhằm đề xuất những giải pháp khả thi trong công tác quản
lý hoạt động đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh các trường
THPT nói chung và các trường THPT trên địa bàn huyện Hậu Lộc nói riêng, để
việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập trở thành động lực thúc đẩy đổi mới phương
pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng dạy học, góp phần tích cực vào sự nghiệp đổi
mới giáo dục của Tỉnh Thanh Hóa.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Đề xuất một số giải pháp đổi mới quản lý đối với hoạt động đổi kiểm tra đánh
giá kết quả học tập của học sinh nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở các
trường THPT trên địa bàn huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa đáp ứng yêu cầu đổi
mới giáo dục hiện nay.
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1 Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý đối với hoạt động kiểm tra đánh
giá kết quả học tập của học sinh THPT
3.2 Đối tượng: Các giải pháp quản lý hiệu quả hoạt động đổi mới kiểm tra
đánh giá kết quả học tập ở các trường THPT trên địa bàn huyện Hậu Lộc, tỉnh
Thanh Hóa.
3.3 Phạm vi nghiên cứu
- Nghiên cứu công tác quản lí của các trường THPT trên địa bàn huyện Hậu
Lộc, tỉnh Thanh Hóa về hoạt động đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập.
- Trong khuôn khổ của luận văn, khái niệm đánh giá kết quả học tập mà đề tài
thực hiện chính là đánh giá kết quả học tập bộ môn, thể hiện ở đánh giá kết quả
học lực của học sinh, chủ yếu diễn ra trong quá trình dạy học.

6.3 Phương pháp bổ trợ: Sử dụng thống kê toán học nhằm xử lý các kết quả
điều tra nghiên cứu để làm các cứ liệu, các chỉ số đánh giá.

7. NHỮNG ĐÓNG GÓP LUẬN VĂN
7.1 Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả
học tập và công tác quản lý hoạt động đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học
tập học sinh ở các trường THPT.
7.2 Phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động đổi mới kiểm tra
đánh giá KQHT ở các trường THPT trên địa bàn huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa
và nêu được nguyên nhân thành công cũng như những hạn chế cần khắc phục.
7.3 Xây dựng một số giải pháp quản lý hoạt động đổi mới kiểm tra đánh giá
kết quả học tập ở các trường THPT, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý
nhằm nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục trong nhà trường, đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay.


18

7.4 Sử dụng làm tài liệu tham khảo cho cán bộ quản lý và giáo viên ở các
trường THPT trong việc đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh.
8. CẤU TRÚC LUẬN VĂN
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được chia làm ba chương :
Chương 1. Cơ sở khoa học của đổi mới quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết
quả học tập.
Chương 2. Thực trạng hoạt động đổi mới quản lý công tác kiểm tra đánh giá
kết quả học tập ở các trường THPT huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.
Chương 3. Một số giải pháp đổi mới quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết
quả học tập của học sinh ở các trường THPT huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.
Cuối cùng là phần phụ lục và một số tài liệu tham khảo.


Nghiên cứu về công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập được nhiều tác
giả quan tâm như: Theo các tác giả: Đặng Vũ Hoạt, Trần Bá Hoành, Hà Thị
Đức...thì có những chức năng sau: chức năng phát hiện - điều chỉnh, chức năng


20

củng cố - phát triển và chức năng giáo dục. Nếu kiểm tra, đánh giá đúng thực
lực, đúng chất lượng, đảm bảo tính công khai, công bằng, dân chủ, kịp thời sẽ
có tác dụng tích cực trong việc phát huy tính sáng tạo và nội lực của giáo viên
và học sinh. Đồng thời, đó cũng chính là động lực thúc đẩy tinh thần đội ngũ
GV đoàn kết, học hỏi kinh nghiệm để nâng cao kiến thức chuyên môn, nghiệp
vụ sư phạm. Đáp ứng được yêu cầu của ngành GD - ĐT và nhu cầu xã hội đề ra.
Ngược lại nếu kiểm tra, đánh giá không đúng lúc, không kịp thời, thiếu khách
quan, công bằng thì sẽ mất lòng tin, không khuyến khích được sự nỗ lực phấn
đấu vươn lên như mong đợi.
Như vậy, công tác kiểm tra, đánh giá là vấn đề luôn được quan tâm và
tìm hướng đi cho phù hợp. Các nhà nghiên cứu cho rằng, kiểm tra, đánh giá là
để phát huy tính sáng tạo, kích thích sự cố gắng và tinh thần học hỏi vươn lên,
khắc phục những hạn chế, bồi dưỡng và phát huy năng khiếu, mặt mạnh để
công tác kiểm tra, đánh giá phù hợp với xu thế đổi mới của đất nước, thúc đẩy
xã hội phát triển, hội nhập nền kinh tế toàn cầu, là vấn đề mà ngành giáo dục
Việt Nam nói chung, ngành giáo dục huyện Hậu Lộc nói riêng rất quan tâm
đang tìm hướng đi mới.
Mặc dù các tác giả trong và ngoài nước đã nghiên cứu nhiều chuyên
sâu về đề tài kiểm tra, đánh giá. Song các tác giả đều nghiên cứu trên phạm
vi rộng và chưa phản ánh một cách đầy đủ và toàn diện các giải pháp nâng
cao hiệu quả công tác kiểm tra, đánh giá trong các nhà trường, các công trình
nghiên cứu nêu trên nó còn mang tính chất chung chung, vẫn chưa có công
trình khoa học nào nghiên cứu về công tác kiểm tra, đánh giá ở trường THPT

Xét về bản chất: Đánh giá là những phán xét, những nhận định về giá trị của
đối tượng đánh giá của chủ thể đánh giá dựa trên thông tin về đối tượng đánh giá.
Xét về quá trình: Đánh giá là quá trình thu thập thông tin, chứng cứ về đối
tượng đánh giá và đưa ra những phán xét, nhận định về mức độ đạt được theo các
tiêu chí đã được đưa ra trong các tiêu chuẩn hay kết quả học tập. Đánh giá có thể là
đánh giá định lượng dựa vào các con số hoặc định tính dựa vào các ý kiến và giá
trị. Trong giáo dục, tùy theo từng đối tượng (người học, người dạy, nhà trường –
cơ sở đào tạo, cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục) mà đánh giá hướng vào
những mục đích nhất định. Nhưng một cách tổng quát nhất, đánh giá trong giáo
dục phải đảm bảo các yêu cầu sau:
- Đánh giá phải đảm bảo tính khách quan.
- Đánh giá phải đảm bảo tính toàn diện.
- Đánh giá phải đảm bảo tính hệ thống.
- Đánh giá phải đảm bảo tính phát triển.


22

Tùy thuộc và đối tượng đánh giá, cấp độ và phạm vi đánh giá mà mỗi loại hình
đánh giá sẽ được tiến hành theo những bước khác nhau, nhưng nhìn chung đánh
giá thường bao gồm các bước sau:
- Bước 1: Xác định mục đích đánh giá
- Bước 2: Xác định những khái niệm công cụ của nội dung cần đánh giá
- Bước 3: Xác định các phương pháp thu thập thông tin (định tính và định lượng)
- Bước 4: Xây dựng công cụ đo lường.
- Bước 5: Thu thập và xử lý thông tin
- Bước 6: Đưa ra những nhận định về giá trị và đề xuất hướng phát triển hoặc biện
pháp để cải thiện tình hình.
Từ điển Tiếng Việt, 1992 (Hoàng Phê chủ biên) đã đưa ra định nghĩa: đánh giá
là “nhận định giá trị”, có nghĩa là định giá trị cho một đối tượng nào đó theo một

kiểm tra trên cơ sở đối chiếu, so sánh với các tiêu chuẩn - mục tiêu. Như vậy, k iểm
tra và đánh giá là hai công đoạn liên hệ mật thiết với nhau, không tách rời được.
Kiểm tra là công cụ, là phương tiện và hình thức chủ yếu, quan trọng nhất của
đánh giá. Thông qua việc sử dụng bộ công cụ đo được xây dựng trên những mục
tiêu và tiêu chí xác định, kiểm tra có vai trò cung cấp thông tin làm cơ sở dữ liệu
cho việc đánh giá. Nếu coi đánh giá là mục đích của một hoạt động thì kiểm tra là
phương tiện quan trọng để thực hiện mục đích, nói cách khác, nếu đánh giá dựa
trên các mục tiêu được xác định thì kiểm tra căn cứ trên các tiêu chí tương ứng với
các mục tiêu, nếu đánh giá nhằm hướng tới một quyết định liên quan tới mục tiêu
thì kiểm tra nhằm so sánh sự phù hợp của sản phẩm với các tiêu chí đã được định
ra. Vì kiểm tra là phương tiện và hình thức của đánh giá nên có loại hình đánh giá
nào thì cũng có loại hình kiểm tra đó.
Trong quá trình thực hiện các hoạt động giáo dục, có thể mô tả vị trí của đánh
giá với các khâu khác bằng một chu trình như sau: Kiểm tra → Đánh giá → Tìm
nguyên nhân → Quyết định → Thực hiện → Kiểm tra → … Như vậy, kiểm tra là
khâu mở đầu của đánh giá, đánh giá là bước tiếp theo của kiểm tra, gắn liền với
kiểm tra. Sau khi đánh giá xong, kết quả đó là cơ sở để xác định nguyên nhân,
quyết định biện pháp, tổ chức thực hiện. Cứ tiếp tục như vậy, một chu trình mới
như thế lại bắt đầu. Do đó, kiểm tra phải luôn gắn liền với đánh giá vì kiểm tra mà
không đánh giá sẽ không không mang lại hiệu quả, ngược lại đánh giá không dựa
trên những số liệu của kiểm tra thì rất dễ mang tính ngẫu nhiên, chủ quan, do đó dễ
dẫn tới những hậu quả không tốt về tâm lí, giáo dục.
Trong nhà trường, việc đánh giá kết quả học tập của học sinh được thực hiện
chủ yếu thông qua việc tổ chức kiểm tra và thi một cách có hệ thống, theo những
quy định chặt chẽ. Vì thế, kiểm tra và đánh giá là hai việc thường đi liền với nhau
tuy rằng không phải mọi việc kiểm tra đều hướng tới mục đích đánh giá.
1.1.1.2 - Mối quan hệ giữa kiểm tra và đánh giá
- Kết quả học tập: Học tập là quá trình tiếp thu kiến thức và rèn luyện kĩ năng
dưới sự dạy bảo, hướng dẫn của giáo viên. Học tập luôn đi đôi và gắn liền với hoạt
động giảng dạy của giáo viên và hợp thành hoạt động dạy - học trong lĩnh vực sư