Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Luật đất đai
2. Quyết đònh số 297/ CT ngày 02/10/1991 của Chủ tòch HĐBT ( nay là Thủ
tướng Chính phủ) .
3. Quyết đònh số 111/CP ngày 14/4/1997 của Chính phủ.
4. Thông tư số 201/ BXD ngày 23/6/1980 của Bộ Xây Dựng .
5. Thông tư số 383/BXD ngày 05/10/1991 của Bộ Xây Dựng .
6. Nghò quyết 23/2003/QH11 ngày 26/11/2003 của Quốc Hội .
7. Chỉ thò số 07/2004/CT-TTg ngày 27/2/2004 của Thủ tướng Chíng Phủ .
8. Tài liệu của các cơ quan khác .

Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

1


Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

A. LỜI NÓI ĐẦU
Quản lý nhà đất là một trong những lónh vực thuộc hoạt động quản lý
Nhà nước , là hoạt động liên quan đến lợi ích của cá nhân cong dân và các tổ
chức trong xã hội .
Để giải quyết công tác quản lý nhà đất , Nhà nước đã ban hành các
văn bản sau đây :
- Luật đất đai sửa đổi năm 1999 .

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

Xuất phát từ các lý do nêu trên, bản thân em được viết tiểu luận cuối
khóa với đề tài : "Giải quyết khiếu nại, tranh chấp nhà đất" với các nội dung:
- Mô tả tình huống.
- Mục tiêu của việc xử lý tình huống.
-Phân tích nguyên nhân và hậu quả.
-Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án giải quyết tình huống.
- Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án lựa chọn
Trong thời gian theo học lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý hành chính
nhà nước tuy không nhiều, nhưng với sự nhiệt tình của quý thầy giáo đã
truyền đạt cho Tôi những kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong cuốc sốâng,
công tác. Tôi xin được gửi tới quý thầy lời chúc sức khỏe và biết ơn sâu sắc,
chân thành nhất của Tôi.
Vì thời gian theo học lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý hành chính nhà
nước quá ngắn, thời gian đi sâu nghiên cứu, tìm hiểu chưa được nhiều nên
mặc dù đã có nhiều cố gắng trong khi giải quyết tình huống, song không sao
tránh khỏi thiếu sót. Kính mong quý thầy thông cảm và giúp đỡ để tiểu luận
được hoàn thành tốt.
Xin chân thành cảm ơn ./.

Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

3


Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh


thuộc diện vắng chủ cho ông Tạ Quý và vợ là bà Hoàng Ngọc Mai. Tại
Điều 1 Quyết đònh số 2085/QĐ-UB có ghi: Nhà có tổng diện tích xây dựng
và công trình phụ là 92m2 , diện tích đất 189m2 , giá bán là 5.608.000 đồng.
Ông Tạ Quý đã đóng thuế trước bạ và đăng ký ngôi nhà trên với cơ quan
quản lý nhà nước.
Nhà đất ông Hạnh đòi lại thuộc thửa đất có số hiệu 276 thuộc tờ bản
đồ số 4 được đo vẽ năm 1982 với diện tích 700m2 .
Các cơ quan nhà nước giải quyết khiếu nại việc đòi lại nhà đất cho ông
Trần Quang Hạnh như sau:
* Sở Xây dựng tỉnh Q có công văn số : 424/SXD-TT ngày 09/9/1996
trả lời đơn của ông Trần Quang Hạnh đồng thời gửi UBND tỉnh Q và các
ngành chức năng liên quan với nội dung như sau: " Ngôi nhà của ông Trần
Quang Hạnh ở Tổ B, phường NC, thành phố QA thuộc diện vắng chủ, nhà
nước đã quản lý theo quyết đònh số 55/QĐ-UB ngày 23/01/1981 của UBND
thành phố QA về việc quản lý nhà vắng chủ của ông Trần Quang Hạnh và
các ngành chức năng đã lập biên bản kiểm kê quản lý nhà vắng chủ ngày
25/01/1981 và đã bố trí người khác sử dụng từ đó đến nay. Căn cứ theo quyết
đònh 279/CT ngày 02/10/1991 của Chủ tòch Hội đồng Bộ trưởng ( nay là Thủ
tướng Chính phủ) về việc giải quyết một số vấn đề về nhà ở và thông tư
383/BXD-VKT ngay 05/10/1991 của Bộ Xây dựng thì ngôi nhà trên thuộc sở
hữu nhà nước. Năm 1993 thực hiện chủ trương chung của nhà nước, UBND
tỉnh Q đã có quyết đònh số 2085/QĐ-UB ngày 28/12/1993 về việc " bán nhà
do nhà nước quản lý" cho chủ hộ đang sử dụng là ông Tạ Quý.

Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

6


Tiểu luận tốt nghiệp

phố QA cho ông Tạ Qúy .
-Hoàn trả số tiền 5.608.000 đồng cho ông Tạ Quý đã nộp cho nhà nước
để mua ngôi nhà và đất nói trên, đồng thời cấp cho ông Tạ Quý một lô đất
Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

7


Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

diện tích 100m2 để xây dựng nhà ở ổn đònh cuộc sống. Ông Tạ Quý phải trả
lại ngôi nhà và đất cho UBND thành phố QA .
- Chỉ đạo UBND thành phố QA giao trả lại nhà và đất vườn cho ông
Trần Quang Hạnh ở Tổ B, phường NC, thành phố QA. Ông Trần Quang Hạnh
phải có trách nhiệm thanh tóan cho ông Tạ Quý số tiền tu bổ, sữa chữa nhà
( nếu có) do ông Quý đã bỏ ra.
b) Phương án 2:
- Giữ nguyên quyết đinh số 2085/QĐ-UB ngày 28/12/1993 về việc
" bán nhà do nhà nước quản lý" của UBND tỉnh Q nêu trên.
- giao trả số diện tích đất vườn còn lại là 411m 2 ( 700m2 - 289m2) của
thửa đất số hiệu 494 tờ bản đồ số 6 lập năm 1991 cho ông Trần Quang Hạnh
ở Tổ B, phường NC, thành phố QA để ông xây dựng nhà ở ( diện tích đất này
ông Tạ Quý đang tạm thời sử dụng)
- Giao Sở Xây dựng tính tóan đề bù cho ông Trần Quang Hạnh một số
tiền ( lấy từ quỹ nhà ở ) tương ứng với ngôi nhà cũ nêu trên để ông Hạnh xây
dựng lại nhà ở.
- Chỉ đạo Sở Đòa chính, UBND thành phố Qa cắm mốc giới, điều chỉnh
diện tích đất, hồ sơ đòa chính phù hợp với việc sử dụng đất của hai hộ trần


Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

Đặng ( nguyên chủ tòch UBND phường NC kiêm chủ tòch Hội đồng đăng ký
ruộng đất) ký ngày 25/8/11983 chứng nhận ông Quý đã đăng ký thửa đất số
276 trong tờ bản đồ số 299 ( nay là thửa đất 494) và có hành vi ngăn cản,
không cho đại diện các cơ quan thực hiện nhiệm vụ. Do vậy, việc đo đạt ,
cắm mốc không thực hiện được.
Do không triển khai thực hiện được Quyết đònh số 1780/QĐ-UB ngày
28/8/1998 của UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh đã có công văn số 14/TTr ngày
15/01/1999 báo cáo UBND tỉnh , đồng thời có những kiến nghò sau:
-1. Ông Tạ Quý và vợ là bà Hoàng Ngọc Mai đều là đảng viên và
đang công tác tại Sở Vắn hóa - Thông tin tỉnh, không những không tự giác
chấp hành quyết đònh số 1780/QĐ-UB mà còn ngăn cản các cơ quan chức
năng thi hành nhiệm vụ là hành vi thiếu tôn trọng kỷ cương Nhà nước, làm
giảm hiệu lực quản lý nhà nước trong công tác giải quyết khiếu nại của công
dân của UBND tỉnh. Do đó đề nghò UBND tỉnh chỉ đạo Sở văn hóa - Thông
tin và UBND phường NC kiểm điểm ông Quý và vợ là bà Mai về việc không
chấp hành quyết đònh số 1780/QĐ-UB của UBND tỉnh.
2. Nếu sau khi giáo dục, động viên, giải thích mà ông Quý và bà Mai
không chấp hành thực hiện quyết đònh số 1780/QĐ-UB, đề nghò UBND tỉnh
giao cho UBND thành phố QA phối hợp với Sở Tài nguyên - môi trường,
UBND phường NC tổ chức cưỡng chế thực hiện việc đo đạt, cắm mốc giới sử
dụng đất để thực hiện quyết đònh số 1780/QĐ-UB của UBND tỉnh .
Sau khi xem xét công văn sốâ 14/CV-TTr ngày 15/01/1999 của Thanh
tra tỉnh, UBND tỉnh đã có công văn số 185/UB-NC ngày 28/02/1999 về việc
thực hiện quyết đònh số 1780/QĐ-UB ngày 28/8/1998 của UBND tỉnh với ý
kiến chỉ đạo như sau :
Giao cho giám đốc Sở văn hóa - thông tin tổ chức kiểm điểm việc ông
Tạ Quý và bà Hoàng Ngọc Mai không chấp hành quyết đònh số 1780/QĐ-UB

Từ những cơ sở trên, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh thấy rằng : Năm
1980 gia đình ông hạnh đã bỏ đòa phương đi nơi khác không báo cáo với cấp
có thẩm quyền, không có tài liệu mang tính căn cứ và hợp pháp chứng minh
ông hạnh gửi nhà cho ông Trần Quang Phúc hay một người nào khác. Khi
niêm nhà có sự chứng kiến của ông Trần Quang Vinh là anh ruột của ông
Trần Quang hạnh và những người hàng xóm. Sau đó ông Hạnh cũng được
biết nhà mình bò quản lý theo diện vắng chủ nhưng không khiếu nại, mãi đến
15 năm sau ông Hạnh mới có đơn đòi lại nhà. Do vậy, ngôi nhà và diện tích
đất vườn trước đây của ông Trần Quang Hạnh ở tổ B, phường NC, thành phố
QA nhà nước quản lý theo diện vắng chủ là có cơ sở và ngôi nhà trên thuộc
sở hữu nhà nước là đúng pháp luật.
Việc UBND tỉnh nêu tại Điều 2 quyết đònh số 1780/QĐ-UB ngày
28/8/1998 của UBND tỉnh công nhận quyền sử dụng đất ở và đất sản xuất
cho vợ chồng ông Hạnh là mâu thuẫn với Điều 1 của quyết đònh này. Do vây,
Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đề nghò ông Chủ tòch UBND tỉnh Q xem xét
điều chỉnh Điều 2 của quyết đònh 1780/QĐ-UB ngày 28/8/1998 của UBND
tỉnh theo hướng không công nhận quyền sử dụng đất ở và đất sản xuất cho vợ
chồng ông Hạnh nằm trong thửa 494 tờ bản đồ số 6 của phường NC( đã trừ
Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

11


Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

diện tích đất nhà nước đã giao cho ông Tạ Quý) mà nên chỉ đạo xử lý theo
đúng qui đònh của Luật đất đai.
* UBND tỉnh Q.

12


Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

1. Giải quyết dứt điểm vụ khiếu nại đòi lại nhà và đất vườn đối với
ông Trần Quang Hạnh và bà Lê Thò Hải một cách có tình, có lý nhằm bảo vệ
quyền lợi chính đáng của công dân dân.
2. Giải quyêt sực việc trên nhằm phân dònh đúng, sai theo quy đònh của
pháp luật mà các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã giải quyết, bảo đảm kỷ
cương phép nước trong hoạt động quản lý nhà nước trên lónh vực nhà, đất.
3. Xử lý nghiêm minh những cán bộ công chức, cơ quan nhà nước có
thẩm quyền đã không làm hết trách nhiệm khi giải quyết sự việc, nhằm trả
lại công bằng xã hội cho công dân trên lónh vực nhà đất, đồng thời bảo đảm
uy tín của chính quyền đòa phương trong hoạt động quản lý lónh vực này.
III. PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ
1) Phân tích tình huống:
Nhà nước quản lý nhà tư nhân nói chung và nhà vắng chủ nói riêng,
đặc biệt sau năm 1975 đến năm 1985 là rất nhiều và cũng có nhiều cấp chính
quyền ( tỉnh, huyện, xã) ra quyết đònh quản lý hoặc có quyết đònh quản lý
tạm thời và sau chuyển thành sở hữu nhà nước. Chúng ta cũng biết rằng ở
những thời điểm này các văn bản quy phạm pháp luật chưa đầy đủ, chư a
đồng bộ, còn chồng chéo, một số cán bộ công chức làm công tác quản lý nhà
nước còn yếu, chưa có kinh nghiệm thực tiễn, nhất là lónh vực quản lý nhà
đất, đồng thời nhận thức về pháp luật của nhân dân chưa cao, an ninh trật tự
xã hội chưa thực sự ổn đònh. Đây là nguyên nhân dẫn đến sự vụ khiếu kiện
đòi lại nhà, đất do nhà nước quản lý của một số người trong thời gian qua.
Trường hợp nhà đất của ông Trần Quang Hạnh:

01/7/1991 các loại nhà vắng chủ do nhà nước quản lý đều chuyền thành sở
hữu nhà nước" và " Từ nay UBND các cấp không nhận và xem xét đơn đòi
lại nhà hoặc xin chuyển quyền sở hữu, ủy quyền quản lý nhà vắng chủ nữa ".
Ngoài ra Điều 1 Nghò quyết 23/2003/QH11 ngày 26/11/2003 của Quốc
hội cũng nêu rõ: " Nhà nước không xem xét lại chủ trương, chính sách và
thực hiện các chính sách về quản lý nhà đất và chính sách cải tạo XHCN liên
quan đến nhà đất đã ban hành trước ngày 01/7/1991.
Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại nhà đất mà nhà nước đã quản
lý, bố trí, sử dụng trong quá trình thực hiện các chính sách về quản lý nhà đất
và chính sách cải tạo XHCN liên quan đến nhà đất .
Như vậy kể từ ngày 01/7/1991 ngôi nhà và đất của ông Trần Quang
Hạnh là thuộc sở hữu nhà nước .Do đó việc ông Trần Quang Hạnh khiếu nại
đòi lại nhà đất là không đúng . Các cơ quan quản lý nhà nước không có cơ sở
để xét trả lại nhà đất cho ông .
- Việc bố trí nhà đất đã quản lý của ông Hạnh cho ông Tạ Qúy sử
dụngđể ở là hợp lý , vì ông Qúy chưa có nhà ở riêng và ông Qúy có đơn xin
hóa giá nhà đã được Hội đồng hóa giá nhà của tỉnh xem xét thống nhất đề
nghò UBND tỉnh ra Quyết đònh số 2085/QĐ-UB ngày 16/12/1993 bán hóa giá
ngôi nhà trên cho ông Qúy là phù hợp theo Quyết đònh số 1385/QĐ-UB ngày
01/10/1992 của UBND tỉnh trên cơ sở :
- Ông Qúy chưa được cấp đất , chưa được mượn tiền làm nhà .
Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

14


Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh


b) Nguyên nhân :
Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

15


Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

Do sự thiếu hiểu biết về pháp luật một số người dân cũng như việc
quản lý ban đầu của cơ quan Nhà nước chưa được chặt chẽ đồng thời việc
giải quyết khiếu nại của công dân trong lónh vực nhà đất rất phức tạp . Quan
điểm của mỗi cơ quan quản lý nhà nước có cách nhìn nhận , hiểu vấn đề mỗi
khác , không thống nhất chung cách giải quyết trên cơ sở pháp luật và có tình
, có lý , chưa thuyết phục được các đối tượng co liên quan đến việc khiếu nại.
Vì vậy khi giải quyết ban hành quyết đònh không có tính khả thi , làm cho
việc giải quyết vụ khiếu nại thêm phức tạp rắc rối .
c) Hậu quả :
Từ những nguyên nhân trên đây cho chúng ta thấy được việc giải quyết
khiếu nại của công dân không được giải quyết kòp thời, kéo dài, dây dưa
pháp chế XHCN bò giảm sút ảnh hưởng không tốt về mặt xă hội, làm giảm
uy tín của cơ quan quản lý nhà nước, gây mất niềm tin đối với nhân dân .
IV/ XÂY DỰNG,PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN GIẢI
QUYẾT .
Để đáp ứng mục tiêu đã đề ra ta chọn các phương án sau đây để giải
quyết .
Phương án 1 :
Như chúng ta đã biết trong những năm từ 1975 đến 1980 ở một số tỉnh
Miền trung, do quá khó khăn trong cuộc sống có một số gia đình ít người, ở

- Chỉ công nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất đối với 289m 2
đất Nhà nước đã hóa giá cho ông Tạ Qúy , phần đất còn lại của thửa 494 tờ
bản đồ số 6 ( diện tích đất này lâu nay do ông Quý sử dụng ) đề nghò UBND
tỉnh chỉ đạo xử lý theo đúng quy đònh của luật đất đai .
Tuy nhiên gia đình ông Trần Quang Hạnh là gia đình chính sách , nếu
ông Hạnh bà Hải về thường trú hợp pháp tại đòa phương và thực sự có khó
khăn về nhà ở thì đề nghò UBND tỉnh chỉ đạo đòa phương và các ngành hữu
quan tạo điều kiện giúp đỡ trên cơ sở quy đònh của pháp luạt và chính sách
của Nhà nước .
Gia đình ông Tạ Qúy là gia đình cán bộ và cũng là gia đình thương
binh liệt só, thuộc đối tượng chính sách, đề nghò UBND tỉnh chỉ đạo các
ngành , các cấp quan tâm tạo điều kiện giúp đỡ để gia đình ông Qúy ổn đònh
đời sống , thể hiện chính sách đền ơn đáp nghĩa của đản và Nhà nước ta với
những người có cơng với cách mạng.
Phương án 3.
- Khơng trả lại nhà đất cho ơng Trần Quang Hạnh.
- Giao tồn bộ nhà đất bao gồm đất ở 289m 2 Nhà nước đã hố giá nhà kèm theo
đất và đất vườn còn lại của thửa 494 tờ bản đồ số 6 cho ơng Q vì ơng ta đã sử
dụng và kê khai từ khi Nhà nước phân nhà cho ơng ở.
Phương án giải quyết này : Nhà nước khơng trả lại nhà, đất cho ơng Hạnh là
đúng pháp luật nhưng xét về điều kiện ơng Hạnh là gia đình thuộc diện chính
sách, hiện nay ơng khơng có nhà ở, do đó xử lý theo phương án này chưa có sự
hài hồ giữa pháp lý và đạo lý, đồng thời đối với ơng Q chỉ cơng nhận nhà đất
289m2 Nhà nước đã hố giá là hồn tồn đúng đắn, diện tích đất còn lại Nhà
Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

17


Tiểu luận tốt nghiệp

thời giao diện tích đất còn lại của thửa 494 tờ bản đồ số 6 phường NC cho
UBND phường để quản lý theo qui định của Luật đất đai.
Thời gian tổ chức thực hiện cơng việc này là sau 15 ngày kể thừ khi quyết
định của UBND tỉnh có hiệu lực. Trong q trình thực hiện, cơ quan chủ trì cần
mời các ngành chức năng như Thanh tra, Viện Kiểm sát nhân dân phối hợp để
kiểm tra giám sát; lưu ý khi giải qut cơng việc cần lấy phương châm giáo dục,
thuyết phục là chính để tránh gây căng thẳng.
u cầu các cơ quan liên quan tổ chức thực hiện và báo cáo kết quả cho
UBND tỉnh.
Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

18


Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

Sau khi thực hiện xong UBND tỉnh cần có sự tổng kết rút kinh nghiệm
trong việc xử lý khiếu nại của cơng dân, nhất là trong lĩnh vực nhà đất để tạo sự
thống nhất trong q trình áp dụng các qui định của pháp luật.

Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

19


Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

và phải có kinh nghiệm thực tiễn.
4/ Đối với cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi ban hành quyết định phải
tính đến khả thi của quyết định, tránh trường hợp quyết định ban hành ra nhưng
khơng thực hiện được vì chưa đạt tình, thấu lý, trái với lòng dân hoặc khơng
đúng qui định của pháp luật.

Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

20


Tiểu luận tốt nghiệp

Giảng viên hướng dẫn : Trần Duy Linh

5/ Cần tun truyền, phổ biến pháp luật cho nhân dân để nhân dân biết
pháp luật, tránh các trường hợp khiếu kiện tràn lan khơng đúng pháp luật làm
cho q trình giải quyết khiếu nại tranh chấp phức tạp kéo dài.
6/ Khi giải quyết tranh chấp khiếu nại khơng nên áp dụng pháp lý khơng
thơi mà còn phải giải quyết hợp tình, hợp lý, giáo dục tun truyền để họ tự
giác. Nhằm tránh những thiệt hại, thiệt thòi và gây mâu thuẫn về sau, nhất là
trong sinh hoạt dân cư, làng xóm, khối phố, họ tộc.../.

Học viên thực hiện : Huỳnh Thò Vui

21