SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HOÁ
Tr-êng THPT Qu¶ng X-¬ng IV

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BIỆN PHÁP GIÁO DỤC HỌC SINH CÁ BIỆT THÔNG QUA
CÁC HOẠT ĐỘNG ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH TẠI
TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG 4 ĐỂ GÓP PHẦN XÂY
DỰNG NỀ NẾP HỌC ĐƯỜNG


Người thực hiện : Ngô Tiến Hà
Chức vụ:
Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực Đoàn thanh niên

THANH HÓA, NĂM 2013

1


A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài……………………………………………………………..1
II. Phạm vi và đối tượng của đề tài………………………………………….….3
III. Mục đích của đề tài………………………………………………………....3

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận…………………………………………………………………4
II. Thưc trạng vấn đề……………………………………………………..…….5
III. Một số giải pháp cụ thể.................................................................................6
1. Vai trò của Đoàn thanh niên đối với công tác tổ chức chi đoàn....................6

đào tạo, rèn luyện cho thế hệ trẻ, bên cạnh đó các tổ chức đoàn thể, đặc biệt là
đoàn thanh niên đóng vai trò quan trọng đối với các cấp học nhất là cấp học phổ
thông.
Trường học là nơi đào tạo về kiến thức, về nghiệp vụ chuyên môn đồng
thời cũng là trang bị đầy đủ kỹ năng trong việc giáo dục hoàn thiện nhân cách
học sinh nhất là thông qua công tác Đoàn thanh niên nhằm giúp học sinh phát
triển một cách toàn diện. Mặt dù đã được đào tạo kỹ lưỡng, nhưng mỗi giáo viên
có năng khiếu, sở trường riêng, về chuyên môn phần lớn đáp ứng nhu cầu giảng
dạy, nhưng về kỹ năng quản lý, giáo dục học sinh trong công tác nề nếp thì
không phải ai cũng làm tốt.
Thực tế nhà trường trong những năm qua, công tác quản lý nề nếp của
Đoàn thanh niên còn gặp nhiều khó khăn. Do đặc thù của xã hội nói chung, địa

3


phương nói riêng, số lượng học sinh bậc trung học phổ thông đang giảm dần,
nên học sinh thi tuyển đầu vào với chất lượng thấp, lượng học sinh vào học tại
trường THPT không ngang bằng nhau về học lực cũng như hạnh kiểm.
Việc xếp lớp, với hình thức đại trà, ở mỗi lớp đều có học sinh giỏi; khá;
trung bình, yếu. Đặc biệt là đối với học sinh khối lớp 10 ngay sau khi vào học đã
bộc lộ lên những học sinh yếu, kém về học lực. Từ đó, những học sinh này ngày
càng có những biểu hiện sa sút về học lực lẫn hạnh kiểm do nhiều nguyên nhân
tác động đã dẫn đến tình trạng như: thường xuyên không học bài cũ, không làm
bài tập, nghĩ học vô lý do , bỏ tiết, không chấp hành nội quy nề nếp trường lớp,
thường xuyên gây gỗ đánh nhau làm mất trật tự anh ninh trường học gọi chung
là học sinh cá biệt.
Những đối tượng nêu trên mặt dù số lượng không nhiều, trung bình chỉ
chiếm khoảng 5% trong tổng số học sinh nhà trường. Nhưng đối với vai trò của
Đoàn thanh niên đây là vấn đề khó khăn trong công tác quản lý nề nếp học sinh,


Biện pháp giáo dục học sinh cá biệt

thông qua các hoạt động Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại trường THPT Quảng
Xương 4 để góp phần xây dựng nề nếp học đường”, với đề tài này hy vọng ít
nhiều sẽ góp phần thêm cho công tác quản lý nề nếp học sinh trong những năm
học tới.
II. Phạm vi và đối tượng của đề tài
Trong đề tài này tôi chỉ nghiên cứu về thực trạng học sinh cá biệt của trường
THPT Quảng Xương 4 trong những năm qua, đặc biệt là năm học 2012 – 2013.
III. Mục đích của đề tài
Với đề tài nêu trên, bản thân tôi muốn làm thế nào để giúp cho những học
sinh cá biệt từng bước thay đổi thái độ của mình trong học tập theo hướng tích
cực. Giúp các em biết tự tôn trọng bản thân mình và xác định được việc học sẽ
phục vụ chính bản thân các em và tạo điều kiện để giúp đỡ gia đình, góp phần
xây dựng quê hương, đất nước. Giúp các em thấy được công lao to lớn của các
bậc làm cha, làm mẹ nuôi con ăn học; sự vất vả của các thầy cô trong việc
truyền đạt tri thức và giáo dục nhân cách, kỹ năng sống cho các em. Từ đó các
em biết mình sẽ làm gì để thay những lời tri ân đầy ý nghĩa.
Bên cạnh phần nào giúp cho các thầy cô quan tâm hơn về vai trò, trách
nhiệm của mình đối với nghề nghiệp, đặc biệt là trong công tác quản lý nề nếp
học sinh. Nghề dạy học là một nghề thiêng liêng cao cả, không phải ai cũng làm
5


được như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói “Nghề dạy học là nghề cao cả
nhất trong những nghề cao cả”. Đồng thời giúp cho một số ít thầy cô xóa đi tư
tưởng kỳ thị, phân biệt đối với những học sinh không ngoan mà phải xác định
“tất cả vì học sinh thân yêu” để góp phần xây dựng môi trường học tập
“Trường học thân thiện, học sinh tích cực”.

không phải là phổ biến nhưng ở trường nào cũng chịu ảnh hưởng bởi đối tượng
học sinh này đối với phong trào chung của lớp, gây ảnh hưởng thường xuyên
đến kết quả thi đua của toàn lớp, toàn trường. Trường THPT Quảng xương 4
đóng trên địa bàn xã Quảng Lợi – thuộc vùng bãi ngang ven biển, điều kiện kinh
tế khó khăn, nhận thức của người dân còn giới hạn, công tác tuyển sinh còn gặp
nhiều trở ngại thì việc đối diện với những trường học sinh cá biệt không thể
tránh khỏi. Điều quan trọng là phải tìm ra những giải pháp phù hợp để thích ứng
với tình hình.
Nhìn chung những biểu hiện của học sinh cá biệt là chưa có sự kết hợp
chặt chẽ giữa gia đình – nhà trường – xã hội. Bên cạnh đó còn có nhiều nguyên
nhân khác gây ra:
*Nguyên nhân dẫn đến học sinh cá biệt:
- Các em đi học do gia đình ép buộc.
- Do tác động của xã hội, bị bè bạn không tốt lôi kéo.
- Sự kích động của phim ảnh, các trò trơi bạo lực từ game.
- Chưa có sự quan tâm của cha mẹ đến việc học của con cái.
- Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, phải làm thêm giúp gia đình nên thường
xuyên bỏ học, học lực sa sút.
- Do cho mẹ ly hôn, dẫn đến buồn chán.
- Do lớp học có quá nhiều học sinh yếu, kém…
* Một số nguyên nhân xuất phát từ giáo viên như:
Đối với giáo viên bộ môn:
- Do học yếu kém nên giáo viên bộ môn phân biệt trong cư xử.
- Thường xuyên gọi trả bài.
- Cho nhiều điểm kém.
7


- So sánh giữa học sinh này với học sinh khác.
- Hăm dọa sẽ ở lại lớp … làm cho học sinh mất đi niềm tin dẫn đến bị oan, chán

lớp. Nếu rơi vào những chi đoàn đa số là học sinh khá giỏi (như lớp cơ bản A,
cơ bản C) thì các em có ý thức học tập rất tốt, hạn chế tối thiểu học sinh cá biệt
giúp cho người làm công tác quản lý nề nếp học sinh bớt đi phần gánh nặng.
Nhưng đối với những chi đoàn phần lớn là học sinh trung bình, học sinh lưu ban
thì đòi hỏi người làm công tác quản lý nề nếp học sinh phải tốn nhiều thời gian
công sức mới làm tốt nhiệm vụ được giao, vì đa phần học sinh cá biệt xuất phát
từ những lớp đó. Do đó Đoàn thanh niên muốn làm tốt công tác quản lý nề nếp
học sinh của mình trước hết phải làm tốt công tác tổ chức chi đoàn, thực hiện
một số công việc sau:
*phân bổ đoàn viên:
Đoàn thanh niên phải xem trước học bạ của từng học sinh trong năm học
trước để nắm được học lực, hạnh kiểm của từng học sinh. Góp ý cùng BGH nhà
trường khi phân bổ đoàn viên nên chia đều những học sinh có học lực khá, giỏi
vào xen lẫn với những học sinh có học lực trung bình. Nếu thấy trong chi đoàn
có những học sinh bị ghi trong học bạ là hạnh kiểm chưa tốt hoặc học sinh lưu
ban nên phân bổ cho các em ở những chi đoàn đầu để tiện quan sát, theo dõi.
Sau khi phân bổ đoàn viên xong, BCH đoàn trường lập sơ đồ chi đoàn và để tại
văn phòng đoàn trường để tiện theo dõi.
Lưu ý: Nếu trong chi đoàn đã có học sinh cá biệt thì không nên cho các em ngồi
gần nhau. Không nên cho các em tùy tiện chọn chỗ ngồi, vì những học sinh ham
chơi, hay đùa giỡn thường thích ngồi gần nhau.
*Bầu Ban chấp hành chi đoàn:
Khi Đoàn trường đã nắm được học lực, hạnh kiểm của học sinh sẽ lựa
chọn những học sinh có đủ phẩm chất đạo đức để giới thiệu bầu làm bí thư, lớp
trưởng, các lớp phó và các tổ trưởng, tổ phó. Đây là vấn đề rất cần thiết để giao
trách nhiệm cho BCS lớp thay mặt Đoàn trường điều hành, quản lý chi đoàn.
Trong quá trình giao nhiệm vụ, nếu thấy trong BCS những học sinh nào không
làm tốt sẽ thay bằng học sinh khác để tiếp tục quản lý chi đoàn.

9

9. Đi học phải mang theo nội quy lớp.
Bí thư chi đoàn
Trần Văn A
Sau khi xây dựng xong nội quy lớp, BCH chi đoàn phổ biến trước lớp cho
tất cả học sinh đều biết và kí cam kết thống nhất thực hiện. Sau đó BCH chi
đoàn phát cho mỗi học sinh một bảng Nội quy và bắt buộc các bạn phải giữ bảng
Nội quy này và thường xuyên mang theo trong suốt năm học. Bên cạnh đó, ở
10


mỗi chi đoàn phải có một bản Nội quy dán trong phòng học để làm cơ sở xử lý
học sinh vi phạm.
Nội quy lớp là một công cụ hỗ trợ BCH chi đoàn xử lý ĐVTN vi phạm.
Bên cạnh BCH chi đoàn phải xây dựng thang điểm thi đua của lớp hàng tuần
ứng với nội quy của lớp, trong đó có hình thức biểu dương, khen thưởng và kỹ
luật cụ thể từng trường hợp và được công khai vào buổi sinh hoạt chủ nhiệm
cuối tuần.
Lưu ý: BCH chi đoàn đóng vai trò hết sức quan trong trọng việc rèn luyện, giáo
dục học sinh. Bên cạnh tác phong của các đ/c trong BCH chi đoàn cũng rất cần
thiết như: đầu tóc, trang phục, đến lớp đúng giờ, những gì nói với ĐVTN thì
phải thực hiện bằng được tránh tình trạng dễ dãi qua loa, phải xử lý đúng quy
định đã đặt ra dù cho học sinh đó vô tình hay cố ý vi phạm. Từ đó giúp học sinh
học hỏi được phong cách, tác phong trước tiên từ các đ/c trong BCH chi đoàn,
làm các bạn càng kính trọng hơn.
*Đoàn trường khảo sát đoàn viên:
Sau khi làm xong công tác tổ chức chi đoàn, Đoàn trường tiến hành khảo
sát để nắm được những thông tin có liên quan đến hoàn cảnh, đời sống gia đình
của các em. Qua đó giúp Đoàn trường biết được hoàn cảnh từng đối tượng học
sinh, trong số đó dễ dàng nhận ra được những học sinh sẽ rơi vào trường hợp
học sinh cá biệt để kịp thời ngăn chặn, uốn nắn, biết được những học sinh nào có

Tuần

(Đối chiếu với nội quy
lớp)

Hình thức

Thái độ sửa chữa

xử lý

(Có chấp hành kỹ luật hay

(Ghi hình thức không, khắc phục khuyết điểm
xử lý)

không)

1
2
3
4
5

12


…
Tổng hợp của bí thư chi đoàn
2. Tiếp xúc với cha mẹ ĐVTN

không nên làm các em cảm thấy mặc cảm trước lớp.
4. Tạo sự gần gũi, quan tâm với ĐVTN
Tạo mối quan hệ gần gũi là thể hiện sự quan tâm đối với các em, nhưng
người thầy vẫn luôn giữ chuẩn mực, nghiêm khắc. Tiếp xúc tìm hiểu tâm tư
nguyện vọng của các em, nhằm để động viên, khích lệ tạo cho các em có được
chỗ dựa tinh thần vững chắc. Để các em thấy sự quan tâm của các thầy cô bên
đoàn trường như người cha, người mẹ, người anh, người chị của các em luôn dìu
dắt, nâng đỡ các em khi vấp phải những khó khăn trong học tập cũng như trong
cuộc sống.
Khi học sinh nghỉ học, dù có phép hay không phép, dù bất cứ lý do gì
những buổi học sau phải tiếp xúc để thăm hỏi các em, đôi khi cũng có những lý
do khá đặc biệt người thầy có thể chia sẽ với các em, làm cho các em cảm thấy
vui hơn khi được thầy cô quan tâm đến mình, từ đó những biểu hiện cá biệt dần
dần biến mất.
5. Công tác phối hợp.
Để giáo dục được những học sinh cá biệt, bản thân của mỗi đ/c trong
BCH Đoàn trường cần phải biết phối hợp kịp thời, linh hoạt với các bộ phận
trong nhà trường. Như phối hợp với giáo viên chủ nhiệm cung cấp cho giáo viên
chủ nhiệm danh sách những học sinh cá biệt để kịp thời hỗ trợ trong việc theo
dõi, nhắc nhỡ và xử lý những vi phạm của các em. Phối hợp với giáo viên bộ
môn, thông qua đó giáo viên có thể theo dõi thái độ học tập của các em ở từng
môn học để có hướng bồi dưỡng, rèn luyện thêm cho các em về kiến thức.
Phối hợp cùng hội Phụ huynh và công an xã thuộc địa bàn nhà trường
tuyển sinh để cùng tham gia quản lý và xử lý kịp thời những trường hợp học
sinh cá biệt.
6. Giao nhiệm vụ cho ĐVTN:

14



vi phạm

1. Đến lớp phải đúng giờ quy định.
2. Phải học bài, làm bài đầy đủ trước khi đến lớp
3. Tổ trực phải vệ sinh phòng học sạch sẽ trước khi
vào học.

15


4.Tác phong: quần, áo, đầu tóc, giày dép, phù hiệu.
5. Giữ gìn vệ sinh phòng học. Không được nhả kẹo
cao su xuống nền gạch.
6. Không được viết, vẽ trên tường, bàn ghế.
7. Không được đùa giỡn, chọc ghẹo, làm mất trật tự
trong giờ học.
8. Nếu nghỉ học phải báo cáo với GVCN…
9. Đi học phải mang theo nội quy lớp.
Sau đó bí thư, lớp trưởng nhận xét xem còn ai chưa báo cáo, hoặc báo cáo
không chính xác để GVCN hướng dẫn cách xử lý. Trong việc xử lý những học
sinh vi phạm phải đúng người, đúng tội theo Nội quy đã đề ra. Tránh trường hợp
vị nễ, xử bạn này nặng, xử bạn kia nhẹ làm mất đi tính nghiêm khắc, công minh
của Đoàn thanh niên. Những học sinh vi phạm phải chấp nhận hành vi vi phạm
của mình. Điều này thông qua sự báo cáo của BCS lớp phải thật sự chính xác
công bằng. Những hình thức kỹ luật đã đưa ra bắt buộc học sinh đó phải thực
hiện, bí thư chi đoàn không bỏ qua với bất cứ trường hợp nào. Làm được điều
đó sẽ giúp cho nề nếp lớp học đi vào khuôn khổ nhất định, rèn luyện cho các bạn
chấp hành tốt Nội quy trường, chi đoàn như vậy sẽ hạn chế tối đa trường hợp
học sinh có biểu hiện cá biệt tái phạm.
Ngoài việc xử lý học sinh vi phạm, bí thư chi đoàn cần phải có hình thức

Đoàn thanh niên trường THPT Quảng Xương 4 triển khai và thực hiện đạt hiệu
quả cao.
Trong năm học 2012 – 2013, ngay đầu năm học BCH Đoàn trường đã
điều tra và lập danh sách những học sinh thuộc diện học sinh cá biệt để theo dõi
và uốn nắn. Với 30 học sinh cá biệt trên tổng số 1269 ĐVTN, những trường hợp
học sinh cá biết này vào đầu năm học thường xuyên gây gỗ đánh nhau, bỏ giờ,
nghĩ học vô lý do, làm ảnh hưởng tới nề nếp học đường. Trong học kì một, Đoàn
thanh niên đã thống kê có 17 vụ gây xích mích đánh nhau, 2 trường hợp vô lễ
với giáo viên, 86 lượt nghĩ học vô lý do, những trường hợp vi phạm này đã được
xử lý nghiêm minh, trong đó có 2 học sinh đã phải áp dụng hình thức kỉ luật cao
nhất là buộc thôi học 1 năm. Đoàn thanh niên trường Quảng Xương 4 đã tham
gia tích cực vào việc quản lý nề nếp, với những biện pháp phù hợp của mình đã
giúp nề nếp nhà trường đi vào ổn định. Theo báo cáo tổng kết cuối năm, không
còn trường hợp vi phạm nào phải đưa ra hội đồng kĩ luật nhà trường. Đặc biệt,
những học sinh cá biệt nay đã có sự chuyển biến tích cực trong nhận thức, cố
gắng vươn lên trong học tập.

C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

17


Đoàn thanh niên nhận nhiệm vụ làm công tác quản lý nề nếp học sinh, với
1269 ĐVTN quả là không dễ dàng, muốn số học sinh đó đều trở thành học sinh
ngoan, kết quả học tập tốt lại càng không dễ. Năm học nào cũng vậy, thầy cô
giáo làm công tác quản lý nề nếp là những người luôn đối mặt với biết bao khó
khăn, thử thách và mong muốn duy nhất là làm thế nào cho học sinh mình thành
đạt, sự nghiệp trồng người là tiếng vang suốt cuộc đời đối với các thầy giáo, cô
giáo…Hạn chế tối đa những trường hợp học sinh phải đưa ra Hội đồng kỷ luật,
vì nếu học sinh bị đình chỉ học tập hay bị ghi vào học bạ hạnh kiểm xấu nó sẽ

nắn những học sinh cá biệt có hiệu quả.
Đối với Sở GD&ĐT:
Cần mở những lớp tập huấn kỹ năng nghiệp vụ công tác đoàn cho các đ/ c
phụ trách công tác đoàn cấp THPT.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân tôi, trong quá trình thực
hiện vẫn còn nhiều thiếu sót và một số nội dung chưa phù hợp. Rất mong được
sự đóng góp của đồng nghiệp để nội dung đề tài hoàn thiện hơn./.
Quảng Xương, ngày 10 tháng 05 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

viết, không sao chép nội dung
của người khác.
Người thực hiện
Ngô Tiến Hà

19


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đặng Quốc Bảo. “Quản lí nhà nước về GD và ĐT”. Tài liệu bài giảng
cao học QLGD.
2. Nguyễn Đức Chính. “Chất lượng và QL chất lượng trong GD”. Tài
liệu bài giảng cao học QLGD.
3. Nguyễn Minh Đường. “Bồi dưỡng và ĐT đội ngũ nhân lực trong điều
kiện mới”. Chương trình khoa học công nghệ cấp nhà nước KX07-14, Hà
Nội 1996.
4. .Đỗ Ngọc Đạt. “Tiếp cận hiện đại hoạt động DH ở trường THPT”.
NXB ĐH QG Hà Nội, 1997.
5. Trần Kiều (chủ biên). “Đổi mới PPDH ở trường THPT”. Tài liệu tham