MỞ ĐẦU
1) Lí do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết cái đẹp trong cuộc sống mang một ý nghĩa vô cùng
quan trọng. Hãy thử nghĩ xem nếu một buổi sáng khi bạn thức giấc với một
bầu không khí trong lành, thoáng đãng, cỏ cây, hoa lá tươi đẹp chắc hẳn bạn
sẽ cảm thấy rất hứng khởi, nhìn một bông hoa đẹp hay đơn giản chỉ là một
cuốn truyện hay... Đó chính là sức mạnh kì diệu của cái đẹp hay một xúc cảm
thẩm mĩ đã có sẵn trong mỗi con người chúng ta. Nhưng để có những xúc
cảm dường như nhỏ bé ấy con người cần phải được khơi dậy , được khám phá
ý thích vẻ đẹp kì diệu. Và khi trẻ mới đến trường mầm non sẽ có rất nhiều
điều mới lạ xung quanh , trẻ tò mò muốn tìm hiều khám phá hết vé đẹp của
cuộc sống từ đó trẻ yêu cái đẹp ,sáng tạo ra cái đep. Đây chính là giai đoạn rất
quan trọng trong việc giáo dục thẩm mĩ cho trẻ.
Giáo dục thẩm mĩ là một bộ phận quan trọng của giáo dục phát triển
toàn diện đối với thế hệ trẻ và cần được tiến hành ngay từ lứa tuổi mẫu giáo.
Do những đặc điểm phát triển tâm lí ở lứa tuổi này mà trẻ mẫu giáo là thời kì
“hoàng kim”của giáo dục thẩm mĩ. Đối với trẻ ở trường mầm non hoạt động
chơi chính là phương tiện giáo dục và phát triển thẩm mĩ. Thông qua việc trẻ
được thao tác trực tiếp với các đồ vật đồ chơi đó sẽ giúp trẻ hiểu rõ hơn xã hội
người lớn. Chính vì vậy đồ chơi cho trẻ phải đẹp mắt , gần gũi với trẻ mang
tính thẩm mĩ cao. Đặc biệt khi cho trẻ chơi với các loại đồ chơi dân gian, nó
không chỉ mang tính thẩm mĩ cao mà còn giáo dục ở trẻ lòng tự hào dân tộc,
lòng yêu nước về những giá trị tốt đẹp của dân tộc .
Trong thời đại CNH-HĐH hiện nay với sự phát triển rất nhanh của nền
kinh tế nó cũng kéo theo sự du nhập của rất nhiều các loại hàng hóa khác
nhau,các loại đồ chơi tràn lan trên khắp thị trường điều này làm cho các loại
đồ chơi dân gian không còn chỗ đứng và dần bị mai một.Bên cạnh đó ở

1




3) Mục đích đề tài
Vận dụng một số đồ chơi dân gian để giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mầm non. Để
từ đó nâng cao hiệu quả của việc giáo dục nghệ thuật mang tính tích hợp
nhằm phát triển và giáo dục toàn diện cho trẻ
4) Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn nghiên cứu
Khóa luận này nghiên cứu, thiết kế một số trò chơi dân gian qua đó sử
dụng có hiệu quả một số loại đồ chơi dân gian phù hợp cho việc giáo dục
thẩm mĩ cho trẻ ở các trường mầm non.
- Khách thể và đối tượng nghiên cứu
+ Khách thể nghiên cứu: Đồ chơi dân gian với giáo dục thẩm mỹ cho trẻ
mầm non
+ Đối tượng nghiên cứu: Một số đồ chơi dân gian nhằm giáo dục thẩm
mĩ cho trẻ mẫu giáo.
5) Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu lí luận xây dựng lý luận, hệ thống hóa một số lý luận trong
việc “ Vận dụng một số đồ chơi dân gian để giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mầm
non”
5.2. Tổ chức các hoạt động vận dụng đồ chơi dân gian để giáo dục thẩm mỹ
cho trẻ mầm non
5.3. Hiện trạng và một số biện pháp giáo dục thẩm mỹ cho trẻ thông qua
việc vận dụng đồ chơi dân gian ở trường mầm non
6) Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Thu thập, đọc, phân tích tài liệu để xây dựng cơ sở định hướng cho đề tài.
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp thống kê

3

của chủ nghĩa Mác luôn luôn quan tâm tới khả năng thụ cảm, xúc cảm của
con người.
Giáo dục thẩm mỹ theo cả hai nghĩa đều hướng tới làm cho con người phát
triển phong phú và hài hòa. Nghĩa là giáo dục thẩm mỹ nhằm hình thành chủ
thể thẩm mỹ biết hưởng thụ, đánh giá và sáng tạo trên mọi mặt của cuộc sống
theo quy luật của cái đẹp.
1.1.1. Giáo dục thẩm mỹ cho trẻ
Giáo dục thẩm mỹ là giáo dục nhân cách toàn diện bằng cái đẹp, giúp học
sinh nhận biết hiểu rõ thưởng thức, đánh giá cái đẹp, sống và sáng tạo “theo
quy luật cái đẹp” (Marx). Giáo dục thẩm mỹ rộng hơn giáo dục nghệ thuật
(giáo dục bằng cái đẹp trong nghệ thuật), rộng hơn giáo dục mĩ học (dạy khoa
học về cái đẹp). Giáo dục thẩm mỹ không biệt lập với các mặt khác ngược lại,
nó “có mặt” trong mọi hoạt động giáo dục, là điều kiện đảm bảo hiệu quả của

5


chúng. Giáo dục thẩm mỹ có liên quan tới toàn bộ cuộc sống và hoạt động
của con người. Nhiệm vụ của giáo dục thẩm mỹ là hình thành ở chúng mối
quan hệ thẩm mỹ đối với hiện thực (thái độ thẩm mỹ), nhu cầu thẩm mỹ, thúc
đẩy trẻ hoạt động sáng tạo theo quy luật của cái đẹp. Giáo dục thẩm mỹ là
một hệ thống bao gồm nhiều hoạt động đa dạng nhằm hình thành văn hóa
thẩm mỹ (xúc cảm, tầm mắt, thị hiếu, lý tưởng, nhu cầu, quan điểm thẩm mỹ,
nhu cầu và năng lực làm chủ, sáng tạo cái đẹp và những giá trị nghệ thuật…)
1.1.2. Giáo dục thẩm mỹ với tư cách là môn khoa học để giáo dục trẻ
em:
Khi xem xét với tư cách giáo dục thẩm mỹ là đối tượng để giáo dục trẻ em
phát triển nhân cách toàn diện, thì giáo dục thẩm mỹ là một khái niệm rộng,
trong đó chủ yếu là giáo dục thái độ thẩm mỹ đối với thiên nhiên, lao động
đời sống xã hội, sinh hoạt và nghệ thuật. Bởi vì, thẩm mỹ thuộc phạm trù

thái tinh thần khoan khoái khiến trẻ cảm thấy gắn bó thiết tha với con người
và cảnh vật xung quanh, giáo dục lòng yêu cái đẹp và năng lực đưa cái đẹp
vào trong đời sống một cách sáng tạo. Đối với trẻ em tình cảm thẩm mỹ được
hình thành từ rất sớm. Nó được nảy sinh từ sự hấp dẫn của sự vật, hiện tượng
xung quanh và từ nhu cầu hiểu biết của trẻ. Nhu cầu thẩm mỹ là loại nhu cầu
riêng biệt trong hệ thống nhu cầu xã họi của con người. Nó là trạng thái đòi
hỏi thỏa mãn các thiếu hụt về thẩm mỹ, về cái đẹp. Điều đó được thực hiện
thông qua các hoạt động ở trường mầm non trong đó việc cho trẻ được thao
tác với các loại đồ chơi dân gian là rất quan trọng.
Thiếu cái đẹp, đứa trẻ sẽ trở nên buồn rầu, khô héo. Già hơn trước tuổi, thế
giới tinh thần sẽ nghèo nàn, còm cõi, không những ảnh hưởng xấu đến sự phát
triển nhiều mặt của trẻ mà còn làm thui chột biết bao năng khiếu và phẩm chất
tốt đẹp.
Trong giáo dục, nếu coi cấu trúc nhân cách trẻ em bao gồm bốn mặt: thể
chất. trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ thì ở trẻ mẫu giáo mặt thẩm mỹ phát triển

7


nhanh nhất bởi đặc trưng tâm lý của giai đoạn này được biểu hiện rõ ở tính
hình tượng, tính dễ xúc cảm, và tính đồng cảm. Hơn thế nữa, bản thân sự phát
triển thẩm mỹ dễ kéo theo sự phát triển các mặt khác nhu đạo đức, trí tuệ và
cả thể chất nữa. Đứa trẻ ở tuổi này không thể tiếp nhận những lý sự khô khan
về lẽ phải và cũng dễ khước từ những rao giảng buồ tẻ về điều kiện, trái lại
các cháu nhỏ sẽ rất nhạy cảm với những điều đó nếu chúng được biểu hiện
dưới hình thức sinh động và giàu màu sắc xúc cảm. Nói cách khác, thông qua
giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức và giáo dục trí tuệ cho trẻ mẫu giáo sẽ dễ
dàng hơn, đạt hiệu quả cao hơn.
-Giáo dục thẩm mỹ có mối liên hệ mật thiết với giáo dục đạo đức và
giáo dục trí tuệ. Cảm xúc thẩm mỹ không những được xây dựng trên cơ sở

thành nhân cách cho trẻ, trong đó việc phát triển tình cảm thẩm mĩ rất quan
trọng. Vì vậy, đồ chơi phải kích thích được hoạt động của trẻ đồng thời phải
mang tính giáo dục và khơi gợi những tình cảm thẩm mỹ tốt.
2.1.1. Ý nghĩa của đồ chơi
Đồ chơi mẫu giáo đối với người lớn (cô giáo) là phương tiện để tổ
chức cuộc sống và giáo dục trẻ mẫu giáo.
Đối với trẻ mẫu giáo thì đồ chơi là người ban đồng hành không thể
thiếu được trong các trò chơi của mình, bởi vì chính đồ chơi đã giúp trẻ tạo ra
hoàn cảnh chơi, giúp trẻ thực hiện dự định chơi của mình, đồ chơi tạo điều
kiện cho trẻ nhập vai và hành động giống như thực, đáp ứng nhu cầu bắt
chước, được hành động như người lớn và làm quen với thế giới đồ vật xung
quanh, chính đồ chơi đã giúp trẻ liên kết với nhau để cùng chơi, giải thích trí
tưởng tượng sáng tạo của trẻ phát triển, duy trì phát triển hứng thú với trò
chơi…
2.1.2. Phân loại đồ chơi
Có nhiều nhà giáo dục đã quan tâm đến vấn đề phân loại đồ chơi , sau
đây là một số cách phân loại đồ chơi mẫu giáo.

9


-A. Sự phân loại đồ chơi của A.X.Macarencô
Ông chia đồ chơi làm ba nhóm:
Nhóm 1: Đồ chơi làm sẵn ( búp bê, tàu thủy , ô tô…): nhóm đồ chơi
nayd có tác dụng làm nảy sinh ý định chhowi giúp trẻ chú ý đến những thao
tác kỹ thuật với đồ chơi.
Nhóm 2: Đồ chơi làm dở chừng (các bức tranh cắt nhỏ để xếp hình, bộ
mẫu ghép hình v.v…) nhóm đồ chơi này giúp trẻ làm việc có kế hoạch, có
trình tự, đòi hỏi tư duy lôgic nhưng làm nhiều lần gây ra nhàm chán cho trẻ.
Nhóm 3: Đồ chơi là vật liệu chơi( đất sét, cát, bìa, mẩu gỗ, hột, hạt

Ngày nay người ta phân loại đồ chơi dựa trên cơ sở sử dụng chúng trong các
loại trò chơi khác nhau:
Nhóm 1: Đồ chơi có chủ đề( búp bê, các con , đồ dùng sinh hoạt…) cho
các trò chơi đóng vai theo chủ đề
Nhóm 2: Đồ chơi- vật liệu chơi lắp ghép xây dựng
Nhóm 3: Đồ chơi học tập
Nhóm 4: Đồ chơi cho các trò chơi vận động, trò chơi thể thao.
Nhóm 5: Đồ chơi kỹ thuật
Nhóm 6: Đồ chơi hài hước, giải trí múa rối.
Nhóm 7: Đồ chơi phát ra âm thanh
Nhóm 8: Vật liệu chơi và đồ chơi tự tạo
Cách phân loại này giúp cho việc lựa chọn đồ chơi để tiến hành từng loại
đồ chơi thuận lợi, chọn có hệ thống đối với trẻ mẫu giáo. Mặc dù vậy nó vẫn
ít nhiều mang tính chất ước lệ.
2.2. Đồ chơi dân gian
2.2.1. Khái niệm về đồ chơi dân gian, trò chơi dân gian
Mỗi dân tộc, quốc gia đều có những đồ chơi, trò chơi dân gian phản ánh
bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Đồ chơi và trò chơi dân gian của Việt Nam
rất phong phú và đa dạng với nhiều thể loại khác nhau, thể hiện tâm hồn, trí
tuệ của các thế hệ người Việt Nam. Xuất phát từ nhu cầu cuộc sống mà đồ
chơi, đồ chơi được hình thành và phát triển Người lớn có thú chơi của người

11


lớn, trẻ em có thú chơi của trẻ em nhưng nhiều hơn cả vẫn là đồ chơi, trò chơi
của trẻ em bởi đây là lứa tuổi vui chơi để lớn khôn. Việc chơi, nhu cầu chơi
của trẻ cần như cơm ăn, nước uống. Qua đồ chơi, trò chơi, trẻ em được rèn
luyện, khôn lớn và dần dần mở rộng mối quan hệ, gắn mình với bạn bè, tập
thể, với sinh thái thiên nhiên và lề thói cộng đồng

nhau trong mỗi loại trò chơi, có trò thiên về tính toán hay sức khỏe, sự nhanh
nhẹn, sự khéo léo hoặc trí thông minh…, nhưng người chơi đều phải có khả
năng tư duy, nên các trò chơi thường thích hợp với lứa tuổi từ thanh thiếu
niên trở lên. Tuy nhiên, khái niệm trên chỉ mang tính chất tương đối vì có đồ
chơi chỉ để chơi và giúp các em nhận biết, khám phá thế giới xung quanh chứ
không hoàn toàn gắn với trò chơi, đặc biệt là các em ở tuổi nhà trẻ mẫu giáo.
Cũng tương tự như vậy, nhiều trò chơi dân gian hoàn toàn không có đồ chơi
mà chỉ có lời thoại hay các bài đồng dao như trò rồng rắn lên mây, mèo đuổi
chuột, thả đỉa ba ba, trồng nụ trồng hoa…
2.2.2. Đồ chơi dân gian (sự hình thành và đặc điểm)
Đồ chơi dân gian thường gắn liền với các trò chơi dân gian. Trò chơi
dân gian xuất hiện gắn liền với các hoạt động văn hóa và tín ngưỡng của con
người thời tiền sử. Xuất phát từ những hành động mang tính chất thần bí, cầu
ước, phù yểm ma thuật, hay những hành vi mô phỏng các hoạt động săn bắn
và trồng trọt, những nghi thức dố được thể chế dần để trở thành nghi thức tôn
giáo trong hệ thống tín ngưỡng phồn thực. Cùng với sự phát triển của xã hội,
nhiều nghi thức tôn giáo mất dần ý nghĩa linh thiêng, chỉ còn giữ lại mục đích
vui chơi giải trí cho cộng đồng. Vì vậy các trò chơi dân gian phần lớn gắn với
hội làng diễn ra vào mùa xuân, mùa thu chu kì sản xuất nông nghiệp.
Trò chơi dân gian là một bộ phận của các hoạt động lao động sản xuất,
tôn giáo và hoạt động xã hội. Vì vậy, khi nghiên cứu và giới thiệu trò chơi
dân gian sẽ làm sống lại không khí sinh hoạt cộng đồng của người xưa, quay
lại những nguồn cội xuất phát của văn hóa nhân loại.

13


Trò chơi dân gian được chia làm hai nhóm. Một là, các trò chơi truyền
thống ở thời kì sơ khai mang tình ồ ạt, thường đi đôi cới tín ngưỡng phồn
thực, luật chơi thường được quy định một cách chặt chẽ, những người chơi có

Trò chơi dân gian được phổ biến rộng rãi vì nó mang tính chất quần chúng,
thu hút được nhiều người tham gia và sự động viên cổ vũ của đông đảo người
xem. Trong lễ hội, người thamgia cuộc chơi không đòi hỏi phải có sự rèn
luyện công phu mà chỉ cần sự chỉ định của làng hay giáp, tùy thuộc vào thân
phận của họ.
Trò chơi dân gian Việt Nam thật phong phú nhiều thể loại tiêu biểu như:
những trò chơi vui khỏ, giải trí, thi tài thu khéo, những trò chơi mang tính
chất nghi lễ, tính biểu diễn nghệ thuật. Nhìn chung những trò chơi trên đều
mang những nét chung phản ánh cuộc sống của dân cư lúa nước.
2.2.3. Đồ chơi dân gian trẻ em
2.2.2.1. Đồ chơi, trò chơi dân gian với sự phát triển toàn diện của trẻ
em
Đồ chơi hay trò chơi đều là hình thức vui chơi, giải trí và đều mang một số
đặc tính cơ bản. Thứ nhất, chơi là hoạt động tự nguyện, người chơi không bị
bắt buộc, nếu không đồ chơi, trò chơi đó không còn tính hấp dẫn, giải trí mà
nó cần có. Thứ hai, chơi là hoạt động tách rời với lao động, diễn ra trong một
giới hạn không gian và thời gian cụ thể được xác lập trước, rộng hay hẹp, dài
hay ngắn tùy thuộc vaò người chơi và trò chơi. Thứ ba, chơi cũng là hoạt
động vô thường, không ai có thể xác điịnh được trước diễn biến cũng như kết
quả cuối cùng của trò chơi. Chính tính chất này đã tạo nên không khí hấp dẫn
hào hứng của trò chơi vì nó luôn luôn có một giớ hạn dành cho sự sáng tạo và
sự chủ động của những nhười tham gia. Thứ tư, khi chơi không làm gia tăng
đồ chơi nhưng nó có thể tạo nên sự di chuyển đồ chơi giưa nhứng người chơi,
ví dụ như, chơi ô ăn quan, rải gianh… người thắng được số sỏi của người thua
nhưng khi cuộc thi kết thúc thì tổng số viên sỏi cuối cùng vẫn không thay đổi

15


so với lúc bắt đầu cuộc chơi. Thứ năm, khi chơi người chơi phải tuân theo

chơi với những đồ chơi, trò chơi phù hợp với lứa tuổi, giới tính, có nghĩa các
em đã bắt đầu tham gia vào quá trình tư duy, học hỏi một cách chủ động.
Điều này không những giúp cho các em trở nên hoạt bát, thông minh mà còn
góp phần hình thành nhân cách, giúp trẻ phát triển trí não, sự say mê tìm tòi,
khám phá những hiện tượng xung quanh. Trái lại, những đứa trẻ không có đồ
chơi tha thẩn một mình, không có ai chơi thì tinh thần luôn đượm buồn, tính
tình lầm lì, ít hoạt bát, trí tuệ phát triển chậm,và ngay cả sự phát triển thể lực
cũng bị hạn chế, sau này khó có thể trở thành người thông minh, lanh lợi và
khoẻ mạnh được.
Khác với người lớn, các trò chơi dân gian của trẻ không bị lệ thuộc vào
nghi thức xã hội, có thể chơi bất cứ lúc nào và ở đâu. Các lễ hội ở địa phương
có những đồ chơi, trò chơi nhưng nhìn chung hoạt động vui chơi của trẻ
thường được tổ chức riêng biệt ngoài lễ hội, chúng luôn gắn với sự hồn nhiên,
trong sáng của tuổi thơ , cũng như việc rèn luyện thể chất và thể lực cho các
em. Nếu nhũng trò chơi ngươi lớn chỉ được thể hiện trong một thời điểm nhất
định như đấu vật, đánh phết, cướp cầu…thì trò chơi trẻ em không hề bị sự hạn
chế đó
Đồ chơi, trò chơi dân gian đóng vai trò quan trọng để phát triển toàn diện.
Khi còn ở lứa tuổi mẫu giáo, đồ chơi là người bạn thân thiết giúp các em
khám phá thế giới xung quanh. Các em thích thú vỗ tay khi nhìn thấy chiếc
chong chóng quay tít, chiếc tàu thủy bằng sắt tây chạy xình xịch trên mặt
nươc s, hay các hình thù kì lạ chuyển động của đèn kép quân… Các em tự
biết xếp chiếc hộp nhỏ lên chiếc hộp to, phân biệt các hình, màu sắc, biết sử
dụng, cất giữ đồ chơi. Khi lớn lên một chút, các em còn biết tự nói chuyện với
đồ chơi, tham gia những trò chơi đơn giản.
Hầu hết các đồ chơi, trò chơi dân gian mang tính tập thể. Vào những
lúc rỗi rãi, các em thường tập chung ở góc sân hay bãi cỏ cùng nhau làm đồ

17




dàng và giúp trẻ nhanh chóng phát triển khả năng biểu đạt giữa ngôn ngữ với
hành động.
Đồ chơi và trò chơi dân gian luôn gắn với sự hồn nhiên, trong sáng của
tuổi thơ, khuyến khích các em tìm hiểu và khàm phá thế giới, gợi mở trí
tưởng tượng phong phú, nuôi dưỡng tình cảm nhân ái, lòng bao dung, vị tha
của con trẻ . Tuy đồ chơi dân gian có nhiều loại khác nhau nhưng đều góp
phần quan trọng vào việc giáo dục và hình thành nhân cách, nhất là trò chơi
có người trưởng trò, khi tham gia chơi các em đã có ý thức phục tùng người
đó và có được có thua, phải chịu phạt khi thua.
Có thể nói đồ chơi, trò chơi dân gian là những di sản văn hóa quý giá, kết
tinh của văn hóa dân tộc không chỉ giáo dục trẻ em hiểu biết về nguốn cội,
tình yêu quê hương, yêu lao động mà còn mang đến cho các em những cảm
nhận đầu tiên về nền văn hóa của dân tộc, quê hương mình. Ngoài ra mỗi đồ
chơi, trò chơi dân gian luôn chứa đựng những nét tinh xảo, sâu kín giàu hình
tượng, có ý nghĩa lớn lao trong sự hình thành niềm tự hào về dân tộc, về quê
hương cho các em. Các nghệ nhân, thợ thủ công trong quá trình sáng tác đồ
chơi bao giờ cũng xuất phát từ lịch sử, văn hóa truyền thống, nhu cầu, cách
chơi trò chơi. Chiếc đèn kéo quân, đèn sao năm cánh gắn với trò chơi rước
đèn đêm Trung thu là sự gợi nhớ về cuộc cách mạng tháng Tám thành công…
2.2.3.2. Đặc điểm của đồ chơi dân gian
Tính thẩm mỹ trong đồ chơi dân gian: Từ xa xưa, cùng với sự xuất hiện
của nhiều loại hình nghệ thuật dân gian. Đồ chơi dân gian dã trỏ thành một
trong những nguồn gốc của nghệ thuật tạo hình dân gian. Nó là sản phẩm của
người dân lao động một nắng hai sương, thấm đẫm mồ hôi nhưng lại chứa
đựng phong phú những giá trị văn hóa của tinh thần nhân văn.
Đất nhà nông ta ngày xưa cấy cáy một vụ quanh năm” chiêm khê , mùa thối”
ấy là lúc đẻ ra cái gọi là” nông nhàn” .Nhưng “nông nhàn” là nhàn ăn, nhàn



20


bụi nha xuống, cần đất moi từ ruộng lên, cần gỗ có cây xoan, cây mít trong
vườn nhà. Người ta có thú để chơi, để giải trí thì sao mình không có và không
làm được. Triết lí ấy hay lắm. Không cố hữu nhưng cũng bảo thủ. Bởi nó đã
đi qua bao thế kỷ, bao thời đại góp phần xây dựng nên tài năng, nhân cách của
quốc gia trên con đường học vấn và lao động sáng tạo. Người nông dân ngày
nay vẫn thế, nhưng họ tiến xa hơn vào thời đại công nghệ họ tự chế tạo ra các
công cụ máy móc để phục vụ cho cuộc sống và sản xuất của họ.
Trong thời đại ngày nay với sự phát triển như vũ bão của các phát minh
khoa học. Đất nước bước và thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thì trong
lĩnh vực sản xuất đồ chơi được sử dụng các thành tựu khoa học. Các đồ chơi
bằng nhựa, đồ chơi điện tử cao cấp của nước ngoài đã tràn lan thị trường. Phải
nói một cách công bằng và tư duy đổi mới thì chúng ta mừng cho con em
chúng ta được sớm tiếp cận ,hưởng thụ những thứ mà xa xưa kia chúng ta
nằm mơ mà không thấy, mặt tích cực của những đồ chơi ấy hẳn không chê
vào đâu được từ tính hiện đại của nó và gắn một giá trị không nhỏ. Nhưng
mặt tiêu cực của nó trong một số loại đồ chơi công nghệ cũng lám cho các bậc
phụ huynh cảm thấy ái ngại bởi tính bạo lực , thiếu thẩm mỹ của nó.
Trong những năm gần đây chúng ta có thể thấy đồ chơi dân gian đã dần
có sự trở lại với những đồ chơi bằng gốm sứ, bằng gỗ , bằng mây tre đan…tạo
cơ hội cho các đồ chơi dân gian ( được hồi sinh cho việc giáo dục thế hệ trẻ
qua đồ chơi ý thức được tâm hồn, tình cảm của cha ông. Đặc biệt ở trong các
trường mẫu giáo thì việc cho trẻ tiến hành thực nghiệm với đồ chơi dân gian
được tổ chức thường xuyên do chính các nghệ nhân dân gian truyền đạt và
thao tác ngay tại lớp học. Từ đó giúp trẻ tiếp cận với nghệ thuật tạo hình dân
gian ,là hoạt động rất có ý nghĩa về sự gìn giữ và kế thừa truyền thống dân
tộc.


22


CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG ĐỒ CHƠI
DÂN GIAN ĐỂ GIÁO DỤC THẨM MỸ CHO TRẺ Ở TRƯỜNG
MẦM NON
1. Đồ chơi trong giáo dục mầm non
1.1. Phân loại đồ chơi dân gian
Phân loại đồ chơi dân gian có thể căn cứ vào các hoạt động trò chơi dân
gian.
- Cũng như nhiều nước trên thế giới, ở Việt Nam có nhiều trò chơi dân
gian cổ dành cho trẻ trẻ em. Trò chơi trẻ em Việt Nam phong phú không chỉ
nhiều về số lượng mà còn đa dạng về thể loại, có nhiều cách phân loại các trò
chơi dân gian như sau:
Căn cứ vào các cách phân loại của Giáo sư Vũ Ngọc Khánh (Viện văn hóa
dân gian), chia trò chơi dân gian làm 4 loại:
1.Trò chơi vận động
Gồm các trò chơi trẻ em vận động chân tay, chạy nhay, gây không khí
vui nhộn và sinh động như “Lộn cầu vồng”, “Bịt mắt bắt dê” …Những trò
chơi này thường được chơi ỏ ngoài trời đẻ tiếp xúc với thiên nhiên, nhằm tăng
cường sức khỏe và các tố chất về thể lực cho trẻ em.
2.Trò chơi học tập ( Trò chơi rèn trí tuệ)
Đó là những trò chơi nhằm phát triển trí tuệ cho trểm, dạy cho các cháu
biết quan sát, tính toán. Có khi chỉ là một bài đồng dao, trẻ ngồi quây quần
bên nhau cùng hát, cùng đối thoại để giới thiệu các sự vật, hiên tượng xung
quanh. Cách chơi này giúp cho trẻ em tìm hiểu về con người và hiện tượng
thiên nhiên xung quanh mình, tiếp thu tri thức về cuộc sống. Có khi lại là
những trò chơi bày cách tính toán như: “Ô ăn quan” tập cho trẻ biết tính
nhẩm, biết cách làm phép trừ, phép cộng…giúp phát triển trí tuệ cho trẻ.

Trò chơi có đồ chơi

•

Trò chơi tự thân vận động

•

Trò chơi của con gái

Cũng có thể phân loại theo hai tác giả: Trần Hòa Bình và Bùi Lương
Việt trong cuốn sách “ Trò chơi dân gian trẻ em”
•

Trò chơi trí tuệ

24


•

Trò chơi thẩm mỹ

•

Trò chơi thể lực

Cách phân loại theo hai tác giả: Trần Hòa Bình và Bùi Lương là cách
chúng tôi chọn để cho trẻ tiếp cận với các trò chơi dân gian.
Khi ở trường trẻ được tham gia vào rất nhiều hoạt động học và chơi “