ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
PHÍ LÂM BÀNG
NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ RỪNG CỘNG ĐỒNG
TẠI HUYỆN LỤC YÊN, TỈNH YÊN BÁI
LUẬN VĂN THẠC SĨ LÂM NGHIỆP
THÁI NGUYÊN - 2015
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
PHÍ LÂM BÀNG
NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ RỪNG CỘNG ĐỒNG
TẠI HUYỆN LỤC YÊN, TỈNH YÊN BÁI
Chuyên ngành: LÂM HỌC
Mã ngành: 60 62 02 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ LÂM NGHIỆP
Người hướng dẫn khoa học: TS. DƯƠNG VĂN THẢO
THÁI NGUYÊN - 2015
Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới TS. Dương
Văn Thảo - người Thầy đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo những kiến thức chuyên
môn thiết thực và những chỉ dẫn khoa học quý báu. Xin chân thành cảm ơn sự quan
tâm của Ban Giám hiệu Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Khoa Đào tạo
Sau đại học, Khoa Lâm nghiệp; Chi cục Lâm nghiệp, Chi cục Kiểm Lâm tỉnh Yên
Bái, Ủy ban nhân dân huyện Lục Yên, Phòng Nông nghiệp và PTNT, Phòng Tài
nguyên và Môi trường, Hạt Kiểm lâm, Trạm Khuyến nông, Ủy ban nhân dân các xã
Phan Thanh, An Phú, Lâm Thượng, Tân Phượng và nhân dân các thôn, bản đã trực
tiếp giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu, điều tra, thu thập số liệu và đã đóng
góp ý kiến giúp tác giả bổ sung, sửa chữa và hoàn thiện luận văn này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng song do thời gian, kinh phí và trình độ có hạn.
Mặt khác, đây cũng là lĩnh vực nghiên cứu mới ở một huyện cụ thể nên đề tài không
tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các Thầy, Cô
giáo, các nhà khoa học và bạn bè đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn !
Tác giả luận văn
Phí Lâm Bàng
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ........................................................................................................ i
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ........................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................................vii
DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ ẢNH ...................................................................... viii
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................................... 1
Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .................................. 49
3.1. Thực trạng quản lý rừng cộng đồng tại huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái .............. 49
3.1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý và bảo vệ rừng cộng đồng ......... 49
3.1.2. Mối quan tâm của các bên liên quan đến công tác quản lý và bảo
vệ rừng cộng đồng ............................................................................................. 51
3.1.3. Mức độ quan trọng của các bên liên quan đến công tác quản lý
và bảo vệ rừng cộng đồng .................................................................................. 53
3.1.4. Mức độ quan trọng của tài nguyên rừng đối với cộng đồng và hộ
gia đình............................................................................................................... 55
3.1.5. Các giải pháp quản lý và bảo vệ rừng cộng đồng đang tồn tại ở
huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái ............................................................................ 57
3.2. Phân loại, đánh giá các hình thức quản lý rừng cộng đồng ở huyện Lục
Yên, tỉnh Yên Bái ...................................................................................................... 58
3.2.1. Mục đích của việc phân loại các hình thức quản lý rừng cộng
đồng ở huyện Lục Yên ................................................................................... 58
3.2.2. Tiêu chí phân loại ................................................................................ 60
3.2.3. Đặc điểm của các hình thức quản lý rừng cộng đồng ở huyện
Lục Yên ......................................................................................................... 61
3.2.4. Đánh giá các hình thức quản lý rừng cộng đồng ở huyện Lục Yên,
tỉnh Yên Bái ........................................................................................................ 66
3.2.5. Đánh giá hiệu quả QLRCĐ của các thôn/ bản được giao rừng trong
chương trình dự án thí điểm lâm nghiệp cộng đồng trên địa bàn huyện ................. 67
i
LỜI CAM ĐOAN
Luận văn: “Nghiên cứu thực trạng và một số giải pháp quản lý rừng cộng
đồng ở huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái” là công trình nghiên cứu thực sự của cá
nhân, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sỹ Dương Văn Thảo.
CBFM
Quản lý rừng dựa vào cộng đồng
4
CĐ
Cộng đồng
5
CFMP1
Dự án “Chương trình thí điểm lâm nghiệp CĐ ở Việt Nam”
6
CFMP2
Dự án “Tăng cường lâm nghiệp cộng đồng ở Việt Nam”
7
CFM
Quản lý rừng cộng đồng
8
GĐGR
Giao đất giao rừng
14
HTX
Hợp tác xã
15
LNCĐ
Lâm nghiệp cộng đồng
16
LNXH
Lâm nghiệp xã hội
17
LSNG
Lâm sản ngoài gỗ
18
REDD
Giảm phát thải từ phá rừng và suy thoái rừng
24
SFDP
Dự án phát triển lâm nghiệp xã hội Sông Đà
25
TFF
Quỹ ủy thác Ngành lâm nghiệp
26
UBND
Ủy ban nhân dân
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1:
So sánh phương thức quản lý rừng truyền thống và LNCĐ ................ 21
Bảng 3.6:
Cơ cấu thu nhập của hộ gia đình ở huyện Lục Yên............................. 55
Bảng 3.7:
Các giải pháp quản lý và bảo vệ rừng cộng đồng đang tồn tại
ở huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái ........................................................... 57
Bảng 3.8:
Tiêu chí phân loại các hình thức quản lý rừng cộng đồng ở
huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái .............................................................. 61
Bảng 3.9:
Tổng hợp nhóm hộ nhận khoán bảo vệ rừng cộng đồng trên
địa bàn huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái ................................................. 62
Bảng 3.10:
Hiệu quả của các hình thức quản lý rừng cộng đồng ở huyện
Lục Yên, tỉnh Yên Bái ......................................................................... 66
Bảng 3.11:
Đặc điểm khu rừng giao cho cộng đồng thôn Lũng Cọ 1, xã
Tân Phượng được giao năm 2007........................................................ 68
Bảng 3.12:
Hình 2.5.
Cùng người dân xác định tuyến hệ thống, vị trí lập ô mẫu ................... 47
Hình 3.1:
Biểu đồ cơ cấu các nhóm hộ quản lý và bảo vệ rừng phòng hộ
trên địa bàn huyện Lục Yên .................................................................. 63
Hình 3.2:
Biểu đồ cơ cấu các nhóm hộ quản lý và bảo vệ rừng tự nhiên sản
xuất trên địa bàn huyện Lục Yên........................................................... 63
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ở Việt Nam, rừng cộng đồng đã tồn tại từ lâu đời, nó gắn liền với đời sống
kinh tế, văn hóa và các luật tục của nhiều cộng đồng các dân tộc sống gần rừng và
sống dựa vào rừng trên khắp nước ta. Mối liên kết giữa cộng đồng với rừng trở nên
chặt chẽ khi mà những lợi ích có được từ rừng đem lại một sự đảm bảo cho cuộc
sống của cả cộng đồng. Sở dĩ rừng cộng đồng là một hình thức quản lý rừng xuất
hiện từ lâu và vẫn tồn tại được cho đến ngày nay là do nó dung hòa được các lợi ích
khác nhau của những nhóm người sống trong cùng một cộng đồng.
Những kiến thức về quản lý rừng cộng đồng cũng như hiểu thế nào về cộng
đồng và rừng cộng đồng đã được chỉ ra khá rõ ở nhiều các văn bản pháp luật của
nhà nước. Chẳng hạn, Luật Đất đai (2013); Luật Bảo vệ và Phát triển rừng (2004);
đồng, bất kể rừng đó có thuộc quyền sở hữu của cộng đồng hay không.
Ở mỗi một địa phương, do những đặc thù về tài nguyên rừng khác nhau,
thành phần dân tộc khác nhau, cùng với đó là sự khác nhau về truyền thống văn
hóa, phong tục tập quán, kinh nghiệm bản địa,…đã dẫn đến có sự đa dạng trong
quản lý rừng cộng đồng. Sự khác nhau đó làm cho tính phức tạp của vấn đề quản lý
rừng cộng đồng trở nên rõ ràng, và vì thế không thể áp dụng một cách cứng nhắc
các quy định nhà nước vào quản lý rừng cộng đồng cho tất cả các địa phương cũng
như khó có thể áp dụng nguyên bản các kinh nghiệm quản lý rừng cộng đồng của
địa phương này vào địa phương khác.
Huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái là địa phương có nhiều hình thức quản lý rừng
cộng đồng. Tuy nhiên, không phải hình thức quản lý nào cũng mang lại hiệu quả
cao. Mỗi một hình thức quản lý rừng cộng đồng đó lại có những ưu và nhược điểm
khác nhau. Câu hỏi đặt ra là: Thực trạng quản lý rừng cộng đồng ở huyện Lục Yên,
tỉnh Yên Bái đang diễn ra như thế nào và giải pháp nào để các hình thức quản lý
rừng cộng đồng đó trở nên hiệu quả hơn? Đi tìm câu trả lời cho câu hỏi đó, chúng
tôi đã tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên cứu thực trạng và một số giải pháp quản
lý rừng cộng đồng ở huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái”.
2. Mục đích, mục tiêu và yêu cầu của đề tài
2.1. Mục đích
Đánh giá quản lý rừng cộng đồng tại khu vực nghiên cức nhằm “Nâng cao
hiệu quả quản lý rừng cộng đồng phục vụ cho phát triển rừng và phát huy được lợi
ích mọi mặt của rừng, góp phần cho việc phát triển rừng bền vững ở huyện Lục
Yên, tỉnh Yên Bái”.
3
2.2. Mục tiêu
- Về lý luận: Xác định và hệ thống hóa được những cơ sở khoa học và thực
tiễn trong hoạt động quản lý rừng cộng đồng ở khu vực nghiên cứu.
- Về thực tiễn:
Năm 1970, khái niệm về lâm nghiệp cộng đồng xuất hiện lần đầu tiên tại
Ấn Độ, đã được tổ chức Nông lương của Liên hợp quốc (FAO) nghiên cứu,
quảng bá và nhân rộng. Hiện nay thuật ngữ lâm nghiệp cộng đồng được áp dụng
hầu hết ở các nước trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển và được xem
là một phương thức quản lý rừng có hiệu quả.
Trên thế giới đã có rất nhiều nghiên cứu liên quan đến lâm nghiệp cộng đồng
về các khía cạnh: (i) cải tiến chính sách; (ii) thể chế tiếp cận; (iii) phát triển công
nghệ trên cơ sở kinh nghiệm bản địa để phát triển quản lý rừng dựa vào cộng đồng.
Đây là những kinh nghiệm tốt có thể kế thừa và vận dụng một cách phù hợp vào
điều kiện Việt Nam.
* Khái niệm về cộng đồng, lâm nghiệp cộng đồng, quản lý rừng dựa vào
cộng đồng, quản lý rừng cộng đồng
- Khái niệm về cộng đồng: Khái niệm này được sử dụng nhiều trong các
nghiên cứu, tuy nhiên chưa có sự thống nhất chung về định nghĩa. Cụ thể:
+ Thuật ngữ “cộng đồng” theo FAO (1996) [49] “Cộng đồng là những người
sống tại một chỗ trong một tổng thể hoặc là một nhóm người sinh sống tại cùng một
nơi theo những luật lệ chung”.
- Lâm nghiệp cộng đồng:
+ Thuật ngữ “Lâm nghiệp cộng đồng” (Community Forestry Management)
theo FAO (1999) “Lâm nghiệp cộng đồng là bao gồm bất kỳ tình huống nào mà
người dân địa phương tham gia vào hoạt động lâm nghiệp”.
+ Theo J.E-Michael Arnold (1999) [43] thuật ngữ Lâm nghiệp cộng đồng
được sử dụng với nghĩa hẹp hơn “là các hoạt động lâm nghiệp được tiến hành bởi
cộng đồng hoặc nhóm người địa phương”.
ii
LỜI CẢM ƠN
Đề tài: “Nghiên cứu thực trạng và một số giải pháp quản lý rừng cộng
khái niệm cụ thể hơn là “Quản lý rừng cộng đồng” (Community Forest Management CFM) đã được đề xướng và thực thi ở nhiều nước, nó là một phạm trù của quản lý
rừng dựa vào cộng đồng (CBFM). Tuy nhiên, nó nhấn mạnh và làm rõ quyền sở
hữu rừng của cộng đồng, trên cơ sở đó cộng đồng tự tổ chức quản lý sử dụng theo
nhu cầu và đảm bảo tính bền vững [52].
Tuy mỗi tác giả, mỗi nước có quan điểm, có cách hiểu về các phạm trù khái
niệm khác nhau để phù hợp với điều kiện của từng nước, song nó lại là cơ sở và
kinh nghiệm tốt để Việt Nam học hỏi và tham khảo nhằm đưa ra những cơ sở lý
luận đúng cho thực tiễn quản lý rừng ở Việt Nam.
* Đổi mới chính sách lâm nghiệp phục vụ tiến trình quản lý rừng cộng đồng
Nghiên cứu của Arnol, JEM và Steward, W.C (1989) [43] đã kết luận rằng
“Mặc dù có sự suy thoái về rừng cộng đồng và quản lý tài nguyên sở hữu công cộng
(CPRM - Common Pool Resources Management), chúng vẫn còn đóng một vai trò
rất quan trọng trong hệ thống lâm nghiệp và trong đời sống dân nghèo”. Các tác
giả cho rằng để tiến tới việc quản lý tài nguyên sở hữu công cộng bền vững cần
dành ưu tiên cao cho việc sửa đổi chính sách, sự yếu kém và sai sót của luật lệ hiện
đang phá huỷ các tổ chức quản lý tài nguyên sở hữu công cộng hoặc đang khuyến
khích việc tiếp tục tư nhân hoá.
Năm 1987, nghiên cứu của Basu, N.G [44] chỉ ra các vấn đề lâm nghiệp
được phân tích dựa trên quan điểm của những cộng đồng sống tại rừng. Tác giả đề
nghị một chính sách lâm nghiệp mới để ngăn chặn quá trình phát triển đồi trọc và để
lôi cuốn nhân dân tham gia vào quá trình quản lý rừng.
Theo Denr (2001), [48] mặc dù chính sách lâm nghiệp cộng đồng đã có ở nhiều
quốc gia, tuy vậy việc thực hiện chính sách cũng thường gặp các trở ngại như:
(i): Thiếu sự cam kết và mất công bằng trong phân bổ ngân sách.
(ii): Tiếp cận từ trên xuống và thiếu linh hoạt.
(iii): Quyền sử dụng đất và tài nguyên không ổn định.
(iv): Hệ thống quản lý, kỹ thuật lâm nghiệp chưa tương thích với kiến thức
và năng lực của cộng đồng trong quản lý rừng.
(v): Nhân viên kỹ thuật lâm nghiệp thiếu kỹ năng thúc đẩy để quản lý rừng dựa
vào cộng đồng có sự tham gia vào tiến trình ra các quyết định ở địa phương.
trọng đến mối quan tâm của người dân trong cộng đồng đó là vấn đề sinh kế.
Hiện nay, rất nhiều chương trình dự án tham gia quản lý rừng, phục hồi rừng
nhưng Chokkalingaman Ravindranath (2001), [47] cho rằng đã thiếu sự chú trọng
dài hạn tới cả hai yếu tố sinh thái và kinh tế xã hội. Chúng thường khởi đầu với sự
nhiệt tình trong việc đầu tư kinh phí cũng như phổ biến kỹ thuật cho cộng đồng địa
8
phương nhưng ở giai đoạn cuối của dự án, sự chú trọng này bị giảm sút hoặc thậm
chí mất đi với một nguyên nhân không rõ ràng. Chính thực tế này đã làm giảm sự
quan tâm của cộng đồng và kết quả của việc quản lý, bảo vệ, phát triển rừng không
được như mong đợi.
Như vậy, trong quản lý rừng cộng đồng do thiếu nghiên cứu về các vấn đề
kinh tế và xã hội một cách đầy đủ, cụ thể, thích hợp mà những biện pháp kỹ thuật
thường không được áp dụng hoặc áp dụng một cách hình thức nên không đạt kết
quả như mong đợi. Vì vậy, cần xem vấn đề kinh tế và xã hội là những yếu tố có tính
quyết định đến việc lựa chọn và áp dụng các giải pháp kỹ thuật vào các mô hình
quản lý rừng cộng đồng ở địa phương.
* Phương pháp điều tra rừng có sự tham gia của người dân
Tại Nepal, với sự hỗ trợ của dự án lâm nghiệp cộng đồng do Chính phủ
Thụy Sỹ tài trợ, phương pháp điều tra rừng đơn giản có sự tham gia đã được phát
triển và được xem là nhân tố cốt lõi cho quản lý rừng bền vững. Điều này giúp cho
người sử dụng rừng nhận biết được tiềm năng sản xuất của các khu rừng của họ từ
đó lập kế hoạch quản lý rừng.
Theo Chandra Bahadur Rai (2000), [58] và báo cáo: “NSCFP - Nepal Swiss
Community Forestry Project - Dự án LNCĐ của Thụy Sỹ tại Nepal năm 2001” [48]
đã đề cập đến các tài liệu hướng dẫn về điều tra và phân tích dữ liệu tài nguyên rừng
đơn giản có sự tham gia (bao gồm gỗ và lâm sản ngoài gỗ) ở các nước Nepal, Thái Lan,
Philippines được thiết lập gồm các nội dung hướng dẫn chính như sau:
- Phương pháp thu thập dữ liệu: Bao gồm xác định kích thước và số ô mẫu
Nhìn chung, các hướng dẫn điều tra chỉ phù hợp để cán bộ kỹ thuật lâm nghiệp
tổ chức, đánh giá tài nguyên rừng cho từng làng, xã. Cộng đồng địa phương được tham
gia như người cung cấp thông tin và hưởng thụ kết quả phân tích tài nguyên rừng.
* Lập kế hoạch trong quản lý rừng cộng đồng
Một loạt các nghiên cứu ở các quốc gia về chủ đề này đã cho thấy sự cần thiết
phải lập kế hoạch quản lý rừng đơn giản có sự tham gia dựa vào cộng đồng. Năm 1987,
các tác giả Gallertti. HA và Arguelless. A [51] đã trình bày khái niệm lập kế hoạch và
mô tả sự thực hiện theo kinh nghiệm của chương trình thí điểm quản lý rừng đơn giản và
có sự tham gia này.
Việc đưa người dân vào quá trình lập kế hoạch là một nhiệm vụ phức tạp và
đòi hỏi phải có sự đơn giản hóa và công khai trong lập kế hoạch và thực hiện. Để
cho các kế hoạch lập ra thành công cần phải dựa vào sự hỗ trợ của Thống đốc bang và
10
các cán bộ cao cấp ở Liên bang, các tiêu chuẩn khác cũng quan trọng để thực hiện là
thái độ của nhân dân địa phương, quản lý lâm sinh đúng đắn, công nghiệp hoá,
marketing sản phẩm và các vấn đề tổ chức.
Các kết quả trong lập kế hoạch được đánh giá sau 3 vụ thu hoạch.
- Năm 1986, các tác giả Moench, M và Bandy Opadhyah, J [57], đã chỉ rõ là
các nhu cầu về sinh tồn của dân làng đã bị bỏ qua trong việc lập kế hoạch quản lý
rừng. Công trình nghiên cứu này đã chỉ ra rằng cần phải hướng vào nhiên liệu, thức
ăn gia súc, đồng thời nghiên cứu cũng trình bày các mối tương quan giữa mức tiêu
thụ sinh khối của thôn bản và sức sản xuất của rừng.
- Năm 1988, các tác giả Leuscher, WA và Shakya.K.M [56] đã tuyên bố rằng
việc hợp tác giữa cư dân địa phương với cán bộ cấp huyện là rất quan trọng để mang lại
sự thành công trong các dự án Tài nguyên rừng công cộng (CFR) và có thể trở nên dễ
dàng bằng cách thu hút các nhóm người dân đó vào lập kế hoạch quản lý rừng. Đánh
giá các tài nguyên nguồn lực, khả năng của dự án, sự tham gia của người dân là cơ sở
cho việc lập kế hoạch quản lý. Mặc dù, sự thu hút có hiệu quả dân làng tham gia vào
phù hợp nhất trong bối cảnh chung về quản lý rừng cộng đồng hiện nay.
- Các nghiên cứu đã phản ánh được nhu cầu phát triển phương thức quản lý
dựa vào cộng đồng ở các quốc gia và đưa ra được các vấn đề cần quan tâm để phát
triển lâm nghiệp cộng đồng trong khu vực:
+ Phân cấp và chuyển giao quyền sở hữu trong sử dụng tài nguyên rừng cho
cộng đồng.
+ Xây dựng các mô hình hợp tác giữa các cộng đồng và các bên liên quan để
phát triển lâm nghiệp cộng đồng.
+ Phát triển một hệ thống chính sách đồng bộ hỗ trợ cho phát triển lâm
nghiệp cộng đồng ở tất cả các lĩnh vực.
+ Phát triển các cách tiếp cận đơn giản về kỹ thuật lâm sinh, về điều tra rừng
có sự tham gia và đưa ra các tài liệu hướng dẫn về điều tra và phân tích dữ liệu tài
nguyên rừng đơn giản có sự tham gia trong quản lý tài nguyên để xây dựng các kế
hoạch quản lý bền vững dựa vào cộng đồng. Đây là những kinh nghiệm tốt có thể
kế thừa và vận dụng một cách sáng tạo, phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
12
1.1.1.2. Ở Việt Nam
* Khái niệm cộng đồng
Theo các nhà Xã hội học, Nhân chủng học ở Việt Nam, xét về mặt ngôn ngữ
thì “cộng đồng” là sự kết hợp của hai từ “cộng” và “đồng”. Từ “cộng” được hiểu là
cộng vào, gộp vào, thêm vào, kết hợp vào, còn từ “đồng” có nghĩa là cùng, cùng
nhau, giống nhau, chung nhau về một số đặc điểm: nhân chủng học, lãnh thổ, phong
tục tập quán, sở thích… Từ ý nghĩa trên “cộng đồng” được hiểu là “Toàn thể những
người sống thành tập thể hay một xã hội mà có những đặc điểm giống nhau, gắn bó
với nhau thành một khối và giữa họ có sự liên hệ, hợp tác với nhau để cùng nhau
hoạt động ngày, cùng nhau thực hiện những lợi ích của mình và lợi ích chung của
toàn xã hội” [38].
Với sự đa nghĩa của khái niệm cộng đồng đã làm cho chúng ta không hiểu
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................................... 1
2. Mục đích, mục tiêu và yêu cầu của đề tài ............................................................... 2
Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU, CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ
TÀI VÀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN KHU VỰC NGHIÊN CỨU ............................ 4
1.1. Tổng quan tài liệu và cơ sở khoa học................................................................... 4
1.1.1. Lịch sử nghiên cứu ................................................................................. 4
1.1.2. Nghiên cứu tại khu vực......................................................................... 15
1.1.3. Tiến trình hình thành và phát triển quản lý rừng cộng đồng ................... 23
1.1.4. Thảo luận ............................................................................................. 27
1.2. Điều kiện tự nhiên Kinh tế - Xã hội huyện Lục Yên ......................................... 28
1.2.1. Vị trí địa lý, ranh giới .......................................................................... 28
1.2.2. Điều kiện tự nhiên ................................................................................ 28
1.2.3. Đặc điểm dân sinh, kinh tế - xã hội ...................................................... 31
1.2.4. Hiện trạng sử dụng đất đai ................................................................... 36
Chương 2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU........................... 38
2.1. Nội dung nghiên cứu .......................................................................................... 38
2.1.1. Thực trạng quản lý rừng cộng đồng ở huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái......... 38
2.1.2. Phân loại, đánh giá các hình thức quản lý rừng cộng đồng ở
huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái......................................................................... 38
2.1.3. Tác động của các chính sách vĩ mô đến quản lý rừng cộng đồng......... 38
2.1.4. Kinh nghiệm bản địa trong quản lý rừng cộng đồng ............................ 38
2.1.5. Một số đề xuất nhằm quản lý rừng cộng đồng có hiệu quả .................. 38
14
Như vậy, theo quan điểm này cho rằng lâm nghiệp cộng đồng chính là việc
là các thành viên trong cộng đồng cùng tham gia quản lý những khu rừng thuộc
quyền quản lý theo truyền thống.
- Thứ ba: Lâm nghiệp cộng đồng là hoạt động lâm nghiệp có sự tham gia của