Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

Từ thời thuộc địa, Newland đã là một quốc gia sản xuất và xuất khẩu lớn
cao su thiên nhiên. Những năm gần đây, RichYear Inc., tập đoàn vỏ xe lớn nhất
của Richland đã đầu tư những cơ sở sản xuất phụ trợ lớn ở Newland để cung cấp
nguyên vật liệu cho các nhà máy sản xuất chính tại Richland. Mặc dù ở thời
điểm hiện tại quy mô vẫn còn hạn chế nhưng ngành công nghiệp sản xuất vỏ xe
của Newland được dự báo sẽ phát triển mạnh mẽ trong tương lai gần và tạo
nhiều công ăn việc làm cho người lao động. Hiện nay Newland vẫn nhập khẩu
phần lớn vỏ xe từ Richland và Oldland, hầu hết vỏ xe xuất xứ từ Richland là loại
vỏ xe giá rẻ làm từ cao su nhân tạo và vỏ xexuất xứ từ Oldland (Newland trước
đây là thuộc địa của Oldland) chủ yếu là làm từ cao su thiên nhiên.
Tuyên bố rằng nhằm mục đích hỗ trợ cho ngành sản xuất vỏ xe non trẻ của
mình, Newland đánh một khoản thu nhập khẩu đặc biệt là 5$ cho mỗi vỏ xe nhập
khẩu từ Richland. Khoản thu trên không được áp dụng đối với các quốc gia
khác. Ngoài ra, vỏ xe làm từ cao su nhân tạo phải chịu một khoản VAT là 25%
ad valorem trong khi vỏ xe làm từ cao su thiên nhiên chỉ chịu 15% VAT.
Từ năm ngoái sau khi phát hiện ra các hành vi tham nhũng của cơ quan
hải quan gây thất thoát cho ngân sách tại các cửa khẩu, Newland ra quy định
yêu cầu rằng tất cả vỏ xe phải được nhập khẩu thông qua hai cửa khẩu chỉ định
duy nhất. Quy định này có một ngoại lệ là không áp dụng đối với Nearland, một
quốc gia có đường biên giới sát với Newland và đang đàm phán để gia nhập
WTO.
Bạn là một Cộng sự trong hãng luật danh tiếng Laker & McCartney. Hãng
luật của bạn được RichYear Inc. thuê tư vấn về tất cả các vấn đề phát sinh ở trên
(chỉ giới hạn ở những quy định của WTO về nguyên tắc MFN).
Bài tập về các nguyên tắc không phân biệt đối xử
Giả định: Newland, Oldland và Richland là thành viên WTO. Giữa
Newland và Nearland chưa có kí kết Hiệp định song phương liên quan đến
ngoại thương. Dưới danh nghĩa là cộng sự trong hãng luật Laker &
McCartney, tư vấn cho RichYear Inc, tôi giới hạn vụ việc ở mức độ giữa

đến giả cả của vỏ xe này trên thị trường nội địa của Newland so với vỏ xe của
các quốc gia khác cũng có mặt tại thị trường Newland. Richland muốn có lợi
nhuận thì phải tăng giá bán, nhưng liệu rằng người tiêu dùng có chấp nhận bỏ
ra số tiền cao hơn để mua cùng một sản phẩm với chất lượng như nhau. Hoặc
là Richland phải tiến hành cải tiến kĩ thuật, nâng cao chất lượng để phù hợp
với mặt bằng chung về giá cả cạnh tranh so với các đối thủ khác, nhưng để
làm được điều đó thì tốn rất nhiều thời gian, tiền bạc, và là một thách thức lớn
đối với họ. Vì thế lợi thế cạnh tranh thể hiện rõ rệt đối với các quốc gia khác
bán vỏ xe tại thị trường Newland.
→ Biện pháp Newland áp dụng đã tạo ra một lợi thế canh tranh của các
quốc gia khác so với Richland khi bán sản phẩm vỏ xe tại thị trường
Newland, được cụ thể hóa tại Điều I.1 GATT 1994 qui định “…mọi lợi thế,
biệt đãi,…được bất kỳ bên ký kết nào dành cho bất cứ một sản phẩm có xuất
xứ từ hay được giao tới bất kỳ một nước nào khác..”. Vì vậy Richland cũng
phải được hưởng ưu đãi này như các quốc gia khác khi nhập khẩu vỏ xe vào
Newland.
 Sản phẩm vỏ xe của Richland so với vỏ xe của các quốc gia khác nhập
khẩu vào Newland có phải là sản phẩm tương tự hay không?
Hiệp định GATT 1994 không đưa ra định nghĩa thế nào là “sản phẩm tương
tự”, mà nó được giải thích thông qua các án lệ điển hình đó là vụ kiện như
Japan- Alcoholic Beverages, Spain - Unroasted Coffee, Indonesia - Autos,
Japan – Alcoholic. Qua đó ta thấy rằng đối với từng thời kỳ, mỗi giai đoạn
khác nhau, tùy từng vụ việc mà cách giải thích sẽ khác nhau về “sản phẩm
tương tự”. Và từ các vụ kiện này đã hình thành nên một số tiêu chí được cân
nhắc để đánh giá “sản phẩm tương tự” trong bối cảnh của Điều I.1 GATT
Page 3
Bài tập về các nguyên tắc không phân biệt đối xử
1994. Cụ thể: (tùy từng vụ việc mà có sự lựa chọn các tiêu chí nhất định, có
thể lượt bỏ chứ không nhất thiết phải thỏa mãn cả bốn tiêu chí đó)
 Các đặc tính của sản phẩm, bản chất và chất lượng – các đặc điểm vật

Page 4
Bài tập về các nguyên tắc không phân biệt đối xử
hưởng ưu đãi hoặc vào việc các điều kiện liên quan tới hoàn cảnh hoặc hành
vi của Thành viên này có được thỏa mãn hay không.
Newland đã dành ưu đãi khi không đánh khoản thu nhập khẩu đặc biệt cho
các quốc gia khác, trừ Richland đối với sản phẩm vỏ xe. Hành động của
Newland rõ ràng là đang dành cho các quốc gia khác đó hưởng ưu đãi mà
không đi kèm bất cứ điều kiện gì theo chiều ngược lại và hành động này gây
bất lợi cho phía Richland, bởi Richland đáng đươc đối xử không kém phần
thuận lợi hơn đối với ưu đãi mà Newland dành cho các quốc gia khác.
→ Lợi thế nêu trên không được Newland áp dụng một cách ngay lập tức và
vô điều kiện như qui định tại Điều I.1 GATT 1994.
Kết luận: Dựa trên những phân tích nêu trên, Newland đã vi phạm nghĩa vụ
đối xử tối huệ quốc được qui định tại Điều I.1 GATT 1994 khi đánh một
khoản thu nhập khẩu đặc biệt là 5$ đối với mỗi vỏ xe nhập khẩu từ Richland
mà không đánh khoản thu này đối với các quốc gia khác cũng có sản phẩm vỏ
xe nhập vào Newland.
Vấn đề pháp lý 2: Newland có vi phạm Điều I.1 GATT 1994 khi áp
mức thuế VAT là 25% ad valorem đối với vỏ xe làm từ cao su nhân tạo
và vỏ xe làm từ cao su thiên nhiên chỉ chịu 15% VAT, trong khi hầu hết
vỏ xe giá rẻ làm từ cao su nhận tạo có xuất xứ từ Richland và vỏ xe làm
từ cao su thiên nhiên có xuất xứ từ Oldland?
Để xác định Newland có vi phạm hay không, ta lần lượt trả lời tuần tự
các câu hỏi sau:
 Hành vi áp mức thuế như trên của Newland có thuộc phạm vi điều
chỉnh của điều I.1 GATT 1994 hay không?


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục


không bị đánh khoản thu này. Về mặt luật định thông qua câu chữ qui định
trong luật của Newland đó là “vỏ xe cao su nhân tạo chịu thuế VAT là 25%
ad valorem và vỏ xe cao su thiên nhiên chịu thuế VAT là 15% ad valorem”, ta
sẽ không thể nào nhận ra đươc sự vi phạm của Newland khi dành lợi thế đó
cho Oldland, nhưng trên thực tế khi phân tích về nguồn gốc xuất xứ đối với
Page 6
Bài tập về các nguyên tắc không phân biệt đối xử
hai sản phẩm vỏ xe nêu trên thì ta nhận ra ngay là vỏ xe nhân tạo có xuất xứ
từ Richland, vỏ xe cao su thiên nhiên có xuất xứ từ Oldland.
→ Việc Newland áp mức thuế VAT là 25% ad valorem đối với vỏ xe
nhân tạo của Richland, trong khi Oldland chỉ phải chịu mức thuế VAT là 15%
ad valorem đã tạo ra một lợi thế dành cho Oldland so với Richland (kể cả các
quốc gia khác có sản phẩm vỏ xe tiêu thụ trên thị trường Newland).
 Sản phẩm vỏ xe làm từ cao su thiên nhiên và vỏ xe làm từ cao su nhân
tạo có phải là sản phẩm tương tự không?
Để xác định hai vỏ xe nêu trên có phải là sản phẩm tương tự được qui


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

định tại Điều I.1 GATT 1994, ta lần lượt phân đánh giá dựa trên các tiêu chí
đã được đề cập tại vấn đề pháp lý 1. Cụ thể:
 Đặc tính của sản phẩm, bản chất và chất lượng – các đặc điểm vật lý:
Cao su thiên nhiên và cao su nhân tạo đều có cấu tạo thành phần hóa
học chính là đều chứa isopren1 (cao su nhân tạo còn có thêm chất
isobutylen nhưng tỷ lệ phần trăm của nó so với isopren gần như là
không đáng kể), đều thực hiện chức năng là co giãn, khả năng chịu lực,
chât lượng giữa hai loại cao sụ này là gần tương tự nhau, thậm chí
trong tương tai cao su nhân tạo sẽ dần thay thế cho cao su thiên nhiên.
Sự khác nhau về thành phần cấu tạo,quy trình chế biến, sản xuất ra vỏ

quả Biểu phân loại thuế quan của Newland ta thấy rằng vỏ xe làm từ cao
su thiên nhiên của Oldland chỉ phải chịu thuế VAT là 15% ad valorem mà
không đi kèm bất kỳ một ưu đãi nào từ phía Oldland phải dành cho
Newland, trong khi Richland phải gánh chịu thuế VAT là 25% ad valorem
đối với cùng sản phẩm tương tự là vỏ xe làm từ cao su nhân tạo.
→ Vì vậy, lợi thế nêu trên không được Newland áp dụng một cách ngay


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

lập tức và vô điều kiện như qui định đối với Richland tại Điều I.1 GATT
1994.
Kết luận: Newland đã vi phạm nghĩa vụ phân biệt đối xử tối huệ quốc
được qui định tại Điều I.1 GATT 1994 khi áp mức thuế VAT là 25% ad
valorem đối với vỏ xe làm từ cao su nhân tạo và vỏ xe làm từ cao su thiên
Page 8
Bài tập về các nguyên tắc không phân biệt đối xử
nhiên chỉ chịu 15% VAT, trong khi hầu hết vỏ xe của làm từ cao su nhận
tạo có xuất xứ từ Richland và vỏ xe làm từ cao su thiên nhiên có xuất xứ từ
Oldland.
Vấn đề pháp lý 3: Newland có vi phạm Điều I.1 GATT 1994 về nghĩa vụ
đối xử tối huệ quốc khi quy định yêu cầu tất cả các vỏ xe phải được nhập
khẩu thông qua hai cảng chỉ định duy nhất nhưng quy định này lại có
một ngoại lệ là không áp dụng với Nearland – chung đường biên giới với
Newland và không là thành viên WTO, hay không?
Để xác định Newland có vi phạm hay không, ta lần lượt trả lời tuần tự
các câu hỏi sau:
 Biện pháp Newland áp dụng đối với Richland có thuộc phạm vi điều
chỉnh của Điều I.1 GATT 1994 không?
Điều I.1 GATT 1994 có qui định như sau “…mọi luật lệ hay thủ tục trong

vận tải của Richland, gây ra sự cản trở trong việc lưu thông hàng hóa. Trong
khi, Nearland là quốc gia láng giềng có chung đường biên giới với Newland
không bị áp dụng qui định nêu trên, rõ ràng đó là một lợi thế mà Newland
dành cho phía Nearland, bởi Nearland hoàn toàn được tự do phương thức vận
tải hàng hóa vào Newland, tiết kiệm được chi phí vận tải hàng hóa và làm cho
giá bán vỏ xe cạnh tranh với Richland có thể rẻ hơn trên thị trường Newland.
→ Vì vậy, qui định của Newland đã dành cho Nearland một lợi thế nhất định
so với Richland đối với việc vận chuyển sản phẩm vỏ xe vào Newland.
 Sản phẩm vỏ xe của Richland và Nearland nhập khẩu vào Newland có
phải là sản phẩm tương tự không?
Vấn đề này đã được phân tích rất cụ thể ở vấn đề pháp lý 1đã nêu trên.
→ Vì thế, sản phẩm vỏ xe của Richland và Nearland là hai sản phẩm tương
tự như qui định tại Điều I.1 GATT 1994.
 Lợi thế mà Newland dành cho Nearland có được áp dụng một các ngay
lập tức và vô điều kiện đối với Richland hay không?
Điều I.1 GATT 1994 có qui định “…sẽ được áp dụng cho sản phẩm
tương tự có xuất xứ hay giao tới một bên ký kết khác ngay lập tức và một
cách vô điều kiện…”. Thông qua vụ án lệ của “Bỉ - Trợ cấp gia đình”, Ban
Page 10
Bài tập về các nguyên tắc không phân biệt đối xử
hội thẩm đã nhấn mạnh rằng việc cho hưởng ưu đãi không thể phụ thuộc vào
những đặc tính, các luật cũng như các hành vi của quốc gia được hưởng.
Từ vụ án lệ trên ta thấy rằng Newland đã dành cho quốc gia láng giềng với
mình là Nearland với ưu đãi được quyền nhập vỏ xe vào bất cứ cửa khẩu nào
của Newland mà không đi kèm bất cứ điều kiện ưu đãi gì từ phía Nearland
phải dành cho mình (tức là theo hướng có đi có lại), trong khi cùng là sản
phẩm tương tự là vỏ xe nhưng Richland chỉ được nhập khẩu vào hai cảng do
phía Newland chỉ định.
→ Vì vậy, lợi thế nêu trên không được Newland áp dụng một cách ngay lập
tức và vô điều kiện đối với Richland như qui định tại Điều I.1 GATT 1994.

phạm nghĩa vụ đối xử tối huệ quốc được qui định tại Điều I.1
GATT 1994.
Lời cuối cùng, RichYear Inc nên kiến nghị vấn đề này lên chính phủ
Richland, để chính phủ Richland thương lượng lại các vấn đề đã nêu trên để
tìm ra hướng giải quyết. Trong trường hợp giữa Newland với Richland không
được tiếng nói chung, thì Yearland nên tiến hành vận động hành lang để
Richland đứng ra khởi kiện Newland ra cơ quan giải quyết tranh chấp của
WTO (viết tắt là DSU) để bảo vệ quyền lợi của mình với lý do là Newland đã
vi phạm nghĩa vụ đối xử tối huệ quốc qui định tại Điều I.1 GATT 1994 – phụ
lục 1 của DSU, kết hợp với Điều I.1 DSU về phạm vi điều chỉnh áp dụng.