Tr-ờng đào tạo cán bộ lê hồng phong thành phố hà nội
Lớp bồi d-ỡng ngạch chuyên viên k2a - 2015

Tiểu luận tốt nghiệp
Tên đề tài : Xử lý vi phạm hành chính đối với cơ
sở bán thuốc khi ch-a có giấy chứng nhận cơ sở
đủ điều kiện kinh doanh thuốc

Họ và tên học viên: Phạm Thị Thu Thủy
Chức vụ: Chuyên viên
Đơn vị công tác: Phòng Y tế quận Hai Bà Tr-ng
H Ni, ngy 28 thỏng 10 nm 2015

Hà Nội, năm 2009


ĐẶT VẤN ĐỀ
Khi bị ốm đau, bệnh tật cần phải dùng thuốc để chữa bệnh, nhưng dùng
thuốc như thế nào cho có hiệu quả thì không phải ai cũng hiểu được. Việc sử
dụng thuốc cần phải có một đội ngũ thầy thuốc giỏi, chuyên sâu về nghiệp vụ
mới hiểu rõ được tính năng, tác dụng của thuốc và sử dụng một cách an toàn,
hợp lý, có hiệu quả, bởi vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng
của con người.
Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta có chủ trương xã hội hoá
công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, mục tiêu chung là "Phấn đấu để mọi
người dân được hưởng dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, có điều kiện tiếp cận
và sử dụng các dịch vụ y tế có chất lượng. Mọi người đều được sống trong cộng
đồng an toàn, phát triển tốt về tinh thần giảm tỷ lệ mắc bệnh, nâng cao thể lực,
tăng tuổi thọ và phát triển giống nòi”.
Việc đa dạng hoá các loại hình dịch vụ y tế đã góp phần đẩy mạnh xã hội
hoá công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân; người dân có điều kiện

còn bất cập . Những năm qua, các ngành chức năng đã thanh tra, kiểm tra hành
nghề y, dược tư nhân thường xuyên. Tuy nhiên do nhiều yếu tố, việc tiến hành
thanh tra, kiểm tra và xử lý hành vi vi phạm vẫn còn lúng túng. Trên địa bàn
quận, hiện nay vẫn còn những cơ sở vi phạm hành nghề, đặc biệt là trong lĩnh
vực hành nghề y học cổ truyền với các bài thuốc không rõ thành phần. Những cơ
sở tư nhân này hoạt động thu hút không ít người bệnh đến khám và điều trị. Thế
nhưng trong thời gian khá dài, phòng y tế và chính quyền địa phương không
quản lý được các hoạt động hành nghề y học cổ truyền theo kinh nghiệm "gia
truyền" này; bởi họ luôn lẫn tránh, không chịu hợp tác, trốn tránh sự thanh tra,
kiểm tra, quản lý về chuyên môn theo lĩnh vực chuyên ngành...Vì vậy, tôi làm
tiểu luận “Xử lý vi phạm hành chính đối với cơ sở bán thuốc y dược khi chưa
được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện kinh doanh thuốc” với mong
muốn mọi người có thể hiểu sâu hơn tại sao một số dịch vụ khám chữa bệnh tư
nhân theo phương pháp đông y "gia truyền" không hiệu quả, không được cấp
phép vẫn còn tồn tại.

Trang 2


NỘI DUNG
2.1 Mô tả tình huống
Ngày 23/06/2014, Phòng Y tế quận Hai Bà Trưng có nhận được đơn đề
nghị của 01 người dân có địa chỉ thường trú tại đường Nguyễn Khoái, phường
Thanh Lương, số điện thoại 098360xxxx. Kèm theo đơn là 20 gói thuốc bột nâu
pha trắng, mỗi gói nặng 30g, không có nhãn mắc, không ngày sản xuất, hướng
dẫn sử dụng. Trong đơn có ghi rõ: “Tôi là Huỳnh Văn T, vợ tôi bị bệnh hen phế
quản (suyễn) đã 12 năm rồi, người bà ấy cứ như là dự báo thời tiết, cứ về mùa
lạnh là lại lên cơn hen suyễn, khó thở lắm bác sỹ ạ. Tôi được cô X ở cạnh bên
nhà mách bảo, có một lương y tên là Nguyễn Mai Thiềm, địa chỉ: ngõ 103,
đường Nguyễn Khoái, phường Thanh Lương, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà

Xác định đây là một vụ việc liên quan đến sức khỏe và tính mạng của
nhân dân trong địa bàn và ảnh hưởng không tốt đến uy tín của ngành y, lãnh
đạo phòng y tế quận Hai Bà Trưng đã báo cáo với phòng quản lý Dược,
Trung tâm kiểm nghiệm Dược, phòng nghiệp vụ y và Thanh tra y tế Hà Nội
để giải quyết vấn đề này.
2.2 Xác định mục tiêu xử lý tình huống
Một trong những quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nước về y tế, đó là:
Xã hội hoá các hoạt động chăm sóc sức khỏe gắn với tăng cường đầu tư của Nhà
nước; thực hiện tốt việc trợ giúp các đối tượng chính sách và người nghèo. Bảo
vệ chăm sóc, nâng cao sức khỏe là bổn phận của mỗi người dân, mỗi gia đình và
cộng đồng, là trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, Chính quyền, Mặt trận tổ quốc,
các đoàn thể nhân dân và các tổ chức xã hội. Trong đó ngành y tế giữ vai trò
nòng cốt về chuyên môn và kỹ thuật. Khuyến khích các thành phần kinh tế đầu
tư phát triển các dịch vụ chăm sóc và nâng cao sức khỏe.
Luật Khám chữa bệnh đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 23 tháng 11 năm 2009, tại
Điểm c Khoản 1 Điều 18 quy định Điều kiện để cấp chứng chỉ hành nghề đối
với người Việt Nam: Giấy chứng nhận là người có bài thuốc gia truyền hoặc có
phương pháp chữa bệnh gia truyền.

Trang 4


Tại điểm b khoản 2 điều 40 của Nghị định 176/2013/NĐ-CP, ngày
14/11/2013, quy định phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đối với hành vi
người bán thuốc hoặc tham gia bán thuốc (không phải chủ cơ sở bán lẻ) không
có bằng cấp chuyên môn theo quy định của pháp luật.
Tình huống trên đặt ra yêu cầu phải xử lý dứt điểm, nhanh gọn vừa đảm
bảo giữ vững kỷ cương phép nước vừa giữ vững được đoàn kết giữa cơ quan
Nhà nước với nhân dân, nghĩa là phải xử lý có tình, có lý. Trên quan điểm đó,

được hành nghề hợp pháp.
2.3 Phân tích nguyên nhân và hậu quả
2.3.1 Phân tích tình huống:
- Việc ông Nguyễn Mai Thiềm giả danh lương y, không có bằng cấp
chuyên môn, không có chứng chỉ hành nghề y học cổ truyền đã ngang nhiên
hành nghề y, dược tư nhân là trái pháp luật. Hành vi của ông Nguyễn Mai Thiềm
là hành vi vi phạm pháp lệnh hành nghề y, dược tư nhân; vi phạm luật khám
chữa bệnh đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa
XII, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 23 tháng 11 năm 2009.
- Ông Nguyễn Mai Thiềm đã dùng loại thuốc “gia truyền” để chữa bệnh
hen phế quản, chàm, vẩy nến, tổ đỉa, trĩ... bán cho người dân, chưa qua kiểm
định của cơ sở y tế có thẩm quyền là hành vi vi phạm vào quy chế quản lý chất
lượng thuốc.
- Nhiều người dân đã dùng thuốc của ông Nguyễn Mai Thiềm không rõ
nguồn gốc cũng không đi báo cáo cho chính quyền địa phương, các sơ sở y tế.
Việc làm này vô tình đã tiếp tay cho ông Nguyễn Mai Thiềm để thu lợi bất chính
trên sức khỏe của người bệnh.
- Việc người dân tự tìm đến các lương y hoạt động hành nghề trái phép là
do người dân chưa hiểu biết về quản lý y tế nói chung và quản lý về hành nghề
y, dược tư nhân nói riêng; và do ngành y tế chưa đi sâu sát để tuyên truyền giáo
dục cho nhân dân trong việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý. Mặt khác do thói

Trang 6


quen sử dụng thuốc của người dân thường theo kinh nghiệm hoặc do người khác
tuyên truyền khi ốm đau lại tự điều trị, không đi khám tại các bệnh viện hay
trạm y tế xã, phường.
- Việc ông Huỳnh Văn T gửi đơn đề nghị đến Phòng Y tế quận Hai Bà
Trưng hỏi về gói thuốc không rõ nguồn gốc và tác dụng của nó là một việc làm

nhà nước về y tế nói chung và lĩnh vực hành nghề thuốc đông dược tư nhân nói
riêng nên đã để ông Nguyễn Mai Thiềm hành nghề được một thời gian dài sau
đó mới phát hiện ra.
- Ngành y tế chưa làm tốt công tác tuyên truyền sâu rộng tới nhân dân các
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
2.3.3 Hậu quả của tình huống :
- Gậy thiệt hại về sức khỏe và kinh tế cho các gia đình người bệnh.Trong
khi phần lớn những người tự ý đi mua thuốc chữa bệnh lại có mức thu nhập
thấp, điều kiện kinh tế gia đình còn gặp rất nhiều khó khăn.
- Làm mất uy tín của các cơ sở y tế hành nghề bán thuốc đông dược tư
nhân trên địa bàn.
- Làm giảm lòng tin của nhân dân đối với ngành y tế nói chung và ngành
y học cổ truyền dân tộc nói riêng.
- Gây mất ổn định an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội.
- Tốn nhiều công sức, tiền của, thời gian cho việc giải quyết công việc,
ảnh hưởng đến việc thực hiện kế hoạch hoạt động của cơ quan có thẩm quyền để
giải quyết vụ việc.
2.4 Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án giải quyết tình huống
2.4.1. Xây dựng phương án :
2.4.1.1. Phương án 1 :

Trang 8


Phòng y tế quận Hai Bà Trưng cùng với UBND phường Thanh Lương
giải quyết vụ việc thuộc thẩm quyền của Phòng y tế.
+ Ưu điểm :
Phương án này giải quyết dứt điểm vụ việc xảy ra, phương tiện kiểm mẫu
thuốc đầy đủ, đáp ứng được yêu cầu chuyên môn.
Hạn chế đến mức thấp nhất những tổn thất về sức khỏe và kinh tế của

Phòng Y tế quận Hai Bà Trưng và UBND phường Thanh Lương.
- Phòng Y tế quận Hai Bà Trưng chưa thực hiện hết chức năng, nhiệm vụ
được giao.
- UBND phường Thanh Lương không thể hiện được vai trò của phường
trong công tác quản lý các cơ sở trên đại bàn.
2.4.2. Lựa chọn phương pháp tối ưu :
Để giải quyết tình huống đã được nêu ra ở trên tôi chọn phương án 1 để
giải quyết, vì nó đúng với chức năng, thẩm quyền về quản lý nhà nước trong
lĩnh vực y tế, nhanh chóng tìm ra bản chất của sự việc, đồng thời giải quyết
được dứt điểm tình huống, hạn chế thiệt hại của nhân dân về sức khỏe và kinh
tế, tạo được niềm tin cho nhân dân đối Phòng Y tế quận Hai Bà Trưng nói riêng
và UBND các cấp chính quyền nói chung.
2.5 Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án đã lựa chọn
2.5.1 Lập kế hoạch :
Phương án 1 là phương án tối ưu nhất được lựa chọn để giải quyết vấn đề
trên. Kế hoạch cụ thể như sau :
- Sau khi nhận được báo cáo của Tổ y tế xã hội phường Thanh Lương và
việc trình báo của ông Huỳnh Văn T, Phòng Y tế đã triệu tập cuộc họp, thành
phần gồm :

Trang 10


+ Trưởng phòng Y tế.
+ Cán bộ của Phòng y tế.
+ Cán bộ Quản lý nghiệp vụ y.
+ Đại diện UBND phường Thanh Lương.
+ Đại diện Trung tâm kiểm nghiệm Dược phẩm, Mỹ phẩm.
Đồng chí Trưởng phòng Y tế thông báo tình hình của vụ việc trước cuộc
họp, đồng thời lấy ý kiến của cán bộ tham gia họp để thống nhất phương hướng

nhãn mác theo quy định.
+ Cán bộ Trung tâm kiểm nghiệm dược lấy mẫu kiểm nghiệm thuốc
theo quy định. Việc lấy mẫu được tiến hành trước sự chứng kiến của các thành
viên đoàn kiểm tra và ông Nguyễn Mai Thiềm.
+ Đồng thời một số gói thuốc do người dân chuyển đến cơ quan chức
năng cũng được kiểm nghiệm thuốc theo đúng quy định.
+ Đình chỉ hoạt động kinh doanh, bán lẻ thuốc của ông Nguyễn Mai
Thiềm khi chưa được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp phép.
+ Ghi nhận tường trình của ông Nguyễn Mai Thiềm thì ông đã nghiền
trộn các loại thuốc nói trên với tỷ lệ là, 15 vỉ thuốc Prednisolone và 15 vỉ thuốc
Theophyllin với bột cam thảo bắc và tinh bột gạo được 50 gói thuốc thành
phẩm. Cả 2 loại thuốc này ông mua tại một nhà thuốc Phương Lê có địa chỉ: số
1A Trần Hưng Đạo, phường Bạch Đằng do Dược sỹ Nguyễn Thị H chịu trách
nhiệm chuyên môn về dược bán không có đơn của bác sĩ.
+ Mời ông Nguyễn Mai Thiềm về làm việc với đoàn kiểm tra liên
ngành tại Phòng Y tế quận Hai Bà Trưng sau khi có kết quả kiểm nghiệm thuốc,
địa chỉ làm việc: số 261, phố Bạch Mai.
*Ngày 25/6/2014, sau khi kết thúc kiểm tra tại cơ sở bán thuốc của ông Nguyễn
Mai Thiềm Đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra nhà thuốc Phương Lê có địa chỉ:

Trang 12


số 1A Trần Hưng Đạo, phường Bạch Đằng do Dược sỹ Nguyễn Thị H chịu trách
nhiệm chuyên môn về dược và chứng minh được ông Nguyễn Mai Thiềm mua
thuốc Prednisolone và Theophyllin tại nhà thuốc là đúng sự thật. Đoàn kiểm tra
đã lập biên bản và mời Dược sỹ Nguyễn Thị H chịu trách nhiệm chuyên môn về
dược của nhà thuốc Phương Lê có địa chỉ: số 1A Trần Hưng Đạo, phường Bạch
Đằng về làm việc với đoàn kiểm tra liên ngành tại Phòng Y tế khi có giấy mời
(cùng thời gian làm việc với ông Nguyễn Mai Thiềm).

đủ điều kiện kinh doanh thuốc, phạt 4.000.000 đồng.
2 - Ông Nguyễn Mai Thiềm đã có hành vi vi phạm điểm b khoản 2 điều
39 Nghị định 176/2013/NĐ-CP của Chính phủ ngày 14/11/2013, quy định xử
phạt hành chính trong lĩnh vực y tế: lợi dụng tác dụng của thuốc tân dược trộn
với thuốc đông dược để chữa bệnh, không thực hiện đúng các quy định của
Pháp luật về sản xuất thuốc đông y, thuốc từ dược liệu, phạt 20.000.000 đồng.
3 - Dược sỹ Nguyễn Thị H đã vi phạm khoản 1 điều 40 Nghị định
176/NĐ-CP, ngày 14/11/2013, về việc bán các loại thuốc phải kê đơn mà không
có đơn của bác sỹ [4],[5].
*Ngày 29/6/2014: Căn cứ vào các hành vi vi phạm, biên bản vi phạm hành
chính đã xác lập giữa đoàn kiểm tra liên ngành hành nghề y dược ngoài công lập
và ông Nguyễn Mai Thiềm, Trưởng Phòng y tế quận Hai Bà Trưng – Trưởng
đoàn kiểm tra liên ngành hành nghề ngoài công lập đề nghị Chủ tịch UBND
quận Hai Bà Trưng ra quyết định xử phạt hành chính trong lĩnh vực y tế đối với:
+ Cơ sở kinh doanh thuốc do ông Nguyễn Mai Thiềm làm chủ, địa chỉ:
ngõ 103, đường Nguyễn Khoái, phường Thanh Lương, quận Hai Bà Trưng,
thành phố Hà Nội: Phạt hành chính, Tổng mức phạt là 24.000.000 đồng và yêu
cầu ông Nguyễn Mai Thiềm chấm dứt ngay hành vi vi phạm trên. Buộc ông
Nguyễn Mai Thiềm phải bồi hoàn số tiền cho những người đã mua thuốc của
ông, bồi thường thiệt hại sức khỏe theo thỏa thuận đối với những trường hợp xảy
ra tai biến, nếu không thỏa thuận được sẽ bị đưa ra cơ quan pháp luật để giải

Trang 14


quyết. Đồng thời tiêu hủy toàn bộ số thuốc đã thu giữ và số thuốc do người dân
gửi đến Phòng Y tế theo đúng các quy định của Pháp luật hiện hành
+ Đối với bà Nguyễn Thị H - người chịu trách nhiệm chuyên môn về
dược của nhà thuốc Phương Lê có địa chỉ: số 1A Trần Hưng Đạo, phường Bạch
Đằng: Căn cứ vào các hành vi vi phạm, biên bản vi phạm hành chính đã xác lập

và bà Nguyễn Thị H.
Với cách giải quyết này, giải quyết được vụ việc nhanh gọn, đem lại niềm
tin của nhân dân đối với cơ quan quản lý nhà nước về y tế, các cấp chính quyền;
hạn chế tới mức thấp nhất những thiệt hại về sức khỏe và kinh tế cho nhân dân;
Có tác dụng giáo dục, răn đe các trường hợp hành nghề y dược bất hợp pháp;
bảo vệ được sức khỏe và lợi ích của nhân dân.
Tuy nhiên qua đó cho ta thấy:
- Tình trạng giải quyết hành nghề y, dược tư nhân không phép, đặc biệt là
hành nghề y học cổ truyền còn gặp rất nhiều khó khăn, chưa thể ngày một, ngày
hai xoá bỏ được ngay. Trách nhiệm này trước hết là do Phòng y tế chưa thường
xuyên thanh tra, kiểm tra việc hành nghề y, dược trên địa bàn mình quản lý,
cũng cần đòi hỏi sự giúp đỡ của các cấp chính quyền địa phương và của các ban
ngành có liên quan.
- Công tác tuyên truyền, giáo dục nhân dân bảo vệ sức khỏe nói chung và
các quy định của nhà nước về y tế còn yếu.

Trang 16


KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận :

- Thực trạng tại một số phường vẫn tồn tại một số cơ sở hành nghề tư
nhân về y học cổ truyền không phép.
- Việc thanh tra, kiểm tra và sự phối hợp giữa các ngành, các cấp quận
và phường chưa nhịp nhàng, chưa thường xuyên liên tục. Việc giải quyết
trường hợp của Ông Nguyễn Mai Thiềm trên cơ sở hài hoà giữa tính pháp lý,
lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội cho thấy tính hiệu quả của văn bản quản lý
Nhà nước về lĩnh vực hành nghề y dược tư nhân.
- Quản lý nhà nước về lĩnh vực y tế không chỉ đơn thuần là sử dụng sức

đô Hà Nội.
+ Tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho hệ
thống thanh tra chuyên ngành y tế ở địa phương.
3.2.2. Đối với Sở Y tế.
- Tăng cường các biện pháp truyền thông giáo dục sức khỏe, giáo dục
pháp luật đến dân, đến các cơ sở hành nghề y, dược cổ truyền để người dân hiểu
và tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật.
- Phối hợp với các ngành có liên quan để làm tốt hơn nữa công tác tuyên
truyền và quản lý nhà nước về y tế. Thường xuyên tổ chức các cuộc thanh tra,
kiểm tra hành nghề y, dược tư nhân trên địa bàn, xử lý nghiêm những trường
hợp vi phạm hành nghề y, dược tư nhân nói riêng.
- Kiện toàn mạng lưới y tế cơ sở để đảm bảo cho công tác quản lý sức
khỏe cho nhân dân tại cộng đồng ngày càng được tốt hơn.
- Xây dựng và kiện toàn mạng lưới thanh tra y tế, đặc biệt là thanh tra y
tế tại các quận, huyện trong Thành phố Hà Nội.
- Tăng cường hơn nữa công tác quản lý, kiểm tra, giám sát và chỉ đạo trực
tiếp y tế cơ sở, Trạm Y tế phường.

Trang 18


- Có giải pháp khắc phục để rút ngắn thời gian cấp Chứng chỉ hành nghề,
Giấy phép hoạt động và đẩy nhanh tiến độ cấp phép. Gửi danh sách những
người được cấp Chứng chỉ hành nghề, Giấy phép hoạt động hàng tháng để
quận/huyện cập nhật, quản lý kịp thời.
- Ghi rõ thời gian thực hành của người hành nghề trên Chứng chỉ hành
nghề khám chữa bệnh, tránh nhầm lẫn giữa người có thời gian thực hành 18
tháng, 36 tháng và 54 tháng.
- Tăng cường kiểm tra công tác cấp Chứng chỉ hành nghề và Giấy phép
hoạt động, Chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thuốc cho các cơ sở khám chữa

- Nghiêm chỉnh chấp hành và thực hiện đầy đủ các qui định của pháp
luật và quy định của Bộ Y tế.
- Rèn luyện đạo đức nghề nghiệp, thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ
của người hành nghề, bảo vệ danh dự nghề nghiệp và tôn trọng đồng nghiệp.
NGƯỜI THỰC HIỆN

Phạm Thị Thu Thủy

MỤC LỤC
Mục
Phần 1

Nội dung
ĐẶT VẤN ĐỀ

Trang
1-2

Phần 2

NỘI DUNG

3- 16

Trang 20


2.1
2.2
2.3

Phương án 1
Phương án 2
Phương án 3
Lựa chọn phương án tối ưu
Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án đã lựa chọn
Lập kế hoạch
Tổ chức thực hiện
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Kết luận
Kiến nghị
Kiến nghị đối với Bộ Y tế
Kiến nghị đối với Sở Y tế Hà Nội
Kiến nghị đối với UBND quận Hai Bà Trưng
Kiến nghị đối với UBND Thành phố Hà Nội
Kiến nghị đối với các cơ sở tham gia hoạt động hành nghề y
dược ngoài công lập

Trang 21

3
4
6
6
7
8
8
8
8
9
9