SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HƯNG YÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRƯNG VƯƠNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN VĂN LÂM,
TỈNH HƯNG YÊN TRONG BỐI CẢNH
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

Lĩnh vực

: Quản lý

Tên tác giả

: Ths. Bùi Thị Ngọc
Ths. Đỗ Thị Thiết

- Phó hiệu trưởng
- Tổ trưởng Tổ Lí Công Thể


Năm học 2015- 2016

2


CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BÁO CÁO
YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP TỈNH, CẤP CƠ SỞ

tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường THPT nói chung, thực trạng
sinh hoạt tổ chuyên môn theo NCBH ở các trường THPT công lập ở huyện Văn
Lâm, tỉnh Hưng Yên nói riêng, từ đó đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động
của tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn đáp ứng tốt
mục tiêu đổi mới giáo dục của bậc học.
Nội dung: Đề tài có nội dung chủ yếu nghiên cứu lý luận về quản lý trường
học; điều tra thực trạng và phân tích ưu điểm, hạn chế của việc quản lý hoạt động
của tổ chuyên môn. Xác định nguyên nhân, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm nâng
cao chất lượng quản lí hoạt động của các tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện
Văn Lâm, góp phần đẩy mạnh chất lượng giáo dục theo tinh thần đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục. Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung
chính của đề tài được trình bày trong 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường
THPT.
Trong chương 1, chúng tôi trình bày lí luận chung về quản lí và quản lí giáo
dục làm cơ sở lí luận để nghiên cứu đề tài. Đó là:
- Quản lý giáo dục là tác động đến nhà trường, làm cho nó tổ chức tối ưu
được quá trình dạy học, giáo dục thể chất theo đường lối, nguyên lý giáo dục của
Đảng, quán triệt được những tính chất trường THPT xã hội chủ nghĩa Việt Nam,
bằng cách đó tiến tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái chất lượng mới
- Quản lý nhà trường là tập hợp những tác động tối ưu (cộng tác, tham gia,
hỗ trợ, phối hợp, huy động, can thiệp) của chủ thể quản lý đến tập thể cán bộ, GV
và HS, nhằm tận dụng nguồn lực dự trữ do nhà nước đầu tư, các lực lượng xã hội
đóng góp và do lao động xây dựng vốn tự có, hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt
động của nhà trường và tiêu điểm hội tụ là đào tạo thế hệ trẻ, thực hiện có chất
lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo đưa nhà trường tiến lên một trạng thái mới
- Vị trí, vai trò của tổ chuyên môn trong trường THPT và Nội dung chủ yếu
của công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường trung học phổ thông.
- Các yếu tố ảnh hướng đến quản lý hoạt động của TCM
Những vấn đề trình bày ở chương 1 là cơ sở lý luận để đánh giá thực trạng

Đó là các biện pháp:
- Nâng cao chất lượng lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch công tác của tổ
chuyên môn và của giáo viên.

- Bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý, năng lực thích ứng cho tổ trưởng,
nhóm trưởng chuyên môn và đội ngũ giáo viên.
v


- Chỉ đạo đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn theo định
hướng phát triển năng lực học sinh

- Đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của
học sinh theo định hướng phát triển năng lực học sinh
- Tạo động lực làm việc cho cán bộ giáo viên trong đổi mới hoạt động giáo dục
- Chỉ đạo tổ chuyên môn hướng dẫn giáo viên tìm những biện pháp hay trong
các lĩnh vực mà giáo viên đảm nhận để viết sáng kiến kinh nghiệm
- Tăng cường kiểm tra, đánh giá sinh hoạt tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi
mới giáo dục hiện nay
3.

Khả năng áp dụng của sáng kiến:
Đề tài được áp dụng vào việc quản lý hoạt động của các tổ chuyên môn ở các

trường trung học phổ thông huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, có thể áp dụng một số
biện pháp quản lý hoạt động của các tổ chuyên môn cho các trường THPT của tỉnh
Hưng Yên và trên toàn quốc.

Cán bộ quản lí, tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn có thể vận dụng các sản
phẩm nghiên cứu của đề tài vào công tác quản lí hoạt động dạy và học; quản lí sinh

- Nâng cao tinh thần trách nhiệm của GV, xây dựng môi trường thân thiện,
đoàn kết trong tổ. Khích lệ GV hợp tác, chia sẻ, giúp đỡ đồng nghiệp trong chuyên
môn nghiệp vụ.
- CSVC trang thiết bị nhà trường trang bị tương đối đầy đủ, đồng bộ, hiện đại,
kết nối Internet rộng rãi để truy cập, tham khảo tài liệu phục vụ tốt cho dạy và học.
Thiết bị thiếu, hỏng được bổ xung kịp thời.
- Cán bộ phụ trách phòng thiết bị phối hợp với giáo viên theo kế hoạch và tinh
thần hợp tác cao, cải thiện đáng kể tâm lí ngại tìm thiết bị của giáo viên.

- Sinh hoạt chuyên môn sau các tiết dự giờ không còn tập trung vào việc
đánh giá giờ học, xếp loại giáo viên. Giáo viên nắm được cách thức tiến hành, tham
gia phân tích nguyên nhân, kết quả để rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân.
Giáo viên chủ động điều chỉnh phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học
sinh. Động viên, khích lệ giáo viên có ý chí phấn đấu, có thời gian tập trung cho
đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn. GV đã có sự quan tâm, giúp đỡ học sinh trong
quá trình học tập, nâng cao được chất lượng dạy và học.
- GV có nghiệp vụ sư phạm tốt, nhanh nhạy trong xử lý các tình huống sư
phạm, có khả năng cảm hóa HS, biết định hướng phát triển toàn diện HS theo mục
tiêu giáo dục.
- HS tích cực, tự giác học tập.
6. Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu
Ban giám hiệu các THPT Trưng Vương, THPT Văn Lâm sẽ áp dụng sáng kiến vào
quản lý hoạt động của tổ chuyên môn năm học 2015 - 2016 và 2016 - 2017 và các năm
tiếp theo sau khi rút kinh nghiệm.
vii


Tôi xin cam đoan những nội dung trong báo cáo. Nếu có gian dối hoặc
không đúng sự thật trong báo cáo, xin chịu hoàn toàn trách nhiệm theo quy định
của pháp luật.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG............................................................................................................ 5
1.1. VÀI NÉT VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ .............................................................................................................5
1.2. QUẢN LÝ VÀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC..........................................................................................................................5
1.2.1. Quản lý.................................................................................................................................................5
1.2.2. Quản lý giáo dục..................................................................................................................................9
1.2.3. Quản lý nhà trường...........................................................................................................................10
1.3. TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN..............................................................12
1.3.1. Trường THPT......................................................................................................................................12
1.3.2. Hoạt động của trường trung học phổ thông.....................................................................................13
1.3.3. Các nội dung quản lý trong nhà trường trung học phổ thông..........................................................14
1.4. TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG..........................................................................................15
1.4.1. Vị trí, vai trò của tổ chuyên môn trong trường THPT........................................................................15
1.4.2. Nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn................................................................................................17
1.5. NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN TRONG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG..................................................................................................................................................................20
1.5.1. Chỉ đạo xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch của tổ chuyên môn, của GV.....................................20
1.5.2. Quản lý hoạt động dạy học của giáo viên.........................................................................................21
1.5.3. Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn......................................................................................................24
1.5.4. Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ; đánh giá xếp loại các thành viên của tổ theo
các quy định.................................................................................................................................................30
1.5.5. Quản lý việc sử dụng CSVC, trang thiết bị, phương tiện - kĩ thuật phục vụ dạy học.........................31
1.5.6. Quản lý đánh giá chất lượng hoạt động Tổ chuyên môn .................................................................32
1.6. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỚNG ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TCM .............................................................................33
1.6.1. Yếu tố khách quan.............................................................................................................................33
1.6.2. Các yếu tố chủ quan...........................................................................................................................34
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1.................................................................................................................................... 34
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN


3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn......................................................................................................................72
3.1.3 Đảm bảo tính mục tiêu và pháp lý......................................................................................................72
3.1.4. Đảm bảo tính khả thi.........................................................................................................................73
3.1.5. Đảm bảo tính hiệu quả......................................................................................................................73
3.2. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN...........................................................................................73
3.2.1. Nâng cao chất lượng lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch công tác của tổ chuyên môn và của giáo
viên...............................................................................................................................................................73
3.2.2. Bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý, năng lực thích ứng cho tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên
môn và đội ngũ giáo viên.............................................................................................................................76
3.2.3. Chỉ đạo đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn theo định hướng phát triển năng
lực học sinh..................................................................................................................................................77
3.2.4. Đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng
phát triển năng lực học sinh........................................................................................................................79
3.2.5. Tạo động lực làm việc cho cán bộ giáo viên trong đổi mới hoạt động giáo dục..............................83
3.2.6. Chỉ đạo tổ chuyên môn hướng dẫn giáo viên tìm những biện pháp hay trong các lĩnh vực mà giáo
viên đảm nhận để viết sáng kiến kinh nghiệm............................................................................................84
3.2.7. Tăng cường kiểm tra, đánh giá sinh hoạt tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện
nay...............................................................................................................................................................85
3.3. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP...................................................................................................................87
3.4. KHẢO NGHIỆM TÍNH CẦN THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA HỆ THỐNG BIỆN PHÁP.............................................................87
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm......................................................................................................................87
3.4.2. Đối tượng khảo nghiệm.....................................................................................................................88
3.4.3. Thang đánh giá khảo nghiệm............................................................................................................88
3.4.4. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của hệ thống biện pháp...................................88
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.................................................................................................................................... 92
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ......................................................................................................................... 93

x



GDTX
GDCN

GDQP-AN
HĐDH
HĐCM
HS
HSG
KTĐG
KT- KN
LĐTT
NCBH
NCKH
PPDH
QLGD
QTDH
THCS
THPT

TCM
TNTHPT
TTCM
SKKN
SHCM
UBND
ƯDCNTT

Bài dạy minh hoạ
Ban giám hiệu
Biện pháp

Trung học cơ sở
Trung học phổ thông
Tổ chuyên môn
Tốt nghiệp trung học phổ thông
Tổ trưởng chuyên môn
Sáng kiến kinh nghiệm
Sinh hoạt chuyên môn
Ủy ban nhân dân
Ứng dụng công nghệ thông tin
xii


xiii


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Quy mô trường lớp, giáo viên, học sinh huyện Văn Lâm..................................................................36
Bảng 2.2. Kết quả xếp loại 2 mặt giáo dục của học sinh THCS,
THPT công lập huyện Văn Lâm năm học 2014-2015........................................................................................38
Bảng 2.3. Thống kê số liệu về đội ngũ CBQL, giáo viên, nhân viên và học sinh................................................38
Bảng 2.4. Cơ cấu theo trình độ và độ tuổi đội ngũ tổ trưởng chuyên môn.....................................................39
Bảng 2.5. Bảng thống kê số lượng giáo viên theo môn học.............................................................................39
Bảng 2.6. Thống kê đội ngũ giáo viên theo độ tuổi, tính đến tháng 6/2015....................................................40
Bảng 2.7. Kết quả xếp loại công chức, viên chức
năm học 2013-2014 và năm học 2014- 2015...................................................................................................41
Bảng 2.8. Kết quả xếp loại thi đua của đội ngũ CBGV, năm học 2013-2014;
và năm học 2014- 2015...................................................................................................................................41
Bảng 2.9. Thống kê kết quả sáng kiến kinh nghiệm
năm học 2013-2014; 2014-2015......................................................................................................................42
Bảng 2.10. Thống kê kết quả xếp loại học lực của các trường THPT

- Ths. Đỗ Thị Thiết - Tổ trưởng Tổ Lí- Công-Thể
2. Đơn vị công tác
: Trường THPT Trưng Vương
3. Tên đề tài
: “Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung
học phổ thông huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện
nay”

xv


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI với nội
dung đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa
- hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội
nhập quốc tế. Đảng ta đã đề ra nhiệm vụ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các
yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng
lực của người học”. Như vậy mục đích của giáo dục ngày nay không đơn thuần là
truyền thụ cho học sinh những tri thức mà loài người đã tích luỹ được qua nhiều thế hệ
mà còn phải bồi dưỡng cho học sinh biết làm chủ bản thân, độc lập trong suy nghĩ, tích
cực tìm tòi phát hiện ra cái mới trong học tập và nghiên cứu; biết tự giải quyết những
vấn đề mới nảy sinh trong thực tế cuộc sống.
Công văn số 4509/BGDĐT- GDTrH ngày 3/9/2015 nêu rõ một trong các nhiệm
vụ trọng tâm của năm học 2015-2015 là “tập trung đổi mới phong cách, nâng cao hiệu
quả công tác quản lí đối với các cơ sở GDTrH theo hướng tăng cường phân cấp quản
lí, thực hiện quyền tự chủ của nhà trường trong việc thực hiện kế hoạch giáo dục đi đôi
với việc nâng cao năng lực quản trị nhà trường..”; “ Tập trung phát triển đội ngũ giáo
viên và cán bộ quản lí giáo dục về năng lực xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục
theo định hướng phát triển năng lực học sinh; năng lực đổi mới PPDH, KTĐG, tổ chức

Nghiên cứu lý luận công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong các nhà
trường THPT nói chung và thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở
các trường THPT công lập trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên nói riêng, từ
đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trên địa bàn nghiên
cứu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng tốt mục tiêu giáo dục của bậc học.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động của tổ chuyên môn ở
các trường THPT công lập trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu phân tích rõ được lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở
trường THPT của Hiệu trưởng, chỉ ra được thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên
môn ở các trường THPT công lập trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, thì có
2


thể đề xuất được các biện pháp quản lý phù hợp để các hoạt động của tổ chuyên môn
trong các nhà trường đạt hiệu quả cao, qua đó có thể góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục trong các trườngTHPT ở tỉnh Hưng Yên.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở
trường THPT.
- Khảo sát đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở
các trường THPT công lập trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.
- Đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường
THPT công lập trên địa bàn huyện Văn Lâm, Hưng Yên đáp ứng yêu cầu nâng cao
chất lượng giáo dục.
- Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.

Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn của Hiệu trưởng
các trường THPT công lập huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên
10. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Ý nghĩa lý luận: Đề tài khái quát cơ sở lý luận về quản lý, quản lý giáo dục từ
đó nghiên cứu, quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, phân tích những yếu tố ảnh
hưởng đến việc quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT, xác định tính
cần thiết của công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn của Hiệu trưởng, chỉ ra
những bài học và mặt hạn chế, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên
môn trong các trường THPT công lập trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.
- Ý nghĩa thực tiễn:
+ Kết quả nghiên cứu góp phần gợi ý đổi mới công tác quản lý hoạt động của tổ
chuyên môn của nhà trường.
+ Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng cho các trường THPT công lập huyện
Văn Lâm và các trường THPT trong tỉnh và có giá trị tham khảo cho các nhà QLGD.

4


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trong thời gian qua, nhiều nhà khoa học đã đầu tư công sức, trí tuệ và tiền của
vào công việc nghiên cứu HĐTCM và biện pháp QL HĐTCM. Các đề tài nghiên cứu
cũng hết sức đa dạng, chủ yếu các tác giả tập trung nghiên cứu về mặt lý luận như: các
chức năng của QLGD; chức năng, phẩm chất, tiêu chuẩn của người QLGD; vai trò,
công việc của người hiệu trưởng và đội ngũ cán bộ QLGD trong nhà trường ... Có thể
kể tên một số tác giả tiêu biểu như: Nguyễn Văn Lê, Hồ Sĩ Thế, Đặng Quốc Bảo,
Nguyễn Cảnh Toàn, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Bá Lãm, ….
Hiện nay trong các nhà trường, người hiệu trưởng và đội ngũ cán bộ QLGD cũng

số tác giả như sau:
Henry Fayol (1841 – 1925) nhấn mạnh: Quản lý là một hệ thống phát huy tác
dụng có tính chất độc lập không thể thay thế. Theo ông “quản lý là lập kế hoạch, tổ
chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra”.
Mary ParKer Follett (1868 - 1933) nổi tiếng với thuyết hành vi trong quản lý cho
rằng quản lý là “Quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của
các thành viên trong tổ chức, và sử dụng tất cả các nguồn lực sẵn có của tổ chức để
đạt được mục đích của tổ chức”.
Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì hoạt động quản lý
là “tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách
thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt
được mục đích của tổ chức” .
Từ rất nhiều quan điểm khác nhau nêu trên, có thể hiểu khái quát về quản lý
như sau: Quản lý là sự tác động, chỉ huy điều khiển hướng dẫn các quá trình xã hội và
hành vi hoạt động của con người, nhằm đạt được mục đích đề ra. Sự tác động của quản
lý bằng cách nào đó để người bị quản lý luôn tự giác, phấn khởi đem hết năng lực, trí
tuệ của mình tạo nên lợi ích cho bản thân, cho tổ chức và cả xã hội. Khái niệm quản lý
bao hàm những khía cạnh sau:
Đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống xã hội hoàn chỉnh như một cơ
thể sống gồm nhiều yếu tố liên kết hữu cơ theo một quy luật nhất định, tồn tại trong
không gian, thời gian cụ thể.
Hệ thống quản lý gồm hai phân hệ: Chủ thể quản lý và khách thể quản lý,
giữa chúng có sự tác động tương hỗ, biện chứng với nhau.
6


Quản lý bao giờ cũng là một tác động hướng đích, có mục tiêu xác định. Tác động
quản lý thường mang tính tổng hợp, bao gồm nhiều phương pháp khác nhau.
Quản lý là sự tác động mang tính chủ quan nhưng phải phù hợp quy luật khách
quan. Đó là các hoạt động trí tuệ mang tính sáng tạo bằng những quyết định đúng quy


công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của cơ quan đó. Nhờ chức năng tổ
chức mà hệ thống quản lý trở nên có hiệu quả, cho phép các cá nhân góp phần tốt nhất
vào mục tiêu chung. Tổ chức được coi là điều kiện của quản lý, đúng như V.I. Lê-nin
đã khẳng định: “Chúng ta phải hiểu rằng, muốn quản lý tốt…còn phải biết tổ chức về
mặt thực tiễn nữa”
Chỉ đạo: Chỉ đạo là quá trình tác động ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến hành
vi và thái độ của những người khác nhằm đạt các mục tiêu đã đề ra. Chỉ đạo thể hiện
quá trình ảnh hưởng qua lại giữa chủ thể quản lý và mọi thành viên trong tổ chức
nhằm góp phần thực hiện hoá các mục tiêu đã đặt ra.
Chức năng chỉ đạo khơi dậy động lực của nhân tố con người trong hệ thống
quản lý, thể hiện mối quan hệ giữa con người với con người và quá trình giải quyết
những mối quan hệ đó để họ tự nguyện và nhiệt tình phấn đấu.
Kiểm tra: Đây là chức năng quan trọng xuyên suốt quá trình quản lý. Mục đích
của kiểm tra nhằm bảo đảm các kế hoạch thành công, phát hiện kịp thời những sai
lệch, tìm nguyên nhân và biện pháp điều chỉnh các sai lệch nhằm làm cho toàn bộ hệ
thống đạt mục tiêu đã định. Kiểm tra là một quá trình bao gồm các bước: xây dựng các
tiêu chuẩn; đo lường việc thực hiện; đánh giá các tiêu chuẩn so với các kế hoạch.
Kiểm tra là “tai mắt” của quản lý, là việc làm bình thường, không được cản trở đối
tượng thực hiện mục tiêu.
Tất cả các chức năng trên đều cần đến yếu tố thông tin. Thông tin đầy đủ, kịp
thời, chính xác là một căn cứ để hoạch định kế hoạch. Thông tin cũng cần cho các bộ
phận trong cơ cấu tổ chức, nó tạo nên mối quan hệ giữa các bộ phận trong tổ chức. Nó
giúp truyền tải mệnh lệnh chỉ đạo và phản hồi hai chiều trong một tổ chức, giúp người
quản lí thực hiện các chức năng của mình nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức.
Lập kế hoạch

Kiểm tra

Thông tin

vận hành trơn chu, tối ưu, duy trì ổn định và phát triển thì không thể không nói đến vai
trò của Quản lý giáo dục.
Có thể nói, sản phẩm của giáo dục là con người nên hoạt động quản lý giáo dục
mang tính nhân văn sâu sắc, hướng vào con người, nó thu hút sự quan tâm của mọi
người và không được máy móc, dập khuôn. Quản lý giáo dục gắn liền với việc quản lý
con người, đặc biệt là lao động sư phạm của người giáo viên mang tính liên tục, không
tách bạch về thời gian. Vì vậy trong công tác Quản lý giáo dục cần tạo điều kiện về
tinh thần và vật chất, nâng cao tiềm lực, để họ toàn tâm toàn ý cống hiến cho giáo dục.
Từ những khái niệm trên, ta có thể thấy rằng Quản lý giáo dục là sự tác động có
9


ý thức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ
thống giáo dục đạt kết quả tốt, phù hợp với xã hội.
1.2.3. Quản lý nhà trường
Quản lý nhà trường là một trong những vấn đề cơ bản nhất của Quản lý giáo dục, vì
nhà trường là cơ sở giáo dục, là hạt nhân của hệ thống giáo dục quốc dân, nơi tổ chức thực
hiện mục tiêu giáo dục.
- Khái niệm nhà trường: Nhà trường là một dạng thiết chế tổ chức chuyên biệt
và đặc thù của xã hội, được hình thành do nhu cầu tất yếu khách quan của xã hội,
nhằm thực hiện chức năng truyền thụ các kinh nghiệm xã hội cần thiết cho từng nhóm
dân cư nhất định trong cộng đồng và xã hội.
Nhà trường được hình thành và hoạt động dưới sự điều chỉnh với các quy định
của các chế định xã hội, có tính chất và nguyên lý hoạt động, có mục đích hoạt động rõ
ràng và nhiệm vụ cụ thể; có nội dung và chương trình giáo dục được chọn lọc một
cách khoa học, có tổ chức bộ máy quản lý và đội ngũ được đào tạo; có phương thức và
phương pháp giáo dục luôn luôn đổi mới, được cung ứng các nguồn lực vật chất cần
thiết; có kế hoạch hoạt động và được hoạt động trong một môi trường (tự nhiên và xã
hội) nhất định, có sự đầu tư của người học, cộng đồng, nhà nước và xã hội.
“Quản lý nhà trường là tập hợp những tác động tối ưu (cộng tác, tham gia, hỗ