TRƯỜNG TH PHÙNG NGỌC LIÊM
BÁO CÁO THAM LUẬN
MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG
HỌC SINH NĂNG KHIẾU MÔN TOÁN 5
I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
Ở Tiểu học, việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu nói chung và bồi dưỡng học
sinh năng khiếu môn Toán nói riêng là rất quan trọng. Đây là việc làm cần thiết và có
ý nghĩa to lớn. Có phát hiện và bồi dưỡng học sinh năng khiếu ngay từ bậc học nền
tảng này thì lên lớp 6, các em tiếp tục học Toán nâng cao sẽ dễ dàng và có điều kiện để
trở thành học sinh giỏi Toán ở bậc trung học.
Với lý do trên, trong các năm vừa qua, được sự chỉ đạo sát sao của BGH nhà
trường, tất cả giáo viên chúng tôi rất quan tâm đến việc phát hiện và bồi dưỡng học
sinh năng khiếu nói chung và học sinh năng khiếu môn Toán nói riêng. Hầu như ai
trong mỗi chúng tôi cũng đã cố gắng tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm về phương pháp bồi
dưỡng học sinh năng khiếu ở những đồng nghiệp đi trước. Chúng tôi còn tìm tòi
nghiên cứu tài liệu trong sách vở và tìm mọi cách giảng dạy châm bồi, để học sinh giỏi
học tập đạt kết quả. Bằng tất cả sự nhiệt tình năng nổ của tập thể giáo viên chúng tôi
trong các năm qua mà việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu đã đạt đựơc một số thành
tích tuy không lớn nhưng chúng tôi xem đây là những thành công đáng khích lệ để làm
bước tiến trong việc phát hiện, bồi dưỡng học sinh năng khiếu của nhà trường.
II. THỰC TRẠNG :
Thực trạng việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn Toán ở Trường TH Phùng
Ngọc Liêm trong những năm học qua như sau:
1- Thuận lợi :
a) Về giáo viên:
- Được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Ban giám hiệu nhà trường, của các cấp
lãnh đạo quản lí của Ngành, ở địa phương.
- Đa số giáo viên trong tổ 5 rất yêu nghề, mến trẻ, luôn quan tâm đến HS, tâm
huyết với nghề, luôn đầu tư nghiên cứu cho từng bài dạy, có năng lực chuyên môn
bài.
- Trong các buổi dạy, GV phải quan tâm đến mặt bằng chung về kiến thức của
lớp, phải giúp đỡ HS yếu, kém đạt Chuẩn về kiến thức – kỹ năng. Chính vì thế, GV
chưa có điều kiện để bồi dưỡng cho học sinh năng khiếu được nhiều, nhất là về mặt
thời gian.
b) Về học sinh:
- Các em đôi khi cũng chùn bước vì một số bài toán mang tính sáng tạo bắt
buộc các em phải động não và phải suy luận cực kì khó khăn.
- Các em được tham gia lớp bồi dưỡng với thời gian quá ngắn. Một số học sinh
trong lớp bồi dưỡng Toán chưa được làm quen với các dạng toán nâng cao hơn so với
kiến thức trong SGK nên khi học các dạng toán khó các em chưa tự tin, sinh ra chán
nản. Điều đó cũng gây không ít khó khăn cho việc bồi dưỡng.
- Còn một số ít HS chưa chịu khó, chưa tích cực tư duy suy nghĩ tìm tòi cho
mình những phương pháp học đúng để biến tri thức của thầy cô thành của mình.
- Một số PHHS chưa thực sự quan tâm đến việc giáo dục, dạy bảo con em mình
cũng như việc học tập của các em, bỏ mặc cho GVCN, GV dạy bồi dưỡng.
III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH NĂNG KHIẾU
MÔN TOÁN LỚP 5:
A - Về phía giáo viên chủ nhiệm :
- Ngay từ đầu năm, được sự quan tâm chỉ đạo của BGH, tất cả giáo viên chúng
tôi đã tập trung chú ý theo dõi phát hiện học sinh có năng khiếu về môn Toán ở trong
các tiết Toán. Chúng tôi ra các bài tập với kiến thức nâng cao hơn so với SGK cho các
em làm trong các buổi học trên 5buổi/tuần và hướng dẫn cho các em cách giải. Chúng
tôi còn cho các em làm thêm các bài toán khó ở nhà, và đầu mỗi buổi học cho vài em
đến sớm chữa bài.
- Khi HS làm bài, chúng tôi phát hiện và chọn các em có khả năng về môn
Toán. Chúng tôi lập danh sách để khi nhà trường tổ chức thi chọn đội tuyển là các lớp
đã có nguồn để dự thi.
- Tập thể giáo viên tổ 5 chúng tôi đi sâu tìm hiểu nội dung chương trình toán
bậc tiểu học, các tài liệu bồi dưỡng HSG để nâng cao trình độ và kiến thức. Nghiên
em nhận biết các dạng Toán và cách giải, tìm ra các cách giải khác nhau và cách giải
nào là ngắn gọn nhất. Vì các bài toán nâng cao không đơn thuần như những bài toán
trong SGK mà các em thường gặp. Đối với toán học thì mảng kiến thức nào cũng là
trọng tâm và nó liên quan chặt chẽ với nhau vì dựa vào đặc điểm trong cách giải các
dạng toán khó để tìm cách giải chung.
Sự phân loại các dạng toán chỉ có tính tương đối vì một bài toán có thể thuộc
nhiều loại khác nhau nhưng vẫn cứ bị ép vào 1 loại toán nào đó là chuyện có thể xảy
ra. Đặc biệt lưu ý khi dùng các thuật ngữ toán học phải chính xác như: lớn hơn, gấp
lên số lần, giảm số lần, số, chữ số,…….
2- Bồi dưỡng kỹ năng giải toán :
- Việc bồi dưỡng kĩ năng giải toán được tiến hành trực tiếp qua các bài luyện
tập thực hành. GV bồi dưỡng đã chú trọng đến những mảng kiến thức mà học sinh gặp
khó khăn, giúp học sinh có khả năng tiếp cận với những kiến thức đó.
Cụ thể :
* Các bài toán về số và chữ số :
- Giáo viên cần lưu ý học sinh khi viết một số tự nhiên chỉ sử dụng một trong
10 chữ số: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Chữ số đầu tiên kể từ bên trái của một số tự nhiên
phải khác không.
- Biết phân tích cấu tạo của một số tự nhiên một cách tổng quát và biết áp dụng
cách phân tích cấu tạo số phù hợp với từng bài cụ thể :
VD : Tìm một số tự nhiên có hai chữ số biết rằng số đó gấp 6 lần tổng các chữ
số của nó. ( Đề thi HSG vòng Trường NH 2006-2007)
Đối với dạng toán trên sau khi lập luận đưa ra được phép tính :
ab = ( a+b) x 6
Từ phép tính cụ thể trên ta hướng dẫn học sinh phân tích cấu tạo số để có :
a x 10 + b = a x 6 + b x 6
Từ đó ta sẽ tìm được a ; b ab
GV còn đưa ra nhiều dạng toán có liên quan như: Tìm một số có hai (ba) chữ số
biết rằng khi thêm 1 chữ số vào bên phải hay bên trái hoặc thêm 0 vào giữa số đó thì
số đó tăng (giảm) thế nào ? ……
được phần diện tích giảm đi hoặc tăng thêm thực tế trên hình vẽ. Từ đó sẽ giải được
bài toán dựa vào các yếu tố đã cho.
VD bài toán: Một khu đất hình chữ nhật có chiều dài gấp 3 lần chiều rộng. Nếu
tăng chiều dài lên 5m và giảm chiều rộng đi 5m thì diện tích giảm đi 225m 2 . Tính
diện tích khu đất đó. ( Đề thi HSG cấp Thị )
Còn rất nhiều các dạng Toán khác mà GV bồi dưỡng phải tìm tòi nghiên cứu,
tìm ra cách giải sáng tạo để hướng dẫn các em và rèn kĩ năng giải toán ở từng dạng
điển hình thì việc bồi dưỡng HS năng khiếu toán mới có kết quả.
3 - Việc chấm và chữa bài :
Khi chấm chữa bài cho HS, GV cũng đã chỉ ra được lỗi sai của HS (sai ở phần
lập luận hay ở quá trình tóm tắt vẽ sơ đồ, hoặc lời giải hay sai ở phép tính…) phân tích
cho HS thấy được nguyên nhân và định hướng cách sửa sao cho HS tiếp thu một cách
có hiệu quả nhất để HS có thể tự sửa lại bài và làm được các bài toán dạng tương tự.
V- KẾT QUẢ BỒI DƯỠNG HS NĂNG KHIẾU TOÁN LỚP 5 TRONG BA NĂM
QUA :
Năm học 2008-2009
Năm học 2009-2010
Năm học 2010-2011
Dự thi
Đạt
Dự thi
Đạt
Dự thi
Đạt
GSG Thị
45
5