BỘ NỘI VỤ
TRƯỜNG ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ CÔNG CHỨC

TIỂU LUẬN
XỬ LÝ TÌNH HUỐNG TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ
TRẬT TỰ XÂY DỰNG Ở PHƯỜNG

Hà Nội, tháng 05 năm 2015

1


PHẦN I : PHẦN MỞ ĐẦU
Trên thế giới bất kỳ một quốc gia nào hoạt động của bộ máy hành chính Nhà nước
mạnh hay yếu đều thể hiện ở kết quả hoạt động xã hội của Nhà nước đó trên tất cả các
lĩnh vực. Nói một cách khác, một đất nước phát triển, văn minh, hiện đại, giàu mạnh là
một xã hội mà ở đó có sự điều hành tài tình của Nhà nước.
Ở Việt Nam, nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính
Nhà nước. Nhiều năm qua Đảng, Nhà nước đã chủ trương và tiến hành công cuộc cải
cách hành chính một cách toàn diện, mục tiêu là “xây dựng một nền hành chính trong
sạch có đủ năng lực, sử dụng đúng quyền lực và từng bước hiện đại hoá để quản lý có
hiệu lực và hiệu quả công việc của Nhà nước”. (NQ hội nghị lần thứ 8 BCH TW khoá
VII).
Nâng cao năng lực quản lý Nhà nước của Chính quyền cấp xã, phường đang là yêu
cầu cấp bách nhằm củng cố bộ máy Nhà nước từ cơ sở, để chính quyền ở cơ sở có khả
năng tổ chức thực thi tốt các chủ trương của Đảng, chính sách Pháp luật của Nhà nước,
đồng thời thực sự đáp ứng yêu cầu nguyện vọng của nhân dân địa phương. Hội nghị lần
thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá IX đã chỉ rõ việc đổi mới và nâng cao hiệu
lực của chính quyền cơ sở nhằm đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.
Trong hoạt động quản lý Nhà nước của chính quyền cơ sở thường xuyên diễn ra
nhiều tình huống quản lý đa dạng phong phú và rất đặc thù. Là cán bộ đang công tác tại

trung nhiều trụ sở của các cơ quan Trung ương, Thành phố và Quận, có 1 trụ sở tôn
giáo lớn và 1 bệnh viện.
- Bên cạnh đó trên địa bàn phường có hơn 100 số nhà đông hộ phải sử dụng
chung sân, nhà bếp… nên việc cải thiện dân sinh còn nhiều khó khăn trong khi đó
nhu cầu sinh hoạt của nhân dân tăng (cơi nới, xây dựng, …) do đó việc phát sinh
mâu thuẫn dẫn đến khiếu nại - tố cáo là khó tránh khỏi.
Ngày 12/9/2011 UBND phường Tân Thành nhận được đơn khiếu kiện của ông N
là con ông B (cán bộ lão thành Cách mạng đã chết) là chủ sử dụng đất tại số nhà 125
phố Q tố cáo việc xây dựng nhà của bà H (mẹ liệt sỹ) ở tại số 127 phố Q với những nội
dung sau :
- Xây dựng hợp khối 2 đơn nguyên, 2 giấy phép khác nhau làm một khối nhà
chung.
- Xây nhà sai mục đích sử dụng so với giấy phép được cấp.
- Xây dựng sai phép tầng 6.
Đồng thời ngày 05/11/2011, UBND phường cũng nhận được đơn tố cáo của bà H
về việc ông N đã tự ý xây dựng một bức tường trái phép trên lối đi chung chắn toàn bộ
cửa đi của ngôi nhà bà H đang xây.
2. Diễn biến tình huống
Tháng 3/2011 bà H được UBND quận Tân Phú cấp giấy phép số 43/GPXD cho
phép xây dựng nhà 05 tầng, có 01 tầng hầm, diện tích mặt bằng là 56m2. Tầng 1 cao 6m
trong có tầng lửng cao 3m. Có tum thang diện tích 20m2, phía trước là giàn hoa bê tông
cốt thép. Trong bản vẽ thiết kế tầng 1 được mở một cửa đi ra ngõ đi chung, các tầng trên
được xây các ô kính lấy ánh sáng. Tương tự, nhà ông C (là con trai bà H) cũng được

4


UBND quận Tân Phú cấp giấy phép số 50/GPXD cho phép xây dựng nhà 05 tầng, diện
tích mặt bằng xây dựng là 56m2, tầng một cao 6m trong có tầng lửng cao 3m có tum
thang diện tích 20m2 và giàn hoa bê tông cốt thép, tầng 1 không được mở cửa ra ngõ đi


khiếu kiện với những nội dung trên? Tại sao ông N lại tự ý xây dựng bức tường trái
phép trên ngõ đi chung? Các bước xử lý vi phạm trật tự xây dựng của UBND phường
đã đúng với Nghị định 23/2009/NĐ-CP và 180/2007/NĐ-CP của Chính phủ hay chưa?
Có thực hiện theo đúng quy trình xử lý vi phạm TTXD trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm
do UBND Quận Hoàn Kiếm ban hành hay không? Và hiệu quả của việc xử lý như thế
nào? Đó là những vấn đề làm cơ sở giải quyết những nội dung mà ông N và bà H đã
khiếu kiện lẫn nhau.
+ Trước hết cần tìm hiểu nguồn gốc nhà và đất của bà H và ông N:

Theo hồ sơ Địa chính do phường quản lý, kết hợp với kiểm tra thực tế, ngôi nhà
của bà H và ông N trước đây nằm trong khuôn viên 1 thửa đất của biển số nhà 125-127
phố Q do cơ quan G phân cho cán bộ ở. Trong thửa đất này có 1 ngõ đi chung ra mặt
phố Q để các hộ cùng sử dụng chung. Năm 1998, cơ quan G đã bàn giao nhà và đất tại
địa chỉ trên cho Thành phố quản lý, các hộ này làm thủ tục mua nhà theo NĐ 61/CP và
đã được UBND Thành phố Hà Nội cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền
sử dụng đất ở. Theo đó diện tích nhà và đất trên đã được hoạch định cho 2 hộ sử dụng
riêng biệt. Còn ngõ đi rộng 4,5m, dài 26m được sử dụng chung.
+ Quá trình xây dựng và phát sinh khiếu kiện :

Tháng 9/2011 bà H và ông C tiến hành xây nhà (như đã nói ở trên). Việc xây dựng
của bà H và ông C ban đầu là thực hiện đúng theo đơn xin phép xây dựng. Trước hết là
đúng diện tích, đúng vị trí và kích thước (biên bản kiểm tra do Thanh tra xây dựng
phường lập xác nhận của người làm chứng). Trước khi khởi công bà H và ông C đã có
cam kết với hộ ông N về việc đảm bảo an toàn, VSMT, giao thông đi lại trên ngõ đi
chung và đền bù thiệt hại nếu nguyên nhân là do việc xây dựng gây nên. Tuy nhiên,
trong quá trình hộ bà H và ông C xây dựng, UBND phường liên tục nhận được ý kiến
kiến nghị của các thành viên trong gia đình ông N về việc công trình xây dựng tại 127
phố Q đã làm ảnh hưởng tới sinh hoạt như tiếng ồn vào đêm khuya, bụi cát, giàn giáo
đua sang phần không gian nhà ông N...

mới xây nhà bà H và ông C chắn cửa không cho gia đình bà H đi ra ngõ chung, tạo thành
ngõ đi riêng. Cùng lúc này bà H và ông N đã làm đơn tố cáo nhau gửi đến các cấp chính
quyền yêu cầu được giải quyết.
2. Mục đích xử lý tình huống
Giải quyết tình huống trên cần đạt được một số mục đích sau đây :

7


- Thiết lập lại trật tự kỷ cương trong lĩnh vực quản lý trật tự xây dựng.
- Giải quyết tốt mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân cụ thể là giữa hộ gia đình ông N
với gia đình bà H.
- Làm rõ những tồn tại thiếu sót trong công tác quản lý TTXD và giải quyết đơn thư
khiếu nại tố cáo. Qua đó nâng cao trách nhiệm của chính quyền phường, sự phối hợp giữa
chính quyền phường với các ngành, các cấp trong công tác quản lý Nhà nước tại địa
phương góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của chính quyền các cấp.
3. Cơ sở lý luận :
Xử lý tình huống trên ta phải tìm cơ sở lý luận để giải quyết các vấn đề
Một là : Việc xây dựng sai phép của hộ bà H và ông C.
Hai là : Việc xây dựng không phép của hộ ông N.
Ba là : Trách nhiệm của chính quyền phường trong công tác quản lý TTXD và
giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân.
3.1. Việc xây dựng sai phép, không phép của hộ Bà H và ông N
Nhu cầu xây dựng nhà ở hợp pháp là nhu cầu chính đáng của mọi công dân được
Pháp luật cho phép. Đảng, Nhà nước đang khuyến khích mọi cá nhân, tập thể, huy động
mọi nguồn lực để xây dựng nhà ở, nơi làm việc nhằm phục vụ cho mục đích cải thiện
đời sống và phát triển kinh tế. Nguyện vọng xây dựng nhà ở của bà H và ông C là chính
đáng được Pháp luật cho phép.
* Đối với việc xây dựng liền khối :
Theo quy chuẩn xây dựng Việt Nam phần xây dựng và kiến trúc đô thị (Ban hành

dựng một bức tường dài 24m cao 2m chắn toàn bộ cửa của nhà bà H và ông C là xây
dựng không phép vi phạm Nghị định 23/2009/NĐ-CP ngày 27/02/2009 của Chính phủ
quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong quản lý trật tự xây dựng, quản lý nhà và
công trình kỹ thuật hạ tầng đô thị, vi phạm Nghị định 180/2007/NĐ-CP ngày
07/12/2007 Chính phủ về ban hành quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều
của Luật Xây dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị.
3.2. Về trách nhiệm của chính quyền phường Phan Chu Trinh trong việc
quản lý TTXD:
Quyết định 89/2007/QĐ-TTg ngày 18/6/2007 của Thủ tướng Chính phủ về thí
điểm thành lập Thanh tra xây dựng quận, huyện và thanh tra xây dựng xã, phường, thị

9


trấn tại Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có quy định trách nhiệm của
Chủ tịch UBND xã, phường, thị trấn. Theo đó Chủ tịch UBND phường phải chịu trách
nhiệm toàn diện về quản lý TTXD trên địa bàn.
Quyết định số 22/2010/QĐ-UB ngày 10/9/2010 của UBND Quận Hoàn Kiếm về
việc ban hành quy trình xử lý vi phạm TTXD trên địa bàn Quận Hoàn Kiếm nêu rõ Chủ
tịch UBND phường chỉ đạo tổ quản lý TTXD phường, công an phường thường xuyên
kiểm tra phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm về TTXD trên địa bàn (đặc biệt chú ý
ngày lễ, Tết, ngày thứ 7, chủ nhật). Tổ quản lý TTXD, cán bộ chuyên trách quản lý
TTXD phường khi tiếp nhận được thông tin về vi phạm TTXD và qua kiểm tra phát
hiện vi phạm TTXD phải lập biên bản ngay (giao biên bản hợp lệ cho chủ đầu tư) xác
định nội dung vi phạm và có biện pháp ngăn chặn hành vi vi phạm, đồng thời báo cáo
đề xuất bằng văn bản với Chủ tịch UBND phường và báo cáo cụ thể việc về TTXD
Quận chậm nhất sau 24 giờ kể từ khi biên bản được thiết lập. Như vậy để xem xét trách
nhiệm của chính quyền phường phải căn cứ vào các văn bản trên.
Thực tế UBND phường đã thành lập một tổ quản lý TTXD với các thành phần quy
định trong quy trình xử lý vi phạm về TTXD mà UBND Quận đã ban hành quyết định.

thái độ thiếu hợp tác.
4. Lựa chọn phương án giải quyết
4.1. Về việc xây dựng sai phép tầng 6 của bà H và ông C
Phương án 1 :

Căn cứ vào Quy hoạch kiến trúc của Thành phố Hà Nội và Quận Hoàn Kiếm, phố
Q không thuộc khu phố cổ, việc xây dựng tầng 6 của bà H và ông C không vi phạm quy
hoạch kiến trúc, không làm ảnh hưởng đến sinh hoạt của các hộ liền kề (cạnh công trình
này tại số nhà đối diện đã có toà nhà văn phòng được Sở xây dựng cấp giấy phép xây 8
tầng).
Bản thân bà H là mẹ liệt sỹ, gia đình có công với nước, được MTTQ, hội CCB, hội
PN phường kiến nghị cho công trình trên được tồn tại vì xét đến công lao gia đình chính
sách. Mặt khác, công trình này xây dựng trên đất hợp pháp. Nên khi có đơn khiếu kiện,
UBND phường tổ chức hoà giải, nếu hoà giải thành thì đề nghị ra quyết định phạt vi
phạm hành chính, yêu cầu chủ đầu tư đình chỉ thi công và hoàn tất thủ tục xin phép xây
dựng bổ sung phần sai phép. Nếu hoà giải không thành thì ra quyết định giải quyết đơn

11


thư khiếu nại, tố cáo đồng thời báo cáo UBND Quận áp dụng biện pháp khắc phục hậu
quả buộc tháo dỡ phần sai phép.
Phương án 2 :

Ra quyết định buộc bà H và ông C phải tháo dỡ phần sai phép tầng 6. Tuy nhiên
Quyết định quản lý hành chính Nhà nước đảm bảo tính hợp pháp nhưng cũng cần đảm
bảo tính hợp lý, khi ban hành quyết định phải cân đối giữa lợi ích Nhà nước và xã hội,
coi lợi ích của Nhà nước và lợi ích chung của công dân làm tiêu chí để đánh giá tính
hợp lý của quyết định quản lý hành chính Nhà nước. Một quyết định có hiệu lực và khả
năng thực thi cao khi nó được ban hành đúng lúc, hợp với nhu cầu quản lý. Trong

vì vậy ông N muốn được sử dụng riêng phần ngõ đi chung cho mình nhưng lại không
chủ động bàn với bà H để hoạch định phân chia quyền lợi sử dụng ngõ đi chung. Khi
phát hiện bà H và ông C xây dựng sai phép mặc dù không ảnh hưởng đến quyền lợi trực
tiếp của mình, ông N vẫn làm đơn tố cáo để mong muốn vì thế mà bà H và ông C phải
nhượng lại phần ngõ cho mình, lấy việc xây dựng sai phép tầng 6 làm đối tượng cho
việc xây dựng không phép bức tường. Thực chất đây là bức tường ngăn giữa nhà bà H
và ông C với ngõ đi chung. Vì vậy phương án 2 là hoà giải giữa hai hộ bà H và ông N.
Trên cơ sở thoả mãn lợi ích của mỗi bên trong việc sử dụng ngõ đi chung, nếu hai bên
thoả thuận có thể chỉ cần tháo dỡ từ phần cửa mở ra ngõ chung của nhà bà H cho đến
mặt phố còn sau cửa trở vào vẫn để nguyên và làm một cổng riêng cho ông N sử dụng,
phần ngoài ngõ sử dụng chung hoặc có thể chia ngăn dọc ngõ theo thoả thuận để mỗi bên
được sử dụng riêng. Phương án này có ưu điểm là giữ được đoàn kết, tránh phát sinh mâu
thuẫn trong sinh hoạt cộng đồng.
4.5. Việc giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo của bà H và ông N :
Sau khi lựa chọn các phương án giải quyết trên, UBND phường trả lời đơn của bà H
và ông N bằng văn bản. Trong đó nêu rõ trách nhiệm, thẩm quyền của UBND phường khi
thực hiện chức năng quản lý Nhà nước ở địa phương đảm bảo quyền của công dân theo
quy định của Luật khiếu nại tố cáo. Nếu bà H và ông N không đồng tình với kết luận giải
quyết của UBND phường thì có quyền gửi đơn khiếu nại tới UBND Quận Hoàn Kiếm.
5. Biện pháp thực hiện phương án :
5.1. Thiết lập đầy đủ hồ sơ vi phạm trật tự xây dựng :
* Đối với bà H và ông C cần làm rõ việc :
- Tự ý xây dựng sai phép tầng 6.
* Đối với ông N làm rõ việc :
- Đào hào trái phép trên ngõ đi chung.
- Xây dựng bức tường trái phép trên ngõ đi chung.

13





Trong đó trả lời đơn tố cáo của ông N và bà H, theo Luật khiếu nại tố cáo. Đồng thời
cấp uỷ, chính quyền phường phải đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục Pháp
luật nâng cao nhận thức cho cán bộ, Đảng viên, công chức và nhân dân về các chủ trương,
chính sách Pháp luật có liên quan như đất đai, xây dựng, quản lý đô thị.... Hướng dẫn công
dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo một cách có trật tự, đúng Pháp luật, đúng nơi theo quy
định.
UBND phường tổ chức tốt công tác tiếp dân, bố trí nơi tiếp công dân thuận tiện tạo
điều kiện để công dân trình bày khiếu nại, tố cáo kiến nghị phản ánh được dễ dàng, thuận
tiện tránh làm tăng thêm sự bức xúc khi khiếu nại, tố cáo.
Lãnh đạo UBND phường mà trực tiếp Chủ tịch UBND phường phải bố trí thời gian
tiếp dân theo lịch, lựa chọn, bố trí cán bộ tiếp dân, giải quyết khiếu nại tố cáo là những
người có phẩm chất, đạo đức, có uy tín và khả năng thuyết phục cao, am hiểu Pháp luật.
Từ vụ việc này UBND phường phải tổ chức kiểm điểm làm rõ trách nhiệm tập thể, cá
nhân được phân công nhất là tổ quản lý trật tự xây dựng của phường chưa làm tốt công tác
kiểm tra giám sát, chưa đề xuất tham mưu những biện pháp ngăn chặn có hiệu quả vì vậy
dẫn đến quyết định đình chỉ của Chủ tịch UBND phường không có hiệu lực, hiệu quả.
Theo đúng Nghị định 180 của Chính phủ và quy trình xử lý vi phạm trật tự xây dựng của
UBND Quận Tân Phú đã ban hành.

15


PHẦN III : KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
1- Kết luận :
Việc xử lý các vi phạm trật tự xây dựng, việc giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo
của các hộ dân ở 125 và 127 phố Q phường Tân Thành đã có hướng giải quyết dựa
trên các văn bản Pháp luật của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành cũng
như các quy trình hướng dẫn thực hiện của địa phương. Các mâu thuẫn trong nội bộ

tổ công tác quản lý trật tự xây dựng gồm các thành viên :
- Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND phường làm tổ trưởng.
- Cán bộ Thanh tra xây dựng phường (theo địa bàn được phân công) làm tổ phó
thường trực.
- Một phó công an phường làm tổ phó.
- Cán bộ Địa chính nhà đất làm thành viên.
- Trưởng ban thanh tra nhân dân phường làm thành viên.
- Cảnh sát khu vực là thành viên.
- Tổ trưởng dân phố là thành viên.
Trên cơ sở quyết định thành lập, Chủ tịch UBND phường ban hành quy chế làm
việc của tổ quản lý trật tự xây dựng phường phân công rõ người, rõ việc. Qua đó nêu
cao tinh thần trách nhiệm của mỗi thành viên trong tổ công tác nhằm kịp thời phát hiện,
xử lý các vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn.
Thực hiện tốt công tác cải cách hành chính đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính,
thực hiện theo quy chế một cửa. Coi trọng công tác quy hoạch và phát triển đô thị theo
tinh thần công khai dân chủ đảm bảo sự minh bạch trong công tác cấp phép xây dựng
của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
Một số văn bản quản lý Nhà nước ban hành từ những năm trước đây có những nội
dung không còn phù hợp với yêu cầu quản lý trong điều kiện hiện nay cần được sửa đổi
bổ sung hay thay thế bằng các văn bản khác, đặc biệt cần có các văn bản hướng dẫn cụ
thể để tránh trường hợp hiểu và vận dụng sai trong công tác quản lý Nhà nước.

17


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1- Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 và Hiến pháp sửa đổi bổ
sung năm 2001 và 2003.
2- Luật Xây dựng năm 2003.
3-Nghị định số 23/2009/NĐ-CP ngày 27/02/2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính