S¸ng kiÕn kinh nghiƯm

KINH nghiƯm vỊ viƯc d¹y gi¶i to¸n
cho häc sinh giái LỚP 5
A. PhÇn më ®Çu
I. Lý do chọn đề tài:

Câư a bắ áãờáãáé dïïc vàđà
é tạé èéùã câïèá,áãáé dïïc Tãekï âéïc èéùã ìãêèá
lạã đư ợc céã tìéïèá èâư áãẫ đéạè âãệè è.Tãekï âéïc đư ơc céã làbậc âéïc èềè tảèá
cïûa âệtâéáèá áãáé dïïc ëïéác dâè,làbậc âéïc tạé đàcâé íư ïêâát tìãekè cïûa các bậc
âéïc tìêè.Náéà
ã vãệc là
m câất lư ợèá đạã tìàtâì câất lư ợèá âéïc íãèâ áãéûã cïõèá
kâéâèá kém êâầè ëïằ tìéïèá.Câất lư ợèá âéïc íãèâ áãéûã céø
è áéùê êâầè là
m tâ
đékã béämặt cïûa èâàtìư ờ
èá.
Trong ch­¬ng tr×nh TiĨu häc, viƯc d¹y häc To¸n cho häc sinh lµ yªu cÇu c¬
b¶n cÇn thiÕt ®èi víi các em . Nã lµ nềè t¶ng cho c¸c b­íc tÝnh to¸n t­ duy ë c¸c
líp trªn vµ lµ hµnh trang cÇn cã ®Ĩ gióp c¸c em b­íc vµo ®êi mét c¸ch tù tin vµ cã
thĨ trë thµnh nh÷ng cư nh©n cã kh¶ n¨ng tÝnh to¸n, suy ®o¸n hc nh÷ng doanh
nh©n thµnh ®¹t gãp phÇn x©y dùng lµm giµu cho quª h­¬ng ®Êt n­íc.
V× vËy ngay ë TiĨu häc viƯc ph¸t hiƯn, båi d­ìng häc sinh cã kh¶ n¨ng
to¸n häc,, t×m tßi h­íng dÉn c¸c em gi¶i to¸n theo nhiỊu c¸ch kh¸c nhau, t×m ra
mèi liªn hƯ gi÷a c¸c c¸ch gi¶i to¸n lµ nhiƯm vơ hµng ®Çu cđa 1 gi¸o viªn béàã
dư ỡèá häc sinh giái.
Lµ 1 gi¸o viªn là
m céâèá tác båi d­ìng häc sinh giái To¸n 5. T«i lu«n t×m
tßi nghiªn cøu ®Ĩ t×m ra c¸ch gi¶i To¸n phï hỵp nhÊt víi kh¶ n¨ng tiÕp thu, t­ duy

âéïc íãèâ áãéûã lớê 5.
V.Phương pháp nghiên cứu:
Kâã tãếè âà
èâ èáâãêè cư ùï đề tà
ã èà
ó,téâã đãíư û dïïèá các êâư ơèá êâáê íạ
đâó:Kâảé íát tâư ïc tãễè,đãềï tìa ,ëïằ íát vàìïùt kãèâ èáâãệm.
B. Néi dung:
I. C¬ së lÝ ln:
Qua 3 n¨m tham gia båi d­ìng häc sinh giái lớê 5 t¹i tr­êng tiĨu häc íéá2
Lãêè Tâïûó, ngoµi viƯc t×m tßi nghiªn cøu c¸c tµi liƯu tham kh¶o, n©ng cao. T«i cßn
nhËn ®­ỵc sù ®ãng gãp tham gia cđa l·nh ®¹o èâàtìư ờ
èá, cđa b¹n bÌ ®ång nghiƯp
trong qu¸ tr×nh båi d­ìng, nªn t«i ®· ®óc rót ®­ỵc mét sè kinh nghiƯm vỊ d¹y gi¶i
to¸n cho häc sinh giái líp 5 bằèá èâãềï êâư ơèá êâáê kâác èâạ. Qua ®ã häc sinh
nhËn thÊy ®­ỵc c¸c b­íc gi¶i ë c¸c lo¹i To¸n nµy cã ®iĨm gièng nhau. Tõ mét bµi
To¸n cã thĨ cã nhiỊu ph­¬ng ph¸p gi¶i khác nhau.
2

Ng­êi thùc hiƯn : Lª ThÞ Mü LƯ

Tr­êng TH sè 2 Liªn Thủ


Sáng kiến kinh nghiệm
II.Cơ sở lý luận dạy học.
Theo tôi, nguyên nhân daóố ủeỏố học sinh không xác định được cách giải Toán laứ
:
*Không đọc kỹ đề bài, thấy đề dài quá hoặc khó hiểu là nản chí không suy nghĩ.
*Chưa có kỹ năng chuyển đổi các phương pháp giải Toán, không nắm được mối



S¸ng kiÕn kinh nghiƯm
Bã l¹i cho trßn
Ba m­¬i s¸u con”.
Méät tìăm cââè câẵè
Héûã céù bắ èâãêï céè áà
,bắ èâãêï céè câéù?
a/Gi¶i b»ng ph­¬ng ph¸p s¬ ®å
B­íc 1: H­íng dÉn häc sinh ®äc kü ®Ị, ph©n tÝch ®Ị To¸n, yªu cÇu nªu c¸i ®·
biÕt,cáã ph¶i t×m cđa bµi to¸n.
Gµ + chã

= 36 con

Ch©n gµ = 2 lÇn sè gµ ( v× gµ cã 2 ch©n)
Ch©n chã = 4 lµn sè chã( v× chã cã 4 ch©n)
 2 lÇn sè gµ vµ 4 lÇn sè chã sÏ øng víi 100 con.
2 lÇn gµ vµ chã sÏ øng víi : 36 x 2 = 72 ( con)
B­íc 2: VÏ s¬ ®å vµ gi¶i To¸n
1 lÇn gµ vµ chã:

Gµ

Chã
36 con

2lÇngµvµchã:
36 x 2 = 72( con)
Sè ch©n gµ vµ ch©n chã :

đứng bằng 2 chân, số chân khi đó sẽ là.
36

x 2

= 72( chân)

Số chân hụt so với đề bài là.
100 - 72 = 28( chân)
Số chân bị thiếu chính là số chân chó co lên => Số chân mỗi con chó co lên là:
4

- 2 = 2( chân)

Số chó là:

28 : 2

Số gà là:

36 -

= 14(con)

14 =

22( con)

Đáp số: Gà : 22con
Chó : 14 con


d.Hướng dẫn giải theo theo phương pháp thế:
Neỏù thay mỗi con chó bằng con gà( hoặc thay gà bằng chó) thì mỗi con chó sẽ
bị hụt đi là :

4 - 2 = 2( chân)

Khi đó tổng số chân các con vật là: 36 x 2 = 72(chân).
5

Người thực hiện : Lê Thị Mỹ Lệ

Trường TH số 2 Liên Thuỷ


Sáng kiến kinh nghiệm
Số chân hụt đi so với đầu bài là : 100 - 72 = 28(chân).
Số con chó là: 28 : 2 = 14 (con)
Số con gà là :

36 - 14 = 22( con)

Đáp số: Gà :

22 con

Chó : 14 con
3. Cho học sinh nhận xét về các bước giải trong 4 cách giải của bài toán trên.
Giáo viên kết luận : Qua các bước giải chúng ta thấy rằng giữa các phương
pháp thế, giả thiết tạm, khử và phương pháp giải theo sơ đồ có sự giống nhau về

Lo¹i to :4000 ®ång 1 qu¶
Lo¹i nhì :3000 ®ång 1 qu¶
BiÕt sè qu¶ d­a lo¹i bÐ gÊp ®«i lo¹i nhì,tỉng sè tiỊn mua d­a lµ 115000
®ång . TÝnh sè qu¶ d­a hÊu mçi lo¹i .
( Gỵi ý :Sư dơng ph­¬ng ph¸p gi¶ thiÕt t¹m )
(¸p dơng nhiỊu ph­¬ng ph¸p ®Ĩ gi¶i to¸n )
4. Khi häc sinh biÕt ¸p dơng c¸c c¸ch gi¶i to¸n kh¸c nhau trong mét bµi
to¸n, c¸c em cã thĨ tù lùa chän ph­¬ng ph¸p m×nh hiĨu nhÊt , n¾m v÷ng nhÊt ®Ĩ ¸p
dơng vµo gi¶i to¸n . Gi¸o viªn lµ ng­êi h­íng dÉn häc sinh n¾m v÷ng c¸c ph­¬ng
ph¸p kh¸c nhau ®Ĩ gi¶i to¸n .
* ViƯc tËp lun gi¶i c¸c lo¹i to¸n theo nhãm 1,2,3,4,5 nªn tiÕn hµnh theo 2
giai ®o¹n .
Giai ®o¹n 1 .Gi¶i to¸n theo nhãm 1,2,3,4 . Víi c¸c d¹ng:
1. §Ỉt 1 bµi to¸n theo:
a, Mét phÐp tÝnh, mét d·y tÝnh cho tr­íc.
b, Mét s¬ ®å b»ng lêi hay s¬ ®å.
c, Mét h×nh vÏ cho tr­íc.
2. Tãm t¾t ®Ị bµi theo:
a, ViÕt ng¾n gän phÇn cÇn t×m, phÇn ®· cho.
b, S¬ ®å ®Þnh h­íng lêi gi¶i.
c, Ng«n ng÷ t­¬ng øng víi ph­¬ng ph¸p gi¶i to¸n quen thc .
3. §Ỉt mét bµi to¸n theo:
a, D¹ng to¸n mÉu ( to¸n ®iĨn h×nh ).
b, Mét ph­¬ng ph¸p gi¶i to¸n .
Giai ®o¹n 2 :Gi¸o viªn lùa chän nh÷ng bµi to¸n cã thĨ gi¶i theo nhiỊu c¸ch .
IV.KÕt qu¶ ®¹t ®­ỵc .
Trong st 3 n¨m béàã dư ỡèá âéïc íãèâ áãéûã méâè téáè lớê 5, víi viƯc t×m tßi
h­íng gi¶i vµ ¸p dơng c¸c ph­¬ng ph¸p d¹y tìªn èªn häc sinh giái líp 5 cđa tìư ờ
èá
7

3.Gi¸o viªn ph¶i biÕt khai th¸c mèi liªn hƯ gi÷a ph­¬ng ph¸p gi¶i to¸n gãp phÇn
båi d­ìng vµ ph¸t triĨn n¨ng lùc to¸n häc cho häc sinh.
4.Tìéèá méãã mạcâ kãếè tâư ùc, cầè áãïùê âéïc íãèâ âãekï èá óù èáâóa cïûa các
tâïật èáư õ,têè áéïã câïèá cïûa mạcâ kãếè tâư ùc đéù.
5.Qïa méãã dạèá bà
ã,áãáé vãêè cầè áãïùê âéïc íãèâ êââè tícâ các tìèâ âïéáèá,dư õ
kãệè đekâãekï vàèâậè dạèá bà
ã téáè.

KẾT LUẬN
Tìéèá câư ơèá tììèâ béàã dư ỡèá âéïc íãèâ áãéûã téáè lớê 5, các dạèá téáè âết íư ùc
êâéèá êâïù .Céù èâãềï bà
ã téáè ở dạèá cơ bảè èâư èá kâéâèá ít bà
ã ở dạèá êâư ùc
tạê,êâảã òác đòèâ tâéâèá ëïa èâãềï bư ớc áãảã ìéàã mớã tìm ìa kết ëïả.Nâãềï bà
ã

8

Ng­êi thùc hiƯn : Lª ThÞ Mü LƯ

Tr­êng TH sè 2 Liªn Thủ


S¸ng kiÕn kinh nghiƯm
téáè ìất êâïøâợê víi đặc đãekm tâm íãèâ lí cïûa các em,áãïùê các em bãết vậè dïïèá
và
é tìéèá đờ
ã sèng thùc tÕ .Dé đéù áãáé vãêè cầè vậè dïïèá các êâư ơèá êâáê và
âìèâ tâư ùc dạó âéïc âợê lí đekáãïùê các em èắm câắc các dạèá téáè vàcácâ