Tích hợp nội dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5
------------------------------------------------------------------------------------------------------Phòng giáo dục đào tạo huyện Quỳnh pHụ

=======& =======

Tích hợp nội dung giáo dục môi tr ờng
trong môn đạo đức lớp 5

A- Đặt vấn đề:
I- Lí do chọn đề tài.
II- Phạm vi- đối tợng nghiên cứu.
III- Mục đích nghiên cứu.
IV- Phơng pháp nghiên cứu
V- Cơ sở lí luận

B- Giải quyết vấn đề:
I- Nắm thực trạng của việc tích hợp bảo vệ môi trờng trong
môn Đạo đức 5.
II- một số giải pháp về tích hợp nội dung giáo dục môi trờng
trong môn đạo đức lớp 5.

1- Tìm hiểu về môi trờng và sự ô nhiễm môi trờng
2- Xác định rõ mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trờng trong
môn đạo đức.
3- Sử dụng linh hoạt các phơng pháp và hình thức Giáo dục
bảo vệ môi trờng trong môn đạo đức.
4- Xác định rõ nội dung và mức độ tích hợp giáo dục bảo vệ
môi trờng trong từng bài cụ thể.

C- Kết thúc vấn đề
1- Kết quả.

ban hành nh: Luật bảo vệ môi trờng, đề án " Đa nội dung BVMT vào hệ thống giáo
dục quốc dân", đặc biệt là Bộ trởng giáo dục và Đào tạo đã phát động phong trào thi
đua " Xây dựng trờng học thân thiện, học sinh tích cực". Năm học 2012 - 2013, Sở
Giáo dục Đào tạo lại tổ chức lớp tập huấn Giáo dục và bảo vệ môi trờng trong các
môn học ở trong nhà trờng. Nhiều môn học đã đợc chọn tích hợp giáo dục bảo vệ
môi trờng, trong đó có môn đạo đức ở tiểu học. Với mục đích giúp học sinh có những
kiến thức cơ bản về môi trờng và rèn luyện những kĩ năng cần thiết trong bảo vệ môi
trờng thông qua giờ học đạo đức, tôi mạnh dạn thực hiện giải pháp: Tích hợp nội
dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5.
II- Phạm vi - đối tợng nghiên cứu:

- Những vấn đề liên quan đến môi trờng nh khái niệm về môi trờng, ô nhiễm môi
trờng, nguyên nhân gây ô nhiễm môi trờng, thực trạng môi trờng trên thế giới và Việt
Nam, đặc biệt là môi trờng ở địa phơng.
- Nội dung chơng trình, phơng pháp dạy học môn đạo đức lớp 5.
- Những bài đạo đức có nội dung giáo dục môi trờng.
- Hiểu biết của học sinh lớp 5A về môi trờng.
---------------------------------------------------------------------------------------------------- 2

Năm học 2012- 2013


Tích hợp nội dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5
------------------------------------------------------------------------------------------------------III- Mục đích nghiên cứu:

- Tìm ra giải pháp tốt nhất để giảng dạy các bài học đạo đức có yêu cầu tích hợp
giáo dục bảo vệ môi trờng.
- Giúp học sinh có ý thức, kĩ năng, thái độ và hành vi đúng đắn trong việc bảo vệ
môi trờng.
IV- Phơng pháp nghiên cứu:

chuẩn mực đạo đức của môn học.
- Giáo viên thờng ngại su tầm các tài liệu, hình ảnh về vấn đề môi trờng bởi vì để
một tiết học đạo đức có nội dung bảo vệ môi trờng tốt cần phải sử dụng các phơng tiện
---------------------------------------------------------------------------------------------------- 3

Năm học 2012- 2013


Tích hợp nội dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5
------------------------------------------------------------------------------------------------------dạy học hiện đại: giáo án điện tử để thuận lợi cho việc đa tranh ảnh, các t liệu, đoạn
băng vào nội dung bài học.
- Một số giáo viên đôi khi cha thật hiểu rõ về tác hại của việc ô nhiễm môi trờng,
cha thấy hết tầm quan trọng của môi trờng đối với con ngời.
II- Một số giải pháp về tích hợp nội dung giáo dục môi trờng
trong môn đạo đức lớp 5.

1- Tìm hiểu về môi trờng và sự ô nhiễm môi trờng: Để có thể dạy tốt nội dung
Bảo vệ môi trờng trong các môn học nói chung và môn đạo đức nói riêng, giáo viên
cần tìm hiểu thêm về môi trờng và sự ô nhiễm môi trờng và giúp học sinh hiểu:
* Môi trờng có 4 chức năng nh sau:
Không gian sống của
con ngời

Chứa đựng các nguồn
tài nguyên thiên nhiên
Môi trờng

Lu trữ và cung cấp
các nguồn thông tin


* Từ việc tìm hiểu rõ về môi trờng và sự ô nhiễm môi trờng sẽ giúp các em thấy
sự cần thiết của việc giáo dục và bảo vệ môi trờng.
2- Xác định rõ mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trờng trong môn đạo đức:
Giáo dục bảo vệ môi trờng qua môn đạo đức nhằm làm cho học sinh:
- Bớc đầu nhận thức vai trò của môi trờng đối với cuộc sống con ngời và
mối quan hệ giữa con ngời với môi trờng; sự cần thiết phải bảo vệ môi trờng.
- Góp phần hình thành và phát triển hành vi, thái độ ứng xử đúng đắn,
thân thiện với môi trờng.
- Bớc đầu có thói quen gọn gàng, ngăn nắp, sạch sẽ và tiết kiệm trong
sinh hoạt hàng ngày.
- Biết quan tâm tới môi trờng xung quanh, sống hoà hợp, gần gũi với thiên nhiên.
- Tích cực tham gia các hoạt động chăm sóc, bảo vệ môi tr ờng phù hợp
với lứa tuổi.
* Vì vậy trớc mỗi bài dạy đạo đức có nội dung về môi tr ờng, tôi đều lựa
chọn, xác định rõ mục tiêu Bảo vệ môi trờng cụ thể của từng bài học:
Chẳng hạn :
& Bài : Em yêu quê hơng cần xác định đợc mục tiêu là: Giúp học sinh:
- Biết yêu quê hơng là có những hành động bảo vệ quê hơng, biết hành
động bảo vệ môi trờng cũng là một biểu hiện của tình yêu quê hơng.
- Có thái độ: Tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ quê hơng.
- Có hành vi: Giữ gìn và cùng tham gia vào các hoạt động chung một cách
phù hợp tại quê hơng.
( Tích hợp: Yêu quê hơng, bảo vệ quê hơng, góp phần xây dựng quê hơng
cần có những việc làm cụ thể: trồng cây, quét dọn đ ờng làng ngõ xóm những
việc làm đó là tham gia bảo vệ môi tr ờng. Bảo vệ môi trờng cũng là thể hiện
tình yêu quê hơng)
& Bài : Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên cần xác định đợc mục tiêu là:
Giúp học sinh:
---------------------------------------------------------------------------------------------------- 5


? Những việc làm này thể hiện điều gì?
+ Thể hiện tình yêu đất nớc
+ Làm cho làng quê đẹp
? Những việc làm đó còn có ý nghĩa gì ? hơn, xanh hơn.
+ Làm sạch trờng lớp, đảm
bảo sức khoẻ cho chúng
em, làm đẹp đình làng, tạo
nên nhiều cây xanh giúp
không khí trong lành hơn
Giảng: Những việc làm trên không những
thể hiện tình yêu quê hơng đất nớc mà
còn thể hiện rất rõ việc giữ gìn và bảo vệ
môi trờng của chúng ta
- Chắc chắn các em cũng làm đợc rất
nhiều việc để bảo vệ môi trờng học tập .
Em hãy kể một số việc làm của mình ?

- Học sinh kể nối tiếp các
việc làm nh:
+ Bỏ rác vào thùng
+ Ngày nào cũng trực nhật
lớp
+ Không vứt giấy bừa bài
+ Trồng cây ở trờng.
+ Bảo vệ cây cối trên sân trờng...
- Lắng nghe kết hợp xem

Hớng
tiếp cận



các hình ảnh về ô nhiễm
môi trờng: nớc thải công
nghiệp, vỏ, chai thuốc sâu
trên đồng ruộng; giấy bóng,
vỏ mì tôm trớc cổng trờng,
vứt xác chuột chết....

Hớng
tiếp cận

Kỹ năng
sống

* Với những câu hỏi, những hình ảnh gần gũi sẽ giúp học sinh phát triển
kĩ năng sống và khơi gợi ý thức tự bảo vệ môi trờng của các em.
Thứ hai: Cần phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh qua các ph ơng
pháp dạy phù hợp nh trò chơi, thảo luận nhóm, dự án, đóng vai, động não,...
Dạy bài Em yêu quê hơng, ở phần liên hệ thực tế, câu hỏi thảo luận
trong nhóm đôi sẽ là:
&.

Hãy kể những việc đã làm thể hiện tình yêu quê hơng: Gợi ý:
+ Quê bạn ở đâu? Bạn biết những gì về quê hơng mình?
+ Bạn đã làm đợc những gì để thể hiện tình yêu quê hơng?
Sau khi học sinh thảo luận nhóm, các em đã nêu đợc một số ý rất hay thể
hiện tình yêu quê hơng bằng những việc làm giúp quê hơng thêm sạch đẹp nh:
- Tôi không bày rác ra sông để sông luôn sạch sẽ và là nơi nghỉ mát thú
vị của ngời dân quê tôi.
- Tôi luôn tích cực tham gia vào việc dọn vệ sinh ở đờng làng, ngõ xóm

Thứ ba : Chú trọng tổ chức dạy học trong môi trờng tự nhiên và gắn với
thực tiễn cuộc sống.
Học phải đi đôi với hành thì mới có kết quả. Đặc biệt là với môn đạo đức
có nội dung giáo dục môi trờng, giáo viên cần luôn luôn chú ý tới việc liên hệ
đối với bản thân học sinh nói riêng và cuộc sống của con ng ời nói chung. Từ
đó các em sẽ dễ nhớ, nhớ sâu, nhớ lâu hơn nội dung bài học và có những việc
làm thiết thực trong cuộc sống hàng ngày của các em .
Dạy bài: Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, ở hoạt động 3: Những việc cần
làm để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên:
&

Sau khi thảo luận nhóm để rút ra kết luận: Không khai thác tài nguyên
thiên nhiên bừa bãi; sử dụng tiết kiệm điện, nớc, chất đốt, sách vở, đồ dùng;
xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, các v ờn quốc gia,... là những việc cần
làm để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Giáo viên hỏi: Em đã tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên nh thế nào?
Với câu hỏi này nhiều em đã liên hệ đợc nh:
- Em không bật điện khi không cần thiết.
- Em tắt điện khi trời sáng rõ, không để quạt điện chạy khi không nóng
hoặc không có ngời ngồi..
- Em sử dụng nớc hợp lí, không vặn vòi to quá, không để nớc chảy lãng phí...
---------------------------------------------------------------------------------------------------- 8

Năm học 2012- 2013


Tích hợp nội dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5
------------------------------------------------------------------------------------------------------- Em không vứt xác động vật chết ra đờng hay các nơi công cộng khác để
bảo vệ tài nguyên không khí.
* Với bất cứ bài học nào chúng ta cần chú ý phần liên hệ thực tế để nội

xung quanh
Bài 9:
Em yêu quê
hơng
Bài 11:

- Tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trờng là thể hiện tình yêu quê hơng

Mức độ
tích hợp
- Liên hệ

- Bộ phận

- Một số di sản (thiên nhiên) thế giới của Việt

---------------------------------------------------------------------------------------------------- 9

Năm học 2012- 2013


Tích hợp nội dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5
------------------------------------------------------------------------------------------------------Em yêu Tổ
quốc Việt
Nam

Nam và một số công trình lớn của đất nớc có liên
quan đến môi trờng nh: Vịnh Hạ Long, Phong
Nha- Kẻ Bàng, Nhà máy Thuỷ điện Sơn La, Nhà
máy thuỷ điện Trị An...

bao gồm:
- Giáo dục học sinh tích cực tham gia các hoạt động Bảo vệ môi tr ờng
phù hợp với khả năng để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, quê hơng.
- Giáo dục học sinh có ý thức và biết ủng hộ các nhà chức trách thi hành
các công việc về Bảo vệ môi trờng.
- Giáo dục học sinh biết bảo vệ môi trờng xung quanh.
* Khi dạy nội dung bảo vệ môi trờng trong môn đạo đức cần chú ý:
- Với các bài ở mức độ bộ phận: Giáo viên cần giúp học sinh biết, hiểu và
cảm nhận đợc nội dung giáo dục bảo vệ môi trờng qua nội dung của phần bài
học đó mà không làm ảnh hởng tới mục tiêu của bài.
- Với các bài ở mức độ liên hệ: Giáo viên cần xác định rõ: Đây là yêu cầu
"tích hợp" theo hớng liên hệ và mở rộng, do vậy phải thật sự tự nhiên, hài hoà
và có mức độ; tránh khuynh hớng liên hệ lan man, " sa đà" hoặc gợng ép,
khiên cỡng, không phù hợp với đặc trng môn học.
---------------------------------------------------------------------------------------------------- 10

Năm học 2012- 2013


Tích hợp nội dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5
------------------------------------------------------------------------------------------------------&. Dạy bài Em yêu quê hơng tích hợp ở mức độ bộ phận:
Hoạt động
của bài

Nội dung tích
hợp

Hoạt động 1:
Tìm hiểu
truyện " Cây

ở phần 3)

(Đã trình bày
ở phần 3)

C- Kết thúc vấn đề:
---------------------------------------------------------------------------------------------------- 11

Năm học 2012- 2013


Tích hợp nội dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5
------------------------------------------------------------------------------------------------------1- Kết quả:
- Bản thân tôi luôn có ý thức giáo dục tích hợp lồng ghép Giáo dục môi tr ờng trong giờ học đạo đức nói riêng và các môn học khác và các hoạt động
ngoài giờ nói chung.
- Học sinh lớp tôi đã nhận thức đợc tác dụng của môi trờng và sự cần
thiết phải bảo vệ môi trờng. Các em luôn biết giữ gìn vệ sinh trờng lớp: thứ
sáu hàng tuần biết thu dọn, tổng vệ sinh lớp học, quét sân tr ờng vào sáng thứ
hai đầu tuần, không vứt rác bừa bài, đi vệ sinh đúng quy định... Các em biết
chăm sóc cây trong bồn cây của trờng, biết tham gia vệ sinh đờng làng, nhổ cỏ
ở đình làng...ở nhà, các em cũng biết cùng phụ huynh làm tốt việc thu dọn rác
thải quanh nhà, giữ môi trờng làng xóm sạch sẽ. Các em còn là những tuyên
truyền viên tích cực về môi trờng nh đôn đốc, nhắc nhở mọi ngời cùng biết giữ
gìn và bảo vệ môi trờng.
Cụ thể nh sau:
Nội dung

Đầu năm học tháng 9/
2012


bài cụ thể.
Giáo dục Bảo vệ môi trờng rất cần đợc sự quan tâm, phối kết hợp của các hoạt
động trong và ngoài nhà trờng. Từ đó sẽ giúp các em biết yêu môi trờng, có ý thức và
---------------------------------------------------------------------------------------------------- 12

Năm học 2012- 2013


Tích hợp nội dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5
------------------------------------------------------------------------------------------------------có những việc làm cụ thể, phù hợp để bảo vệ môi trờng. Đó cũng chính là một kỹ
năng sống vô cùng cần thiết của mỗi ngời.
3. Kiến nghị, đề xuất:
Để đảm bảo cho việc dạy tích hợp giáo dục bảo vệ môi trờng trong môn đạo đức
đạt hiệu quả cao, tôi xin có một số kiến nghị với ban giám hiệu và các cấp lãnh đạo
nh sau:
- Tạo không gian và môi trờng s phạm xanh- sạch - đẹp, trồng thêm cây xanh,
đầu t nguồn nớc sạch...
- Quan tâm đầu t các phơng tiện, trang thiết bị dạy học, t liệu tuyên truyền bảo vệ
môi trờng.
4- Danh mục tài liệu tham khảo:
- Phơng pháp dạy các môn học lớp 5
- Mục tiêu dạy học môn đạo đức lớp 5- SGV
- Đạo đức 5 - SGK
- Tích hợp nội dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5...
Trên đây là một số giải pháp mà tôi đã thực hiện nhằm làm tốt việc tích hợp
nội dung giáo dục môi trờng trong môn đạo đức lớp 5. Rất mong sự góp ý của các
cấp lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp để giải pháp đợc hoàn thiện hơn, góp pần
nâng cao chất lợng dạy học trong nhà trờng!
Tôi xin trân trọng cảm ơn!