THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “ Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực, hứng thú học
tốt môn toán”.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phát triển nhận thức.
3. Tác giả: Nguyễn Thị Thơm
Ngày tháng năm sinh: 13/5/1972
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường mầm non Tân Dân- Thị xã Chí
Linh- Hải Dương.
Điện thoại: 01644807027
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường mầm non Tân Dân – Thị xã Chí Linh
– Tỉnh Hải Dương. Điện thoại: 03203888720.
5. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
+ Các điều kiện về cơ sở vật chất trang thiết bị dạy và học của trường, lớp mẫu
giáo.
+ Nhận thức của phụ huynh về việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ
+ Giáo viên có trình độ, năng lực chuyên môn và nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ.
+ Sự quan tâm đầu tư của nhà trường.tham gia vào hoạt động.
+ Trẻ ngoan, hứng thú
6. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Từ tháng 9/ 2014- 2/ 2015
TÁC GIẢ
XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG
SÁNG KIẾN
Nguyễn Thị Thơm
1
TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
- Đối tượng áp dụng: Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi và các lớp mẫu giáo trong
toàn trường đều có thể áp dụng được sáng kiến này.
3. Nội dung sáng kiến
+ Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến
Trong đề tài này tôi đã mạnh dạn áp dụng các biện pháp mới vào đề tài
như :
Biện pháp 1: . Lựa chọn, nghiên cứu tài liệu có liên quan đến hoạt động
làm quen với toán
Biện pháp 2: Tạo cơ hội cho trẻ được tiếp cận với các thuật ngữ toán ở tất
cả các hoạt động, ở mọi lúc – mọi nơi
Biện pháp 3: Trang trí, làm đồ dùng, tạo trường làm quen với toán ở trong
và ngoài lớp học
Biện pháp 4: Lồng ghép – tích hợp hoạt động làm quen với toán trong các
hoạt động hàng ngày của trẻ trong trường mầm non
Biện pháp 5: Phối hợp với phụ huynh để nâng cao chất lượng trong hoạt
động cho trẻ làm quen với toán. Như vậy tính mới và sáng tạo ở đây được thể
hiện qua từng biện pháp đặc biệt là tạo cơ hội cho trẻ được tiếp cận với các thuật
ngữ toán từ ngay khi trẻ còn nhỏ không những ở trong các hoạt động mà còn ở
mọi lúc mọi nơi.
+ Khả năng áp dụng của sáng kiến
Với sáng kiến này tôi đã áp dụng thành công và đạt kết quả cao tại lớp 5
tuổi do tôi chủ nhiệm ngoài ra với đề tài này có thể áp dụng được với tất cả các
lớp trong toàn trường nói riêng và các trường mầm non trong thị xã nói chung.
+ Lợi ích thiết thực của sáng kiến
Ở đề tài này với những biện pháp dễ hiểu, dễ làm, dễ áp dụng. Kinh phí
đầu tư cho đề tài dễ tìm, không tốn kém mà mang lại giá trị thực tiễn cao.
4. Khẳng định giá trị kết quả đạt được của sáng kiến
Sau khi áp dụng các biện pháp trên vào trong quá trình cho trẻ làm quen
với toán tôi khẳng định đề tài đã mang lại kết quả đáng mừng đó là:
dục mầm non góp phần hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ.
Giáo dục mầm non bao gồm nhiều lĩnh vực nhưng lĩnh vực phát triển nhận thức
đóng vai trò vô cùng quan trọng. Dạy toán cho trẻ không chỉ nhằm đào tạo
những nhà toán học mà còn phát triển ở trẻ khả năng nhanh nhạy, trí tuệ, thông
minh, giúp trẻ có những kiến thức sơ đẳng về tập hợp con số, phép đếm, kích
thước, hình dạng, khả năng định hướng trong không gian, tập làm các phép đo.
Dạy trẻ làm quen với toán đã góp phần giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cho trẻ, từ đó
góp phần hình thành những yếu tố đầu tiền về nhân cách và tâm thế cho trẻ vào
lớp 1. Là giáo viên mầm non, ngoài việc quan tâm và nhiệt tình chăm sóc giáo
dục trẻ, tôi còn dành nhiều thời gian, nghiên cứu học hỏi để có những sáng tạo
riêng cho hoạt động làm quen với toán giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách tích
cực, hứng thú. Chính vì vậy tôi đã lựa chọn đề tài “ Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực, hứng thú học tốt môn toán”.
Mục đích nghiên cứu: Với đề tài nghiên cứu này bản thân tôi mong muốn
góp một phần nhỏ để giúp trẻ tích cực hứng thú và học tốt môn toán cũng như
giúp giáo viên có nhiều hình thức mới lạ đưa vào bài dạy một cách linh hoạt và
sáng tạo hơn .
Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực hứng
thú học tốt môn toán.
Phương pháp nghiên cứu :
- Phương pháp điều tra, khảo sát, thống kê thực tế.
5
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
- Nghiên cứu tâm sing lý của trẻ 5-6 tuổi và tình hình thực tế của lớp mình
phụ trách.
- Nghiên cứu tài liệu bồi dưỡng hè, bồi dưỡng thường xuyên qua các buổi
chuyên đề hội giảng.
- Nghiên cứu qua tạp trí giáo dục mầm non và các tài liệu có liên quan đến
nội dung và đề tài ngiên cứu.
được ngay. Không tạo cơ hội cho trẻ tư duy giải quyết tình huống mâu thuẫn xảy
ra trong hoạt động.
- Khi thực hiện bản thân tôi cũng đã đưa các nội dung giáo dục tích hợp
khác vào tiết dạy song còn rất sơ sài, gò bó chưa phù hợp. Về đồ dùng giảng dạy
đôi khi còn chưa hợp lý nên sự thu hút trẻ vào giờ học còn kém dẫn đến kết quả
đạt được trong hoạt động làm quen với toán chưa được cao.
- Chỉ sử dụng hình thức dạy cá nhân khi trẻ không nắm được kiến thức và
thường sử dụng các biện pháp đơn điệu không kích thích được tính tích cực
nhận thức của trẻ.
2.3. Điều tra thực trạng.
Qua thực tế là giáo viên giảng dạy trực tiếp tại lớp, tôi nhận thấy đặc điểm đặc
trưng của trẻ mầm non là rất dễ nhớ nhưng lại mau quên. Tuy được làm quen
với toán ở các độ tuổi 3 – 4 tuổi; 4-5 tuổi trẻ đã có kỹ năng sơ đẳng về toán
song vẫn còn chậm. Nếu như không có những phương pháp hay và hình thức tổ
chức sáng tạo để giảng dạy thì nhận thức của trẻ sẽ không cao. Vì thế ngay từ
đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng trẻ tại lớp tôi nhằm mục đích
kiểm tra chất lượng thực tế của trẻ và có cơ sở để xây dựng kế hoạch nâng cao
chất lượng cho trẻ làm quen với toán tại lớp mình.
* Kết quả khảo sát khi chưa áp dụng các biện pháp thực hiện, cụ thể như sau:
Tháng 9/ 2014.
Tổng số trẻ
Tốt
Số trẻ
Tỷ lệ%
Khá
Số trẻ
cực nhận thức mang tính cá nhân” ở một số trẻ tích cực nhận thức cao, ở một
góc khác thấp hơn. Do đó tôi đã áp dụng các biện pháp khác nhau để phát triển
tính tích cực nhận thức ở trẻ. Để tăng tính tích cực nhận thức của tất cả trẻ và
từng cá nhân trẻ bằng cách:
3.1. Lựa chọn, nghiên cứu tài liệu có liên quan đến hoạt động làm quen
với toán.
- Đây là một bước quan trọng do đó tôi đã giành nhiều thời gian để tìm hiều
những kiến thức có liên quan đến hoạt động làm quen với toán như: Nội dung,
các thuật ngữ đặc trưng của hoạt động để có thể truyền thụ kiến thức tới trẻ một
các chính xác, hứng thú và dễ hiểu nhất.
- Kết hợp với bạn bè đồng nghiệp, tổ chuyên môn trong nhà trường để
cùng nhau ngồi lại trao đổi kinh nghiệm, học hỏi những ý tưởng sáng tạo của
bạn trong cách tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với toán.
3.2. Tạo cơ hội cho trẻ được tiếp cận với các thuật ngữ toán ở tất cả các
hoạt động, ở mọi lúc – mọi nơi.
Đối với trẻ mầm non đang ở trong giai đoạn hình thành và phát triển ngôn
ngữ do đó trẻ còn hạn chế về vốn từ, cách biểu đạt suy nghĩ chưa mạch lạc và
chính xác. Hơn nữa trong hoạt động làm quen với toán thì thuật ngữ toán đòi hỏi
tính chính xác cao do đó đòi hỏi người giáo viên phải nắm chắc kiến thức,
phương pháp trong hoạt động làm quen với toán, truyền thụ những thuật ngữ
toán cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi, mỗi ngày cung cấp một ít theo phương pháp
kiến tha mồi thì trẻ sẽ nhớ và nhận thức đúng từ, đúng nghĩa các thuật ngữ toán
từ đó chất lượng trên trẻ mới được nâng lên.
Ví dụ: Trong giờ hoạt động ngoài trời khi tập hợp trẻ tôi nêu ra yêu cầu:
Các bạn nam đứng ở phía trái của cô, các bạn nữ đứng ở phía phải của cô. Điều
này sẽ giúp trẻ tư duy, xác định được các phía của đối tượng khác một cách
chính xác.
8
9
Ví dụ: Những mảng tranh phù hợp với từng chủ đề: Như chủ đề thực vật
tôi sưu tầm tranh ảnh về các loại cây, quả, hoa từ những tạp chí, sách báo cũ để
trang trí theo những bố cục hình học, số lượng tương ứng đề tài trẻ đang học.
Ngoài ra tôi còn chú trọng đến trang trí các góc tuyên truyền ở ngoài lớp.
Tôi dùng các mảng tường trống để trang trí những các hình ảnh, kết hợp các số
để trẻ có thể hiểu ngay đó là nhóm đồ dùng gì? Có số lượng là bao nhiêu?
Trong nhưng giờ nghỉ trưa tôi kết hợp với một số chị em đồng nghiệp cùng
tư duy, tìm tòi những mẫu đồ dùng phục vụ cho hoạt động cho trẻ làm quen với
toán sao cho đồ dùng vừa đảm bảo phong phú về chủng loại, mẫu mã, vừa bên,
đẹp, tận dụng từ những nguyên vật liệu rẻ tiền nhưng lại có giá trị sử dụng cao.
Ví dụ: Trong chủ đề động vật tôi sử dụng những hộp sữa Fistsi và xốp màu
vụn để làm những chú thỏ. Hay tôi sử dụng những quả bóng nhựa đã cũ và hỏng
để bồi lại thành những con lật đật đáng yêu và ngộ nghĩnh.
Tôi sử dụng những vỏ chai lavi trang trí thêm các họa tiết và con số từ 1
đến 10 để cho trẻ nhận biết.
10
Tôi nghiên cứu và làm những miếng ghép từ những thanh tre nứa có phun
màu sắc để trẻ xếp và đặt số tương ứng theo yêu cầu của cô.
Qua gần 3 tháng thực hiện lớp tôi có đầy đủ những bộ đồ dùng cho trẻ làm
quen với toán cho cả cô và trẻ có giá trị sử dụng và mang lại hiệu quả cao không
chỉ trong bộ môn làm quen với toán mà trong các hoạt động khác.
3.4. Lồng ghép, tích hợp hoạt động làm quen với toán trong các hoạt
toàn bộ quá trình thực hiện nhiệm vụ.
- Tôi tạo điều kiện cho trẻ tự nhận xét, nêu lên sự nhận thức của mình sau
khi trẻ đã được quan sát và hoạt động với đồ vật. Còn cô giáo chỉ là người gợi
mở hướng dẫn trẻ.
- Cần chú ý đến phương pháp nêu câu hỏi nhằm đạt kết quả cao trong việc
tổ chức hướng dẫn trẻ phân tích, tìm kiếm và phát hiện dẫn dắt trẻ đi đến khái
quát những vấn đề cần lĩnh hội.
Ví dụ: + Câu hỏi dựa trên sự tự giác và trí nhớ tái tạo của trẻ:
+ Con vừa làm nhiệm vụ gì?.
+ Câu hỏi tái tạo có nhận thức: Số hoa sẽ là bao nhiêu nếu thêm 1
bông? Làm thế nào để biết số lượng của 2 hình = nhau? Làm thế nào để biết
băng giấy này dài hơn hay ngắn hơn băng giấy kia ?.
+ Câu hỏi sáng tạo có nhận thức: Làm thế nào để số lượng 2 nhóm đối
tượng trở lên bằng nhau hay nhiều hơn, ít hơn nhau 1 hay là 2 .
+ Tôi sử dụng những câu hỏi cụ thể, rõ ràng, có lôgíc, ngắn gọn, dễ hiểu
đối với trẻ
12
+ Câu hỏi đa dạng về hình thức (Cùng 1 nội dung câu hỏi nhưng có nhiều
cách đặt câu hỏi khác nhau).
+ Hệ thống câu hỏi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp.
+ Số lượng câu hỏi vừa đủ, không nên nhiều quá sao cho đạt mục đích yêu
cầu bài học.
+ Nên sử dụng các câu hỏi theo hướng mở.
- Cô khuyến khích trẻ tự tin đặt những câu hỏi, những thắc mắc, diễn tả và chia
sẻ ý tưởng của chúng mà không sợ bị chê cười" Cho trẻ đố nhau; Còn cách nào khác
nữa?.
Và một trong các yếu tố khuyễn khích trẻ hoạt động tích cực nhất đó là lời
nhận xét động viên của cô giáo. Khi trẻ có câu trả lời đúng, ngắn gọn tôi thường
- Chơi xây dựng lắp ghép:
+ Tháp nào cao nhất? Thấp hơn? Thấp nhất?
+ Bao nhiêu khối gỗ - gạch mới xây được tháp cao như thế?
+ Thi xây tháp nhanh nhất với 5 viên gạch
- Đồng thời tôi tích cực đưa các trò chơi trong chương trình kidsmart như
"Đi tìm kho báu". " ngôi nhà ước mơ của em"… Bằng các trò chơi như vậy trẻ
rất hứng thú, tiếp thu kiến thức 1 cách tự nhiên trẻ không biết mình đang học.
Nhưng cái chính là cô đã đạt được mục đích yêu cầu dạy học thông qua trò chơi.
- Lồng ghép tích hợp trong các hoạt động như hoạt động tạo hình: Vẽ
những con vật bé thích; hoạt động văn học: có tổng tất cả bao nhiêu nhân vật
trong truyện?....
3.5. Phối hợp với phụ huynh để nâng cao chất lượng trong hoạt động
cho trẻ làm quen với toán.
Tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh biết được tầm quan trọng của
việc cho trẻ làm quen với toán, để thống nhất các biện pháp dạy trẻ ở nhà, nhất
là đối với những trẻ còn hạn chế về nhận thức: Sử dụng hệ thống các câu hỏi có
liên quan đến các sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ có liên quan đến hoạt động
làm quen với toán nhằm thu hút sự quan tâm chú ý của trẻ, giúp trẻ có những
kiến thức toán học tốt hơn:
VD: + Lúc ngủ dậy:
- Sáng rồi à? Mấy giờ rồi?
- Quần áo nào mặc trước?
14
- Mặc quần áo như thế nào?
+ Khi tắm rửa: - Hãy chải răng trên, răng dưới
- Khăn mặt bé, khăn tắm to
+ Ở cửa hàng:
- Hộp bánh to hay nhỏ?
4.3. So sánh đối chứng
Tổng
số
Thời gian
Tốt
Khá
Đạt
Không đạt
trẻ
trong
SL
%
SL
%
SL
%
SL
30
6
20
20
66,7
4
13,3 0
0
2/2015
Thông qua số liệu đối chứng ta thấy tỉ lệ trẻ đạt tốt tăng 16.7%, tỉ lệ trẻ khá
tăng 26.7% đặc biệt không còn trẻ không đạt yêu cầu. Nhìn vào kết quả như trên
tôi có thể khẳng định một điều rằng sau khi áp dụng các biện pháp như trên vào
đề tài trẻ lớp tôi rất nhanh nhẹn, hoạt bát, có nhiều kỹ năng trong toán học và
kiến thức của bộ môn này. Với kết quả trên không chỉ đối với trẻ mà cũng khiến
bản thân tôi từ đây càng nắm chắc hơn về phương pháp giảng dạy và truyền thụ
kiến thức hiệu quả nhất cho trẻ, lôi cuốn thu hút hấp dẫn trẻ mà nhẹ nhàng thoải
mái, phát huy được hết tính tích cực của trẻ mà không có sự gò bó. Đặc biệt là
nâng cao được kỹ năng trong làm quen với toán như: Đếm, so sánh, thêm bớt,
chia tách, xếp theo quy tắc......
5. Bài học kinh nghiệm
Như vậy, qua quá trình cho trẻ làm quen với toán bản thân tôi đã rút ra
những kinh nghiệm quý báu đó là:
- Cần chú ý đến việc cho trẻ nắm chắc được phương pháp (cách thức) của
hoạt động làm quen với toán. Cần trang bị cho trẻ các phương pháp họat động
thúc đẩy sự phát triển tính tích cực nhận thức có ý nghĩa vô cùng quan trọng.
Chính vì vậy việc tạo sự hứng thú cho trẻ với hoạt động làm quen với toán ở trẻ
phụ thuộc trực tiếp vào phương tiện dạy học được sử dụng, việc vận dụng kiến
thức toán học vào các hoạt động. Hoạt động cá nhân với từng trẻ là rất cần thiết,
16
1. Kết luận.
Có thể khẳng định rằng qua việc áp dụng đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6
tuổi tích cực, hứng thú học tốt môn toán” và với các biện pháp thực hiện như
trên tôi đã đánh giá được tình hình thực tế về chất lượng làm quen với toán cho
trẻ tại lớp của mình. Sau khi thực hiện đề tài này tôi càng thấy được bộ môn
Toán là một môn học quan trọng có ý nghĩa phát triển tư duy, nhận thức cho trẻ.
Chúng ta cũng biết rằng đối với trẻ lứa tuổi mầm non thì phát triển tư duy và
đặc biệt tư duy logic cho trẻ là rất quan trọng mà để phát triển được tư duy cho
trẻ thì chúng ta phải có đầu tư, đầu tư từ năng lực của bản thân, đầu tư cơ sở vật
chất và đầu tư bồi dưỡng cho trẻ để trẻ có điều kiện, có hứng thú và tích cực
khám phá, tìm tòi và có kiến thức về môn Toán. Chúng ta đã và đang cung cấp
dạy cho trẻ muôn vàn những kiến thức vô giá nhưng hãy mang lại những gì hay
nhất, phong phú nhất cho trẻ đến gần với toán hơn.
2. Khuyến nghị
Để tạo cơ hội cho trẻ được hứng thú, tích cực trong hoạt động với toán tôi xin
đề xuất một số ý kiến sau:
- Đề nghị các cấp lãnh đạo quan tâm, đầu tư hơn nữa về cơ sở vật chất, trang
thiết bị đồ dùng dạy học nói chung và đồ dùng phục vụ hoạt động làm quen với
toán nói riêng .
- Đề nghị nhà trường thường xuyên tổ chức các buổi chuyên đề, ngoại khóa
về toán để bồi dưỡng thêm về trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên.
Trên đây là một số kinh nghiệm trong việc thực hiện tạo sự hứng thú trong
hoạt động cho trẻ làm quen với Toán nhằm hình thành tính tích cực trong quá
trình học Toán cho trẻ 5 - 6 tuổi. Rất mong được sự góp ý của cấp trên và đồng
nghiệp!.
Tôi xin chân thành cảm ơn!.
18
20