BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO

TẠO BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HẢI PHÒNG
PHẠM TRỊNH PHƯƠNG

THỰC TRẠNG BỆNH LAO VÀ
MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN BỆNH LAO TẠI
HUYỆN NINH GIANG - HẢI DƯƠNG TRONG 5
NĂM (2008-2012)

LUẬN VĂN THẠC SỸ Y HỌC
Hải Phòng, năm 2015


ĐẶT VẤN ĐỀ

Mục tiêu của đề tài
1. Mô tả thực trạng bệnh lao tại huyện Ân Thi –
Hưng Yên trong 5 năm (2010-2015)
2. Xác định một số yếu tố liên quan đến bệnh lao
tại huyện Ân Thi – Hưng yên


CHƯƠNG I
TỔNG QUAN TÀI LIỆU

- Tình hình bệnh lao trên Thế Giới và Việt nam
- Các định nghĩa và khái niệm về bệnh lao


chiều, ra mồ hôi ban đêm, tức ngực khó thở, ho
ra máu.
XQ phổi: hình ảnh tổn thương phổi (thâm
nhiễm, nốt sơ, kê, hang, tràn dịch)
AFB (+) trong đờm, dịch màng phổi, nuôi cấy
(+).


2.1. Đối tượng nghiên cứu


•
•
•


Điều trị bằng phác đồ của chương trình chống lao Quốc
gia:
Điều trị lao mới: 2 SRHZ/6HE; 2RHZE/4RH
Điều trị lao tái phát: 2SHRZE/1HRZE/5H---3R3E.3
Điều trị lao trẻ em: 2HRZ/4HZ.
Tiêu chuẩn loại trừ:

Bệnh nhân không nằm trong tiêu chuẩn lựa chọn.


Chương 2
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu

Hành chính: Họ tên, tuổi, địa chỉ, giới tính, nghề nghiệp,
ngày vào viện, ngày ra viện.
Nơi điều trị: Tại trung tâm y tế huyện Ân Thi, các trạm
Y tế xã, thị trấn.
Tiền sử tiếp xúc với lao, tiền sử mắc lao, tiền sử điều trị
lao
Biểu hiện lâm sàng: Ho khạc đờm kéo dài trên 2 tuần,
gầy sút kém ăn. mệt mỏi, sốt nhẹ về chiều, ra mồ hôi ban
đêm, tức ngực khó thở, ho ra máu...


2.3.3.2. nghiên cứu cận lâm sàng:



Xét nghiệm đờm tìm AFB: tất cả các bệnh nhân
được lấy đờm xét nghiệm 3 lần bằng phương
pháp Ziehl-Neelsen và soi trực tiếp tại phòng xét
nghiệm Trung tâm Y tế huyện Ân Thi: âm tính
(-), nghi ngờ, dương tính (+). Lao phổi AFB (-)
khi ít nhất xét nghiệm 6 mẫu đờm khác nhau qua
hai lần khám bệnh cách nhau 2 tuần đến 01 tháng
và có tổn thương nghi lao trên phim XQ phổi.


2.3.3.3.Nhận định kết quả








Nghiên cứu được sự đồng ý của Trường đại học Y Hải
phòng , của Bệnh viện lao và bệnh phổi Hưng Yên, Ban
giám đốc Trung tâm Y tế huyện Ân Thi.
Đề tài nghiên cứu nhằm mục đích phục vụ và chẩn đoán,
điều trị, chăm sóc và phòng bệnh lao.
Kết quả nghiên cứu là cơ sở định hướng và nâng cao
hiệu quả quản lý, theo dõi, giám sát nhằm hạn chế sự gia
tăng của bệnh lao, không nhằm mục đích nào khác.
Đảm bảo tính bí mật cho đối tượng nghiên cứu.


Chương 3
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. Thực trạng bệnh lao tại huyện Ân Thi
3.1.1. Tỷ lệ mắc lao trong cộng đồng theo năm:
Bảng 3.1. Bệnh nhân lao/100.000 dân theo các năm tính theo dân số
Biến số

2010

2011

2012

2013

2014


89

68

82

73

72

76.8

AFB (+)/100.000 dân

51

33

42

41

41

41.6

Tổng dân số

Biểu đồ 3.1. Tỷ lệ mắc lao trong cộng đồng theo các năm từ 2010 – 2014 tính theo dân số


5.26

2011

87

76

87.35

11

12.65

2012

106

98

92.45

8

6.55

2013

94


7.88

Năm

Biểu đồ 3.2. So sánh
các thể lao theo năm

χ2, p

χ2 =4,11
p=0,39


3.1.3. Phân bố tỷ lệ theo biểu hiện lâm sàng:
Bảng 3.3. tỷ lệ theo biểu hiện triệu chứng lâm sàng
Biểu hiện

n

%

Sốt

426

86.1

Khó thở



56

11.31

Nổi hạch

26

5.25

Khác

45

9.1

Biểu đồ 3.3. Tỷ lệ biểu hiện bệnh lao
qua triệu chứng lâm sàng


3.1.4. Phân bố tỷ lệ tổn thương phổi
Bảng 3.4. Phân bố bệnh nhân theo kết quả X-quang phổi

114

Có tổn thương
n
%
108

4.72

2013

94

89

94.68

5

5.32

2014

94

88

93.62

6

6.38

Tổng

495



Bệnh
nhân

n

%

n

%

2010

114

65

57.00

42

43

2011

87

43


2014

94

53

56.38

33

43.62

Tổng

495

268

54.14

188

45.86

Biểu đồ 3.5. Kết quả xét nghiệm AFB

χ2, p

χ2 =38,02
p

Không XN

249

0

0

249

Tổng

495

01

0.2

494

99.8


3.1.7. Phác đồ điều trị bệnh nhân lao
Bảng 3.7. So sánh phác đồ điều trị lao
Phác đồ
2 SRHZ/6HE

n

3.1.8. Kết quả điều trị lao
Bảng 3.8. Tỷ lệ điều trị các thể lao
Thể lao
Biến số

Lao phổi
AFB (+)
n

%

Khỏi

251

93.66

Hoàn thành
điều trị

8

Bỏ điều trị
Thất bại
Tử vong
Chuyển
Tổng

Lao phổi Lao ngoài
AFB(-)

0
0
1.07
0

0
0
0
0

0
0
0
0

268

100

188

100

39

100

Biểu đồ 3.6. Kết quả điều trị các thể lao



n

%

BN lao

114

100

87

100

106

100

94

100

93

99

Lao/HIV

0


100

94

100

94

100


3.1.10.. Tỷ lệ tiêm BCG phòng bệnh lao
Bảng 3.10. Tỷ lệ tiêm vác xine BCG phòng lao cho trẻ trong chương trình TCMR
Tổng số trẻ trong diện
cần tiêm phòng

Tổng số trẻ được tiêm BCG

%

2010

2.010

2003

99,65

2011


Năm

Biểu đồ 3.7. Tỷ lệ tiêm vaccine
BCG phòng lao cho trẻ trong
chương trình TCMR


3.1.11. Tỷ lệ phát hiện bệnh nhân lao ở các tuyến
Bảng 3.11. Phân bố bệnh nhân lao theo nơi chẩn đoán
Nơi chẩn đoán
n
%
Xã
0
0
Huyện
128
25.86
Tỉnh
335
67.67
Trung ương
32
6.47
Tổng
495
100

Biểu đồ 3.8. Phân bố bệnh nhân lao theo nơi chẩn đoán


0
0
1
1

Đội ngũ cán bộ
tuyến xã

KTV
Bác sĩ Y sĩ
XN
2
11
10
2
11
10
2
11
10
2
12
9
3
13
8

KTV
XN
0