MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU....................................................................................................1
2.Phương pháp nghiên cứu...............................................................................2
3.Phạm vi nghiên cứu.........................................................................................2
4.Bố cục tiểu luận...............................................................................................2
I.MÔ TẢ TÌNH HUỐNG..................................................................................3
II.XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU TÌNH HUỐNG.....................................................6
2.Mục tiêu đối với việc xử lý tình huống:.........................................................6
III.PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG......................................................................7
1.Phân tích tình huống.......................................................................................7
2.Nguyên nhân và hậu quả:...............................................................................8
a.Nguyên nhân.....................................................................................................8
b.Hậu quả:............................................................................................................9
IV.XỬ LÝ TÌNH HUỐNG...............................................................................11
Xây dựng các phương án xử lý.......................................................................14
2.Lựa chọn phương án.....................................................................................14
* Chọn phương án giải quyết:............................................................................15
V.TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN....................................................15
VI.KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ....................................................................18
TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................21


LỜI NÓI ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Giải quyết khiếu nại, tranh chấp đất đai là một trong những chủ trương lớn
của Đảng và Nhà nước, là một trong những nội dung của công tác quản lý Nhà
nước về đất đai theo quy định của pháp luật về đất đai. Thực hiện tốt nội dung
này không những góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nhà
nước về đất đai, mà còn góp phần đáng kể trong việc giữ gìn ổn định sản xuất,
đời sống, phát triển kinh tế, hàn gắn tình đoàn kết trong nội bộ nhân dân, giữ gìn
an ninh, trật tự và ngăn ngừa hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng có thể xảy

giải quyết, tình tiết ngày càng phức tạp trên địa bàn xã Thanh Mai, huyện Thanh
Oai, thành phố Hà Nội.
Vì thời gian và kiến thức còn hạn chế, tiểu luận không tránh khỏi những
khiếm khuyết, thiếu sót. Rất mong được sự góp ý chân thành của các Thầy Cô
giáo và các học viên. Tôi xin chân thành cảm ơn!
2. Phương pháp nghiên cứu
-Phương pháp thu thập tài liệu
-Phương pháp phân tích, tổng hợp
3. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu đề tài:
-Phạm vi không gian: xã Thanh Mai, huyện Thanh Oai
-Phạm vi khoa học: giải quyết “Xử lý tình huống về giải quyết khiếu nại,
tranh chấp quyền sử dụng đất tại xã Thanh Mai, huyện Thanh Oai, TP Hà Nội”
4. Bố cục tiểu luận
Ngoài mở đầu, tiểu luận gồm các nội dung sau:
I. Mô tả tình huống
II. Xác định mục tiêu xử lý tình huống
III. Phân tích tình huống
IV. Xử lý tình huống
V. Tổ chức thực hiện
VI. Kiến nghị

2


I. MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
Ông Nguyễn Chí Công, sinh năm 1954, nghề nghiệp làm ruộng, hiện đang
sinh sống ở tại thôn 1, xã Thanh Mai, huyện Thanh Oai, thành Phố Hà Nội và vợ
là Nguyễn Thị Liên, sinh năm 1956.
Năm 1998, hộ gia đình ông Nguyễn Chí Công làm đơn đăng ký quyền sử

10/4/1996.
-Tại văn bản trình bày của ông Nguyễn Chí Hiếu ngày 15/4/2010 có nội
dung: Sau khi xác lập giấy giao quyền sử dụng đất cho con trai là Nguyễn Văn
Sỹ năm 1996, gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu đã chuyển vào tỉnh Lâm Đồng
lập nghiệp, truớc khi đi có nhờ em trai là Nguyễn Chí Công trông nom, quản lý
giúp thửa đất này nhưng chỉ là thoả thuận miệng mà không lập thành văn bản.
Sau khi về cư trú tại xã Thạch Bích, huyện Thanh Oai năm 2008, năm ngày
20/3/2010 ông Nguyễn Chí Hiếu đã gặp và yêu cầu ông Nguyễn Chí Công trả lại
thửa đất ao để gia đình ông sử dụng và lúc đó ông Hiếu mới biết thửa đất đó đã
được UBND huyện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn
Chí Công năm 1998. Tuy nhiên, Ông Nguyễn Chí Công đã kiên quyết không trả
lại đất cho ông Nguyễn Chí Hiếu với các lý do: Gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu
và cháu Nguyễn Văn Sỹ đã bỏ đi làm ăn, không có việc nhờ gia đình ông trông
nom, quản lý giúp, đất bỏ hoang, không sử dụng đất nên gia đình ông Nguyễn
Chí Công đã cải tạo và sử dụng nuôi trồng thủy sản từ năm 1998 và đăng ký
quyền sử dụng đất cho mình.
Sau khi nhận được đơn khiếu nại của ông Nguyễn Chí Hiếu, nhận thấy thực
chất đây là tranh chấp về quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Chí Hiếu và ông
Nguyễn Chí Công, mặc dù giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ
ông Nguyễn Chí Công từ năm 1998 đã được 12 năm nhưng ông Nguyễn Chí
Hiếu mới được biết việc cấp giấy chứng nhận này chưa được 30 ngày (theo lời
ông Hiếu trình bày trong đơn) như vậy theo quy định của pháp luật thời hiệu
khiếu nại quyết định hành chính vẫn được áp dụng trong trường hợp này. UBND
huyện Thanh Oai đã giao Phòng Tài nguyên và Môi trường chỉ đạo, đôn đốc
UBND xã Thanh Mai xem xét lại hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
năm 1998 cho ông Nguyễn Chí Công và tiến hành kiểm tra, xác minh làm rõ
nguồn gốc vầ quá trình sử dụng thửa đất trên.
Ngày 25/4/2010, UBND xã Thanh Mai đã có báo cáo kết quả xác minh
trình UBND huyện với nội dung như sau:
4

chúng nhận năm 1998 cho ông Nguyễn Chí Công là không đúng đối tượng, ngày
24/5/2010 UBND huyện đã ban hành Quyết định số 105/QĐ-UBND thu hồi
5


Giấy chứng nhận số sế ri T 556558 đã cấp cho ông Nguyễn Chí Công năm 1998
do không đúng đối tượng đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận.
Tuy nhiên, sau khi ban hành quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử
dụng đất cấp năm 1998 cho ông Nguyễn Chí Công; ông Nguyễn Chí Công vẫn
kiên quyết không trả lại đất. Gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu vẫn tiếp tục đề nghị
UBND huyện Thanh Oai phải bàn giao lại thửa đất trên và cấp Giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất cho con trai ông là Nguyễn Văn Sỹ. UBND huyện đã có chỉ
đạo UBND xã Thanh Mai xem xét đơn xin cấp giấy chứng nhận, xét duyệt đủ
điều kiện hay không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất,
nhưng cho đến nay sự việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
II. XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU TÌNH HUỐNG
1. Mục tiêu chung
-Đảm bảo kỷ cương pháp luật, phù hợp với nguyên tắc cơ bản mà Hiến
pháp đã nêu: Đất đai thuộc sở hữu của toàn dân.
-Giảm tối đa các mức thiệt hại kinh tế (nếu có), bảo vê lợi ích của nhà
nước. lợi ích chính đáng của công dân.
-Giải quyết hài hòa giữa các lợi ích trước mắt và lâu dài, các lợi ích kinh tế
- xã hội và pháp lý.
-Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.
2. Mục tiêu đối với việc xử lý tình huống:
-Đối tượng cần giải quyết ?
-Cấp nào, cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết vụ khiếu kiện, tranh chấp
trên đúng theo quy định của pháp luật?
-Quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia vụ khiếu kiện, tranh chấp
được xác định như thế nào?

đình ông Hiếu không sử dụng (bỏ hoang) nên ông Nguyễn Chí Công đã tự ý
khai thác cải tạo

sử dụng. Và dù nguyên nhân nào đi chăng nữa cũng khẳng

định ông Công được quyền sử dụng đất là không minh bạch. Từ căn cứ trên
khẳng định việc cấp giấy chứng nhận cho ông Nguyễn Chí Công năm 1998 là
không đủ căn cứ pháp lý, là sai đối tượng.
Tuy nhiên, việc giải quyết của UBND huyện Thanh Oai ra quyết định thu
hồi giấy chứng nhận của ông Công tuy đã bác bỏ được quyền sử dụng đất hợp
pháp của ông Nguyễn Chí Công, nhưng chưa giải quyết được dứt điểm được hai
7


vấn đề cơ bản sau:
-Chưa làm rõ quyền sử dụng đất có thuộc về gia đình ông Nguyễn Chí
Hiếu (cụ thể là con trai ông Hiếu, Nguyễn Văn Sỹ) hay không, nên để sự việc
diễn biến kéo dài ảnh hưởng đến vai trò quản lý nhà nước của một cơ quan nhà
nước, có thể dẫn đến mất trật tự an toàn xã hội và lòng tin của nhân dân.
-Chưa thực hiện thu hồi đất nên dẫn đến ông Nguyễn Chí Công vẫn ngang
nhiên sử dụng như muốn thách thức pháp luật, thể hiện tính chưa nghiêm kỷ
cương phép nước, coi thường pháp luật của ông Nguyễn Chí Công.
2. Nguyên nhân và hậu quả:
a. Nguyên nhân
* Về khách quan:
Do quá trình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương ngày một phát triển,
giá trị quyền sự dụng đất ngày càng cao, dẫn đến nhiều những tranh chấp đất
đai.
Hồ sơ địa chính đất đai trải qua nhiều thời kỳ chưa được lưu trữ, cập nhật
đầy đủ. Trên địa bàn huyện Thanh Oai các xã cơ bản chưa được đo đạc bản đồ

quyền sư dụng đất cấp xã có biểu hiện quan liêu, hình thức cũng là nguyên nhân
dẫn đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sai gây nên các tranh chấp,
khiếu nại về quyền sử dụng đất.
Người dân do thiếu hiểu biết hết về pháp luật về đất đai, hoặc vẫn còn
nhiều thói quen về thỏa thuận bằng miệng hoặc lập giấy tờ giao dịch còn chưa
đúng pháp luật. Trong trường hợp cụ thể này, gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu khi
đi lập nghiệp nơi xa lâu năm lẽ ra nếu có thỏa thuận cho mượn, cho thuê, hoặc
nhờ trong nom, quản lý sử dụng bằng văn bản đối với ông Nguyễn Chí Công thì
chắc chắn sự việc khiếu nại, tranh chấp trên đã không xảy ra.
Cách nhìn nhận sự việc của cán bộ, công chức còn chưa được thực sự sâu
sắc, đầy đủ dẫn đến việc giải quyết nhiều khi chỉ giải quyết được cái ngọn
mà chưa giải quyết được cái gốc của vấn đề dẫn đến sự việc kéo dài.
b. Hậu quả:
* Đối với Uỷ ban nhân dân xã Thanh Mai :
Do sơ suất và thiếu trách nhiệm đã thiết lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận cho
ông Nguyễn Chí Công, nay bộ máy chính quyền phải mất nhiều thời gian, công
sức của nhà nước để giải quyết sự việc. Gây mất ổn định, an ninh trật tự địa
9


phương.
* Đối với UBND huyện Thanh Oai:
Là cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ
gia đình, cá nhân, khi xảy ra khiếu nại, tranh chấp cũng đã tốn nhiều thời gian,
công sức để giải quyết.
Trong quá trình giải quyết nếu không xử lý dứt điểm tận gốc sự việc rất dẫn
đến khiếu nại, tranh chấp, tố cáo kéo dài hoặc lên cấp trên là UBND Thành phố
Hà Nội hoặc Tòa án nhân dân phải giải quyết theo quy định của Luật Khiếu nại
và Luật Tố tụng dân sự.
* Đối với hộ gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu:

-Thẩm quyền và cơ sở pháp lý tiếp tục giải quyết: Tại Khoản 2, Điều 69
Luật Khiếu nại ngày 25/11/2011 có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2012 quy định:
“Đối với khiếu nại đã thu lý giải quyết trước ngày Luật này có hiệu lực thì thực
hiện theo quy định của Luật Khiếu nại, Tố cáo số 09/1998/QH10 đã sửa đổi, bổ
sung một số điều theo Luật số 26/2004/QH11 và Luật số 58/2005/QH11.”
-Căn cứ quyết định hành chính của UBND huyện Thanh Oai đã thu hồi
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Chí Công do không đúng
đối tượng, nhưng ông Công vẫn tiếp tục sử dụng đất là vi phạm pháp luật. áp
dụng quy định tại Khoản 5, Điều 38 Luật Đất đai năm 2013 Nhà nước thu hồi
trong trường hợp: “Đất được giao không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm
quyền;”. Lưu ý ở đây là UBND huyện Thanh Oai ra quyết định thu hồi giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp năm 1996, ông Công không chấp hành
quyết định trả lại giấy chứng nhận để hủy bỏ, vẫn sử dụng đất thì để cưỡng chế
về mặt sử dụng đất vẫn phải ban hành quyết định thu hồi đất có nghĩa là quyết
định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không thay thế được hoàn toàn
quyết định thu hồi đất.
-Căn cứ khẳng định ông Công sử dụng diện tích đất trên trái pháp luật như
sau:

11


Một là, năm 1996 ông Công cũng đã ký làm chứng vào văn bản giao quyền
sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn Sỹ, điều đó khẳng định đất đó không thuộc
quyền sử dụng của ông Công;
Hai là, nếu ông Công cho rằng do đất bỏ hoang nên năm 1998 ông sử dụng
và làm đơn đăng ký cấp giấy chứng nhận theo quy trình nhà nước công nhận
quyền sử dụng đất đối với đất thổ cư (đất ở, đất vườn, ao) do gia đình ông đã sử
dụng từ trước ngày 15/10/1993 là hành vi gian lận và vi phạm pháp luật. Trong
tình huống này, thấy đất do ông Sỹ bỏ hoang, ông muốn được sử dụng thì phải

và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nuôi trồng thủy sản cho ông Nguyễn
Văn Sỹ là con trai ông Nguyễn Chí Hiếu theo giấy giao quyền sử dụng đất của
ông Hiếu năm 1996 cho con trai Nguyễn Văn Sỹ.
Phương án này chỉ có thể giải quyết được với điều kiện ông Nguyễn Chí
Công phải thừa nhận có được gia đình ông Hiếu cho mượn, hoặc cho thuê hoặc
nhờ trong nom, quản lý sử dụng giúp. Trong trường hợp này việc thỏa thuận
bằng lời nói nếu được hai bên công nhận thì cũng được coi là một hợp đồng,
theo quy định của pháp luật về giao dịch dân sự. Việc ông Công được sử dụng
đất trong thời gian gia đình ông Hiếu đi lập nghiệp lâu năm có thỏa thuận nhất
trí của các bên sẽ là cơ sở hợp lý hóa việc sử dụng đất ổn định của hộ ông Hiếu.
Phương án này rất khó khả thi vì ông Công do đã mâu thuẫn sâu sắc với
ông Hiếu trong quá trình giải quyết này, rất khó để ông Công đồng ý công nhận
có thảo thuận gia đình ông Hiếu.
c. Phương án 3: Chuyển hồ sơ và đề nghị gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu
khởi kiện ra tòa án nhân dân huyện Thanh Oai xét xử vụ tranh chấp đất đai giữa
hộ ông Nguyễn Chí Hiếu và hộ ông Nguyễn Chí Công. Sau khi được tòa án xét
xử theo luật định, sẽ thực hiện theo bản án đã tuyên. Áp dụng khoản 1, Điều 136
Luật Đất đai năm 2013 “Tranh chấp về quyền sử dụng đất mà đương sự có giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại
khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất
thì do Tòa án giải quyết”.
Mặc dù UBND huyện Thanh Oai đã ban hành quyết định thu hồi giấy
chứng nhận của ông Nguyễn Chí Công, tuy nhiên chưa xác định quyền sử dụng
đất thuộc về ông gia đình ông Hiếu. Nhưng do ông Nguyễn Chí Hiếu có giấy tờ
về việc giao quyền sử dụng đất cho con trai Nguyễn Văn Sỹ năm 1996 có xác
13


nhận của UBND xã Thanh Mai , căn cứ giấy tờ này vẫn có thể yêu cầu Tòa án
xét xử theo quy định tại Khoản 1, Điều 136 Luật Đất đai năm 2013.


lý khéo léo, hài hòa về lợi ích của gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu bằng hình
thức nhà nước cho thuê đất đối với hộ gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu thì vẫn
đảm bảo đúng pháp luật mà vẫn giữ được sự ổn định tình hình trật tự xã hội;
tránh được đơn thư kéo dài.
Phương án 2 sẽ mắc phải lỗi chúng ta đã bỏ qua tình tiết không sử dụng đất
của gia đình ông Hiếu và khó có thể thuyết phục được ông Công thỏa thuận với
gia đình ông Hiếu .
Phương án 3, như đã phân tích ở trên, nếu xác minh chứng cứ không tốt
của Tòa án rất dễ bỏ sót lỗi không sử dụng đất ổn định của gia đình ông Nguyễn
Chí Hiếu .
* Chọn phương án giải quyết:
Từ những nhận định, đánh giá, phân tích, so sánh ưu, nhược điểm của từng
phương án, tôi lựa chọn phương án 1 để giải quyết tình huống trên, đó là phương
án: UBND huyện Thanh Oai ban hành quyết định hành chính thu hồi đất đối với
thửa đất trên. Không công nhận quyền sử dụng đất thuộc gia đình ông Hiếu.
Giao UBND xã Thanh Mai quản lý thửa đất trên theo chế độ đất công. Để giải
quyết hài hòa lợi ích
của gia đình ông Nguyễn Chí Hiếu, nếu ông có nhu cầu được sử dụng đất
thì UBND huyện Thanh Oai chấp nhận cho thuê đất nuôi trồng thủy sản đối với
gia đình ông.
V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN
Sau khi lựa chọn phương án 1, bước tiếp theo là xây dựng kế hoạch và tổ
chức thực hiện phương án gồm các nội dung chủ yếu là xây dựng nội dung công
việc phải thực hiện, xác định thời gian thực hiện theo đúng trình tự pháp luật,
phân công và trách nhiệm tổ chức, cá nhân thực hiện, địa điểm thực hiện, cụ thể
như sau:

15



soạn thảo quyết

huyện,

xã

định để trình UBND

Thanh

huyện ra quyết định

Mai ; thực

thu hồi đất.

địa
Văn phòng UBND huyện,
Chủ tịch/phó chủ tịch UBND UBND

2

UBND huyện ra

03 ngày

huyện

huyện

đương sự có quyền

thực địa.

được khiếu nại hành
chính, nếu có)

16


30 ngày (kể từ
4 Giải quyết khiếu nại (nếu
có)

ngày thụ lý
đơn)

Thanh tra huyện,

Trụ sở

Phòng TN&MT,

UBND

UBND xã Thanh

huyện, xã,

Mai và các cá


các tổ chức, cá

tại
địa

5 định cưỡng chế, lập phương ngày công dân
án và tổ chức cưỡng chế

vi phạm nhận

hành vi không thi hành

được quyết

nhận có liên

quyết định thu hồi đất (nếu

định cưỡng

có)

chế

quan.
UBND xã Thanh

thực


Đề nghị Đảng ủy xã Thanh

xã Thanh Mai

huyện

Mai và chỉ đạo UBND xã

Đảng ủy, UBND

6 Thực hiện hồ sơ thuê đất

7 Họp rút kinh nghiệm công

8 Thanh Mai kiểm điểm, xử

37 ngày

01 ngày

10 ngày

lý kỷ luật đối với những cán

xã Thanh Mai

Trụ sở
UBND xã

bộ, cá nhân thiếu trách

hiện các chức năng quản lý nhà nước về đất đai.
Các vụ giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất có thể giải quyết thành
công ở cấp cơ sở (cấp xã) khi cán bộ quản lý hành chính nhà nước cấp xã nắm
vững và thông hiểu chính sách pháp luật, có kiến thức chuyên môn vững vàng
và có tinh thần trách nhiệm cao. Ngược lại nếu cán bộ quản lý hành chính nhà
18


nước cấp xã ít am hiểu pháp luật, trình độ chuyên môn yếu, không có tinh thần
trách nhiệm trong công tác thì làm cho sự việc hành chính trở nên rắc rối thêm,
từ đó phát sinh khiếu nại từ cơ sở, gây sự mất đoàn kết trong nội bộ nhân dân và
làm mất niềm tin trong nhân dân với chính quyền.
Do đó trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, yêu cầu về tiêu chuẩn
hoá các chức danh cán bộ công chức là hết sức cần thiết, nhằm để đẩy Hiếu sự
nghiệp đào tạo cán bộ và bồi dưỡng kiến thức cho công chức nhà nước, để đội
ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn cao,
hiểu biết về pháp luật, có năng lực và tận tuỵ phục vụ nhân dân là hết sức cần
thiết trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay.
Đảng, Nhà nước phải thường xuyên tổ chức kiểm tra, kiểm soát việc thực
hiện chủ trương, đường lối, chính sách về đất đai, công tác quản lý đất đai, cá
giao dịch dân sự liên quan đến đất đai.
Trong lĩnh vực quản lý nhà nước được thực hiện theo pháp luật, trên tất cả
các lĩnh vực là cơ sở chủ yếu để điều chỉnh các quan hệ xã hội. Vì vậy mọi vấn
đề thuộc về quản lý nhà nước, quản lý xã hội phải tuân thủ đúng theo quy định
của pháp luật. Nhằm ngăn chặn kịp thời những hành vi vi phạm pháp luật. Cần
tăng cường tổ chức việc giáo dục phổ biến pháp luật đến tận cơ sở, tạo mọi điều
kiện để làm cho mỗi người dân đều thông hiểu pháp luật, từ đó làm cho mỗi
người dân đều thực hiện”Sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật”.
Tích cực giáo dục pháp luật cho mọi công dân phải được thực hiện thường
xuyên, liên tục, ở mọi lúc, mọi nơi ở mọi lứa tuổi trong cộng đồng xã hội.

4. Một số văn bản quy phạm pháp luật khác.

21