“Một số biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn và phòng chống suy
dinh dưỡng cho trẻ”

PHẦN I
MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Chăm sóc nuôi dưỡng vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe
cho trẻ trong trường mầm non là việc hết sức quan trọng mà toàn đảng,
toàn dân cần phải quan tâm đến. Riêng đối với bậc học mầm non việc
chăm sóc nuôi dưỡng và bảo vệ sức khỏe của trẻ được đặt lên hàng đầu,
vì mục tiêu giáo dục mầm non là hình thành nhân cách con người mới xã
hội chủ nghĩa giúp cho trẻ khỏe mạnh hồn nhiên vui tươi phát triển cơ thể
cân đối hài hòa. Nếu chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ không tốt sẽ ảnh hưởng
đến sức khỏe của trẻ, tỷ lệ suy dinh dưỡng cao ảnh hưởng đến trí tuệ của
trẻ. Do đó việc nuôi dưỡng và giáo dục dinh dưỡng và phòng chống suy
dinh dưỡng cho trẻ là hết sức cần thiết, chính vì vậy việc chăm sóc nuôi
dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ là vô cùng quan trọng.
Việc nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ ở trường mầm
non

là vấn đề mà giáo viên nuôi cần phải bàn. Thực hiện nhiệm vụ


năm học 2012-2013 nâng cao chất lượng nuôi dưỡng trẻ trong trường
mầm non. Vậy tôi phải làm thế nào để nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ,
giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng cho trẻ trong nhà trường. Vì vậy tôi chọn đề tài
“Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng bữa ăn và phòng chống suy dinh
dưỡng cho trẻ” giúp trẻ phát triển cân đối, toàn diện. Nhằm nâng cao chất
lượng chăm sóc nuôi dưỡng-giáo dục của nhà trường ngày một đạt hệu
quả hơn.
Dinh dưỡng và sức khoẻ trẻ em là vấn đề đang được toàn xã hội

cầu dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.
III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
+ Xây dựng cơ sở lý luận để xây dựng đề tài.
+ Điều tra thực trạng bữa ăn của trẻ.
+ Vận dụng đề xuất biện pháp để chế biến được món ăn thơm ngon,
hấp dẫn, đảm bảo vệ sinh, dinh dưỡng hợp lý cho trẻ.
IV. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu một số biện pháp cải thiện chế biến nâng cao chất lượng
bữa ăn và phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ trong trường mầm non
Hùng Sơn 2
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Nghiên cứu trên thực tế qua tài liệu có liên qua
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp tích lũy kinh nghiệm
PHẦN II: NỘI DUNG
I. NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI:
Như chúng ta đã biết sức khoẻ là vốn quý của con người. Ăn uống là
cơ sở tạo cho con người có một thể lực tốt. Ăn uống theo nhu cầu dinh
dưỡng của cơ thể, đảm bảo đủ về lượng và chất thì cơ thể mói phát triển
một cách toàn diện được. Dinh dưỡng là nhu cầu sức khoẻ của mỗi người,
trẻ em cần dinh dưỡng để phát triển thể lực, trí tuệ, người lớn cần dinh
dưỡng để duy trì và phát huy sự sống để làm việc cống hiến cho xã hội.
Nếu trẻ không được nuôi dưỡng tốt sẽ chậm lớn, còi cọc chậm phát triển
về mọi mặt ngược lại nếu trẻ được nuôi dưỡng tốt sẽ mau lớn khoẻ mạnh
phát triển tốt về mọi mặt xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước.
Nhờ sự phát triển của dinh dưỡng học mà người ta đã biết trong thức
ăn có chứa tất cả các thành phần dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể đó là:


Chất đạm, chất béo, chất sơ, vitamin, muối khoáng... Nếu dư thừa hoặc


Được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp, các ngành và sự ủng hộ
nhiệt tình của các bậc phụ huynh.
b- Khó khăn:
Điều kiện để nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ còn gặp nhiều khó
khăn do điều kiện kinh tế và nhận thức của các bậc phụ huynh còn
chưa đồng đều.
Cô nuôi chưa được đào tạo chuẩn về chuyên ngành nấu ăn mà chỉ
có kinh nghiệm nấu ăn từ thực tế.
2, Đánh giá thực trạng nâng cao chất lượng bữa ăn và phòng
chống suy dinh dưỡng cho trẻ :
- Căn cứ vào thực tế bữa ăn của trẻ với mức đóng góp của phụ huynh
là 10.000đ/ trẻ/ ngày. Trẻ ăn tại trường ngày 2 bữa chính, 1 bữa phụ theo
thực đơn như :
BẢNG THỰC ĐƠN CHUẨN MÙA HÈ
Thứ
Hai

Bữa ăn
Bữa chính trưa
Bữa chính chiều
Bữa phụ

Ba

Bữa chính trưa
Bữa chính chiều
Bữa phụ

Tư


Chuối tiêu
Thịt đậu sốt cà chua

Bữa chính trưa
Bữa chính chiều
Bữa phụ

Canh cải nấu ngao
Xôi vò
Chè hoa cau

- Năng lượng bình quân cho trẻ một ngày đạt từ : 735 - 880 KCal .
+ Bảng tính khẩu phần ăn của trẻ:
* Tổng số trẻ: 10 trẻ
*. Tổng số tiền : 100.000đ.
*. Chế độ ăn :
+ Bữa chính trưa : Cơm - Thịt gà rim - Cải canh xào
Canh: Bí xanh – xương lợn
+ Bữa chính chiều : Bún thịt lợn .
+ Bũa phụ : Chuối tiêu
T
1
2
3
4
5
6
7



28.000 40

1.500

300 2

1,4

4.000

8.000 20

15,4

1.000

12.000 120

5.000
2.000
4.500

15.000 30
400 2
3.600 8

5,6
11
93,9

nêm
Bột
20
canh
Động
vật/
Thực
vật
P:L:G

750
1.000
500

7.500 100
200 2
7.500 150

17
0.1
19,4

257
0.8
23,9

1.100
3.6
171



0,4

44,8

55.2 55,3 44,7

12,5

22,5

64,9

Để ®¸nh gi¸ khÈu phÇn ăn cho trẻ cần thực hiện đồng bộ các biện pháp như
:

III. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỮA ĂN VÀ
PHÒNG CHỐNG SUY DINH DƯỠNG CHO TRẺ
1. Một số biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ tại trường
mầm non Hùng Sơn 2
1.1. Bữa ăn phải đa dạng, thay đổi, hỗn hợp nhiều loại thực phẩm :
Trong mỗi bữa ăn của trẻ phải có đủ 4 nhóm thực phẩm, các loại
thức ăn trong mỗi nhóm cũng phải thay đổi từng bữa, từng ngày, từng
món ăn cũng cần hỗn hợp nhiều loại thực phẩm: ( Đạm "P", Mỡ "L",
Đường "G", VTM và chất khoáng) vì mỗi thực phẩm cung cấp một số chất
dinh dưỡng, nếu hỗn hợp nhiều loại thức ăn, ta có thêm nhiều chất dinh
dưỡng và các chất bổ sung cho nhau ta sẽ có một bữa ăn cân đối , đủ
chất, giá trị sử dụng sẽ tăng lên.



không? Vì khẩu phần ăn của trẻ cân đối, hợp lý sẽ giúp cho quá trình
tiêu hóa, vận chuyển ,trao đổi các chất được tốt hơn.



- Đảm bảo khoảng cách giữa các bữa ăn của trẻ trong ngày sao cho 2
bữa ăn của trẻ không quá gần nhau, kịp thời bổ sung năng lượng cho cơ
thể trẻ không để trẻ bị đói mới cho ăn hoặc vẫn còn no lại cho ăn tiếp gây
lên sự chán ăn ở trẻ.

- Đảm bảo tốt chế độ vệ sinh an toàn thực phẩm, biết cách lựa chọn
thực phẩm tươi ngon, không bị dập nát ôi thiu, kém chất lượng. Biết cách
thay thế thực phẩm theo đúng nhóm, đúng định lượng, phù hợp với thực
phẩm sẵn có của địa phương.
- Hợp đồng mua thực phẩm sạch tại những cơ sở có uy tín, chất lượng
đáp ứng được yêu cầu, rõ nguồn gốc, tươi sạch, phù hợp với điều kiện,
khả năng của nhà trường


- Thực hiện tốt chế độ vệ sinh nhà bếp, vệ sinh cá nhân , vệ sinh đồ dùng
dụng cụ nhà bếp, vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Chế biến món ăn đúng qui trình, đúng nguyên tắc bếp một chiều,
hợp lý, vệ sinh,
- Thực hiện nghiêm túc việc lưu mẫu thức ăn hàng ngày.
1.5. Quản lý tốt quỹ tiền ăn của trẻ :
- Thực hiện tốt việc báo ăn, điểm danh hàng ngày, kế toán đối chiếu
số xuất ăn trên các lớp với số tiền ăn thu được trong ngày.
- Quản lý chặt chẽ các khoản thu- chi liên quan đến vấn đề ăn uống
của trẻ. Thực hiện tài chính công khai hàng ngày , có sự thống nhất giữa
sổ báo ăn của kế toán , sổ chợ của tiếp phẩm và sổ tính khẩu phần ăn



Trong khẩu phần cần nhiều tinh bột thì nhu cầu về vitamin nhóm B
cũng cần nhiều hơn .Nếu thiếu B1 sẽ ảnh hưởng tới hấp thu và trao đổi
Gluxit .
+ Cân đối về chất khoáng : Các chất khoáng giữ vai trò cân bằng toan
kiềm để duy trì tính ổn định trong đó . các chất khoáng trong khẩu phần
cần được chú ý , tỷ lệ Ca/P trong khẩu phần hợp lý là 1,2/1 và có đủ
vitamin D sẽ có lợi ích cho hấp thu Ca,P và tạo xương .Các yếu tố ci lượng
cũng có vai trò trao đổi chất cơ thể .
.Muốn có khẩu phần ăn cân đối cho trẻ cần phải phối hợp nhiều loại thực
phẩm với nhau và đảm bảo đủ lượng theo lứa tuổi .
1.7. Biện pháp 5 : Xây dựng khẩu phần
Để xây dựng khẩu phần ăn hợp lý cần đảm bảo tiêu chuẩn theo quy
định ,đồng thời cần phải chú ý:
- Khẩu phần ăn phải đảm bảo đủ năng lượng
- Khẩu phần phải đủ chất dinh dưỡng cần thiết.
- khẩu phần phải cân đối về tỷ lệ các chất dinh dưỡng .
Khi xây dựng khẩu phần ăn cho trẻ tại trường mầm non, ta phải cân đối số
tiền của bố mẹ các cháu đóng góp.Tính toán địmh mức cho khẩu phần ta
có thể dựa vào các bước sau:
+ Bước 1:Tính tổng số năng lượng ,lượng protêinvà các chất dinh dưỡng
khác của khẩu phần qui ra số bữa chính của trẻ ,từ đó quy ra lượng yêu
cầu một bữa cho tổng số trẻ cùng ăn một khẩu phần giống nhau
+ Bước 2: Chọn lương thực chính của trường là gạo
+ Bước 3:Chọn một số thức ăn giàu protein từ nguồn thực vật sẵn có và
rẻ tiền ở địa phương .
Ví dụ:Đậu phụ ,đậu xanh ,đậu tương , lạc ,vừng ...thêm một vài protêin
động vật để cân đối khẩu phần như thịt ,cá ,tôm ,cua...
+ Bước 4 :Tính lượng thịt và gạo hoặc lượng thức ăn khác nhau để nấu



- Thông qua giờ ăn, các cô giáo giới thiệu cho trẻ biết hôm nay có
những món gì.
Ví dụ: Ăn thịt thì trẻ biết được thịt cung cấp cho cơ thế chất gì?
- Kiểm tra sức khỏe cho trẻ, để bổ sung chế độ ăn cho trẻ suy dinh
dưỡng. Nhà trường đã rèn cho trẻ thói quen tự chăm sóc bản thân bằng
cách tự tuyên truyền trong bữa ăn.
Ví dụ: Hôm nay lớp mình ăn cơm với những thức ăn nào? Ngon
không? Bạn nào ăn giỏi? Từ những biện pháp nhỏ này đã giúp trẻ cố gắng
ăn hết suất.
- Lồng giáo dục dinh dưỡng qua các hoạt động:
Chúng tôi lên kế hoạch cho các giáo viên đưa giáo dục dinh dưỡng
vào các hoạt động, đây là vấn đề quan trọng bởi trẻ thường xuyên được
chơi mà học.
Ví dụ: Hoạt động làm quen với chữ cái gây hứng thú cho trẻ giáo viên
có thể đọc đồng dao, hò, vè về các loaị rau, quả ở chủ đề thế giới thực vật.
Giáo viên có thể lồng ghép giáo dục dinh dưỡng:
Ví dụ: Trong giờ đón – trả trẻ là thời gian thuận lợi trong việc tuyên
truyền, giáo dục dinh dưỡng cho trẻ, cho phụ huynh đặc biệt là trẻ. Bằng
hình thức các cô hỏi thăm các phụ huynh về chế độ ăn uống hàng ngày
của trẻ ở nhà, hỏi trẻ ở nhà trẻ được ăn cơm với gì?
- Thông qua giờ ăn hàng ngày ở lớp, cô đặt ra các câu hỏi:
Ví dụ: Trước khi ăn chúng mình phải làm gì? Vì sao?
- Trong các giờ học và hoạt động vui chơi, các cô giáo cần phải giải thích
cho trẻ thấy được giá trị của từng loại thức ăn, ăn uống đầy đủ sẽ làm cơ thể
khỏe mạnh, da dẻ hồng hào, thông minh học giỏi, nếu ăn không đủ chất sẽ gầy
còm ốm yếu.
- Vệ sinh môi trường: Bảo vệ môi trường cũng chính là bảo vệ trẻ em,
vì vậy vệ sinh phòng lớp sạch sẽ, không có mùi hôi khai, sàn nhà khô ráo,

dưỡng vừa
Số trẻ suy dinh
dưỡng nặng
Số trẻ thấp còi độ 1

%

Cuối năm học

Tỷ lệ
%

212/280

75,71

268/208

95,71

25

8,92

11

56

2


ăn cho trẻ.
Trên đây là đề tài của tôi viết về “Một số biện pháp nâng cao
chất lượng bữa ăn và phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ” Tôi rất
mong nhận được sự đóng góp ý kiến của ban lãnh đạo bổ xung cho đề tài
của tôi được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
* Khả năng ứng dụng
Kết quả của sáng kiến này được chúng tôi áp dụng thử nghiệm tại
trường mầm non Hùng Sơn 2 trong năm học 2011 - 2012 này.
PHẦN III: PHẦN KẾT LUẬN
1. Một số kết luận:


Để trẻ luôn khoẻ mạnh phát triển một cách toàn diện về đức, trí, thể, mĩ,
tình cảm quan hệ xã hội thì việc chăm sóc giáo dục và nuôi dưỡng trẻ theo khoa
học là hêt sức quan trọng và cần thiết trong đó việc nuôi dưỡng trẻ theo khoa học
được
coi trọng ảnh hưởng tới sự phát triển toàn diện của trẻ vì vậy mà việc
tổ chức cho trẻ ăn bán trú tại trường là vô cùng cần thiết và bữa chính
chiều cũng hết sức quan trọng không thể thiếu trong thực đơn hàng ngày
của trẻ vì nó bổ xung nguồn dinh dưỡng và cung cấp thêm năng lượng cho
trẻ trong ngày giúp trẻ có đủ dưỡng chất cần thiết cho mọi hoạt động và sự
phát triển của trẻ, giúp giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng. Bởi vậy mà việc cải
thiện chế biến nâng cao chất lượng bữa ăn chính chiều cho trẻ là hết sức
cần thiết.
2. Một số đề xuất:
Phòng giáo dục thường xuyên mở lớp tập huấn cho các cô nuôi
cũng như giáo viên học hỏi thêm về công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.
Cần cung cấp thêm cho các cô nuôi các tài liệu về cách chế biến
các món ăn cho trẻ mầm non.