Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................ 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................ 7
2. Mục tiêu nghiên cứu.................................................................................... 9
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ........................................................... 9
4. Giả thuyết khoa học ....................................................................................
10
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................. 10
6. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................... 10
7. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................ 10
8. Những đóng góp mới của đề tài ................................................................. 12
9. Kế hoạch và tổ chức nghiên cứu ................................................................ 12
CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN XÂY DỰNG CHƢƠNG TRÌNH TỰ
CHỌN MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC ... 13
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ................................................................. 13
1.1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu trên Thế giới ..................................................... 13
1.1.2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu ở Việt Nam ....................................................................17
1.2. Xu thế dạy học ngày nay trong đào tạo đại học. ..................................... 24
1.2.1. Xu thế đổi mới phương pháp dạy học. ................................................. 24
1.2.2. Xu thế chuyển đổi đào tạo theo niên chế sang đào tạo theo học chế
tín chỉ. ......................................................................................................25
1.3. Cơ sở lý luận xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho
sinh viên đại học ............................................................................................. 26
1.3.1. Quan điểm, chỉ thị, nghị quyết của Đảng và Nhà nước về việc xây dựng
chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất ................................................. 26
1.3.2. Mục tiêu, nhiệm vụ, quyền hạn của trường đại học.............................. 30
1.3.2.1. Mục tiêu giáo dục .............................................................................. 30
1.3.2.2. Nhiệm vụ của trường đại học ............................................................ 31
học Sư phạm Hà Nội ...................................................................................... 62
2.2.1. Cấu trúc nội dung và hình thức thực hiện chương trình ....................... 62
2.2.2. Phương pháp giảng dạy ........................................................................ 65
2.2.3. Kiểm tra đánh giá .................................................................................. 67
2.3. Nhu cầu học tập môn Giáo dục thể chất của sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà
Nội ................................................................................................................... 68
Kết luận chương 2 .......................................................................................... 75
2
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
CHƢƠNG 3: XÂY DỰNG CHƢƠNG TRÌNH TỰ CHỌN MÔN GIÁO
DỤC THỂ CHẤT CHO SINH VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
HÀ NỘI ......................................................................................................... 76
3.1. Một số yêu cầu mang tính nguyên tắc xây dựng chương trình tự chọn
môn giáo dục thể chất cho sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội ........ 76
3.2. Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội ................................................................... 81
3.2.1. Mục tiêu của chương trình tự chọn ...................................................... 81
3.2.2. Yêu cầu ................................................................................................. 81
3.2.3. Thời lượng của chương trình tự chọn .................................................. 82
3.2.4. Nội dung và phân bổ thời gian của chương trình tự chọn ................... 82
3.2.5. Hình thức thực hiện chương trình tự chọn ........................................... 85
3.2.6. Yêu cầu kiểm tra, đánh giá kết quả học tập ......................................... 85
3.2.7. Hướng dẫn thực hiện chương trình tự chọn. ........................................ 86
3.3. Bước đầu đánh giá chương trình tự chọn ................................................ 88
3.3.1. Đánh giá chương trình của giảng viên khoa Giáo dục Thể chất .......... 88
Bảng 2.5. Kết quả phỏng vấn giảng viên, sinh viên khoa Giáo dục Thể chất trường Đại học Sư phạm Hà Nội về cấu trúc nội dung chương trình môn
Giáo dục thể chất tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội ........................ 63
Bảng 2.6. Kết quả phỏng vấn sinh viên, giảng viên khoa Giáo dục Thể chất về
hình thức thực hiện chương trình môn Giáo dục thể chất hiện nay ......... 65
Bảng 2.7. Kết quả phỏng vấn sinh viên về phương pháp tổ chức tiến hành giảng
dạy môn Giáo dục thể chất của giảng viên khoa Giáo dục Thể chất ...........66
Bảng 2.8. Kết quả phỏng vấn giảng viên Khoa Giáo dục Thể chất và sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội về sự phù hợp của hình thức kiểm tra
đánh giá kết quả học tập môn Giáo dục thể chất hiện hành .................. 67
Bảng 2.9. Kết quả phỏng vấn sinh viên, giảng viên khoa Giáo dục Thể chất về
vấn đề xây dựng chương trình môn Giáo dục thể chất tại trường Đại học
Sư phạm Hà Nội .................................................................................... 69
Bảng 2.10. Kết quả phỏng vấn sinh viên khoa Giáo dục Thể chất về sự cần
thiết xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh
viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội (n =300) .................................... 69
4
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Bảng 2.11. Khảo sát ý kiến của sinh viên về việc lựa chọn các môn Giáo dục
thể chất phù hợp với sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong
giai đoạn hiện nay .................................................................................. 72
Bảng 2.12. Kết quả phỏng vấn sinh viên về việc lựa chọn số lượng môn học,
hình thức tổ chức dạy học, thời gian thực hiện giờ học môn Giáo dục thể
chất (n=300) .......................................................................................... 73
Bảng 2.13. Khảo sát nhu cầu sinh viên về quy trình thực hiện giảng dạy thực
hành các môn Giáo dục thể chất ........................................................... 75
Thể chất từ năm 2001 đến 2011. ....................................................... 57
Biểu đồ 3. So sánh kết quả học tập môn Giáo dục thể chất của sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm học 2008 – 2010 .................... 60
Biểu đồ 4. So sánh nhu cầu về việc xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo
dục thể chất của sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội ............ 71
6
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục con người phát triển toàn diện là mục tiêu chung của bất cứ nền
giáo dục tiên tiến nào và Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu rộng với
nền kinh tế toàn cầu. Sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước đang ở
giai đoạn bước ngoặt có ý nghĩa quyết định. Sự thay đổi nền kinh tế đất nước
trước những yêu cầu hội nhập đòi hỏi nền giáo dục phải cung ứng được nguồn
nhân lực chất lượng cao, không chỉ giỏi về chuyên môn, kỹ năng làm việc mà
phải có một sức khỏe dồi dào để biến những ý tưởng trở thành hiện thực.
Ý thức được tầm quan trọng của giáo dục thể chất nâng cao thể lực con
người Việt Nam, cải tạo nòi giống. Nên ngay từ rất sớm Đảng và Bác Hồ đã
phát động phong trào toàn dân tập thể dục, đặc biệt là thế hệ trẻ trong nhà
trường các cấp.
Giáo dục thể chất trong nhà trường là một bộ phận hữu cơ của hệ thống
Giáo dục và Đào tạo. Giáo dục thể chất được hiểu là quá trình sư phạm nhằm
đào tạo thế hệ trẻ hoàn thiện về thể chất, phong phú về tinh thần, nâng cao
khả năng làm việc, kéo dài tuổi thọ của con người. Giáo dục thể chất cũng
như các loại hình giáo dục khác là quá trình sư phạm với đầy đủ đặc trưng của
phù hợp, linh hoạt, nội dung môn học chưa đáp ứng được nhu cầu, năng lực
và sở thích học tập của sinh viên. Việc giải quyết vấn đề thỏa mãn được
học tập theo khả năng, sức khỏe và yêu cầu kiểm tra đánh giá là một trong
những yếu tố khích lệ sinh viên đến với môn học với thái độ tích cực.
Chương trình GDTC lúc này sẽ trở nên gần gũi, đem lại hiệu quả một cách
thật sự trong quá trình đào tạo.
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội có sứ mạng đào tạo nguồn nhân lực
chất lượng cao, bồi dưỡng nhân tài cho hệ thống giáo dục quốc dân và toàn xã
hội, nhằm thực hiện tốt mục tiêu phát triển toàn diện đức, trí, thể, mỹ, lao
động. Ban giám hiệu và Khoa giáo dục thể chất nhận thức được tầm quan
trọng của giáo dục thể chất trong hoạt động đào tạo. Do vậy, nhà trường Đại
học Sư phạm Hà Nội trong nhiều năm trở lại đây có sự quan tâm đầu tư rất
lớn cho hoạt động thi đấu thể thao và giáo dục thể chất. Trong hoạt động đào
tạo việc xây dựng nội dung chương trình, thay đổi hình thức dạy học là một
việc làm rất cần thiết. Con đường cơ bản là đổi mới chương trình môn học
GDTC một mặt đem lại hiệu quả phát triển thể chất cho người học mặt khác
chương trình đổi mới phải phù hợp với đối tượng và đặc điểm ngành nghề.
Bởi lẽ sinh viên sư phạm sau khi tốt nghiệp ra trường đa số sẽ công tác trong
8
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
ngành giáo dục vì vậy ngoài kiến thức chuyên ngành, sinh viên cần thiết được
trang bị kỹ năng tổ chức các hoạt động tập thể, thi đấu thể thao. Song hiện
nay chương trình GDTC nội khóa của trường Đại học Sư phạm Hà Nội còn
tồn tại một số bất cập như: hình thức thực hiện chương trình môn GDTC chưa
được linh hoạt, kết quả học tập môn GDTC chưa cao…
Trong những năm gần đây việc nghiên cứu đổi mới chương trình đào
Chương trình môn học GDTC cho sinh viên khối không chuyên thể dục
thể thao trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
4. Giả thuyết khoa học
Chương trình GDTC hiện hành của trường Đại học Sư phạm Hà Nội vẫn
còn một số bất cập như: sinh viên chưa tích cực trong học tập, kết quả học tập
môn GDTC chưa cao. Nếu xây dựng chương trình tự chọn môn GDTC đáp ứng
nhu cầu học tập, năng lực, sở trường của người học và các tiêu chí kiểm tra
đánh giá thì chất lượng GDTC trong nhà trường đạt hiệu quả cao. Chương trình
tự chọn tạo điều kiện cho sinh viên được học sâu hơn về một môn thể thao mà
mình yêu thích, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo trong nhà trường, đáp
ứng yêu cầu của sự nghiệp giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng chương
trình môn giáo dục thể chất cho sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
5.2. Nhiệm vụ 2: Thực trạng giáo dục thể chất nội khóa của trường Đại
học Sư phạm Hà Nội.
5.3. Nhiệm vụ 3: Xây dựng chương trình tự chọn môn giáo dục thể chất
cho sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội và bước đầu thẩm định.
6. Phạm vi nghiên cứu
- Nghiên cứu hoạt động dạy và học môn GDTC tại trường Đại học Sư
phạm Hà Nội.
- Nhu cầu của sinh viên đối với quá trình học tập môn GDTC.
- Nghiên cứu chương trình GDTC ở bậc đại học.
- 300 sinh viên K60 (năm thứ nhất), K59, K58 khối không chuyên trường
Đại học Sư phạm Hà Nội.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Hệ thống hóa các văn kiện, nghị quyết của Đảng và Nhà nước, Bộ giáo
dục và Đào tạo xây dựng chương trình tự chọn môn giáo dục thể chất trong
trường đại học, tổng kết các công trình nghiên cứu và tài liệu khoa học có liên
giáo dục thể chất cho sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
- Bước đầu thẩm định chương trình tự chọn môn giáo dục thể chất cho
sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
7.3. Nhóm phương pháp hỗ trợ
Phương pháp toán học thống kê được sử dụng để thu thập và xử lý số
liệu. Các công thức toán học đề tài sử dụng là:
Công thức tính số trung bình cộng:
11
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
X
x
i
n
Công thức tính tỷ lệ %:
x
n
Tỷ lệ % 100 0 0
8. Những đóng góp mới của đề tài
- Hệ thống hóa và làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về xây dựng chương
tình tự chọn môn giáo dục thể chất.
CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu trên Thế giới
Đầu thế kỷ XX, nhiều học giả khoa học giáo dục có xu hướng nghiên
cứu về chương trình“Shubert 1980” và tập trung chủ yếu vào giải quyết sự
gia tăng nhanh chóng các môn học tự chọn. Chương trình giới thiệu các môn
học cho sinh viên có thể lựa chọn các lĩnh vực chuyên môn, đồng thời cung
cấp tỉ lệ phần trăm chương trình mà sinh viên được phép lựa chọn tự do từ tất
cả các môn học có sẵn. Đây là hình thức xây dựng chương trình phổ biến
trong các trường đại học ở nhiều nước hiện nay.
Chương trình giáo dục hiện nay ngày càng rõ tính phân hoá thông qua
hình thức dạy học tự chọn. Ý tưởng dạy học theo hướng tự chọn bắt nguồn từ
việc sinh viên phải học các môn học bắt buộc do Bộ giáo dục quy định thay
vào đó bằng hình thức học tự chọn, sinh viên có thể lựa chọn các môn học mà
các em thấy có ý nghĩa trong cuộc sống. Vấn đề nêu trên được phản ánh trong
các công việc xây dựng chương trình của một số tác giả như là Pinar (1975).
Trong các khâu của quá trình giáo dục việc xây dựng nội dung, phương pháp
giáo dục và chuẩn bị tổ chức dạy học của nhiều nước đều thể hiện xu thế dành
cho người học nhiều hơn “cơ hội lựa chọn”. Có thể kể đến một số hình thức
tự chọn ở trên thế giới, từ mức “cực đoan” nhất tới mức “ôn hoà” nhất.
Thực tế chương trình giáo dục trong giai đoạn hiện nay đang tập trung
tăng cường các hoạt động học tập tự chọn, các hình thức trường tự chọn, các
đề xuất giáo dục tự chọn (Fantini 1976, Glatthorn 1975) và các hoạt động
ngoại khóa trong việc thiết kế các khóa học.
a. Kiểu học tập tự chọn (Home schooling)
13
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Môn tự chọn
tùy ý
Chương
trình
Chương trình
hoạt động
Chương trình hoạt
động chung
Môn Tự chọn có
tính nâng cao
(Toán, Văn, Lí,
Sinh, Ngoại
ngữ)
Môn Tự chọn
có tính nghề: Cơ
sở công nghiệp;
Cơ sở nông
nghiệp; Cơ sở
thương mại
Chương trình hoạt
động theo sở thích
Năm 1805 trường Đại học tổng hợp Aghenlonski tiến hành đưa môn học
GDTC vào chương trình chính khóa để thử nghiệm. Đây là giai đoạn đánh dấu
14
Các môn tự chọn được phân biệt với các môn học bắt buộc qua tên gọi của
chúng. Các cơ sở giáo dục thường cung cấp cả môn học bắt buộc và môn học
tự chọn trong các khoá học. Mục đích đưa ra các môn học tự chọn là góp
15
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
phần phát triển và đa dạng hóa kiến thức. Đi đầu là trường đại học của Đức,
thời kì Phục hưng thế kỷ 18, đã hình thành nên hệ thống các môn học tự chọn
và thực tế đã cho thấy mô hình này có ảnh hưởng trực tiếp đến sự ra đời hệ
thống các môn học tự chọn tại các trường học ở Mỹ vào thế kỷ 19 (Buru
1947). Việc thực nghiệm các môn học tự chọn tại các trường tư thục ở Hoa
Kỳ được khởi xướng bởi Benjamin Franklin. Động lực cơ bản đằng sau phong
trào dạy học tự chọn giai đoạn này là sức ép phải đưa vào các môn học thực
hành thuộc loại học nghề và thương mại.
Một sự trùng lặp ngẫu nhiên là hệ thống các môn học tự chọn ở đại học
và trung học đều xuất hiện khi xã hội học tập được hình thành trong nửa cuối
thế kỷ XIX. Sự phát triển mạnh mẽ về số lượng các môn học làm cho hệ
thống môn học tự chọn trở thành nhu cầu cần thiết.
Loại hình dạy học tự chọn và hoạt động ngoại khóa đã cung cấp một
cách phong phú các hình thức tổ chức giáo dục các môn học tự chọn. Sự quan
tâm vào việc gia tăng các môn tự chọn cho đến nay vẫn đóng vai trò quan
trọng, cần thiết cho sự tiến bộ khoa học kỹ thuật và sự mở rộng kiến thức. Các
môn học tự chọn ban đầu được phát triển rất mạnh mẽ và phát triển thành một
xu hướng lớn là "Dạy học tự chọn" tại nhiều nước trên thế giới.
- Các quan niệm về dạy học tự chọn
Dạy học tự chọn được thực hiện trong quá trình dạy học ở các cấp học. Dạy
học tự chọn hướng đến từng cá nhân người học, cho phép người học ngoài việc
Vào cuối thập niên 80: trong trào lưu đổi mới chương trình giáo dục ở
đại học, Bộ ĐHTHCN&DN đã quyết định thành lập lại hàng loạt hội đồng
khối ngành, hội đồng ngành và khi được các hội đồng này tư vấn, Bộ GD và
ĐT đã ban hành chương trình đào tạo hai năm đầu (kể cả chương trình các
môn học) cho một loạt khối ngành đào tạo đại học.
Từ giữa thập niên 90: với xu hướng tăng thêm quyền tự chủ cho các
trường đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trương chỉ ban hành khung
chương trình đào tạo cho bậc đại học, trong đó quy định khối lượng tối
thiểu và cơ cấu kiến thức, thể hiện ở các quyết định số 2677/GD - ĐT và
2678/GD - ĐT. Căn cứ vào các khung chương trình này các nhà trường sẽ
tiến hành xây dựng chương trình đào tạo cho mình, nhưng trước khi thực hiện
phải được Bộ GD – ĐT phê duyệt chính thức.
17
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Tháng 05/1995, trên cơ sở tư vấn của Hội nghị chuyên gia (gồm đại diện
của một số trường đại học chủ chốt trong cả nước) họp tại Đà Lạt, Bộ GD –
ĐT đã ban hành bộ chương trình mẫu cho một loạt các môn học đại cương
hoặc môn học cơ bản để giúp cho những trường có khó khăn trong việc thiết
kế các chương trình cụ thể.
Tuy nhiên, tại báo cáo của Bộ GD – ĐT tại Hội nghị đại học tháng 4/1998,
cách quản lý chương trình này vẫn bị phê phán là chưa được linh hoạt, hạn chế
quyền chủ động của các trường là cán bộ giảng dạy ở các trường ít có điều kiện
được tham gia đóng góp vào việc xây dựng chương trình.
Đến cuối năm 1998 với việc Quốc hội thông qua Luật giáo dục,
phương thức quản lý các chương trình đào tạo đại học lại phải điều chỉnh
theo tập trung thêm quyền lực vào nhà nước, tức là Bộ Giáo dục và Đào tạo
nghiệm của 1 số cán bộ chuyên môn được đào tạo từ thời Pháp thuộc. Chính
vì vậy nội dung chương trình thiếu tính thực tiễn, không phù hợp với thể chất
người Việt Nam. Nhưng dù sao đó cũng là cơ sở ban đầu đáng trân trọng.
Giai đoạn 2: (1966 - 1989) là giai đoạn độc lập, chủ động xây dựng
chương trình theo cái riêng của Việt Nam. Với mục đích khắc phục những
thiếu sót và nâng cao hiệu quả giáo dục thể chất trong các trường. Theo tinh
thần chỉ thị 62/TDQS và 63/TDQS ngày 14 và 15/09/1966 của Bộ Đại học và
THCN đã tổ chức nghiên cứu và ban hành chính thức chương trình giáo dục
thể chất đầu tiên trong các trường đại học và THCN, quy định giờ nội khóa
bắt buộc trong kế hoạch giảng dạy và học tập tại nhà trường. [17]
Đặc điểm cơ bản của giai đoạn này là kết hợp được những nét đặc trưng
về thể chất của người Việt Nam (thông qua khảo sát trên địa bàn thành phố,
thị trấn, đồng bằng, miền núi, trung du…) với các tài liệu chương trình của
các nước như Liên Xô, Trung Quốc hình thành chương trình chính thức cho
hai nhóm trường với thời gian quy định:
1 - Nhóm các trường trung học chuyên nghiệp: 90 tiết.
2 - Nhóm các trường đại học và cao đẳng:120 tiết.
Nội dung chương trình chủ yếu gồm các môn điền kinh, thể dục, bóng
chuyền hoặc bóng rổ và được tiến hành giảng dạy trong 2 năm đầu. Song
song với việc thay đổi nội dung học tập, chương trình GDTC trong giai đoạn
19
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
này đã đưa ra hệ thống các chỉ tiêu rèn luyện thân thể. Sinh viên đại học sau
khi kết thúc chương trình môn học phải đạt được tiêu chuẩn rèn luyện thân thể
cấp II. Tuy vậy, các tiêu chuẩn đề ra trong giai đoạn này còn có nhiều chỗ
chưa phù hợp với yêu cầu và điều kiện tập luyện của sinh viên. (thông tư liên
998(GT)
102
998(GT)
201
Tổng
Giai đoạn 1
số HK1 KH2 KH3
tiết
2
x
- Cơ sở khoa học của giáo dục thể chất
4
x
- Chạy cự ly ngắn 50m – 100m
4
x
- Chạy cự ly trung bình 500 – 1000m
2
x
- Nhảy cao
6
x
- Đẩy tạ
4
x
- Thể dục dụng cụ
10
x
- Thể dục thực dụng
4
x
- Kiểm tra
2
x
- Thể dục dụng cụ
4
x
- Kiểm tra
4
x
- Ngày 12/04/1997 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ra quyết định
số 1262/GD&ĐT ban hành chương trình GDTC giai đoạn 2 trong các
trường đại học và cao đẳng (không chuyên TDTT). Nội dung chương trình
gồm 6 môn thể thao tự chọn (Bóng đá, Bóng chuyền, Cầu lông, Bóng
ném, Bóng rổ, Bóng bàn). Các trường có thể lựa chọn 1 trong các môn
21
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
trên để giảng dạy.
+ Giai đoạn 2 gồm 60 tiết thực hiện giảng dạy trong 2 đơn vị học phần,
mỗi sinh viên được lựa chọn 1 trong 6 môn thể thao. Nhà trường căn cứ vào
điều kiện cơ sở vật chất sân bãi, nhà tập, dụng cụ và đội ngũ giáo viên TDTT
mà tổ chức giảng dạy, nội dung các môn học trong chương trình giáo dục thể
về chương trình. Chương trình giáo dục thể chất trong các trường đại học và
cao đẳng có rất nhiều đổi mới. Tuy nhiên, khi thực hiện chương trình đã gặp
một số bất cập, sự chưa hợp lý khi thực hiện đưa vào chương trình bắt buộc
24 tiết học thể dục dụng cụ (gồm Thể dục tự do và Thể dục nhào lộn). Đây là
môn thể thao không phải dễ tập đối với sinh viên, chưa kể để tập được môn
này đòi hỏi HLV phải có chuyên môn cao và cơ sở vật chất đầy đủ bảo đảm
an toàn cho người tập.
Chương trình giáo dục thể chất hiện nay còn chưa phân định rõ ràng giữa
giáo dục thể chất và thể thao dẫn đến hằng năm rất nhiều sinh viên không tốt
nghiệp được chỉ vì nợ môn GDTC. Song trên thực tế đã có một số trường linh
hoạt vận dụng hướng dẫn của Bộ GD – ĐT như: áp dụng phương thức cho
22
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
sinh viên được lựa chọn môn phù hợp năng khiếu, sở trường của mỗi cá nhân,
nhưng để thực hiện được điều này đòi hỏi các trường phải có cơ sở vật chất
đủ điều kiện, giảng viên chuyên môn sâu. Loại hình này phù hợp với nhà
trường có cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên đủ về số lượng và chất lượng.
Bộ GD và ĐT có dự kiến trong năm 2007 sẽ xây dựng, ban hành một
chương trình mới phù hợp hơn cho SV các trường ĐH và CĐ không chuyên
về TDTT. Nhưng cho đến nay thì Bộ Giáo dục và Đào tạo mới chỉ hướng dẫn
các trường thực hiện linh hoạt và điều chỉnh nội dung cho phù hợp. Chương
trình giảng dạy ở từng trường Bộ không qui định chi tiết mà để linh hoạt cho
các trường vận dụng. Ví dụ như trong chương trình yêu cầu có môn điền kinh,
nhưng thực tế khi triển khai thì tùy vào cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, nhu
cầu học tập của sinh viên,… mà nhà trường lựa chọn nội dung học cho phù
đến phương pháp dạy học ở trường phổ thông, nếu ở trường sư phạm sinh
viên có điều kiện tiếp cận với phương pháp dạy học tích cực, hiện đại thì khi
trở thành giáo viên tương lại tại nhà trường phổ thông họ mới có thể sử dụng
được các phương pháp đó vào trong quá trình công tác giảng dạy.
Việc đổi mới phương pháp dạy học là một quá trình liên tục hoàn thiện
và không ngừng phát triển, khâu nọ ảnh hưởng trực tiếp đến khâu kia trong
quá trình dạy học, khi bắt đầu xây dựng một chương trình dạy học nào đó
thường phải đánh giá được thực trạng chương trình dạy học hiện hành xem nó có
ưu, nhược điểm gì, có phù hợp với tình hình mới hay không, sau đó kết hợp với
điều kiện thực tế của nhà trường và nhu cầu đào tạo của người học, xã hội ... Từ
đó đưa ra những đổi mới phương pháp dạy học sao cho phù hợp với xu thế phát
triển của thời đại. Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là:
- Đổi mới về phương tiện dạy học.
- Đổi mới về phương pháp dạy học.
- Đổi mới về nội dung dạy học.
Nhằm tích cực hóa quá trình học tập của sinh viên. Tăng cường bồi dưỡng
cho người học ý thức, thói quen, phương pháp tự học biến quá trình đào tạo
thành quá trình tự đào tạo. Phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực,
độc lập sáng tạo của sinh viên. Tức là lấy hoạt động nhận thức của sinh viên
làm trung tâm trong quá trình dạy học, ứng dụng các phương tiện dạy học hiện
đại (công nghệ thông tin) vào quá trình đào tạo. [26]
24
Đề tài: Xây dựng chương trình tự chọn môn Giáo dục thể chất cho sinh viên
trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Như vậy, việc đổi mới phương pháp dạy học là một khâu quan trọng của
quá trình xây dựng và hoàn thiện chương trình, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày
càng cao về chất lượng đào tạo. Do đó khi đổi mới phương pháp dạy học cần
Copyright: Tài liệu đại học ©