Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÌNH ĐỊNH
KHOA CƠNG NGHỆ THƠNG TIN
………@  @………

TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI:
CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG PHÁT TRIỂN NỀN VĂN
HĨA VÀ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

MỞ ĐẦU
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A

Trang

1


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

1. Lý do chọn đề tài:
Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) đã khẳng định quan niệm rộng về
văn hóa: “Văn hóa Việt Nam là thành quả hàng nghìn năm lao động sáng tạo,
đấu tranh kiên cường dựng nước và giữ nước của cộng đồng các dân tộc Việt
Nam, là kết quả giao lưu và tiếp thu tinh hoa của nhiều nền văn minh thế giới để
khơng ngừng hồn thiện mình. Văn hóa Việt Nam đã hun đúc nên tâm hồn khí

hóa Việt Nam mang bản sắc dân tộc khơng chỉ là trách nhiệm của ngành
văn hố mà còn là trách nhiệm của tồn đảng, tồn dân và tồn xã hội. Chính
vì những lý do trên, tơi đã chọn nghiên cứu đề tài “Đường lối xây dựng, phát
triển

nền

văn

hố

và

giải

quyết

các

vấn

đề

xã

hội.”

2. Mục đích nghiên cứu:
Thực hiện đề tài “Đường lối xây dựng, phát triển nền văn hóa và giải
quyết các vấn đề xã hội” em hướng đến giải quyết những vấn đề sau:

GVGD: Trương Văn Quan

Chương I: Q trình nhận thức và chủ trương xây dựng, phát triển nền văn
hóa.
Chương II: Q trình nhận thức và chủ trương giải quyết các vấn đề xã hội.

NỘI DUNG
CHƯƠNG I
Q TRÌNH NHẬN THỨC VÀ CHỦ TRƯƠNG XÂY DỰNG, PHÁT
TRIỂN NỀN VĂN HĨA
Văn hóa có rất nhiều định nghĩa khác nhau.
Theo quan niệm hiện đại, Văn hóa nên được đề cập đến như là một tập hợp
của những đặc trưng về tâm hồn, vật chất , tri thức và xúc cảm của một xã hội
hay một nhóm người trong xã hội và nó chứa đựng, ngồi văn học và nghệ thuật,
cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin.
Nói về văn hóa Việt Nam, theo nghĩa rộng: “Văn hóa Việt Nam là tổng thể
những giá trị vật chất, tinh thần do cộng đồng các dân tộc Việt Nam sáng tạo ra
trong q trình dựng nước và giữ nước”.
Tuy nhiên, ta chủ yếu dùng định nghĩa về văn hóa Việt Nam theo nghĩa
hẹp: “Văn hóa là đời sống tinh thần của xã hội”, “Văn hóa là hệ các giá trị,
truyền thống, lối sống”, “Văn hóa là năng lực sáng tạo” của một dân tộc. “Văn
hóa là bản sắc” của một dân tộc, là cái phân biệt dân tộc này với dân tộc khác…
I. Thời ký trước đổi mới:
1. Quan điểm, chủ trương về xây dựng nền văn hóa mới:
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A
Trang

4



quan trọng này.
- Đường lối văn hố kháng chiến dần hình thành trong chỉ thị “Kháng chiến
kiến quốc” ra ngày 25/11/1945 của Ban thường vụ trung ương Đảng, trong bức
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A
Trang 5


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

thư về “Nhiệm vụ văn hố Việt Nam trong cơng cuộc cứu nước và xây dựng
nước hiện nay” của đồng chí Trường Chinh gửi Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày
16/11/1946 và tại báo cáo “Chủ nghĩa Mác và văn hố Việt Nam” trình bày tại
Hội nghị văn hố tồn quốc lần thứ hai tháng 7/1948.
Đường lối đó gồm các nội dung:
+ Xác định mối quan hệ giữa văn hố và cách mạng giải phóng dân tộc.
+ Xây dựng nền văn hố dân chủ mới Việt Nam có tính chất dân tộc, khoa
học, đại chúng mà khẩu hiệu thiết thực lúc này là Dân tộc, Dân chủ.
+ Tích cực bài trừ nạn mù chữ, mở các trường đại học, trung học, cải cách
việc học theo tinh thần mới.
+ Giáo dục lại nhân dân, cổ động thực hành đời sống mới.
+ Phát triển cái hay trong văn hố dân tộc, đồng thời bài trừ cái xấu xa hủ
bại, ngăn ngừa sức thâm nhập của văn hố thực dân, phản động, học cái hay, cái
tốt của văn hố thế giới.
+ Hình thành đội ngũ trí thức mới đóng góp tích cực cho cơng cuộc kháng
chiến kiến quốc và cho cách mạng Việt Nam.
* Thời kỳ 1955 – 1986:
- Trong văn kiện Đại hội III của Đảng (9/1960) nêu rõ đường lối xây dựng
nền văn hố có nội dung xã hội chủ nghĩa và tính dân tộc. Trong tiến trình xây

trong q trình lịch sử và theo nghĩa hẹp, gồm các giá trị văn hố tinh thần, văn
hố văn nghệ; mục tiêu của văn hố là phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân
làm rõ vị trí của văn hố là động lực và là mục tiêu của sự nghiệp cách mạng,
đưa ra những đặc trưng của nền văn hố mới là dân tộc, khoa học và đại chúng,
chỉ ra sự cần thiết của cơng tác lãnh đạo văn hố và các hình thức lãnh đạo văn
hố của Đảng; xác định xây dựng nền văn hố mới là một mặt trận...
Nhờ được soi sáng bởi đường lối lãnh đạo phát triển văn hố đúng đắn, văn
hố cách mạng Việt Nam đã đạt được những thành tựu vơ cùng to lớn:
+ Khơi dậy được những giá trị truyền thống tốt đẹp của văn hố dân tộc, kết
hợp với những giá trị tiến bộ và phù hợp của nhân loại và thời đại, tạo nên sức
mạnh vật chất và tinh thần đáp ứng u cầu đấu tranh bảo vệ nền độc lập dân
tộc.
+ Định hình cơ bản những giá trị văn hố mới của dân tộc gắn với sự
nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bước đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội, thể
hiện trên nhiều lĩnh vực văn hố, đi sâu vào đời sống nhân dân.
+ Góp phần tích cực vào việc xố bỏ những tàn dư của nền văn hố thực
dân cùng với những hủ tục lạc hậu gây tổn hại tới bản chất của nền văn hố mới.
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A

Trang

7


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

+ Góp phần xây dựng đội ngũ trí thức hoạt động trên các lĩnh vực văn hố,
nghệ thuật, khơng ngừng nâng cao về trình độ, chất lượng sáng tác.


8


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

II. Trong thời kì đổi mới:
* Bối cảnh:
- Thuận lợi: Sau khi hồ bình được lập lại, nhà nước Việt Nam thống nhất
được hồn thiện nhân dân cả nước hồ hởi dưới ngọn cờ của Đảng xây dựng lại
nền kinh tế đất nước hàn gắn vết thương chiến tranh xậy dựng đất nước tiến
nhanh, tiến mạnh tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội.
- Khó khăn: Chiến tranh để lại hậu quả q nặng nề:
+ Nhà nước lại phải trả các khoản nợ mà ta phải vay trong thời gian chiến
tranh cùng với sự chống phá chính quyền của ta ở các tỉnh biên giới bè lũ thù
địch vân bao vây kinh tế cấm vận sự giao lưu kinh tế giữa nước ta với các nước
khác trên thế giới.
+ Trong q trình thực hiện cán bộ ta còn thiếu về lực lượng, còn yếu về tư
duy sáng tạo mà tệ quan liêu của quyền, duy ý chí
+ Kinh tế nước ta đi vào thời kì khủng hoảng trầm trọng.
+ Lạm phát gia tăng đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn.
+ Tệ nạn xã hội có phần trầm trọng đã đẩy lòng tin của nhân dân vào chế độ
có phần giảm sút.
Đứng trước một thách thức mới đầy cam go của thời đại mới Đảng ta phải
chứng tỏ năng lực lãnh đạo của mình. Thực hiện q trình đổi mới tồn diện
đất nước khơng phải là đổi mới chế độ xã hội chủ nghĩa, mà bằng các phương
pháp mới cách làm mới để phát triển xã hội chủ nghĩa, để chủ nghĩa xã hội thực
sự là xã hội mà nhân dân ta mơ ước. Đổi mới phải tồn diện và đồng bộ, từ kinh

lực trực tiếp của sự phát triển xã hội.
- Nghị quyết trung ương 5 khóa VIII (7/1998) nêu ra 5 quan điểm cơ bản
chỉ đạo q trình phát triển văn hóa trong thời kỳ cơng nghiệp hóa hiện đại hóa
đất nước.
- Hội nghị trung ương 9 khóa IX (1/2004) xác định “phát triển văn hóa đồng
bộ với phát triển kinh tế”.
- Hội nghị trung ương 10 khóa IX (7/2004) đặt vấn đề đảm bảo sự gắn kết
nhiệm vụ phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng chỉnh đốn Đảng là then chốt
với nhiệm vụ khơng ngừng nâng cao văn hóa- nền tảng tinh thần của xã hội; Hội
nghị nhận định ảnh hưởng của cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế tác động
đến phạm vi vai trò của dân chủ hóa- xã hội hóa văn hóa và của cá nhân ngày
càng tăng lên và mở rộng là những thách thức mới đối với sự lãnh đạo quản lý
cơng tác văn hóa của Đảng và Nhà nước.
2. Quan điểm chỉ đạo và chủ trương về xây dựng và phát triển
nền văn hóa:
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A

Trang 10


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

 Một là, Văn hố là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa
là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội:
- Văn hố là nền tảng tinh thần của xã hội:
+ Quan điểm: văn hóa phản ánh một cách tổng qt sống động mọi mặt của
cuộc sống, qua bao thế kỷ cấu thành nên một hệ thống các giá trị truyền thống
và lối sống. Các giá trị đó tạo nên nền tảng tinh thần của xã hội.


GVGD: Trương Văn Quan

Yếu tố quyết định cho sự tăng trưởng kinh tế là trí tuệ, là thơng tin là ý
tưởng sáng tạo và khơng ngừng đổi mới. Tiềm năng sáng tạo này nằm trong các
yếu tố cấu thành văn hố, nghĩa là trong trí thức khả năng sáng tạo và bản lĩnh
đổi mới tư duy của mỗi cá nhân và của cả cộng đồng.
Văn hố dựa vào tiêu chuẩn của cái đúng cái tốt cái đẹp để hướng dẫn và
thúc đẩy con người khơng ngừng phát huy sáng tạo, cải tiến kỹ thuật, nâng cao
tay nghề, sản xuất ra hàng hố với số lượng và chất lượng ngày càng cao đáp
ứng nhu cầu xã hội.
Văn hố sử dụng sức mạnh của các giá trị truyền thống, của đạo lý dân tộc để
hạn chế tư tưởng sùng bái vật chất, sùng bái tiền tệ dẫn tới suy thối xã hội.
Nền văn hố đuơng đại với những giá trị mới sẽ là một tiền đề quan trọng
đưa nước ta hội nhập ngày càng sâu hơn và tồn diện hơn vào nền kinh tế thế
giới.
Trong vấn đề bảo vệ mơi trường vì sự phát triển bền vững văn hóa giúp
hạn chế lối sống chạy theo ham muốn q mức của xã hội tiêu thụ, dẫn đến làm
cạn kiệt tài ngun ơ nhiễm mơi trường sinh thái
Văn hố, nhất là văn hố Phương Đơng cổ vũ và hướng dẫn cho một lối
sống có chừng mực hài hòa với sức tải hành tinh chúng ta. Nó đưa ra mơ hình
ứng xử thân thiện giữa con người với thiên nhiên, vì sự phát triển bền vững cho
thế hệ hiện nay và thế hệ mai sau.
- Văn hố là một mục tiêu phát triển:
Mục tiêu xây dựng một xã hội Việt Nam “dân giàu, nước mạnh, dân chủ,
cơng bằng và văn minh” chính là mục tiêu văn hóa.
Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 1991-2000 xác định “mục tiêu và
động lực chính của của sự phát triển là vì con người do con người”, “Tăng
trưởng kinh tế phải gắn liền với tiến bộ và cơng bằng xã hội, phát triển văn hố
và bảo vệ mơi trường”. Phát triển hướng tới mục tiêu văn hóa- xã hội mới bảo

đà bản sắc dân tộc:
- Nền văn hóa tiên tiến là u nước và tiến bộ mà cốt lõi là lý tưởng độc
lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội nhằm mục tiêu tất cả vì con người , vì hạnh phúc
, tự do và phát triển con người, xác định mối quan hệ hài hồ giữa con người với
cộng đồng , giữa con người với thiên nhiên.
- Nền văn hóa tiên tiến khơng chỉ về nội dung tư tưởng mà cả trong hình
thức biểu hiện, trong các phương tiện chuyển tải nội dung.
- Bản sắc dân tộc bao gồm:
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A

Trang 13


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

+ Những giá trị văn hố truyền thống bền vững của cộng đồng các dân tộc
Việt Nam được vun đắp qua hàng ngàn năm lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ
nước
+ Lòng u nước , ý chí tự cường dân tộc , tinh thần đồn kết , ý thức
cộng đồng gắn kết cá nhân – gia đình – làng xã - Tổ quốc.
+ Lòng nhân ái , khoan dung, trọng tình nghĩa, đạo lý.
+ Đức tính cần cù , sáng tạo trong lao động.
+ Sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong cuộc sống....
+ Bản sắc dân tộc còn đậm nét cả trong các hình thức biểu hiện mang
tính dân tộc độc đáo.
- Bản sắc dân tộc là tổng thể những phẩm chất , tính cách , khuynh hướng
cơ bản thuộc về sức mạnh tiềm tàng và sức sáng tạo giúp cho dân tộc đó giữ
vững được tính duy nhất , tính thống nhất, tính nhất qn so với bản thân mình

- Nét nổi bật của văn hố Việt Nam là sự thống nhất mà đa dạng, là sự
hồ quyện bình đẳng, sự phát triển độc lập của văn hố các dân tộc anh em cùng
sống trên lãnh thổ Việt Nam. Mỗi thành phần dân tộc có truyền thống và bản
sắc của mình, cả cộng đồng dân tộc Việt Nam có nền văn hố chung nhất . Sự
thống nhất bao hàm cả tính đa dạng , đa dạng trong sự thống nhất . Khơng có sự
đồng hóa hoặc thơn tính , kỳ thị bản sắc văn hóa của các dân tộc.
- Hơn 50 dân tộc trên đất nước ta đều có những giá trị và bản sắc văn hóa
riêng. Các giá trị và sắc thái đó bổ sung cho nhau , làm phong phú nền văn hóa
Việt Nam củng cố sự thống nhất dân tộc.
 Bốn lá, Xây dựng và phát triển văn hố là sự nghiệp của tồn dân do
Đảng lãnh đạo, trong đó đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng:
- Để xây dựng đội ngũ trí thức: Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học
cơng nghệ đựơc coi là quốc sách hàng đầu.
- Hội nghị trung ương 2 khóa VIII(12/1996) khẳng định:
+ Cùng với giáo dục đào tạo, khoa học và cơng nghệ là quốc sách hàng
đầu, là động lực phát triển kinh tế xã hội, là điều kiện cần thiết để giữ vững độc
lập dân tộc và xây dựng thành cơng chủ nghĩa xã hội.
+ Khoa học cơng nghệ là nội dung then chốt trong mọi hoạt động của tất
cả các ngành, các cấp, là nhân tố chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và củng
cố quốc phòng-an ninh.
* Chủ trương:
- Nâng cao chất lượng giáo dục tồn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế
quản lý nội dung, phương pháp dạy và học; thực hiện “chuẩn hố, hiện đại hố,
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A
Trang 15


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A
Trang 16


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

dục với các ban ngành, các tổ chức chính trị xã hội, xã hội- nghề nghiệp... để mở
mang giáo dục, tạo điều hiện học tập cho mọi thành viên trong xã hội. Tăng
cừơng kiểm tra giám sát các hoạt động giáo dục.
- Tăng cường hợp tác quốc tế về giáo dục và đào tạo. Tiếp cận chuẩn mực
giáo dục tiên tiếncủa thế giới phù hợp với u cầu phát triển của Việt Nam;
tham gia đào tạo nhân lực khu vực và thế giới. Có cơ chế quản lý phù hợp đối
với các trường do nứơc ngồi đầu tư hoặc liên kết đào tạo.
- Phát triển khoa học xã hội, tiếp tục góp phần làm sáng tỏ những vấn đề
lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nứơc ta.
- Phát triển khoa học tự nhiên và khoa học cơng nghệ, tập trung nghiên
cứu cơ bản định hướng ứng dụng, đặc biệt các lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu và
thế mạnh. Đẩy mạnh có chọn lọc việc nhập cơng nghệ, mua sang chế kết hợp
cơng nghệ nội sinh để nhanh chóng đổi mới và nâng cao trình độ cơng nghệ của
các ngành có lợi thế cạnh tranh, có tỷ trọng lớn trong GDP
- Đổi mới cơ chế quản lý khoa học và cong nghệ. Đẩy mạnh hội nhập
quốc tế trong lĩnh vực khoa học và cơng nghệ. Nâng cao chất lượng và khả năng
thương mại của các sản phẩm khoa học và cơng nghệ; đẩy mạnh viêc đổi mới
cơng nghệ trong các doanh nghiệp.
 Năm là, Văn hố là một mặt trận; xây dựng và phát triển văn hố là một
sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòi hỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì,
thận trọng:
Bảo tồn và phát huy những di sản văn hóa tốt đẹp của dân tộc, sang tạo

minh có tiến bộ ở tất cả các tỉnh, thành trong cả nước.
- Những thành tựu trong sự nghiệp xây dựng văn hóa chứng tỏ đường lối
và các chính sách văn hóa của Đảng và Nhà nước ta đã và đang phát huy tác
dụng tích cực, định hướng đúng đắn cho sự phát triển đời sống văn hóa. Những
thành tựu này cũng là kết quả của sự tham gia tích cực của nhân dân và những
nỗ lực rất lớn của các lực lượng hoạt đọng trên lĩnh vực văn hóa.
* Hạn chế:
- Những thành tựu và tiến bộ đạt được trong lĩnh vực văn hóa còn chưa
tương xứng và chưa vững chắc, chưa đủ để tác động có hiệu quả đối với các lĩnh
vực của đời sống xã hội, đặc biệt là lĩnh vực tư tưởng.
- Sự phát triển của văn hóa chưa đồng bộ và tương xứng với tăng trưởng
kinh tế, thiếu gắn bó với nhiệm vụ xây dựng và chỉnh đốn Đảng là một trong
những ngun nhân ảnh hưởng đến q trình phát triển kinh tế và nhiệm vụ xây
dựng Đảng.
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A

Trang 18


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

- Việc xây dựng thể chế văn hóa còn chậm, chưa đổi mới, thiếu đồng bộ,
làm hạn chế tác dụng của văn hóa với các lĩnh vực quan trọng của đời sống đất
nước.
- Tình trạng nghèo nàn, thiếu thốn, lạc hậu về đời sống văn hóa – tinh
thần ở nhiều vùng nơng thơn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào các
dân tộc thiểu số và vùng căn cứ cách mạng trước đây vẫn chưa được khắc phục
hiệu quả. Khoảng cách chênh lệch về hưởng thụ văn hóa giữa các vùng miền,

- Tồn cầu hố là cơ hội để Việt Nam tham gia vào sân "chơi trí tuệ" của
thế giới, từ đó học hỏi, thu nhận có chắt lọc những tinh hoa văn hố nhân loại.
Nhưng tồn cầu hố cũng là một thách thức khơng nhỏ, bởi vì nếu khơng vững
lập trường sẽ rất dễ đánh mất bản sắc văn hố dân tộc. Vì vậy, phải xác định:
"Hồ nhập nhưng khơng hồ tan". Văn hố là tấm thẻ căn cước để tham gia vào
q trình hội nhập, nhưng bằng mọi giá phải giữ cho được tấm thẻ đó, nếu mất
nó là đánh mất quyền lợi trong "cuộc chơi" và cũng đồng nghĩa với việc đánh
mất mình.
III. Những vấn đề đặt ra trong việc xây dựng và giữ gìn bản sắc dân
tộc trong q trình tồn cầu hóa và hội nhập văn hóa hiện nay:
Để khắc phục những hạn chế, yếu kém, tiếp tục giữ gìn và phát huy bản
sắc văn hóa dân tộc, đáp ứng u cầu phát triển của xã hội và con người trong
điều kiện đẩy mạnh cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế,
trước mắt chúng ta cần thực hiện một số nhiệm vụ cơ bản, cấp thiết sau:
- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, phát huy sức
mạnh tổng hợp của đất nước, tạo sự chuyển biến cơ bản và bước phát triển mạnh
mẽ trong xây dựng, nền văn hố Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
đồng bộ với sự phát triển kinh tế - xã hội.
- Chúng ta nhất định phải đẩy mạnh hơn nữa phong trào ''Tồn dân đồn
kết, xây dựng đời sống văn hố'' gắn chặt với cuộc vận động chính trị sâu rộng
trong tồn Đảng, tồn dân, tồn qn học tập và thực hiện tư tưởng Hồ Chí
Minh về đạo đức, lối sống, làm chuyển biến mạnh mẽ cơng tác giáo dục, rèn
luyện đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhất là đối với cán
bộ chủ chốt các cấp và thanh niên.
- Chúng ta phải gắn chặt nhiệm vụ xây dựng văn hố với nhiệm vụ trung
tâm xây dựng kinh tế và nhiệm vụ then chốt xây dựng Đảng, bảo đảm hoạt động
văn hố tiến hành đồng bộ với hoạt động kinh tế, hình thành nền tảng tinh thần
vững chắc cho xã hội. Cũng cần nói thêm rằng, để thực hiện tốt các nhiệm vụ cụ
thể về xây dựng và phát triển văn hố, trong khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A

ngày, mỗi người chúng ta đều làm được một việc tốt hay vài ba việc tốt, và tồn
xã hội đều làm như vậy thì chắc chắn chúng ta sẽ đẩy lùi được các hiện tượng
tiêu cực, làm cho xã hội ta ngày càng tốt đẹp hơn, nền văn hố của chúng ta
ngày càng được nâng cao hơn.

SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A

Trang 21


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

CHƯƠNG II
Q TRÌNH NHẬN THỨC VÀ CHỦ TRƯƠNG GIẢI QUYẾT CÁC VẤN
ĐỀ XÃ HỘI
I. Thời kỳ trước đổi mới:
1. Chủ trương của Đảng về giải quyết các vấn đề xã hội:
- Giai đoạn 1945 - 1954:
Ngay sau cách mạng tháng Tám và trong những năm thực hiện nhiệm vụ
"kháng chiến kiến quốc" chính sách xã hội cấp bách là làm cho dân có ăn, có
mặc, có chỗ ở và được học hành. Tiếp sau đó là làm cho người nghèo thì đủ ăn,
người đủ ăn thì khá giàu, người khá giàu thì giàu thêm. Chủ trương này đã
nhanh chóng đi vào cuộc sống và đạt được những hiệu quả thiết thực.
Các vấn đề xã hội được giải quyết trong mơ hình Dân chủ nhân dân:
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A
Trang 22



* Hạn chế và ngun nhân:
+ Trong xã hội đã hình thành tâm lý thụ động, ỷ lại vào Nhà nước và tập
thể trong cách giải quyết các vấn đề xã hội.
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A

Trang 23


Bài Tiểu luận

GVGD: Trương Văn Quan

+ Chế độ phân phối trên thực tế là bình qn cao bằng khơng khuyến
khích những đơn vị cá nhân làm tốt, làm giỏi...
+ Đã hình thành một xã hội đóng, ổn định nhưng kém năng động, chậm
phát triển về nhiều mặt.
Ngun nhân cơ bản của các hạn chế trên là chúng ta đặt chưa đúng tầm
chính sách xã hội trong quan hệ với chính sách kinh tế, chính trị, đồng thời lại
áp dụng và duy trì q lâu cơ chế quản lý kinh tế kế hoạch hố tập trung quan
liêu bao cấp.
II. Trong thời kỳ đổi mới:
1. Q trình đổi mới nhận thức về giải quyết các vấn đề xã
hội:
- ĐH VI: lần đầu tiên trình bày phương hướng, nhiệm vụ chính sách
XH thể hiệnquan điểm về sự thống nhất giữa chính sách kinh tế và chính sách
XH, khắc phụccoi nhẹ chính sách XH, tức là coi nhẹ yếu tố con người.
- ĐH VII: bổ sung quan niệm:
+ Mục tiêu của chính sách XH thống nhất với mục tiêu phát triển, đều
nhằm phát huy sức mạnh của nhân tố con người và vì con người.
+ Phát triển kinh tế là cơ sở và tiền đề để thực hiện các chính sách XH,

phát triển kinh tế.
+ Kết hợp để lường trước được tác động và hậu quả XH có thể xảy ra do
mục tiêu phát triển kinh tế để chủ động xử lý.
+ Kết hợp để tạo được sự thống nhất, đồng bộ giữa chính sách XH và
chính sách kinh tế.
- Hai là, xây dựng và hồn thiện thể chế gắn kết tăng trưỏng kinh tế với
tiến bộ, cơng bằng xã hội trong từng bước và từng chính sách phát triển.
+ Nhiệm vụ gắn kết này khơng dừng lại như một khẩu hiệu,một lời
khuyến nghị màphải được pháp chế hố thành các thể chế có sức cưỡng chế,
buộc các chủ thể phải thực hiện.
+ Chúng ta hiện đang thiếu các thể chế này.
- Ba là, chính sách XH được thực hiện trên cơ sở phát triển kinh tế, gắn bó
hữu cơ giữa quyền lợi và nghĩa vụ, giữa cống hiến và hưởng thụ.
+ Xố bỏ quan điểm bao cấp, cào bằng, cơ chế xin cho trong chính sách
XH.
+ Thực hiện u cầu CBXH và tiến bộ XH trong chính sách XH.
- Bốn là, coi trọng chỉ tiêu GDP bình qn đầu người gắn với chỉ tiêu phát
triển con người và chỉ tiêu phát triển các lĩnh vực XH.
SVTH: Võ Thò Thanh Hòa – Lớp CT8A

Trang 25