=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

MỤC LỤC
I. Phần mở đầu ……………………………………………….
I.1. Lí do chọn đề tài………………………………………….
I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài……………………...........
I.3. Đối tượng nghiên cứu……………………………………
I.4. Phạm vi nghiên cứu………………………………………
I.5. Phương pháp nghiên cứu………………………………
II. Phần nội dung……………………………………………..
II.1. Cơ sở lí luận……………………………………………
II.2. Thực trạng……………………………………………….
II.3. Giải pháp, biện pháp……………………………………
II.4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của

Trang 2
Trang 2
Trang 2
Trang 2
Trang 2
Trang 2
Trang 2
Trang 2
Trang 3
Trang 6
Trang 17

vấn đề nghiên cứu
III. Phần kết luận, kiến nghị…………………………………
III.1. Kết luận…………………………………………………
III.2. Kiến nghị………………………………………………..

Góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt lớp 5.
Giúp học sinh có năng khiếu về môn Tiếng Việt phát huy được năng lực và
và tính sáng tạo của mình.
Góp phần nâng cao trình độ chuyên môn cho bản thân.
* Nhiệm vụ:
Nghiên cứu đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh Tiểu học.
Nghiên cứu mục tiêu, nội dung, chương trình, phương pháp dạy học, từ đó
tìm ra biện pháp bồi dưỡng học sinh năng khiếu thông qua việc giảng dạy các
phân môn của môn Tiếng Việt, thông qua một số hoạt động ngoài giờ lên lớp.

===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
2


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

Nghiên cứu tài liệu để hướng dẫn, định hướng cho học sinh năng khiếu
môn Tiếng Việt phát huy khả năng tự học của mình qua việc tìm tòi và khám phá
những tri thức mới.
I.3. Đối tượng nghiên cứu
Học sinh lớp 5B, năm học 2014 -2015, trường Tiểu học Krông Ana.
I.4. Phạm vi nghiên cứu
Một số biện pháp, hình thức bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn Tiếng
Việt 5.
I.5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp chủ yếu là khảo sát, nắm bắt tình tình thực tiễn và đúc rút
kinh nghiệm giảng dạy hằng năm để tìm ta giải pháp chung.
II. Phần nội dung
II.1. Cơ sở lí luận
Tiếng Việt là một môn học quan trọng đối với bậc Tiểu học. Qua môn học

thông qua một số hoạt động ngoài giờ lên lớp là hết sức cần thiết.
Qua một số năm giảng dạy và làm công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn
Tiếng Việt ở khối lớp 5, tôi đã rút được một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh
giỏi. Qua chuyên đề này, tôi mạnh dạn đưa ra trao đổi cùng đồng chí, đồng
nghiệp để được góp ý nhằm làm cho kinh nghiệm bồi dưỡng của mình ngày càng
hoàn thiện hơn và đạt hiệu quả cao hơn.
II.2. Thực trạng
a. Thuận lợi, khó khăn
* Thuận lợi:
Các cấp lãnh đạo và nhà trường luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho
giáo viên và học sinh trong mọi hoạt động.
Hiện nay đã có nhiều nguồn thông tin, tài liệu, sách báo để giáo viên tham
khảo, nghiên cứu, tự học nhằm nâng cao năng lực chuyên môn của mình.
Phần lớn những học sinh có năng khiếu môn Tiếng Việt đều ham thích tìm
tòi, khám phá những kiến thức, kĩ năng nâng cao, có ý thức vươn lên trong học
tập.
Nội dung chương trình đã được lựa chọn biên soạn phù hợp với học sinh
lớp 5, giúp các em dễ dàng tiếp cận và yêu thích học Tiếng Việt.
===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
4


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

Đặc biệt, theo công văn 5842/ BGDĐT –VP, ngày 01 tháng 9 năm 2011,
V/v: Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học Giáo dục phổ thông, trong chương
trình Tiếng Việt lớp 5 có nhiều bài, nhiều nội dung không yêu cầu dạy và học.
Thay vào đó, giáo viên được quyền chủ động thay thế một số nội dung phù hợp
với đặc trưng của bộ môn, với đối tượng học sinh trong lớp. Nhờ vậy mà giáo
viên có thêm thời gian để tiến hành lồng ghép bồi dưỡng năng lực cho học sinh

tự sáng tạo, năng lực học tập môn Tiếng Việt của các em ngày càng được nâng
cao.
Học sinh trong lớp cũng không ngừng phấn đấu, học tập nhau cùng tiến bộ
và ngày càng yêu thích môn Tiếng Việt.
* Hạn chế:
Đề tài chỉ đưa ra một số biện pháp, hình thức bồi dưỡng nhằm phát huy
năng lực cho học sinh giỏi môn Tiếng Việt chứ chưa đưa ra được phương pháp
dạy học một dạng bài hay một phân môn cụ thể nào cả vì thời gian dành để bồi
dưỡng học sinh giỏi không có nhiều.
c. Mặt mạnh, mặt yếu
* Mặt mạnh:
Việc bồi dưỡng chỉ mang tính lồng ghép vào các phân môn của môn Tiếng
Việt hay các hoạt động ngoài giờ lên lớp và dựa trên sự phát huy khả năng tự
học, tự sáng tạo của học sinh nên không tạo ra áp lực hay sự qua tải đối với các
em.
Việc bồi dưỡng không tiến hành thành những buổi học tập trung vào
những ngày cuối tuần nên không ảnh hưởng đến thời gian nghỉ ngơi, vui chơi của
các em.
Đáp ứng được niềm say mê học tập, thích khám phá, tìm hiểu những kiến
thức, kĩ năng nâng cao của những học sinh có khả năng về môn Tiếng Việt. Giúp
các em phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của mình trong học tập.
* Mặt yếu:
Do việc bồi dưỡng chỉ có thể lồng ghép vào các tiết học, các hoạt động
ngoài giờ lên lớp hay thông qua việc phát huy ý thức tự học của học sinh nên nội
dung bồi dưỡng không mang tính hệ thống, khái quát và không có sự xâu chuỗi
giữa các mạch kiến thức. Mức độ tiếp cận, khám phá nguồn kiến thức, kĩ năng
===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
6



===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
7


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

Đơn vị trường nằm trên địa bàn thuận lợi, lại là một trong những trường
điểm của huyện, học sinh được tham gia nhiều phong trào văn hoá, văn nghệ nên
tạo cho các em tính mạnh dạn, tự tin, luôn cố gắng thi đua nhau vươn lên trong
học tập và trong các hoạt động khác. Các em luôn nhận được sự dạy dỗ tận tâm
của các thầy cô có năng lực chuyên môn vững vàng, được gia đình quan tâm tạo
mọi điều kiện thuận lợi trong mọi hoạt động ở lớp, ở trường.
Nội dung chương trình của môn Tiếng Việt 5 được biên soạn phù hợp với
đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi của học sinh. Tuy nhiên đối với những học sinh có
năng khiếu vượt trội về môn Tiếng Việt thì các em vẫn muốn tìm hiểu thêm
những bài tập khó, những bài nâng cao mà trong sách giáo khoa không có. Vì vậy
để phát huy được khả năng học tập và đáp ứng nhu cầu học tập của các em thì
việc vận dụng đề tài này vào trong giảng dạy môn Tiếng Việt và một số hoạt
động ngoài giờ lên lớp là hết sức cần thiết.
Trong khi thực hiện đề tài, tôi luôn cố gắng phát huy tối đa những mặt
mạnh, những thuận lợi có được; hạn chế và khắc phục những khó khăn, tồn tại để
góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng dạy - học môn Tiếng Việt 5 nói chung và
chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 nói riêng.
II.3. Giải pháp, biện pháp
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Đưa ra được những biện pháp, hình thức bồi dưỡng nhằm kích thích mạnh
mẽ ý thức tự giác, lòng say mê và ý chí vươn lên học tập của học sinh.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
b.1. Những yêu cầu có tính nguyên tắc trong việc bồi dưỡng
Việc bồi dưỡng học sinh giỏi phải gắn liền với giáo dục phẩm chất, đạo

nhớ bền vững, có khả năng phát hiện vấn đề và có khả năng sáng tạo.
Các em nắm vững kiến thức, kĩ năng về luyện từ và câu, biết vận dụng
kiến thức, kĩ năng ấy làm tốt các dạng bài tập nâng cao. Các em có khả năng sử
dụng những từ ngữ giàu hình ảnh, các biện pháp nghệ thuật tu từ phù hợp để đặt
câu viết đoạn văn, viết bài văn giàu cảm xúc.
a. 2. 2. Phát hiện học sinh giỏi Tiếng Việt

===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
9


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

Từ những dấu hiệu nhận biết học sinh giỏi Tiếng Việt như đã nói ở trên,
việc phát hiện và bồi dưỡng sinh giỏi là việc làm hết sức quan trọng. Công việc
này cần được tiến hành từ đầu năm học. Cơ sở của việc tuyển chọn là:
Thứ nhất, tìm hiểu năng lực học tập của học sinh thông qua kết quả học
tập ở những năm học trước, tham khảo thêm ý kiến giáo viên đã trực tiếp giảng
dạy các em ở năm học trước để nắm bắt những mặt mạnh, mặt yếu của từng em.
Thứ hai, tiến hành khảo sát môn học ngay từ đầu năm học, xem bài kiểm
đầu tiên của học sinh như một dấu ấn để bắt đầu cuộc hành trình phát hiện năng
khiếu của các em. Qua bài kiểm tra, người thầy có thể nắm bắt được khả năng
học tập môn Tiếng Việt, khả năng làm văn của học trò. Những học sinh đạt được
cả phần luyện từ và câu và phần tập làm văn trong một bài kiểm tra không phải
nhiều, không phải đều. Cái tật lộ ra ở từng học trò phải được nhận biết, nét tài
hoa của từng học sinh cần phải được ghi nhận và trân trọng. Khi chấm bài, không
chỉ chú trọng những bài chu đáo, khuôn mẫu, đầy đủ... mà còn quan tâm đến
những bài có thể có chỗ chưa sâu, chưa đầy đủ, nhưng có sự độc đáo, sâu sắc…
phải sửa kỹ, phê kĩ, thật sự nghiêm khắc khi đánh giá và có nhật kí chấm bài. Dĩ
nhiên, một bài kiểm tra không thể đánh giá hết được năng khiếu và khả năng của

+ Tổ chức trò chơi khi cần củng cố, ôn tập kiến thức đã học, qua đó lồng
ghép thêm những kiến thức nâng cao cho học sinh khá giỏi.
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học, nắm bắt khả năng học tập của các em để
lựa chọn những bài tập, những câu hỏi phù hợp.
- Trong tiết dạy, chú ý lựa chọn thời điểm hợp lí để tiến hành lồng ghép
việc bồi dưỡng. Ví dụ:
+ Tiến hành lồng ghép bồi dưỡng ở những tiết Tiếng Việt ôn luyện dành
cho buổi thứ hai hay những tiết học được điều chỉnh theo công văn 5842/
BGDĐT –VP, ngày 01 tháng 9 năm 2011, V/v: Hướng dẫn điều chỉnh nội dung
dạy học Giáo dục phổ thông, không yêu cầu dạy một số nội dung hay toàn bộ nội
dung của một bài học nào đó mà thay thế bằng nội dung ôn luyện khác trong
chương trình đã học.
+ Khi giảng bài, nếu thấy học sinh chủ quan hoặc uể oải trước những câu
hỏi đơn giản thì lồng ghép những câu hỏi khó, tạo ra một thử thách nho nhỏ đánh
thức sự tư duy của các em, giúp các em lấy lại tâm thế tích cực trong học tập.
===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
11


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

+ Khi thấy học sinh giỏi đã làm xong bài chung với các bạn trong lớp, thì
giao thêm bài nâng cao liên quan đến kiến thức bài học hoặc môn học cho các
em. Để học sinh trong lớp không bị phân tán tư tưởng, thì cho các em làm vào
phiếu bài tập đã chuẩn bị trước. Với những bài tập này, trước hết, để các em tự
nghiên cứu tìm ra cách làm. Tùy vào tình hình thực tế, nếu có thời gian thì hướng
dẫn chữa bài cho các em ngay tiết học đó, nếu không còn thời gian thì tranh thủ
lúc ra chơi dành năm mười phút hướng dẫn cho các em cách làm.
Sau đây là một số ví dụ cụ thể về cách lồng ghép bồi dưỡng năng lực cho
học sinh giỏi qua một số phân môn Tiếng Việt:

Câu 7: Chọn từ trong ngoặc đơn thích hợp điền vào chỗ chấm trong câu
sau: ( phi, chạy, nhảy)
Những chú ngựa .................... nhanh như tên bắn.
Câu 8: Chọn từ trong ngoặc đơn thích hợp điền vào chỗ chấm trong câu
sau:

(đất nước, quê hương, giang sơn)
.................. Việt Nam ta rất giàu và đẹp.
Câu 9: Từ nước trong từ nước uống đồng âm với từ nước trong từ nào dưới

đây?

A. nước cờ

B. nước mặn

C. nước hoa

Câu 10: Từ bàn trong bàn học đồng âm với từ bàn trong từ nào dưới đây?
A. bàn ăn

B. bàn kính

C. bàn tính

Câu 11: Hãy tìm từ đồng nghĩa với từ siêng năng.
Câu 12: Hãy tìm từ trái nghĩa với từ thành thật.
Câu 13: Đặt câu với cặp từ trái nghĩa to và nhỏ.
Câu 15: Đặt câu với cặp từ trái nghĩa xấu và đẹp
+ Phần kiến thức nâng cao:

Câu 1: Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống
nhau. Ví dụ: xinh, đẹp, dễ thương,...
Câu 2: Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa hoàn toàn trái ngược nhau. Ví
dụ: xấu / đẹp; vui /buồn;....
Câu 3: Từ đồng âm là những từ có âm giống nhau nhưng khác nhau về
nghĩa. Ví dụ: lá cờ - cờ vua
Câu 4: Con khỉ nhanh nhẹn bao nhiêu thì con rùa chậm chạp bấy nhiêu.
Câu 5: Anh ấy khiêm tốn chứ không kiêu ngạo như mọi người nghĩ đâu.
Câu 6: Bạn Lan rất cẩn thận còn bạn Minh rất cẩu thả.
Câu 7: Những chú ngựa phi nhanh như tên bắn.
Câu 8: Đất nước Việt Nam ta rất giàu và đẹp.
Câu 9: A. nước cờ
Câu 10: C. bàn tính
Câu 11: siêng năng, chăm chỉ, cần cù,…..
Câu 12: thành thật / giả dối, dối trá,lừa dối,…
===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
14


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

Câu 13: Bạn Nam người thì nhỏ mà mang chiếc cặp rất to.
Câu 15: Bạn An tuy xấu người nhưng đẹp nết.
+ Phần kiến thức nâng cao:
Câu 1: Chọn cặp từ trái nghĩa thích hợp điền vào chỗ trống trong câu sau:
Trời đang tối sầm, sau cơn giông trở nên sáng trong lạ thường.
Câu 2: Đứng giữ cánh đồng bao la ta cảm thấy mình thật nhỏ bé.
Câu 3: Từ trên đồi cao, em thấy những ngôi nhà dưới kia lúp xúp như
những chiếc nấm rơm.
Câu 4: yên bình

thắng và sẽ dành được những bông hoa điểm tốt.
- Cần tổ chức cho các em chơi một cách vui vẻ, thoải mái, công bằng,
khách quan. Kịp thời tuyên dương, khen ngợi những em có câu trả lời đúng, câu
trả lời hay đồng thời hướng dẫn, giải đáp cho các em nhưng câu hỏi mà các em
trả lời chưa đúng, chưa đạt.
- Cuối trò chơi, tuyên dương, khen ngợi đội dành chiến thắng, động viên
đội thua cố gắng học tốt để giành chiến thắng ở những lần chơi sau.
Như vậy vận dụng trò chơi học tập này vào tiết học đã tạo ra cho các em
một môi trường học tập thân thiện, vui tươi, vừa học mà chơi, chơi mà học. Qua
đó giúp các em ôn tập, củng cố được một số kiến thức, kĩ năng đã học về từ đồng
nghĩa, từ trái nghĩa, từ đồng âm đồng thời góp phần bổi dưỡng năng lực cho học
sinh giỏi qua một số câu hỏi, bài tập nâng cao.
*Ví dụ về lồng ghép việc bồi dưỡng qua phân môn Chính tả:
Ở bài Chính tả: Nghe – viết: Cánh cam lạc mẹ (Sgk trang 17, tập 2), sau
khi cho học sinh làm xong bài tập 2, còn thời gian, có thể đưa ra một câu hỏi cho
học sinh thảo luận nhằm bồi dưỡng thêm khả năng cảm thụ văn học cho các em
như sau: Ở khổ thơ thứ 3, thứ 4 của bài thơ Cánh cam lạc mẹ, tác giả đã sử dụng
biện pháp nghệ thuật gì? Việc sử dụng biện pháp nghệ thuật đó có tác dụng gì?
(Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hóa. Việc sử dụng biện pháp
nhân hóa đó cho thấy các con vật trong hai khổ thơ cũng biết đoàn kết, biết yêu
thương giúp đỡ nhau như con người.)
* Ví dụ về lồng ghép việc bồi dưỡng qua phân môn Tập làm văn

===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
16


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

Ở bài Tập làm văn: Làm biên bản một vụ việc (Sgk trang 140, tập 1), theo


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

hoàn thành bảng tổng kết về các kiểu cấu tạo câu như yêu cầu ở bài tập 2 khá
đơn giản, nên các em làm xong bài sớm hơn các bạn khác trong lớp. Khi thấy học
sinh giỏi đã làm xong bài, có thể phát phiếu bài tập và hướng dẫn các em làm
một số bài tập sau:
*Đề bài:
Bài tập 1: Em hãy khoanh tròn vào chữ cái đặt trước câu ghép trong các
câu sau:
a. Trên nền cát trắng tinh, nơi ngực cô Mai tì xuống đón đường bay của
giặc, mọc lên những bông hoa tím.
b. Hoa hồng đẹp, ai mà chẳng thích.
c. Mùa này, khi mưa xuống, những dây khoai từ, khoai mỡ cùng dây đậu
biếc bò xanh rờn, nở hoa tím ngắt.
d. Nếu đạt giải cao trong kì thi này, em sẽ được mẹ cho đi chơi.
e. Thượng đế cho người phụ nữ sự dũng cảm để nuôi con và chăm sóc mọi
người, dù nhọc nhằn đến mấy đi nữa, họ cũng không bao giờ than thở.
Bài tập 2: Xác định chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ của những câu văn nêu ở
bài tập 1.
* Dự kiến đáp án:
Bài tập 1: Câu b, d
Bài tập 2:
a. Trên nền cát trắng tinh, nơi ngực cô Mai tì xuống đón đường bay của
TN
giặc, mọc lên những bông hoa tím.
VN

CN


VN

người, dù nhọc nhằn đến mấy đi nữa, họ cũng không bao giờ than thở.
TN

CN

VN

Để hướng dẫn học sinh giỏi làm 2 bài này, trước hết cho các em tự làm ở
phiếu để khỏi làm phân tán tư tưởng học sinh trong lớp. Sau khi học sinh cả lớp
đã làm xong bài tập 2 của tiết ôn tập, treo bảng phụ ghi đề bài, mời học sinh giỏi
lên bảng làm, đồng thời yêu cầu cả lớp theo dõi để có thể học tập thêm.
Sau khi học sinh giỏi lên bảng làm bài xong, hướng dẫn các em nhận xét,
chữa bài, chốt đáp án đúng và phân tích để học sinh thấy được cái khó, cái hay
qua mỗi bài tập. Qua bài tập tập 1, giúp các em biết cách phân biệt câu ghép với
một số câu đơn dài, nhận biết được câu ghép đặc biệt (câu d, vế câu thứ nhất
khuyết chủ nhữ), câu ghép khó xác định chủ ngữ hoặc vị ngữ trong mỗi vế câu
(câu b, chủ ngữ trong vế câu thứ 2 là một đại từ)
Qua bài tập 2, giúp các em nâng cao kĩ năng phân tích cấu tạo của những
câu phức tạp như câu có nhiều trạng ngữ (câu a, c); câu có nhiều chủ ngữ (câu c);
câu dùng phép đảo ngữ (câu a, e).
b.4. Phát huy ý thức tự học của học sinh.
Phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác của học sinh có một vai trò rất
quan trọng trong việc bồi dưỡng năng khiếu cho các em. Vì ngoài những kiến
thức, kĩ năng mà các em nhận được bằng việc học ở lớp thì việc tự học, tự đọc
thêm sách, báo, tài liệu tham khảo sẽ trang bị thêm cho các em nhiều kiến thức,
kỉ năng bổ ích. Đối với những học sinh có năng khiếu thì việc tự học cần phải
được thực hiện thường xuyên ở trường cũng như ở nhà.
===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========

nghiên cứu của học sinh mà các đồng chí, đồng nghiệp hay các bậc cha mẹ học
sinh, các em học sinh có thể tham khảo:
Stt

Tên sách

Tên tác giả

Tên nhà xuất bản

===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
20


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

1
2
3
4

Phát triển và nâng cao TV5
Phát triển và nâng cao TV4
Luyện từ và câu TV5
Vở bài tập nâng cao từ và

Phạm Thành Công
Phạm Văn Công
Lê Phương Liên
Lê Hữu Thỉnh

NXB Tổng hợp thành

NXB Giáo dục

Lê Phương Nga
NXB Giáo dục
Nguyễn Thị Kim Đại học Quốc gia HN

văn học lớp 4, 5
phố Hồ Chí Minh
10 175 bài văn mẫu lớp 5
Võ Hồng Anh
Đại học sư phạm
Để định hướng học sinh ôn tập những kiến thức thức trọng tâm đã học, tôi
hướng cho các em cùng làm các dạng bài tập của cùng một số loại sách tham
khảo để khi đến lớp các em dễ dàng trao đổi với bạn, với cô giáo những vấn đề
khúc mắc mà mình chưa hiểu, chưa biết cách làm.
Đối với các dạng bài tập của phần chính tả, luyện từ và câu, các em cần
biết lựa chọn những bài tập tự làm theo khả năng của mình. Nếu gặp bài nào khó,
có thể hỏi người thân hoặc hỏi bạn, hỏi cô để được hướng dẫn, giúp đỡ.
Để nâng cao năng lực làm văn hay cảm thụ văn học, các em phải dành
nhiều thời gian để đọc các bài tham khảo, các bài văn mẫu, đọc càng nhiều càng
tốt. Vì muốn làm văn hay, cảm thụ văn học tốt chỉ có thể đọc sách tham khảo
nhiều để học hỏi cái hay, cái đẹp trong cách dùng từ đặt câu, dựng đoạn, cách sử
dụng các biện pháp nghệ thuật tu từ của tác giả. Khi đọc, nên ghi vào sổ nhật kí
của mình những hình ảnh, những chi tiết mình cho là hay, là đặc sắc để mà nhớ,
mà học tập.
Nhằm giúp các em rèn kĩ năng viết văn, ngoài việc hướng dẫn học sinh
làm tốt các bài bài văn trong chương trình học, tôi luôn động viên các em tự chọn
===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========

môn đã học, đang học mà mình cảm thấy khó cần đem ra để trao đổi với các bạn
trong câu lạc bộ. Các thành viên phải nộp bài tập hoặc câu hỏi cho ban chủ nhiệm
trước một ngày, các thành viên trong ban chủ nhiệm sẽ trao đổi với nhau nhằm
===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
22


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

lựa chọn một số câu hỏi hay bài tập phù hợp (vừa có kiến thức cơ bản cho những
bạn học yếu hay trung bình, vừa có kiến thức nâng cao cho các bạn khá giỏi) để
trong buổi sinh hoạt đưa ra cùng thảo luận. Những câu hỏi, bài tập nào khó, các
thành viên đều không giải đáp được, trong giờ sinh hoạt, các em sẽ trao đổi với
giáo viên chủ nhiệm để được giúp đỡ, hướng dẫn.
Ban chủ nhiệm tự lên kế hoạch và điều hành hoạt động của câu lạc bộ, tôi
chỉ theo dõi để nhắc nhở, động viên các em sinh hoạt nghiêm túc, đạt hiệu quả
cao. Tôi cũng hướng dẫn, giúp đỡ để các em thường xuyên thay đổi hình thức
sinh hoạt nhằm cuốn hút được tất cả các thành viên. Mỗi tuần các em thay đổi
cách sinh hoạt một lần. Tuần này thì các tổ chức thảo luận để cùng nhau tìm cách
giải đáp cho những câu hỏi hay, những bài tập khó. Tuần khác thì các em tiến
hành trò chơi nhằm mục đích vừa chơi vừa học. Nhờ vậy mà sau một thời gian
sinh hoạt, các em đã mạnh dạn và tự tin hơn rất nhiều. Những em học trung bình
hay yếu đã biết bày tỏ ý kiến của mình trước tập thể. Những em khá, giỏi tỏ ra
rắn rỏi, biết đem khả năng, hiểu biết của mình ra giúp đỡ những bạn học yếu hơn.
Các em cùng nhau trao đổi, thảo luận để tìm cách giải đáp những bài tập khó,
những câu hỏi hay. Khả năng học tập Tiếng Việt của các em nhờ vậy mà có phần
tiến bộ đáng kể. Các em yêu thích môn Tiếng Việt hơn, động viên nhau chuẩn bị
tốt bài trước khi đến lớp, trong giờ học thì tích cực, chủ động xây dựng bài.
Để động viên các em trong câu lạc bộ sinh hoạt đạt hiệu quả, tôi thường
nêu gương, tuyên dương những em hoạt động tích cực trước lớp và cuối tháng

c. Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp
Để vận dụng thành đề tài này vào giảng dạy trong các giờ học Tiếng Việt
và một số hoạt động ngoài giờ lên lớp, thì giáo viên cần phải có sự đầu tư về thời
gian, công sức. Giáo viên phải dành nhiều thời gian nghiên cứu bài để chuẩn bị
nội dung và hình thức bồi dưỡng cho phù hợp. Học sinh phải thực sự yêu thích
môn học và tích cực, tự giác trong học tập.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Các biện pháp đưa vào đề tài này phù hợp với đặc trưng của bộ môn, với
đặc điểm tâm sinh lí học sinh. Các biện pháp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau,
bổ trợ cho nhau, giúp cho việc bồi dưỡng năng lực học sinh giỏi Tiếng Việt trong
lớp đạt hiệu quả cao hơn. Trong quá trình vận dụng đề tài, tùy vào tình hình thực
===========Giáo viên: Trần Thị Xuân Định – Trường Tiểu học Krông Ana==========
24


=== Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực cho học sinh giỏi Tiếng Việt lớp 5 ===

tế của lớp học để tiến hành các biện pháp, các hình thức bồi dưỡng sao cho phù
hợp, nhằm tạo hứng thú, phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh.
e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
* Kết quả khảo nghiệm:
Việc vận dụng đề tài này vào thực tế lớp 5B trong thời gian qua đã tác
động tích cực đến tinh thần, thái độ học tập môn Tiếng Việt của học sinh trong
lớp nói chung và học sinh giỏi nói riêng, dẫn đến chất lượng học tập của học sinh
đối với môn học này được nâng lên rõ rệt. Số lượng và chất lượng học sinh giỏi
môn Tiếng Việt ngày càng tăng, nhiều em đã có sự tiến bộ vượt bậc. Các em học
sinh giỏi đều nắm vững và vận dụng thành thạo các kiến thức, kĩ năng về Tiếng
Việt đã học để làm tốt một số dạng bài tập nâng cao. Các em đã biết cảm thụ cái
hay, cái đẹp, cái sáng tạo trong các bài thơ, bài văn một cách sâu sắc; biết dùng
từ đặt câu, dựng đoạn, viết bài văn lôgic, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc.