Đề tài: Một số kinh nghiệm dạy từ vựng hiệu quả trong khối lớp 3 trường TH Nguyễn Viết Xuân

I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, đất nước ta ngày càng phát triển nhằm bắt kịp
với xu thế hội nhập toàn cầu. Ngành giáo dục Việt Nam đang không ngừng đổi mới để
hội nhập cùng thế giới. Mục tiêu của giáo dục hiện đại là đào tạo ra những con người
có thể bắt kịp với xu thế hội nhập toàn cầu. Ngoại ngữ nói chung, tiếng Anh nói riêng
đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình hội nhập.
Như chúng ta đã biết, trong bất kỳ một ngôn ngữ nào, vai trò của từ vựng cũng
hết sức quan trọng. Có thể thấy một ngôn ngữ là một tập hợp của các từ vựng. Chúng
ta không thể hiểu ngôn ngữ mà không hiểu biết về từ vựng, hoặc qua các đơn vị từ
vựng. Nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc chỉ hiểu các đơn vị từ vựng riêng lẻ,
độc lập với nhau mà chỉ có thể nắm vững được ngôn ngữ thông qua mối quan hệ biện
chứng giữa các đơn vị từ vựng. Như vậy việc học từ vựng và rèn luyện kĩ năng sử
dụng từ vựng là yếu tố hàng đầu trong việc truyền thụ và tiếp thu một ngôn ngữ nói
chung và tiếng Anh nói riêng.
Hơn nữa, môn tiếng Anh ở bậc tiểu học không chỉ đơn thuần giúp học sinh
nghe, nhớ và phát âm từ một cách chính xác và sử dụng từ trong giao tiếp bằng tiếng
Anh, mà còn tạo được khả năng tư duy, phát triển khả năng học tập một cách độc lập,
tạo niềm say mê và thích thú cho học sinh. Vậy, muốn làm tốt điều đó, người giáo viên
phải nghiên cứu, tìm tòi và áp dụng các phương pháp, thủ thuật dạy ngữ liệu mới và từ
vựng phù hợp với từng bài học nhằm giúp học sinh học và ghi nhớ từ. Để giúp học
sinh trường TH Nguyễn Viết Xuân nói chung và học sinh khối lớp 3 nói riêng có thể
học và ghi nhớ từ vựng tốt hơn, tôi chọn đề tài: “Một số kinh nghiệm dạy từ vựng
hiệu quả trong khối lớp 3 trường TH Nguyễn Viết Xuân”
Giáo viên: Bùi Thị Thanh Thảo - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

1



nguyên nhân, chuẩn bị các bước nghiên cứu tiếp theo.
Thông qua các tiết dự giờ, thao giảng có thể quan sát trực tiếp tình hình học
sinh. Qua đó biết được khả năng tiếp thu bài, nắm bắt kiến thức qua bài giảng. Bên
cạnh đó tiếp thu học hỏi đồng nghiệp và phát hiện ra những hạn chế trong giảng dạy.
c. Phương pháp đàm thoại
Trao đổi với đồng nghiệp về những thuận lợi và khó khăn trong việc soạn giảng
dạy học và cách sử dụng phương pháp mới hiện nay.
Trao đổi với HS tìm ra những khó khăn của các em trong giờ học.
e. Phương pháp kiểm tra, đánh giá
Thông qua những tiết dạy của bản thân, đồng nhiệp và kiểm tra, đánh giá học
sinh.
II. Phần nội dung
1. Cơ sở lí luận
Xuất phát từ quan điểm “ Lấy người học làm trung tâm”, phương pháp dạy và
học đã có những thay đổi căn bản. Người dạy không phải là người duy nhất nắm kiến
thức và truyền đạt kiến thức mà chỉ là người hướng dẫn, người hỗ trợ, người cố vấn,
người kiểm tra,…Người học không tiếp thu kiến thức một cách thụ động mà là trung
tâm của quá trình dạy học, chủ động sáng tạo trong quá trình học tập nhằm đạt được
kết quả tốt nhất. Dạy ngoại ngữ nói chung và dạy tiếng Anh nói riêng, việc trao đổi
phương pháp dạy học là cần thiết và rất quan trọng đặc biệt trong giao tiếp. Từ những
Giáo viên: Bùi Thị Thanh Thảo - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

3


Đề tài: Một số kinh nghiệm dạy từ vựng hiệu quả trong khối lớp 3 trường TH Nguyễn Viết Xuân

luận điểm trên việc học sinh được trực tiếp đóng vai, sử dụng hội thoại trong các giờ
học giúp các em tự tin giao tiếp bằng tiếng Anh trong các tình huống một cách tự
nhiên và linh hoạt, tạo niềm vui phấn khởi cho các em trong phân môn tiếng Anh.

Học sinh còn e ngại khi phải sử dụng tiếng Anh để giao tiếp dẫn đến việc học
sinh phát âm chưa đúng.
Đại đa số số phụ huynh học sinh quan tâm chưa đúng cách đến việc học của con
em mình nói chung và việc học môn tiếng Anh nói riêng.
Cơ sở vật chất chưa đáp ứng được việc dạy – học theo phương pháp mới, cụ thể:
Chưa có phòng học chức năng, thiết bị dạy học còn thiếu,…
2.2. Thành công và hạn chế
- Thành công
Học sinh thêm yêu môn học, tích cực, chủ động trong giờ học.
Học sinh tiếp thu nhanh kiến thức mới, rèn luyện tốt 4 kĩ năng nghe, nói, đọc và
viết.
Học sinh có khả năng giao tiếp đơn giản với bạn bè, thầy cô bằng tiếng Anh.

- Hạn chế
Thời gian học sinh học tiếng Anh trên lớp còn ít ( 2 tiết / tuần).

Giáo viên: Bùi Thị Thanh Thảo - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

5


Đề tài: Một số kinh nghiệm dạy từ vựng hiệu quả trong khối lớp 3 trường TH Nguyễn Viết Xuân

Một số học sinh không ý thức tự luyện từ vựng ở nhà nên khi học các từ mới,
các em lại quên mất các từ đã học trước đó.
Không có phòng chức năng dành tiêng cho môn tiếng Anh.
2.3. Mặt mạnh, mặt yếu.
- Mặt mạnh
Học sinh năng động, khả năng ghi nhớ nhanh.
Đa số học sinh là dân tộc Kinh nên việc luyện tập cho các em cũng có phần

Môi trường giao tiếp thường xuyên hàng ngày bằng tiếng Việt.
Cơ sở vật chất, không gian lớp học có một phần không nhỏ tới hiệu quả giờ
dạy–học.
2.5. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra
Qua tìm hiểu, phân tích tôi nhận thấy đa số các em học sinh còn e ngại khi sử
dụng ngôn ngữ tiếng Anh là vì: đa số các em còn nhầm lẫn âm /l/ và âm / n/; âm /r/ và
âm / d/; âm /o/ và âm / oa/.
Bên cạnh đó, một số phụ huynh chưa quan tâm đến sách vở của học sinh nên
còn vài học sinh chưa có sách tiếng Anh và dụng cụ học tập như bút, vở vẫn còn thiếu.
Một số phụ huynh khác lại tỏ thái độ không hài lòng khi giáo viên muốn kéo dài thời
gian luyện tập cho học sinh vào tiết cuối của buổi học.
Ngày nay, với xu hướng dạy học lấy học sinh làm trung tâm, học sinh phải
chủ động trong việc tiếp thu kiến thức mới và giáo viên chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Vậy để
làm được điều này yêu cầu giáo viên phải chuẩn bị bài thật kĩ lưỡng, phải thiết kế bài
thật sinh động để kích thích, thu hút các em học sinh. Do đó việc dùng máy chiếu, loa
Giáo viên: Bùi Thị Thanh Thảo - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

7


Đề tài: Một số kinh nghiệm dạy từ vựng hiệu quả trong khối lớp 3 trường TH Nguyễn Viết Xuân

âm thanh, và các đồ dùng dạy học là vô cùng cần thiết. Nhưng Trường TH Nguyễn
Viết Xuân có tất cả 11 lớp nằm ở hai điểm trường và vẫn chưa có phòng tiếng Anh
riêng, không có tranh ảnh phục vụ cho việc dạy tiếng Anh, loa sử dụng lâu năm gần
như bị hỏng. Nên việc chuẩn bị một tiết học với đầy đủ trang thiết bị là rất khó cho
giáo viên.
3.

Giải pháp, biện pháp

bản thân đã rút ra được sau các tiết dạy và dự giờ thực tế.
3.2.1. Các hình thức dạy từ vựng
- Visual (nhìn): cho học sinh quan sát tranh ảnh giúp các em nhận biết nghĩa
trực tiếp của từ mới trong khi giáo viên không phải dùng nhiều lời lẽ để giải thích.
Unit 7: That’s my school. – Sách tiếng Anh 3
Với phần từ mới: “Computer room, Music room, playground, gym, library and
classroom” giáo viên chỉ cần đưa tranh và hỏi học sinh về bức tranh bằng tiếng Việt,
sau đó giáo viên sẽ lặp lại những từ đó bằng tiếng Anh, hướng dẫn học sinh nhìn tranh
và lặp lại nhiều lần( đồng thanh, cá nhân). Sau đây là một số tranh minh họa:

- Mine (điệu bộ): Thể hiện qua nét mặt, điệu bộ.

Giáo viên: Bùi Thị Thanh Thảo - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

9


Đề tài: Một số kinh nghiệm dạy từ vựng hiệu quả trong khối lớp 3 trường TH Nguyễn Viết Xuân

Đối với 1 số từ vựng chỉ điệu bộ, hành động, động lệnh. Trong quá trình dạy,
giáo viên sẽ làm điệu bộ trước, sau đó yêu cầu học sinh đoán xem giáo viên muuốn
nhắc đến từ gì . Giáo viên lặp lại bằng tiếng Anh và sau cùng là yêu cầu học sinh cùng
làm và đọc lại từ tiếng Anh. Ta có thể áp dụng phương pháp này trong sách tiếng Anh
3 – Unit 6: Stand up! Với các phần từ mới : “ Stand up, sit down, close, open, come in,
come here, go out, don’t talk, be quite.” Sau đây là một số hình ảnh minh họa cử chỉ,
điệu bộ của giáo viên.

- Realia (vật thật): Dùng những dụng cụ trực quan thực tế có được.
Giáo viên có thể áp dụng phương pháp này trong “ Unit 15: Do you have any
toys?”

luyện đọc cho học sinh thông qua các bước dạy từ.
3.2.2. Các bước dạy từ vựng: Để giới thiệu từ mới, giáo viên dạy cho học sinh
theo bốn kỹ năng nghe – nói – đọc – viết.
+ Nghe: Giáo viên đọc mẫu, học sinh lắng nghe.
+ Nói: Giáo viên đọc từ, học sinh đọc lại.
+ Đọc: Giáo viên viết từ lên bảng, học sinh đọc từ bằng mắt, bằng miệng.
Giáo viên: Bùi Thị Thanh Thảo - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

11


Đề tài: Một số kinh nghiệm dạy từ vựng hiệu quả trong khối lớp 3 trường TH Nguyễn Viết Xuân

+ Viết: Học sinh viết từ vào vở.
* Bước giới thiệu bài, giới thiệu chủ đề: đây là bước khá quan trọng trong việc
dạy từ vựng. Bước này sẽ quyết định sự thành công của tiết học, nó sẽ gợi mở cho học
sinh liên tưởng đến những từ sắp học qua chủ điểm vừa mới được giới thiệu.
Quá trình học tiếng Anh của trẻ cũng giống như quá trình học tiếng mẹ đẻ của
chúng ta, bao giờ cũng bắt đầu bằng kĩ năng nghe, bắt chước phát âm rồi mới tới
những hoạt động khác. Hãy để học sinh có một thói quen học từ mới một cách tốt nhất
theo các bước:
- Bước 1: “Nghe”, giáo viên cho học sinh nghe từ mới bằng cách đọc mẫu hoặc
mở băng đĩa cho học sinh nghe.
- Bước 2: “Nói”, sau khi học sinh đã nghe được ba lần giáo viên mới yêu cầu
học sinh nhắc lại. Khi cho học sinh nhắc lại, giáo viên cần chú ý cho cả lớp nhắc lại
trước, sau đó mới gọi cá nhân.
- Bước 3: “Đọc”, giáo viên viết từ lên bảng yêu cầu học sinh đọc. Giáo viên
nhận xét sửa cách phát âm.
- Bước 4: “Viết”, sau khi học sinh đã đọc từ đó một cách chính xác rồi giáo mới
yêu cầu học sinh viết từ vào vở.

* Đối với Ban Giám Hiệu Trường

Giáo viên: Bùi Thị Thanh Thảo - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

13


Đề tài: Một số kinh nghiệm dạy từ vựng hiệu quả trong khối lớp 3 trường TH Nguyễn Viết Xuân

Giáo viên thường xuyên báo cáo về thực trạng dạy và học tiếng Anh của giáo
viên và học sinh. Kịp thời tham mưu xin mua các trang thiết bị còn thiếu.
3.3. Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp
Để thực hiện tốt các giải pháp và biện pháp nêu giáo viên cần phải trau dồi
phẩm chất đạo đức nhà giáo, kiến thức chuyên môn, kĩ năng sư phạm. Ngoài ra, bản
thân người giáo viên phải luôn cố gắng, sáng tạo, đầu tư vào tiết dạy để phát huy tối đa
tính tự học, tự rèn của học sinh.
Giáo viên phải thường xuyên trò chuyện cùng học sinh, tạo ra mối quan hệ thân
thiện giữa thầy và trò nhằm hạn chế sự nhút nhát của học sinh. Từ đó các em mạnh
dạn, chủ động trong học tập hơn.
Giáo viên thường xuyên trao đổi với đồng nghiệp đặc biệt là với giáo viên chủ
nhiệm để tìm ra biện pháp giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
trong học tập.
3.4. Mối quan hệ giữa các giải pháp và biện pháp
Các giải pháp mà giáo viên đưa ra trong quá trình nghiên cứu phải gắng liền lý
thuyết với thực hành. Như vậy, giáo viên mới thật sự tìm ra và giải quyết vấn đề nan
giải mà giáo viên và học sinh gặp phải.
Giải pháp phải luôn luôn đồng hành cùng biện pháp, tạo nên mối liên kết chặt
chẽ nhằm hạn chế tối thiểu khó khăn mà thầy và trò gặp phải và rút kinh nghiệm cho
những tiết học sau.
3.5. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu

-8
1

0

20142015

7

3

56

1
2

1

Hoàn thành

2
3

D
ưới 5

28

1



Đề tài: Một số kinh nghiệm dạy từ vựng hiệu quả trong khối lớp 3 trường TH Nguyễn Viết Xuân

- Kết quả thi tiếng Anh trên mạng cấp huyện: Năm học 2014- 2015 đạt 9 em;
Năm 2015 -2016 đạt 11 em.
Qua bảng tổng hợp trên cho thấy kết quả học tập của học sinh trường TH
Nguyễn Viết Xuân ngày càng tăng. Hơn nữa trong thực tế các em đã mạnh dạn, tự tin
hơn khi giao tiếp với bạn bè, thầy cô.
III. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận
Với tâm huyết tìm ra phương pháp giúp các em chủ động, tích cực trong việc
học tập, tôi nhận thấy rằng học sinh rất thích thú với việc học tiếng Anh, đặc biệt là
những tiết dạy có sử dụng máy chiếu. Các em luôn chủ động tiếp thu bài mới, làm bài
tập trong sách giáo khoa, sách bài tập và các bài tập làm thêm của giáo viên, hăng say,
nhiệt tình tham gia các cuộc thi do ngành, trường tổ chức.
Qua việc thực hiện đề tài này mà chất lượng học sinh khá giỏi ở trường tôi đã
được nâng lên đáng kể. Kết quả này được thể hiện qua các tiết học, qua các thi học
định kì cũng như qua cuộc thi tiếng Anh trên Internet cấp trường và cấp huyện vừa
qua. Tôi hy vọng với chút kinh nghiệm của mình, tôi không chỉ giúp nâng cao chất
lượng dạy và học tại trường TH Nguyễn Viết Xuân mà còn có thể góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục cho toàn huyện.
2. Kiến nghị
Để nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh của khối lớp 3 nói chung và học
sinh toàn trường nói riêng, tôi rất mong muốn Phòng giáo dục hãy quan tâm hơn nữa
đến cơ sở vật chất của nhà trường. Tạo điều kiện để trường có phòng chức năng và

Giáo viên: Bùi Thị Thanh Thảo - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

16


2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài .............................................................1
3. Đối tượng nghiên cứu ...........................................................................2
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu ..............................................................2
5. Phương pháp nghiên cứu .....................................................................2
II. PHẦN NỘI DUNG ..............................................................................3
1..Cơ sở lý luận..........................................................................................3
2.Thực trạng ..............................................................................................4
2.1 Thuận lợi- khó khăn.............................................................................4
2.2 Thành công- hạn chế ............................................................................5
2.3 Mặt mạnh- mặt yếu...............................................................................6
Giáo viên: Bùi Thị Thanh Thảo - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

18


Đề tài: Một số kinh nghiệm dạy từ vựng hiệu quả trong khối lớp 3 trường TH Nguyễn Viết Xuân

2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động..................................................6
2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trang mà đề tài đã đặt ra..........7
3. Giải pháp, biện pháp:..........................................................................8
3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.........................................................8
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp.........................9
3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp..............................................14
3.4 Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp...........................................15
3.5 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.............15
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của
vấn đề nghiên cứu......................................................................................16
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.....................................................16
1. Kết luận..................................................................................................16
2. Kiến nghị................................................................................................17