TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LỚP BỒI DƯỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN K4A2015
TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
Tên đề tài: Xử lý tình huống Giải quyết khiếu nại nhiều lần của công dân
xã Văn Khê, huyện Mê Linh
Họ tên học viên: Phạm Thị Thắm
Chức vụ: Chuyên viên
Đơn vị công tác: Phòng Tư pháp – UBND huyện Mê Linh
Hà Nội, năm 2015.
1
MỤC LỤC
TIÊU ĐỀ
STT
1
LỜI NÓI ĐẦU
2
I: NỘI DUNG
1. Mô tả tình huống
3. Phương án giải quyết: kết hợp cả hai phương án trên
4
15
4. Chọn phương án, Kế hoạch tổ chức thực hiện
15~20
III: KẾT LUẬN, ĐỀ XUÂT, KIẾN NGHỊ
20~21
2
LỜI NÓI ĐẦU
Trước đây, do nhiều nguyên nhân, nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng ít được
quan tâm một cách đúng mức. Nhưng gần đây nhiều vấn đề thực tiễn liên quan đến
công tác quản lý trật tự xây dựng không cho phép chúng ta hời hợt, đơn giản trong
nhận thức và chậm trễ trong việc thực thi các giải pháp. Lâu nay, việc tổ chức xây
dựng các công trình cụ thể chủ yếu chúng ta quan tâm đến quy mô và bề rộng mà ít
chú ý đến tổng thể mang tính hiện đại, văn minh. Quản lý trật tự xây dựng có vai
trò quan trọng như là một trong những giải pháp quan trọng tạo cho hoạt động xây
dựng các điểm dân cư nông thôn có tính đồng bộ và thống nhất, môi trường sống,
làm việc, tổ chức giao thông thuận lợi.
Kể từ khi Luật Xây dựng được Quốc hội ban hành đến nay, Chính phủ, Bộ
Xây dựng và các địa phương đã kịp thời ban hành nhiều Nghị định, Thông tư và
Phần III: Kết luận, đề xuất, kiến nghị
Trong điều kiện thời gian có hạn đồng thời kiến thức bản thân còn nhiều hạn
chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự quan tâm
và góp ý của các thầy cô giáo để tôi có thể hoàn thiện tốt hơn tình huống này cũng
như trau dồi thêm kiến thức, kinh nghiệm giải quyết tình huống thực tế trong công
việc hiện tại của mình.
4
PHẦN I: NỘI DUNG TÌNH HUỐNG
1. Mô tả tình huống
* Thông tin liên quan đến tình huống: Ngày 12/8/1998, Hạt quản lý đê
Yên lạc, Mê Linh; UBND xã Văn Khê đã ký kết hợp đồng thuê trồng tre chắn sóng
với ông Lưu Văn Bình, trú tại xóm chùa B, thôn Khê Ngoại, xã Văn Khê, huyện
Mê Linh với nội dung “thuê ông Bình trồng tre chắn sóng từ K42 đến K43 đoạn
khu đê tả sông Hồng thuộc UBND xã Văn Khê. Căn cứ hợp đồng ông Bình có
trách nhiệm chăm non tre chắn sóng không để tre bị chết.
Năm 2014, ông Bình cho ông Bảy thuê mướn mặt bằng để ông Bảy làm lều,
quán buôn bán tại chợ tạm gần đó, là nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng khiếu
nại kéo dài của ông Bảy. Tình huống diễn ra cụ thể như sau:
Giữa năm 2014, ông Lê Văn Bảy đã thực hiện hành vi xây dựng lều lán,
quán bán hàng trên hành lang đê thuộc K42 đến K43. UBND xã Văn Khê đã tiến
hành xác minh nguồn gốc đất và xác định phần đất mà ông Bảy xây dựng lều lán,
quán bán hàng là phần đất do UBND xã Văn Khê quản lý.
Ngày 26/12/2014, UBND xã Văn Khê phối hợp với Đội Thanh tra xây dựng
huyện đã tiến hành lập Biên bản vi phạm hành chính đối với chủ đầu tư là ông Lê
Văn Bảy sinh năm 1971 vì đã có hành vi vi phạm: xây dựng lều quán trên một
phần thửa đất số 408 + 419 tờ bản đồ số 32 đo đạc năm 2005 tổng diện tích vi
vi phạm hành chính của ông gây ra. Tuy nhiên, hết thời hạn quy định tại quyết định
ông Bảy vẫn không tự khắc phục hậu quả, tháo dỡ công trình vi phạm.
Ngày 26/01/2015, Chủ tịch UBND xã Văn Khê ban hành Quyết định cưỡng
chế thi hành Quyết định khắc phục hậu quả nêu trên và yêu cầu ông Lê Văn Bảy
trong thời hạn 10 ngày phải thực hiện tháo dỡ công trình vi phạm, nếu không thực
hiện UBND xã Văn Khê sẽ lập Kế hoạch tổ chức cưỡng chế tháo dỡ công trình vi
phạm.
Hết thời hạn 10 ngày theo quy định tại quyết định cưỡng chế ông Lê Văn
Bảy vẫn không tự giác chấp hành tháo dỡ công trình vi phạm cho nên đến ngày
6
23/3/2015, UBND xã Văn Khê lập Kế hoạch tổ chức cưỡng chế tháo dỡ đối với
công trình vi phạm của ông Bảy đồng thời ra thông báo ngày tổ chức cưỡng chế
đến chủ đầu tư là ông Lê Văn Bảy.
Ngày 31/3/2015, UBND xã Văn Khê tiến hành tổ chức cưỡng chế tháo dỡ
công trình vi phạm của ông Lê Văn Bảy. UBND xã Văn Khê trước khi tiến hành
cưỡng chế đã lập biên bản hiện trạng, kê biên tài sản đối với những vật dụng không
thuộc đối tượng cưỡng chế và yêu cầu ông Bảy thực hiện việc di dời những tài sản
đó ra khỏi vị trí cưỡng chế. Tuy nhiên, ông Bảy không tự giác thực hiện di dời tài
sản nên UBND xã Văn Khê lập biên bản tạm giữ các tài sản của chủ đầu tư (tài sản
không phải là đối tượng cưỡng chế: bàn ghế đá, cây cảnh, kì kèo sắt…) giao cho
người trông giữ, đồng thời thông báo đến ông Lê Văn Bảy (3 lần liên tiếp) đề nghị
ông đến trụ sở UBND xã Văn Khê nhận lại số tài sản nói trên.
Nhận được 3 lần thông báo của UBND xã Văn Khê nhưng ông Lê Văn Bảy
không đến nhận lại tài sản của mình. Ngày 26/5/2015, UBND huyện Mê Linh nhận
được đơn khiếu nại lần 1 của ông Lê Văn Bảy với nội dung: “việc UBND xã Văn
Khê tổ chức cưỡng chế công trình xây dựng của ông là không đúng quy định của
pháp luật, gia đình ông không biết gì về việc này, không nhận được các văn bản
giấy tờ gì liên quan đến việc xử phạt của UBND xã Văn Khê, yêu cầu UBND xã
để vừa đảm bảo pháp chế nhà nước, vừa đảm bảo giải quyết tận gốc của vấn đề lấy
lại lòng tin người dân xã Văn Khê.
2. Phân tích tình huống
2.1. Mục tiêu khi đưa ra tình huống
Tình huống nêu trên phản ánh thực trạng không phải là hiếm thấy ở các
chính quyền cấp xã. Vụ việc tưởng chừng đơn giản, dễ giải quyết nhưng nếu không
có sự khéo léo của cơ quan quản lý nhà nước thì sẽ dẫn đến tình trạng khiếu nại, tố
cáo kéo dài gây mất thời gian, thiệt hại về kinh tế của cơ quan nhà nước cũng như
của công dân. Việc đưa ra tình huống trên đây để nhằm bàn bạc, thống nhất cách
giải quyết hợp lý nhất, tốn ít thời gian nhất, giải quyết được triệt để vấn đề nhất và
8
trên hết bảo vệ pháp chế của nhà nước, đảm bảo lợi ích chính đáng của công dân
một cách hiệu quả nhất.
Từ việc vận dụng các quy định của pháp luật về lĩnh vực đất đai, xây dựng
để tham mưu UBND huyện giải quyết tình huống, đồng thời giải thích, giải quyết
các yêu cầu của công dân, làm cho công dân tự giác chấp hành các quy định của
pháp luật. Tạo nên sự hài hòa giữa lý và tình góp phần vào công tác quản lý nhà
nước tại địa phương hiệu quả hơn.
Một giải pháp có thể được bàn tới đó là có thể được giải quyết bằng con
đường tuyên truyền hay không ? đây là bài toán khó không chỉ với UBND xã Văn
Khê nói riêng mà còn của chính quyền các cấp nói chung. Nó đòi hỏi một chính
quyền có năng lực thực tế, các cán bộ chuyên môn có trình độ vững.
Việc giải quyết tình huống nêu trên bằng con đường pháp lý. Nhưng đó có
phải là lựa chọn đạt hiệu quả tốt nhất hay không và câu hỏi đặt ra ở đây là “có giải
quyết được triệt để các vấn đề cụ thể nêu trên không khi mà người dân đã mất lòng
tin vào bộ máy quản lý nhà nước tại cơ sở, đã không còn muốn tôn trọng pháp luật
nữa”.
2.2. Nguyên nhân của tình huống
quyền địa phương: Việc để xảy ra các vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai,
xây dựng không thể không nói đến một phần trách nhiệm của UBND xã Văn Khê
đã lơi lỏng, không sát sao quản lý, không phát hiện hành vi vi phạm, không có biện
pháp để ngăn chặn hành vi vi phạm của người dân địa phương một cách kịp thời.
Vụ việc của ông Bảy chắc chắn không phải là trường hợp duy nhất tại xã, nó trực
tiếp làm ảnh hưởng đến lòng tin của nhân dân đối với chính quyền xã Văn Khê.
Việc UBND xã Văn Khê thiết lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh
vực xây dựng đối với ông Lê Văn Bảy là đúng trình tự, thủ tục, nội dung, thẩm
quyền theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính; Nghị đính 121/2013/NĐCP ngày 10/10/2013 của Chính phủ. Tuy nhiên, trong quá trình thiết lập hồ sơ,
UBND xã Văn Khê thiếu đi sự sát sao, vận động đến chủ đầu tư làm cho công trình
10
gần như đã hoàn hành mới đưa ra xử lý cho nên khi tổ chức cưỡng chế gây thiệt
hại về kinh tế nặng nề cho chủ đầu tư gây bức xúc dẫn đến khiếu nại, tố cáo.
Việc Chủ tịch UBND xã Văn Khê ban hành quyết định giải quyết khiếu nại
lần đầu đối với đơn khiếu nại của ông Bảy là đúng thẩm quyền theo quy định của
Luật Khiếu nại năm 2011. Tuy nhiên, ông Bảy lại tiếp tục khiếu nại đến UBND
cấp huyện.
2.3. Hậu quả
UBND xã Văn Khê không vận dụng các quy định của pháp luật để giải thích
cho ông Bảy hiểu, không ngăn chặn nghiêm khắc hành vi vi phạm ngay sau khi
hành vi vi phạm được phát hiện gây thiệt hại nặng về kinh tế của người dân đồng
thời làm mất uy tín của các cơ quan Nhà nước và của cán bộ, công chức; giảm sút
lòng tin của nhân dân đối với bộ máy chính quyền địa phương.
Trong quá trình giải quyết khiếu nại, UBND xã không giải quyết được triệt
để yêu cầu, đề nghị của công dân dẫn đến việc khiếu nại kéo dài từ cấp xã đến cấp
huyện gây lãng phí thời gian của của Nhà nước cũng như công dân.
Việc đảm bảo tính nghiêm minh của pháp chế xã hội chủ nghĩa bị ảnh hưởng
tiếp đến ông Bảy và người thân của ông Bảy.
* Ưu điểm của phương án: Việc giải quyết khiếu nại bằng con đường vận
động, tuyên truyền dễ đánh vào tâm lý của đối tượng được tuyên truyền, dễ tìm ra
được điểm chung giữa các bên trong buổi làm việc từ đó vấn đề được giải quyết
trên phương diện tình cảm, gắn chặt thêm tình làng nghĩa xóm, sự gắn kết, tin
tưởng lẫn nhau giữa chính quyền với người dân.
* Hạn chế của phương án: Không có tính ràng buộc pháp lý. Nếu tuyên
truyền không tập trung, không vận động đều đặn, không có phương pháp thực hiện
hiệu quả thì đối tượng sẽ hiểu lệch lạc hơn về đường lối chủ trương của chính
quyền, dẫn đến mất lòng tin nhiều hơn.
12
2. Phương án giải quyết bằng con đường pháp lý: UBND huyện căn cứ
hồ sơ thực tế để ra quyết định giải quyết khiếu nại lần 2
Việc ông Bình căn cứ vào hợp đồng trồng tre chắn sóng để cho ông Bảy thuê
lại mặt bằng làm lều quán bán hàng là không đúng theo quy định của pháp luật dân
sự, luật đất đai. Căn cứ vào hồ sơ địa chính thì phần diện tích ông Bảy xây dựng
công trình vi phạm là thuộc thẩm quyền quản lý của UBND xã Văn Khê.
UBND xã Văn Khê thiết lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực
xây dựng là đúng trình tự, thủ tục theo pháp luật quy định. Biên bản vi phạm hành
chính có chữ ký của chủ đầu tư là ông Lê Văn Bảy (tức ông Bảy đã xác nhận hành
vi vi phạm của mình). UBND xã Văn Khê ban hành Quyết định khắc phục hậu
quả, quyết định cưỡng chế công trình vi phạm và đã có biên bản giao 02 quyết định
trên (khi có xác nhận của 02 người làm chứng hoặc xác nhận của chính quyền địa
phương thì quyết định coi như được giao cho người vi phạm). Đồng thời UBND xã
cũng đã công khai trên loa truyền thanh của xã, niêm yết tại trụ sở UBND xã, nhà
văn hóa của thôn. Nên việc ông Bảy khiếu nại về việc ông không được biết về các
văn bản liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính đối với ông là không có cơ sở.
không kỳ hạn tại tổ chức tín dụng và thông báo cho cá nhân, tổ chức có tài sản biết
để nhận khoản tiền đó. Đối với tài sản hư hỏng và không còn giá trị, người tổ chức
cưỡng chế tổ chức tiêu hủy theo quy định của pháp luật. Người tổ chức cưỡng chế
phải lập biên bản ghi rõ hiện trạng của tài sản trước khi tiêu hủy”.
* Ưu điểm của phương án: Áp dụng và tuân thủ pháp luật là một trong
những nguyên tắc trong hoạt động công vụ của mọi cơ quan Nhà nước. Việc
UBND xã Văn Khê thực hiện đúng chức năng nhiệm vụ của mình khi có phát sinh
vi phạm trên địa bàn xã là đúng quy định.
* Hạn chế của phương án: Việc xử lý cứng nhắc bằng con đường pháp luật
dễ dẫn đến tình trạng quan liêu, lối mòn không tạo nên được sự nhất trí, đồng thuận
của người dân.
3. Phương án giải quyết: kết hợp cả hai phương án trên
14
Như đã nêu ở trên nguồn gốc của việc khiếu lại nhiều lần của ông Bảy là do
ông cho rằng phần đất ông xây dựng lều quán không phải do UBND xã Văn Khê
quản lý, căn cứ vào hợp đồng trồng tre chắn sóng thì ông Bình mới có quyền quản
lý phần đất đó cho nên hợp đồng thuê mặt bằng của ông là hoàn toàn có cơ sở.
Do đó, để giải quyết vấn đề trên UBND huyện cần phải đề nghị Hạt quản lý
đê Yên Lạc và UBND xã Văn Khê cùng thực hiện việc chấm dứt hợp đồng thuê
trồng tre đối với ông Lưu Văn Bình. Đồng thời, chỉ đạo UBND xã Văn Khê thành
lập Tổ vận động đi xuống tận nhà ông Bảy để cùng giải thích, tuyên truyền đến
ông Bảy, người thân ông Bảy về các quy định của pháp luật có liên quan, đưa ra
những cái lợi, bất lợi khi không tuân thủ pháp luật.
Một mặt, Tổ vận động tiếp tục làm công tác tư tưởng với người thận cận của
ông Bảy để họ cùng tham gia vào tổ vận động, giúp các cuộc tuyên truyền có hiệu
quả hơn, tạo ấn tượng tốt đối với gia đình ông Bảy và chứng tỏ cho ông, gia đình
ông hiểu là chính quyền rất quan tâm đến việc này.
kết hợp giữa các quy định pháp luật với tuyên truyền, vận động, giải thích pháp
luật.
* Kế hoạch tổ chức thực hiện:
Thứ
tự
Ngày
Đầu việc
Người
Thời gian
thực hiện
thực hiện
Triển khai công
văn giao việc
1
03/10/2015
cho Thanh tra
huyện tham
mưu, giải quyết.
Đề nghị Thanh
hợp với UBND
xã Văn Khê để
lập Tổ vận
động, tuyên
truyền
UBND huyện
ban hành văn
bản nhất trí với
báo cáo tham
mưu của Thanh
2
8/10/2015
tra huyện và
Văn
yêu cầu UBND
phòng
xã Văn Khê
HĐND -
triển khai thành
UBND
10/10/2015
Tài liệu
phòng
pháp
HĐND
luật, phí
-
công tác
UBND
huyện
17
của xã: Tư
pháp, trưởng
thôn nơi ông
Bảy cu trú, địa
chính. Ban hành
công Văn đề
nghị UBND
huyện cử cán
tra
pháp
huyện,
luật, phí
UBND
công tác xã Văn
nhà ông Bảy
Khê
Thanh tra
huyện, Tổ vận
5
21/10/2015
Thanh
động tiến hành
Cán bộ
Bảy
Kết quả thực hiện
18
Trường hợp: ông Bảy hiểu và làm theo quy định
Ông Bảy đến
trụ sở UBND xã
để nhận lại tài
6
28/10/2015
sản của mình.
UBND xã Văn
Khê lập biên
UBND xã
Văn Khê,
28/10/2015
ông Bảy
bản trả lại tài
sản cho ông
UBND xã Văn
Khê báo cáo
UBND huyện
UBND
huyện
đơn
Trường hợp: ông Bảy vẫn giữ nguyên quan điểm tại đơn khiếu nại
19
UBND xã Văn
Khê có báo cáo
UBND huyện
về việc ông Bảy
9
28/10/2015
sau khi được
UBND xã
vận động vẫn
Văn Khê
28/10/2015
giữ nguyên
quan điểm theo
nội dung đơn
theo báo cáo
của UBND xã
Văn Khê)
Thanh tra huyện
Văn
tham mưu
11
30/10/2015
Quyết định giải
Thanh tra
quyết khiếu nại
huyện
Văn bản trả lời
của UBND
phòng
15/11/2015
HĐNDUBND
huyện
20
trọng pháp chế xã hội chủ nghĩa. Do đó, cần tăng cường phổ biến giáo dục pháp
luật cho người dân, đồng thời nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ
cán bộ công chức.
- Đề nghị UBND xã Văn Khê nghiêm túc rút kinh nghiệm để tránh những
trường hợp giống như trong tình huống, thực hiện việc giải quyết triệt để các vụ
việc có tính chất tương tự như nêu trong tình huống để tạo sự công bằng cho mọi
người dân.
22