SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO TỈNH ĐỒNG NAI
PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO HUYỆN TRẢNG BOM
Đ ơn vị: T rường T iểu học T rưng V ương

MỘT SỐ KINH NGHIỆM
RÈN HỌC SINH YẾU TOÁN LỚP 5

TRƯỜNG TIỂU HỌC TRƯNG VƯƠNG – TRẢNG BOM
Người thực hiện: TRẦN DƯƠNG THIÊN CƯỜNG

Năm học : 2011 – 2012


Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................ 2
II. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN
CÁC GIẢI PHÁP RÈN HỌC SINH YẾU MÔN TOÁN.................................. 2
1. Thuận lợi...................................................................................................... 2
2. Khó khăn...................................................................................................... 2
III. NỘI DUNG................................................................................................... 3
1. Cơ sở lí luận ................................................................................................. 3
2. Một số mặt yếu cơ bản môn Toán của học sinh lớp 5 và nguyên nhân dẫn đến
tình trạng yếu kém của học sinh ........................................................................... 4
2.1. Một số mặt yếu cơ bản môn Toán của học sinh lớp 5 ............................ 4
2.2. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng yếu kém của học sinh ......................... 4
3. Một số biện pháp rèn học sinh yếu môn Toán .............................................. 4
3.1. Phát hiện học sinh yếu........................................................................... 4
3.2. Lập kế hoạch và thực hiện phụ đạo........................................................ 5
3.3. Công tác tham mưu ............................................................................... 8

mấy đến thành tích của trường.
Thực hiện cuộc vận động “Hai không” của ngành, đặc biệt là chống việc học
sinh ngồi nhầm lớp. Bản thân tôi được chủ nhiệm lớp 5 trong nhiều năm qua, các
lớp do tôi chủ nhiệm có lực học không đồng đều, nhiều em toán yếu hay chán học,
thường làm việc riêng trong lớp, gây mất trật tự, ảnh hưởng đến việc học của bạn,
ảnh hưởng rất nhiều đến công tác giảng dạy của tôi và làm mất nhiều thời gian cho
tiết học toán. Tôi cố gắng khắc phục và tìm ra một số biện pháp để rèn học sinh yếu
toán như sau.
II. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP RÈN HỌC
SINH YẾU MÔN TOÁN
1. Thuận lợi:
Bộ GD-ĐT đã chỉ đạo bằng văn bản từ năm học 2007-2008, yêu cầu các trường
có kế hoạch phụ đạo học sinh yếu.
Phòng GD-ĐT đã tổ chức chuyên đề phụ đạo học sinh yếu cho các trường
trong huyện giúp các trường làm tốt công tác này.
Ban giám hiệu nhà trường đã đưa công tác phụ đạo học sinh yếu là yêu cầu
đánh giá đối với giáo viên chủ nhiệm lớp.
Nhờ thực hiện việc điều chỉnh dạy và học, dạy sát đối tượng nên học sinh yếu
được quan tâm hơn.
2. Khó khăn:
Học sinh yếu phần nhiều là các em có hoàn cảnh khó khăn, ít được bố mẹ quan
tâm.
Việc tiếp thu kiến thức, hình thành kĩ năng chậm. Một số em thể lực phát triển
bình thường nhưng năng lực tư duy toán học kém phát triển.
Học sinh chưa có phương pháp học tập.
Học sinh yếu thường chán học sợ học, rất thụ động và ngại cố gắng thiếu tự tin.
GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

2


hình dạng không gian của thế giới hiện thực. Nhờ đó mà học sinh có được phương
pháp nhận thức một số mặt của thế giới xung quanh và biết cách hoạt động có hiệu
quả trong học tập và trong đời sống.
- Môn Toán góp phần bước đầu phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận
hợp lí và diễn đạt đúng cách phát hiện và cách giải quyết các vấn đề đơn giản, gần
gũi trong cuộc sống; kích thích trí tưởng tượng; gây hứng thú học tập toán; góp
phần hình thành bước đầu phương pháp tự học và làm việc có kế hoạch, khoa học,
chủ động, linh hoạt, sáng tạo.
Bên cạnh đó, năm 2006 – 2007 là năm học đầu tiên thực hiện cuộc vận động:
“Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” theo quyết
định số 3859/QĐ-BGDĐT ngày 28/7/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Thấm nhuần cuộc vận động “Hai không” trong giáo dục đó, mỗi giáo viên chúng tôi
đều lo lắng trăn trở tập trung nâng cao chất lượng dạy học nhằm đáp ứng mục tiêu
giáo dục, xây dựng trường học thân thiện giúp học sinh yếu bớt mặc cảm, tự ti.
Năm học 2007 – 2008 Bộ GD-ĐT đã chỉ đạo bằng văn bản yêu cầu các trường
phải có kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu.
Vì thế, để nâng cao chất lượng dạy học, đồng thời thực hiện tốt cuộc vận động
“Hai không” tôi đã chú trọng việc phụ đạo học sinh yếu, nhất là những em yếu môn
GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

3


Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

Toán. Giải quyết được vấn đề này tức là góp được một phần vào khắc phục tình
trạng học sinh yếu kém ở Tiểu học.
2. Một số mặt yếu cơ bản môn Toán của học sinh lớp 5 và nguyên nhân dẫn
đến tình trạng yếu kém của học sinh
2.1. Một số mặt yếu cơ bản môn Toán của học sinh lớp 5

từng trường hợp cụ thể, phân tích nguyên nhân đưa đến tình hình yếu kém đó.
Bảng phân tích chất lượng bài khảo sát môn Toán đầu năm học 2010-2011:
Phần trắc nghiệm:
Câu Nội dung kiến thức
Số HS chưa đạt
Nhận xét
Tên HS
chưa đạt
SL
%
1 Hàng, lớp số tự nhiên
2
5,7
Chưa nắm rõ hàng, Hiệp, Lợi
lớp của số tự nhiên
Tìm chiều dài hình
Chưa biết dựa vào Anh,
4 chữ nhật
3
8,6
cách tính diện tích để Tuyền,
tính chiều dài
Lợi
GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

4


Phần tự luận
Câu Nội dung kiến thức

3.2. Lập kế hoạch và thực hiện phụ đạo
Khi phát hiện, nắm được nguyên nhân dẫn đến yếu, kém về môn Toán của từng
em; tôi lập kế hoạch, nội dung chương trình phụ đạo học sinh yếu kém.
a) Kế hoạch về thời gian:
Thời gian phụ đạo ngoài giờ chủ yếu vào chiều thứ tư và thứ bảy.
- Thứ tư: Kiểm tra các kiến thức cơ bản bị hổng, làm bài tập ứng dụng.
- Thứ bảy: Tổ chức đố em và trò chơi có nội dung toán học hoặc làm bài
luyện tập, bài khảo sát.
b) Kế hoạch thực hiện việc phụ đạo học sinh yếu:
Lập kế hoạch dạy học phù hợp đối với từng đối tượng học sinh:
♦ Tháng 9, 10:
- Giúp các em học thuộc lại các bảng nhân chia, các công thức, quy tắc và
những ghi nhớ ở các lớp dưới có liên quan đến chương trình lớp 5
- Đồng thời ôn lại cách thực hiện các phép nhân chia số tự nhiên. Đặc biệt chú
ý phép chia cho 2, 3 chữ số, hướng dẫn các em biết ước lượng thương ở các lần
chia.
- Tận dụng 15 phút đầu giờ mỗi buổi học để kiểm tra việc học thuộc của học
sinh, có đôi bạn kèm cặp giúp đỡ. Ngoài ra bạn giỏi cũng giúp bạn yếu thực hiện lại
phép chia.
- Mỗi tuần kiểm tra một mảng kiến thức được ôn tập, kết hợp các kiến thức đó
để làm bài tập.
♦ Tháng 11:
- Ôn lại cách thực hiện những bài toán đơn giản bằng cách vận dụng các quy
tắc, công thức hoặc ghi nhớ như:
▪ Tính chu vi, diện tích các hình như: hình vuông, hình chữ nhật, hình bình
hành, hình thoi.
▪ Hoặc dựa vào dấu hiệu chia hết để tìm các số
▪ Hoặc dựa vào tính chất cơ bản của các phép tính để tính các dãy tính:
a + b = b + a; a x (b+c) = a x b + a x c …
- Giao bài tập đơn giản áp dụng các quy tắc, công thức và các ghi nhớ cần ôn

phải dựa vào chuẩn kiến thức. Hoặc một số câu hỏi và bài tập ứng dụng kiến thức
cơ bản thường gọi học sinh yếu trả lời và làm bài tập, tuy thời gian có kéo dài hơn
một tí. Khi các em trả lời đúng, làm bài tập đúng, giáo viên khen ngợi động viên và
các bạn trong lớp vỗ tay tán thưởng. (hình 1 phần phụ lục)
Những công thức, ghi nhớ không có trong sách giáo khoa mà được rút ra từ
những bài tập mẫu, tôi đề nghị các em ghi chép vào sổ tay để học thuộc.
Ví dụ: Tìm đáy, đường cao của tam giác. Dựa vào công thức S = a x b : 2. Tìm
a hay b bằng cách tìm thành phần chưa biết theo 2 bước:
▪ Bước 1: Tìm tích của a x b (số bị chia) = S x 2 (thương nhân với số chia)
▪ Bước 2: Tìm a hay b; a = S x 2 : b (tích chia thừa số đã biết) hay b = S x 2 : a
Hoặc tìm diện tích hình tròn khi biết chu vi: C = r x 2 x 3,14
▪ Bước 1: tìm bán kính: r = C : 3,14 : 2 (tích chia thừa số đã biết)
▪ Bước 2: Tìm diện tích hình tròn: S = r x r x 3,14
Đồng thời để giúp các em dễ nhớ hơn tôi đã trang trí một số bảng có in các
công thức hình học.
Ví dụ: Hình chữ nhật: P = (a + b) x 2; a = P : 2 – b; b = P : 2 − a; S = a x b;
a = S : b; b = S : a. Hình tròn: C = d x 3,14; C = r x 2 x 3,14; S = r x r x 3,14).
Để giúp bạn yếu học hiểu, tôi tổ chức nhóm đôi bạn (bạn khá giỏi kèm bạn
yếu). Bạn giỏi có trách nhiệm kiểm tra bài của bạn yếu, giúp bạn yếu hiểu bài và tôi
thường lấy 15 phút đầu giờ để làm việc kiểm tra bài cũ này.(hình 2 phần phụ lục)
Bên cạnh việc bạn giúp bạn ôn lại bài cũ, tôi kết hợp giúp đỡ một số em yếu
phép chia, thực hiện chia ở bảng lớp với cách chia dễ hiểu hơn. Khi đã biết chia số
tự nhiên thì việc chia số thập phân các em sẽ thực hiện một cách dễ dàng, chỉ cần
lưu ý thêm về việc chuyển đổi dấu phẩy (lúc này tôi hướng dẫn thêm cho các em).
GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

6


Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

xong không thử lại.
Mỗi tuần một vài lần tôi chọn nhà của một bạn yếu để đến thăm phụ huynh nhờ
sự hỗ trợ của gia đình và giúp đỡ các em học nhóm sao cho có hiệu quả. (hình 8)
Bên cạnh đó, trong buổi họp phụ huynh đầu năm tôi cũng trình bày rõ các mặt
yếu của các em qua tìm hiểu giáo viên chủ nhiệm năm trước khi nhận bàn giao chất
lượng học sinh; hoặc qua bài kiểm tra chất lượng đầu năm, qua theo dõi học sinh
vào những tuần đầu để nhờ sự quan tâm giúp đỡ của phụ huynh. Đồng thời đề nghị
các phụ huynh tạo cho các em một góc học tập và lập cho các em một thời gian biểu
học ở nhà.
Đối với các em có hoàn cảnh, điều kiện gia đình khó khăn.
Do thiếu thốn vật chất lẫn tinh thần, các em hay nghỉ học dẫn học dẫn đến yếu.
Sau khi tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của học sinh, tôi đã vận động các em trong lớp
quyên góp sách vở, một số dụng cụ học tập để giúp đỡ các em. Mặt khác, tôi đề
nghị với Ban giám hiệu nhà trường hỗ trợ học bổng cho các em. Đồng thời đến
thăm gia đình em để gây thiện cảm và đề nghị phụ huynh tạo điều kiện cho em đi
học đều và được tham gia học phụ đạo. (hình 9 phần phụ lục)
GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

7


Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

Đối với các em do ham chơi, chây lười, không được phụ huynh quan tâm dẫn
đến yếu.
Bước đầu tôi gần gũi, khuyên bảo, nêu những gương học tập tốt cho các em
thấy. Bố trí thời gian kèm cặp, luôn khích lệ động viên để các em vươn lên; đồng
thời hình thành dần phương pháp học toán cho các em. Tóm lại, đối với đối tượng
này cần có sự kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh nhằm quản lí việc học ở nhà;
cộng với sự kiểm tra nhắc nhở việc học ở lớp để dần dần đưa các em vào nền nếp

Một số bài làm minh hoạ kết quả đạt được của học sinh (đính kèm ở phụ lục).
So sánh kết quả chất lượng môn Toán qua từng kì kiểm tra.
* Năm học 2010-2011:
Điểm 9-10
Điểm 7-8
Điểm 5-6
Điểm 1-4
Thời điểm
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
Khảo sát đầu năm
10
28,6
11
31,4
11
31,4
3
8,6
Kiểm tra cuối kì I
11
31,4
12
34,3

SL
%
SL
%
Khảo sát đầu năm
9
25,7
11
31,4
12
34,3
3
8,6
Kiểm tra cuối kì I
12
34,4
11
31,4
11
31,4
1
2,8
Kiểm tra cuối kì II
25
71,4
8
22,9
2
5,7
/

Tóm lại, đối với học sinh yếu môn Toán thì việc quan tâm của giáo viên đến
từng học sinh và phương pháp giảng dạy sát đối tượng, đáp ứng đúng những thiếu
sót của học sinh về kiến thức, kĩ năng sẽ giúp các em dần dần đáp ứng được yêu cầu
về chất lượng học tập môn Toán ở cấp Tiểu học. Mặt khác, giáo viên còn phải luôn
lưu tâm đến những em học yếu toán, luôn dành cho các em một sự ưu ái, một nguồn
kích lệ, động viên, những lời chỉ bảo ân cần. Có như thế, các em mới tiến bộ, thoát
yếu. Và sự tiến bộ của các em trong học tập là phần thưởng vô giá đối với tôi.
Trên đây tôi đã giới thiệu một số biện pháp trong việc phụ đạo hoc sinh yếu
về môn Toán lớp 5. Tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp, bổ sung của
các thầy cô cho tập sáng kiến này.
Thời điểm

GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

9


Nhận xét của Hội đồng xét cơ sở
Đạt hay không đạt:………………
Xếp loại: ………………………..
…………………………………..
Xác nhận của Hội đồng xét cơ sở
Hiệu trưởng - CTHĐ

Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

Người viết

Trần Dương Thiên Cường


10


Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

MỘT SỐ HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG RÈN HỌC SINH YẾU

1. Tán thưởng phát biểu của bạn bằng tràng pháo tay

2. Đôi bạn giúp nhau tiến bộ
GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

11


Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

3. Học sinh thi đua “Ai nhanh hơn”
3.Thầy giúp trò thực hiện phép chia

4. Học sinh hoạt động nhóm
GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

12


Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

5. Học sinh tham gia “Hái hoa dân chủ”




Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

17


Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

18


Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

19


Một số kinh nghiệm rèn học sinh yếu Toán lớp 5

GV: Trần Dương Thiên Cường – Trường Tiểu học Trưng Vương – H.Trảng Bom

20