ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------------------

LƯỜNG LÂM QUỲNH

NHỮNG CHUYỂN BIẾN
TRONG CHÍNH SÁCH CỦA MỸ ĐỐI VỚI MYANMAR
TỪ SAU CHIẾN TRANH LẠNH ĐẾN NĂM 2013
Chuyên ngành: Lịch sử thế giới
Mã Số: 60 22 03 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Người hướng dẫn khoa học: TS. Dương Văn Huy

HÀ NỘI - 2014


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và chưa từng
được công bố. Các tài liệu, số liệu trích dẫn trong luận văn là trung thực, có
nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lường Lâm Quỳnh


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 128
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................ 128


2.1.3. Thực tiễn và kết quả của việc Mỹ triển khai chính sách sách cấm
vận đối với Myanmar ...................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Chính sách “tiếp cận thực dụng” của Mỹ đối với Myanmar từ sau
khi nước này tiến hành cải cách dân chủ ......... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Nguyên nhân Mỹ tiến hành chính sách “tiếp cận thực dụng” đối với
Myanmar .......................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Mục tiêu và nguyên tắc trong chính sách của Mỹ đối với Myanmar
thời kỳ chính quyền Naypyidaw tiến hành cải cách dân chủError! Bookmark not defined.
2.2.2.1. Mục tiêu .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2.2. Nguyên tắc thực hiện ...................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Thực tiễn và kết quả của việc Mỹ triển khai chính sách “tiếp cận
thực dụng” và phản ứng của Myanmar .......... Error! Bookmark not defined.
2.3. Đặc điểm chính sách của Mỹ đối với MyanmarError! Bookmark not defined.
2.3.1. Giai đoạn Mỹ thực hiện chính sách cấm vậnError! Bookmark not defined.

2.3.2. Giai đoạn Mỹ triển khai chính sách “tiếp cận thực dụng”Error! Bookmark not defin
2.4. Tiểu kết chương 2 ........................................ Error! Bookmark not defined.
Chương 3: ĐÁNH GIÁ NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA TIẾN TRÌNH TRÊN
ĐỐI VỚI CÁC CHỦ THỂ VÀ XU THẾ TRONG QUAN HỆ MỸ MYANMAR ................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Những tác động của tiến trình trên đối với các chủ thểError! Bookmark not defined.
3.1.1. Đối với Mỹ và Myanmar ........................ Error! Bookmark not defined.
3.1.1.1. Đối với Myanmar ........................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1.2. Những tác động đối với Mỹ ............ Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Đối với những chủ thể khác ................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2.1. Tác động đối với Trung Quốc ........ Error! Bookmark not defined.
3.1.2.2. Đối với ASEAN ............................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2.3. Đối với các nhân tố khác ................ Error! Bookmark not defined.
3.2. Xu thế trong quan hệ Mỹ - Myanmar ....... Error! Bookmark not defined.
3.3. Tiểu kết chương 3 ........................................ Error! Bookmark not defined.


Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
Association of Southeast Asian Nations

EU

:

Liên minh Châu Âu
European Union

FDI

:

Đầu tư trực tiếp nước ngoài
Foreign Direct Investment

GDP

:

Tổng sản phẩm quốc nội
Gross Domestic Product

HDI

:

Chỉ số phát triển con người

USDP

:

Đảng Đoàn kết và phát triển Liên bang
The Union Solidarity and Development Party

SPDC

:

Hội đồng Hòa bình và Phát triển liên bang
The Sate Peace and Development Coucil

WHO

:

Tổ chức Y tế Thế giới
World Health Organization


WTO

:

Tổ chức Thương mại Thế giới
World Trade Organization

WB

như can thiệp quân sự vào các quốc gia khác, chính điều này đã làm giảm uy tín
của Mỹ trên trường quốc tế. Đến những năm đầu của thế kỉ XXI, Mỹ lợi dụng vị
thế của người bị hại và dốc toàn lực vào cái gọi là “cuộc chiến chống khủng bố”,
điều này đã tạo nên một “khoảng trống quyền lực” ở khu vực Đông Nam Á. Tận
dụng thời cơ chưa từng có trong lịch sử, Trung Quốc đã tích cực gia tăng ảnh
hưởng tới khu vực này với mục tiêu biến Đông Nam Á trở thành “sân sau” của
mình. Trong đó, Myanmar là một điển hình cho sự gia tăng ảnh hưởng kiểm soát
khu vực của Trung Quốc.
Trong khi đó, từ cuối những năm 80 của thế kỷ XX, Myanmar dưới quyền
lãnh đạo của Chính phủ Quân sự, quốc gia này bị Mỹ và phương Tây thực hiện
các biện pháp cấm vận. Điều này đã tác động không nhỏ tới tình hình đối nội và
đối ngoại của Myanmar. Quốc gia này dường như có rất ít quan hệ với bên ngoài,
Trung Quốc trở thành đối tác chính, chủ yếu và quan trọng nhất của Myanmar
trong thời gian này.
Bên cạnh đó, với tư cách là một quốc gia có vị trí địa – chiến lược quan
trọng ở khu vực, Myanmar nằm kẹp giữa hai quốc gia lớn là Trung Quốc và Ấn
Độ. Vị trí địa – chiến lược của Myanmar càng được nâng cao khi Trung Quốc gia
tăng mở rộng phạm vi không gian ảnh hưởng, Ấn Độ thực hiện chính sách
“hướng Đông” và chính sách “xoay trục sang châu Á” của Mỹ. Và, nhất là khi
Myanmar tuyên bố thực hiện cải cách dân chủ từ đầu năm 2011 đã khiến cho Mỹ
theo đó là các nước thuộc thế giới phương Tây điều chỉnh chính sách của mình
đối với Naypyidaw, dỡ bỏ dần các biện pháp cấm vận và gia tăng tiếp xúc. Từ
đó, Myanmar đã trở thành một bộ phận quan trọng trong chiến lược “tái cân
bằng” của Mỹ ở Đông Nam Á. Chính vì vậy, quốc gia “chùa vàng” này trở
thành một trong những địa bàn quan trọng trong cạnh tranh chiến lược giữa
Washington và Bắc Kinh.
Đồng thời, sự thay đổi chiến lược và cách tiếp cận của Mỹ đối với


Myanmar một cách nhanh chóng nhằm phù hợp với những biến đổi trong tình



2.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu những biến chuyển
trong những chính sách mà Mỹ thực hiện ở Myanmar từ sau Chiến tranh Lạnh
đến năm 2013, những biểu hiện cụ thể và những tác động của những chính sách
ấy mang lại cho cả Mỹ và Myanmar.
- Phạm vi nội dung nghiên cứu:
Luận văn cũng tập trung đi sâu nghiên cứu, sau cuộc biểu tình đảo chính
năm 1988 và chính phủ quân sự lên nắm quyền, không công nhận kết quả bầu cử
năm 1990 thì chính quyền Mỹ đã ra lệnh cấm vận tất cả các công ty của Mỹ
không được nhập hay xuất bất cứ mặt hàng nào sang Myanmar và ngược lại. Tuy
nhiên trong những năm gần đây đặc biệt là khi Myanmar bắt đầu thực hiện cải
cách từ năm 2011 thì Mỹ lại nới lỏng và thay đổi trong chính sách với Myanmar,
điều này đem lại những lợi ích chiến lược đối với cả Mỹ và Myanmar, qua đó
thấy được những tác động đối với Mỹ, Myanmar và các nước khác trong khu vực
đặc biệt là Trung Quốc, Việt Nam.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ luận văn
3.1 Mục tiêu
- Đánh giá lợi ích chiến lược của Mỹ và Myanmar khi Mỹ thay đổi những
chính sách của mình đối với Myanmar.
- Đi sâu, làm rõ và phân tích những thay đổi trong chính sách của Mỹ đối
với Myanmar từ sau chiến tranh lạnh đến năm 2013, đặc biệt là sự thay đổi có
tính chất bước ngoặt sau khi Myanmar tiến hành cải cách dân chủ năm 2011.
- Luận văn đi sâu đánh giá tác động của sự thay đổi chính sách ấy đối với
Myanmar, Mỹ và các nước trong khu vực đặc biệt là Trung Quốc, v.v.
- Luận văn cung cấp tư liệu có tính hệ thống đối với công tác giảng dạy,
học tập và nghiên cứu về quan hệ quốc tế - khu vực.
3.2 Nhiệm vụ
- Luận văn đi sâu phân tích những yếu tố quốc tế, khu vực cũng như hai

Những công trình trên đã đưa ra những đánh giá nhanh về tình hình Myanmar
trong những năm gần đây, tuy nhiên những công trình này lại chưa đưa ra được
những đánh giá sâu sắc về tình hình Myanmar cũng như chính sách đối ngoại của
Myanmar, chính sách đối ngoại của các nước lớn đối với Myanmar.
Bên cạnh đó, các học giả Việt Nam cũng liên tục có những nghiên cứu
mới cập nhật liên quan đến Myanmar trong giai đoạn hiện nay. Các tác giả như:
Vũ Quang Thiện (2005), Lịch sử Myanmar, NXb Khoa học Xã hội, trong cuốn
sách này tác giả đã cho độc giả biết được tình hình Myanmar kể từ khi lập quốc


đến những năm 2005, tuy nhiên để nghiên cứu một cách hệ thống thì dường như
cuốn sách chưa làm được.
Tác giả Chu Công Phùng (2011), Myanmar: Lịch sử và hiện tại, Nxb
Chính trị Quốc gia, cuốn sách này là tài liệu quý cho những ai muốn nghiên cứu
về lịch sử Myanmar, tuy nhiên cuốn sách này lại chưa làm rõ được sự thay đổi
trong chính sách của các nước lớn đối với Myanmar, mà chỉ mang tính chất viết
lại lịch sử của Myanmar theo từng giai đoạn cụ thể mà thôi.
Tác giả Nguyễn Duy Dũng (cb) (2013), Myanmar cuộc cải cách vẫn đang
tiếp diễn, Nxb Từ điển Bách khoa, đây là cuốn sách chuyên khảo được các
nghiên cứu viên của Viện Nghiên cứu Đông Nam Á dày công nghiên cứu, cuốn
sách đã trình bày khái quát về tình hình Myanmar từ thời lập quốc đến những
năm gần đây khi cuộc cải cách diễn ra. Tuy nhiên, cuốn sách lại chưa nói được
những chính sách mà Mỹ thực hiện ở Myanmar, cũng như những tác động của
việc thực thi những chính sách ấy đối với bản thân Mỹ, bản thân Myanmar và các
nhân tố khác, đặc biệt là nhân tố Trung Quốc.
Trần Khánh (2012), Cạnh tranh chiến lược của Trung Quốc, Mỹ và Ấn
Độ ở Myanmar: Thực trạng và triển vọng, Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế, số 4
(91), bài nghiên cứu này viết rất rõ về sự cạnh tranh về chiến lược của các nước
lớn tại Myanmar. Tuy nhiên, những nghiên cứu này chưa đề cập và làm rõ về
những thay đổi chính sách của Mỹ ở Myanmar và những tác động của nó.

gần đây, đặc biệt là chính sách của Mỹ và Trung Quốc đối với Myanmar. Tuy
nhiên, những công trình này lại chưa nói được sự thay đổi có tính chất bước
ngoặt sau khi chính phủ Myanmar tiến hành cải cách theo hướng dân chủ hóa.
Về chính sách của Mỹ ở Myanmar có thể kể đến Michael F. Martin
(2010), U.S. Sacntion on Burma, (CRS) Report for Congress, Congressional
Research Service, July 16, 2010; Michael F. Martin (2013), U.S. Policy Towards
Burma: Issues for the 113th Congress, (CRS) Report for Congress Congressional
Research Service, March 12, 2013; Andrew Selth (2012), United Sates Relations
With Burma: From Hostility to Hope, Griffith University – Griffith Asia Institute
(GAI), No 36, 2012. Những nghiên cứu trên có thể nói là những nghiên cứu căn
bản và chuyên sâu nhất về chính sách của Mỹ đối với Myanmar, tuy nhiên
những nghiên cứu này lại chưa làm nổi bật về chính sách của Mỹ đối với
Myanmar trước và sau cải cách dân chủ, mà chỉ trình bày chung chung về chính
sách của Mỹ đối với Myanmar, và cũng chưa làm nổi bật được tính chất, cũng
như đặc điểm trong chính sách của Mỹ đối với Myanmar, cũng như tác động của
những chính sách ấy đối với các chủ thể khác trong khu vực.


Có thể nói, hiện nay thế giới không chỉ quan tâm đến Myanmar và quan
tâm đến mối quan hệ Mỹ - Myanmar, bởi nước này đang được coi là điểm sáng
trong tiến trình cải cách kinh tế và chính trị. Sau khi Myanmar tiến hành cải cách
dân chủ, thực hiện chính sách ngoại giao hướng Tây thì Mỹ cũng đã thay đổi
cách tiếp cận đối cũng như thay đổi chính sách đối với quốc gia này. Về vấn đề
này, giới học giả trong và ngoài nước cũng đã có những sự quan tâm nghiên cứu
và cũng đã có những thành tích nhất định, song hiện đối với những nghiên cứu về
sự thay đổi trong chính sách của Mỹ ở Myanmar và những tác động của sự thay
đổi ấy với bản thân Mỹ, bản thân Myanmar và các chủ thể khác vẫn còn nhiều
vấn đề cần phải làm rõ hơn nữa.
5. Hướng tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Hướng tiếp cận

7.2. Những đóng góp của luận văn
- Luận văn hoàn thành hy vọng sẽ khắc họa một bức tranh toàn diện về
quan hệ Mỹ - Myanmar và cung cấp tư liệu có tính hệ thống nhằm phục vụ cho
công tác giảng dạy học tập và nghiên cứu về quan hệ quốc tế - khu vực.
- Luận văn hoàn thành góp phần cung cấp một số cơ sở khoa học cho các
nhà hoạch định chính sách trong việc ứng xử với các nước lớn, đặc biệt là nhìn
nhận về chính sách khu vực của Mỹ đối với các quốc gia nhỏ cụ thể, từ đó rút ra
bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong ứng xử với các nước lớn.
8. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo đề tài còn được chia
làm ba phần tương đương với nội dung của ba chương sau:
Chương 1: Những nhân tố tác động đến chính sách của Mỹ đối với
Myanmar
Chương 2: Thực tiễn và kết quả triển khai chính sách của Mỹ đối với
Myanmar từ sau Chiến tranh Lạnh đến năm 2013
Chương 3: Đánh giá những tác động của tiến trình trên đối với hai nước
và các chủ thể, xu hướng trong quan hệ Mỹ - Myanmar


Chương 1:
NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHÍNH SÁCH
CỦA MỸ ĐỐI VỚI MYANMAR
Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, cục diện thế giới và khu vực có những
chuyển biến mới, sự chuyển biến này được nhìn nhận trên nhiều phương diện
khác nhau, đặc biệt là chính sách toàn cầu của các nước lớn sau Chiến tranh Lạnh
trong đó có Mỹ, cùng với đó là sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc đang dần
làm thay đổi cán cân lực lượng toàn cầu. Trong khi đó tại khu vực Đông Nam Á,
tổ chức ASEAN đang ngày càng gia tăng liên kết nội khối, mở rộng liên kết
ngoại khối và giữ vai trò trung tâm trong việc giữ gìn hòa bình, ổn định, hợp tác
khu vực. Những điều này đã tác động mạnh mẽ đến chính sách của Mỹ đối với

Chiến lược toàn cầu mới của Mỹ được xây dựng dựa trên sự đánh giá thận trọng
của giới nghiên cứu chiến lược của nước này về thế giới hậu Chiến tranh Lạnh.
Theo quan điểm của các chiến lược gia Mỹ thì tình hình chính trị thế giới hậu
Chiến tranh Lạnh có mấy điểm quan trọng.
Thứ nhất, với sự tan rã của Liên Xô và hệ thống các nước xã hội chủ
nghĩa thì Mỹ đã vươn lên trở thành siêu cường duy nhất có sức mạnh và tầm
quan trọng toàn cầu về mọi mặt, quân sự, chính trị, kinh tế…. Trung Quốc đang
có vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế và chính trị thế gới. Tuy nhiên,
trong một vài thập niên tới Bắc Kinh chưa thể tạo ra những thách thức nghiêm
trọng đối với vị thế của Mỹ trên thế giới nói chung, Châu Á – Thái Bình Dương
nói riêng. Nhưng điều này không có nghĩa là thế giới hiện nay đã là thế giới một
cực thay thế cho thế giới hai cực trước đây. Tuy Mỹ đang mạnh nhất thế giới,
song trong tình hình quốc tế phức tạp hiện nay, Mỹ vẫn còn có rất nhiều hạn chế
và không đủ khả năng đơn phương giải quyết mọi vấn đề của thế giới. Trong tình
hình quốc tế có nhiều biến động Mỹ đã xác định và chia lợi ích quốc gia của
nước Mỹ làm ba loại:
Thứ nhất, lợi ích sống còn, đó là những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn
tại, nền an ninh, toàn vẹn lãnh thổ và nền kinh tế của Mỹ, đến sự an toàn của công dân
Mỹ trong nước và trên thế giới và những cơ sở dịch dụ công cộng của Mỹ như giao
thông vận tải, viễn thông, cung cấp điện nước, hệ thống ngân hàng – tài chính.
Thứ hai, lợi ích quốc gia quan trọng, là những vấn đề không ảnh hưởng
trực tiếp đến sự tồn tại và nền an ninh của nước Mỹ, nhưng ảnh hưởng đến sự
thịnh vượng của nước Mỹ hoặc tác động đến tình hình thế giới và làm suy giảm
ảnh hưởng của Mỹ như các vấn đề di cư hàng loạt ở Haiti, các vấn đề Bosnia,
Kosovo, Đông Timor…


TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu nghiên cứu tiếng Việt:
1.

7.

Nguyễn Trọng Chuẩn (2006), Những vấn đề toàn cầu trong hai thập niên
đầu của thế kỷ XXI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

8.

Phạm Cao Cường (2005) “Chính sách đối ngoại của Mỹ đối với Đông Nam
Á sau sự kiện 11/9”, Tạp chí Châu Mỹ ngày nay, số 6.

9.

Phạm Cao Cường (2005), “Đằng sau cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ ở
Đông Nam Á”, Tạp chí Châu Mỹ ngày nay, số 2.

10. Trịnh Cường (cb) “Châu Á trong chính sách đối ngoại của G. Bu – sơ”, Tạp
chí Cộng sản số 84.
11. Luận Thùy Dương (2009), “Chính sách của Mỹ đối với khu vực Đông Nam
Á”, Tạp chí Cộng sản, số 806, tháng 12.
12. Nguyễn Duy Dũng (2012), “Đánh giá nhanh tình hình Myanmar năm 2012”
– Nhiệm vụ cấp Bộ năm 2012, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á.
13. Nguyễn Duy Dũng (cb) (2013), Myanmar: Cuộc cải cách vẫn đang tiếp
diễn, Nxb Từ điển Bách Khoa, Hà Nội.
14. Nguyễn Duy Dũng (2013), “ASEAN 45 năm: Thành tựu và những vấn đề


đặt ra”, Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á, số 8/2012
15. Nguyễn Minh Đức (2012), Quá trình phát triển kinh tế, chính trị của
Myanmar từ năm 1988 đến 2012, Luận văn Thạc sỹ Lịch sử, Đại học sư
phạm Hà Nội.



Đông Nam Á, số 5 (158).
30. Đình Hiệp (2013) “ Bước ngoặt mới trong quan hệ Mỹ - Myanmar”, Tạp
chí Sự kiện và Nhân vật – Bộ Công An, số 234 tháng 6/2013.
31. Nguyễn Phương Hoa (2012), “Xung quanh cuộc bầu cử bổ sung tại
Myanmar”, Sự kiện và Nhân vật nước ngoài, số 4, tr 62 – 66.
32. Trần Khánh (2012), “Cạnh tranh chiến lược của Trung Quốc, Mỹ và Ấn Độ ở
Myanmar: Thực trạng và triển vọng”, Nghiên cứu Quốc tế, số 4 (91).
33. Trần Khánh (cb) (2013), Hiện thực hóa Cộng đồng Chính trị - An ninh
ASEAN vấ đề và triển vọng, NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội.
34. Trấn Khánh, Đỗ Quốc Toản (2013), “Vai trò của ASEAN trong kiến tạo
cấu trúc an ninh mới ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương”, Tạp chí
Nghiên cứu Đông Nam Á, số 1.
35. Trần Quang Khải (2013), “ Kết quả bước đầu trong tiến trình cải cách ở Mi
– an – ma”, Kiến thức Quốc phòng Hiện đại – Bộ Quốc phòng, số 1.
36. Lê Linh Lan (cb) (2004), Về chiến lược an ninh của Mỹ hiện nay, NXb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
37. Lê Linh Lan (2003), “Chiến lược an ninh Đông Á – Thái Bình Dương của
Mỹ từ Clinton đến Bush”, Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế, số 4.
38. Nguyễn Thị Lệ (2006), Chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ và việc triển
khai đối với khu vực Đông Nam Á từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay, Luận
văn Thạc sỹ Lịch sử, Trường ĐHSPHN, Hà Nội.
39. Nguyễn Thị Lệ (2013), Chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ đối với Đông
Nam Á sau Chiến tranh Lạnh và tác động tới độc lập dân tộc của các nước
trong khu vực, Luận án Tiến sĩ Lịch sử, Trường ĐHSPHN, Hà Nội.
40. Phạm Nguyên Long (2007), ASEAN những vấn đề và xu hướng, Nxb Khoa
học xã hội, Hà Nội.
41. Lê Văn Mỹ (cb) (2013), Ngoại giao Trung Quốc trong quá trình trỗi dậy và
những vấn đề đặt ra cho Việt Nam, Nxb Từ điển Bách Khoa, Hà Nội.

xã hội, Hà Nội.
56. Vũ Quang Thiện (2005), Lịch sử Myanmar, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội.
57. Vũ Quang Thiện (2006), Vấn đề dân tộc ở Myanmar, Đề tài nghiên cứu cấp
Viện – Viện nghiên cứu Đông Nam Á.
58. Dương Thị Thinh (2010), Sự điều chỉnh chính sách của Mỹ đối với khu vực
Đông Nam Á trong thập niên đầu thế kỷ XXI, Luận văn Thạc sỹ Lịch sử,
Trường ĐHSPHN, Hà Nội.
59. Hà Việt Trung (2012), “Một số đánh giá về tiến trình cải cách dân chủ ở
Myanmar trong thời gian vừa qua”, Sự kiện và Nhân vật nước ngoài, số 2,


tr 36 – 40.
60. Viện khoa học xã hội Việt Nam, Viện Nghiên cứu châu Mỹ (2009), Quan
hệ Mỹ - Trung Quốc giai đoạn 2011 – 2020, Hà Nội.
61. Viện khoa học Xã hội Việt Nam, Viện Nghiên cứu châu Mỹ (2011), Điều
chỉnh chiến lược toàn cầu của Hoa Kỳ giai đoạn 2011 – 2020 và tác động
đến Việt Nam (Báo cáo Tổng quan), Hà Nội.
62. William J. Clinton (1997) Chiến lược an ninh quốc gia: Sự cam kết và mở
rộng 1995 – 1996, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
63. Randall B. Ripley và James M. Lindsay (cb) (2002), Chính sách đối ngoại của
Hoa Kỳ sau Chiến tranh Lạnh, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
Tài liệu nghiên cứu tiếng nước ngoài:
64. Andrew Selth, (2102), “United Sates Relations With Burma: From Hostility
to Hope”, Griffith University – Griffith Asia Institute (GAI), No 36, 2012.
65. Billy Tea (2012) “China and Myanmar: Strategic Interests, Strategies and
the Road Ahead”, Institute of Peace and Conflict Studies, New Dalhi India.
September 2010.
66. C.S.Kuppuswamy (2012), “Myanmar: Byelection and the National League
for Democracy”, South Asia Analysis Group. Paper 4860, December.
67. Camilla T. N. Sørensen (2010), The China’s Role in East Asia, University

October 11, 2011.
80. Ian Holliday (2005), “Rethinking the United’s Myanmar Policy”, Asian
Survey 45, No.5 (July – August).
81. I. Kyan Yin Hlaing. Robert H. Taylor, Tin Maung Maung Than (2007),
Myanmar, Institute of Southeast Asian Studies (ISAS), Singapore.
82. Joseph S. Nye Jr (2003), “U.S. Power and StrategyAfter Iraq”, Foreign
Affairs, July – August, 2003.
83. Kapila Subhash (2012), “Myanmar: United States Finally Adopts a Political
Reach-out”, South Asia Analysis Group. Paper 4800. January.
84. Larry A. Niksch and Martin A. Weiss (2009), “Burmar: Economic
Sacntion”, Congressional Research Service (CRS) Report for Congress,
Congressional Research Service, August 3, 2009.
85. Liana Sun Wyler (2010), “Bumar and Transnational Crime”, CRS Report
for Congress, Congressional Research Service, January 21, 2010.
86. LI Chenyang and Lye Liang Fook (2009), “China’s Policies towards
Myanmar: A Successful Model for Dealing with the Myanmar Issue?”,


China: an International Journal, Vol. 7, 2.
87. Lý Thần Dương (2011), “Những chuyển biến và bất biến của chính phủ mới
Myanmar”, Tri thức Thế giới, số 9.
88. Lý Thần Dương (2011), “Vì sao chính phủ Myanmar gác lại dự án thủy
điện Myhitsone”, Tri thức Thế giới, số 21.
89. LI Chenyang (Lý Thần Dương) (2012), “China–Myanmar Comprehensive
Strategic Cooperative Partnership: A Regional Threat?” Journal of Current
Southeast Asian Affairs, 31, 1/2012.
90. Min Zin & Brian Joseph (2012), “The Opening in Burma: The Democarat’s
Opportunity”, Journal of Democracy, Volume 23, Number4 (October), pp.
104 – 119.
91. Michael F. Martin (2010), “U.S. Sacntion on Burma”, (CRS) Report for



should-hedge-china-myanmar-relationship/
101. Yun SUN (2012), “China’s Strategic Misjudgement on Myanmar”, Journal
of Current Southeast Asian Affairs, 1/2012.
102. Yun SUN (2012), “China and the Changing in Myanmar”, Journal of
Current Southeast Asian Affairs, 4/2012.
103. Yun SUN (2014), “Myanmar in US – China Relations”, Issue Brief
No.3 June 2014.
Tài liệu Thông tấn xã
104. TTXVN – TLTKĐB, ngày 3/6/1997
105. TTXVN – TLTKĐB, số 8, ngày 8/1/2002
106. TTXVN – TLTKĐB (Các vấn đề quốc tế) tháng 5/2008
107. TTXVN – TLTKĐB, ngày 16/8/2008
108. TTXVN – Tin thế giới, ngày 05/11/2010
109. TTXVN – TLTKĐB số 037 ngày 11/2/2011
110. TTXVN – TLTKĐB số 073 ngày 19/03/2011
111. TTXVN – TLTKĐB, số 075, ngày 21/3/2011
112. TTXVN – TLTKĐB, số 136, ngày 23/5/2011
113. TTXVN – TLTKĐB, số 154 ngày 10/6/2011
114. TTXVN – TLTKĐB số 162 ngày 18/6/2011
115. TTXVN – TLTKĐB, số 334, ngày 8/12/2011
116. TTXVN – TLTKĐB, số 342, ngày 16/12/2011
117. TTXVN – TLTKĐB, số 350, ngày 24/12/2011
118. TTXVN – TLTKĐB, số 015, ngày 16/01/2012
119. TTXVN – TLTKĐB số 034 ngày 8/2/2012
120. TTXVN – TLTKĐB, số 086, ngày 1/4/2012
121. TTXVN – TLTKĐB, số 096, ngày 11/4/2012
122. TTXVN – TLTKĐB số 098 ngày 13/4/2012
123. TTXVN – TLTKĐB, số 127, ngày 14/5/2012