MỤC LỤC
Phần I: Đặt vấn đề

1

Phần II: Nội dung

2

I. Cơ sở lý luận

2

1. Khái niệm về hình thức tổ chức dạy học
2. Dạy học theo định hướng phát triển năng lực
II. Thực trạng của vấn đề

3

III. Nhận thức mới

4

IV. Các giải pháp thực hiện

4

1. PTNL học sinh qua hình tổ chức dạy học trong giờ chính khóa .

5



79

Tham quan học tập tại quê Bác và khu di tích lịch sử Truông Bồn

80

Tham quan học tập tại nhà truyền thống địa phương.

81

V. Kết quả thực hiện

82

VI. Bài học kinh nghiệm
Phần III. Kết luận
Tài liệu tham khảo
Trong bản SKKN này có lồng ghép một số video, vì thế tác giả có nộp kèm
theo một bản bằng đĩa CD. Khi chấm kính mong hội đồng chấm xem thêm bản
video để bản SKKN tường minh hơn.
1


PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong năm học qua, việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng
phát triển năng lực người học đang là vấn đề được quan tâm hàng đầu trong công
tác dạy học. Ở môn Lịch sử vấn đề này lại càng coi trọng. Mối quan tâm lớn nhất
đối với những người trực tiếp giảng dạy Lịch sử ở nhà trường phổ thông là làm thế
nào để phát triển toàn diện năng lực, phẩm chất người học, phát huy tính chủ động

cụ thể, nó phản ánh quy mô, địa điểm và thành phần của học sinh tham gia vào đơn
vị nội dung dạy học đó. Tức là vị trí, bố trí không gian dạy học, số lượng học sinh
có mặt trong một bài học
Hình thức tổ chức dạy học khác nhau chủ yếu tuỳ theo mối quan hệ giữa việc
dạy học có tính tập thể hay tính cá nhân, vào mức độ tính tự lực nhận thức của HS,
sự chỉ đạo chuyên biệt của GV, chế độ làm việc, thành phần HS, địa điểm và thời
gian học tập.
Hình thức tổ chức dạy học có quan hệ chặt chẽ với các thành tố khác của quá
trình DH như: mục đích và nhiệm vụ dạy học, phương pháp và phương tiện dạy
học, thầy với hoạt động dạy, trò với hoạt động học, kết quả dạy học…
Căn cứ vào địa điểm diễn ra quá trình dạy học có: hình thức dạy học trên lớp
và hình thức dạy học ngoài lớp.
Hình thức dạy học trên lớp (giờ chính khóa): Những bài học, những hoạt động
được ghi cụ thể trong chương trình, trong kế hoạch, có tính chất bắt buộc đối với
hoc sinh
Hình thức dạy học ngoài lớp (giờ ngoại khóa): Những hoạt động không
được ghi trong chương trình, kế hoạch, không có tính chất bắt
buộc, là sự tự nguyện của học sinh
2. Dạy học theo định hướng phát triển năng lực
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học
theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến
thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ
máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để
người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực. Chuyển từ
học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt
động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ
thông tin và truyền thông trong dạy và học”.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, Bộ Giáo dục đã ban hành nhiều văn bản,
chỉ thị chỉ đạo việc đổi mới; tổ chức công tác tập huấn bồi dưỡng cán bộ quản lí,

phẩm của nhóm hay nhất.
Năng lực giao tiếp: HS sử dụng được ngôn ngữ lịch sử để trình bày một
nội dung kiến thức; Sử dụng ngôn ngữ để để biểu cảm và tái hiện cảm xúc lịch
sử.
Năng lực hợp tác: HS làm việc theo nhóm, tập thể để giải quyết một
nhiệm vụ học tập; chia sẻ thông tin lịch sử.
Năng lực sử dụng ngôn ngữ: Sử dụng ngôn ngữ thuyết trình trước lớp.
Năng lực tính toán: Sử dụng thống kê toán học để vẽ sơ đồ tư duy
* Năng lực chuyên biệt:
Một là: tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử.
Hai là: năng lực thực hành bộ môn lịch sử.
Ba là: xác định, giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động giữa các sự kiện, hiện
tượng lịch sử với nhau .
Bốn là: so sánh, phân tích, phản biện, khái quát hóa.
Năm là: nhận xét, đánh giá rút ra bài học lịch sử từ những sự kiện, hiện tượng, ,
nhân vật, vấn đề lịch sử.
4


Sáu là: vận dụng, liên hệ kiến thức lịch sử đã học để giải quyết những vấn đề thực
tiễn đặt ra …..
Bảy là: thông qua sử dụng ngôn ngữ lịch sử thể hiện chính kiến của mình về các
vấn đề lịch sử.
Giáo dục “chú trọng phát triển năng lực người học” là nhằm tạo ra những
con người toàn diện có phẩm chất năng lực cần thiết như trung thực, nhân văn, tự
do sáng tạo, có hoài bão và lí tưởng phục vụ Tổ quốc, cộng đồng; đồng thời phát
huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân, làm chủ bản thân, làm
chủ đất nước và làm chủ xã hội; có hiểu hiết và kĩ năng cơ bản để sống tốt và làm
việc hiệu quả… đạt được mục đích học tập gắn với bốn trụ cột giáo dục của thế kỉ
21: “Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định, học để cùng chung sống”


Việc rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết các tình huống thực tiễn
cho học sinh thông qua khả năng vận dụng tri thức tổng hợp chưa thực sự được
quan tâm.
Đặc biệt ở huyện Anh Sơn chúng tôi, việc đổi mới PPDH theo hướng phát
triển năng lực, phẩm chất người học trong dạy học Lịch sử còn gặp khó khăn nhất
định:
Anh Sơn là cái nôi của cách mạng, trong dòng chảy của lịch sử dân tộc, Đất
và Người Anh Sơn luôn sát cánh trong sự nghiệp chống giặc ngoại xâm, hàn gắn
vết thương chiến tranh, đấu tranh với đói nghèo, lạc hậu để đi lên khẳng định mình.
Hơn thế người Anh Sơn tự hào là có truyền thống hiếu học, khổ học thành tài. Thế
nhưng với quỹ thời gian 8 tiết trên lớp giành cho Lịch sử địa phương trong chương
trình THCS thì việc giúp học sinh tìm hiểu đầy đủ giá trị truyền thống lịch sử chính
quê hương mình là một vấn đề mà GV dạy sử phải suy nghĩ.
Một số GV dạy lịch sử còn coi trọng việc truyền thụ kiến thức, liệt kê những
sụ kiện có trong SGK, ít chú trọng vấn đề bồi dưỡng năng lực, năng khiếu, rèn
luyện kĩ năng sống, kĩ năng giải quyết những vấn đề trong thực tiễn. Do đó, các em
không có cơ hội để rèn kĩ năng tự học, tự nắm bắt và làm chủ kiến thức; chưa có
sự hợp tác, trao đổi, thảo luận cùng nhau trong học tập. Hơn nữa đa số các em chưa
có khả năng giải quyết vấn đề, không tư duy sáng tạo, không có cơ hội thể hiện
năng khiếu, khám phá bản thân và cũng chưa tự tin để nói hay thuyết trình trước
đông người.
Đặc biệt, các em chưa có cơ hội để tham gia các hoạt động học tập trực tiếp
trải nghệm với di tích lịch sử, chưa được khám phá, khai thác các di tích có liên
quan đến nội dung bài học.
Thực tế đó đã dẫn đến việc dạy học môn Lịch sử gần như chưa đạt được mục
tiêu “chú trọng phát triển năng lực, phẩm chất người học”, học sinh chưa có khả
năng vận dụng hiệu quả những điều đã học trên lớp cùng những trải nghiệm để giải
quyết vấn đề thực tiễn cuộc sống đặt ra. Quan trọng hơn là việc dạy học sử chưa
làm học sinh hiểu được nguyên lí: “Lịch sử là thầy dạy cuộc sống” (Xi xê - rông),

Đánh giá kết quả học tập của học sinh: Tiêu chí đánh giá dựa vào năng
lực đầu ra, có tính đến sự tiến bộ trong quá trình học tập, chú trọng khả năng
vận dụng trong các tình huống thực tiễn.
IV. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN.
1. PTNL học sinh qua hình thức tổ chức dạy học trong giờ chính khóa.
1.1. Các bước thực hiện một bài PTNL học sinh trong giờ chính khóa.
Bước 1 : Xác định vị trí của bài trong khóa trình để có nội dung, phương pháp
dạy học phù hợp.
Bước 2: Xác định mục tiêu bài học, bao gồm mục tiêu về kiến thức, kĩ
năng; thái độ, và các năng lực cần hướng tới. Không phải bài nào, tiết nào trong
chương trình chính khóa cũng cần hình thành tất cả các năng lực mà tùy vào từng
bài, từng tiết để xác định năng lực hướng tới. Theo tôi để có thể hình thành phát
triển một cách đầy đủ các năng lực mà bộ môn yêu cầu thì dạng bài ôn tập, tổng
kết, làm bài tập là sự lựa chọn tối ưu nhất.
Bước 3: Xác định các hình thức dạy học có thể áp dụng để đạt được mục
tiêu bài học. Tùy theo mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể mà có
những hình thức tổ chức thích hợp như học cả lớp, cá nhân, học nhóm; học trong

7


lớp, học ở ngoài lớp…Đối với dạng bài ôn tập, làm bài tập thì nên tổ chức các
phần chơi giữa các nhóm
Bước 4: Chuẩn bị. Đây là bước quan trọng quyết định sự thành công của
bài dạy. Xác định được điều đó nên tôi rất dụng công trong chuẩn bị. Tôi chia học
sinh trong lớp thành 3 nhóm, nhiệm vụ của các nhóm là tự tìm tòi, khám phá, phát
hiện, luyện tập, khái quát và xử lý thông tin lịch sử…Từ đó chủ động nắm bắt và
làm chủ kiến thức, chiếm lĩnh nguồn tri thức mà thẩy cô muốn truyền thụ. Cụ thể:
* Đối với GV:
- Thiết kế tiến trình bài học.



Hoạt động 4: có tên gọi “Năng khiếu hội họa”. Từ những bức tranh đã vẽ
chi tiết về sự kiện, nhân vật lịch sử theo trí tưởng tưởng (mỗi nhóm chọn 1 bài vẽ
đẹp nhất để chấm theo hình thức chéo nhau). Cử 1 thành viên trình bày ý tưởng.
Hoạt động 5: Các nhóm thể hiện phần “Đóng vai”: qua tiểu phẩm đã dàn
dựng, có nội dung về một câu chuyện lịch sử, nhân vật lịch sử đã học
1.2. Ví dụ, Tiết 28: Làm bài tập lịch sử - Lịch sử 6
I. Vị trí bài học: Phần lịch sử Việt Nam đã học nhưng chưa có tiết bài tập
lịch sử nào. Chính vì vậy, ở tiết này phải củng cố, hệ thống kiến thức lịch sử từ
thời kì dựng nước Văn Lang, Âu Lạc và cuộc đáu tranh giành độc lập, tương ứng
phần chương II, III – Lịch sử 6. Từ đó tôi đặt đề cho bài là: Nước Văn Lang Âu
Lạc và cuộc đấu tranh giành độc lập.
. II. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức:
- Nắm được kiến thức cơ bản về nước Văn Lang, Âu Lạc (thời gian thành
lập, địa điểm, tổ chức nhà nước, đời sống vật chất tinh thần..), Thành Cổ Loa, cuộc
kháng chiến quân Triệu Đà.
- Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhan
dân ta rất thâm độc, tàn bạo. Không chịu kiếp sống nô lệ nhân dân ta đã liên tục
nổi dậy đấu tranh, tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Bí,
Triệu Quang Phục, Mai Thúc Loan, Phùng Hưng.
2. Tư tưởng:
Làm cho HS nhận thức sâu sắc về tinh thần đấu tranh bền bỉ vì độc lập của
đát nước, ý thức vươn lên bảo vệ nền văn hóa dân tộc.
3. Kỹ năng: Bồi dưỡng kĩ năng thống kê sự kiện theo thời gian.
4. Các năng lực cần hướng tới: Gồm tất cả các năng lực chung và năng lực
chuyên biệt như: Năng lực tự học, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực
sử dụng ngôn ngữ, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản lí, năng lực hợp
tác và năng lực tính toán; Tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử; thực hành

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Kiểm tra sự chuẩn bị của các nhóm qua các sản - Các nhóm thảo luận chọn câu
phẩm.
hỏi.
Hoạt động 1: Cả nhóm sẽ khởi động với phần

- Thống nhất ý kiến và bắt đầu
“ Đố bạn”. Trên cơ sở các câu hỏi (bài tập) đã “ Đố bạn”.
chuẩn bị, mỗi nhóm sẽ chọn 3 câu hỏi cho nhóm
kia trả lời: nhóm 1 hỏi và cho điểm cho nhóm 2,
nhóm 2 hỏi và cho điểm cho nhóm 3, nhóm 3
hỏi và cho điểm nhóm 1. Trả lời đúng 1 câu
được 10 điểm

10


11


Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Hoạt động 2: có tên gọi “Vượt chướng ngại
vật” . GV chuẩn bị 3 gói câu hỏi, mỗi gói có 4
câu (thể hiện sự phát triển năng lực). Mỗi nhóm

Bác Hồ khẳng định công lao dựng nước của các vua Hùng rất to lớn! Dân tộc
ta luôn luôn phải đấu tranh chống những tên giặc ngoại xâm, để bảo vệ đất các thế
hệ người Việt Nam đã phải đổ mồ hôi, nước mắt và cả xương máu. Bởi vậy, “Bác
cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”! Đấy là bổn phận, là tình cảm, là trách nhiệm
và nghĩa vụ thiêng liêng của tất cả những ai mang dòng máu Lạc Hồng. Đấy là lẽ
đương nhiên, là điều tất yếu.
Câu 4: Dựa vào sơ đồ khu di tích thành Cổ Loa em hãy mô tả cấu trúc của thành?
(yêu cầu HS mô tả được như SGK)
* Gói câu hỏi số 2:
Câu 1:
Trâm vàng áo giáp guốc ngà
Cưỡi voi xông trận thật là oai phong
Đáp án: Bà Triệu (Triệu Thị Trinh)
Câu 2:
Quốc gia Âu Lạc vang danh
Hỏi ai dựng nước xây thành Cổ Loa?
Đáp án: Thục Phán An Dương Vương
Câu 3:
Theo em sau hơn 1000 năm bị đô hộ nhân dân ta vẫn giữ được nét sinh hoạt
văn hóa nào? Vì sao? Chúng ta phải làm gì để góp phần gìn giữ và phát triển nét
sinh hoạt văn hóa đó
Đáp án: Nhân dân ta vẫn giữ tiếng nói, chữ viết của dân tộc, các phong tục
tập quán như: ăn trầu, nhuộm răng, làm bánh chưng, bánh giày, thờ cúng tổ tiên.
Vì: các phong tục tập quán đó có từ lâu, ăn sâu vào tiềm thức mỗi người
dân, trở thành bản sắc văn hóa dân tộc, có sức sống bất diệt. Do có lòng yêu nước,
ý thức vươn lên bảo vệ nền văn hóa dân tộc.

13




Cao

* Gói câu hỏi số 3:
Câu 1 :
Quân Lương khiếp vía chạy dài
Khởi nghĩa thắng lợi do ai đứng đầu
Đáp án: Lý Bí
Câu 2:
Em hãy đọc câu ca dao nói về ngày Giỗ tổ Hùng vương hàng năm ở nước
ta? Theo em sự kiện này có ý nghĩa gì ?
Đáp án: Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba.
Ý nghĩa: Là một lễ hội lớn mang tầm vóc quốc gia ở Việt Nam, tưởng nhớ
và tỏ lòng biết ơn công lao lập nước của các vua Hùng, những vị vua đầu tiên của
dân tộc.
Câu 3: Nêu nguyên nhân thất bại của An Dương Vương? Theo em sự thất
bại của An Dương Vương để lại cho đời sau bài học gì? Do An Dương Vương chủ
quan, thiếu cảnh giác, nội bộ mất đoàn kết.
Thất bại của An Dương Vương chính là một bài học kinh nghiệm lớn lao
trong việc bảo vệ quyền độc lập tự chủ của dân tộc, nhắc nhở chúng ta phải luôn
cảnh giác cao trước mọi thế lực thù địch để bảo vệ quê hương đất nước, bảo vệ
hạnh phúc gia đình.
14


Câu 4: Thành Cổ Loa được xây dựng theo hình gi? Ở đâu? Em có nhận xét
gì về việc xây dựng thành Cổ Loa vào thế kỉ III – II TCN ở Âu Lạc?
Đáp án: Thành được xây theo hình trôn ốc, ở Phong Khê. Đây là công trình
kiến trúc quân sự độc đáo, lợi hại, sáng tạo và kiên cố; thể hiện tài năng sáng tạo và


Hình 7, 8

Hình 9:
16


Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Hoạt động 4: có tên gọi “Năng khiếu hội họa”. Từ
những bức tranh đã vẽ chi tiết về sự kiện, nhân vật lịch
sử theo trí tưởng tưởng (mỗi nhóm chọn 1 bài vẽ đẹp
nhất để chấm theo hình thức chéo nhau). Cử 1 thành
viên trình bày ý tưởng.

- Các nhóm chọn một
sản phẩm ưng ý nhất để
thể hiện “Năng khiếu
hội họa” của mình.

Hoạt động 5: Các nhóm thể hiện phần “Đóng vai”:
qua tiểu phẩm đã dàn dựng, có nội dung về một câu
Lần lượt các nhóm thể
chuyện lịch sử, nhân vật lịch sử đã học
hiện tiểu phẩm.

3. Củng cố và dặn dò.
1. Vẽ sơ đồ tư duy tóm tắt nội dung chủ đề đã học?

sinh khi được áp dụng vào quá trình dạy học môn Lịch sử ở bậc THCS.
Hoạt động ngoại khoá mang tính chất tổng hợp, làm phong phú sâu sắc
những kiến thức lịch sử, điều mà giáo viên và học sinh rất khó thực hiện trong giờ
chính khoá do hạn chế về điều kiện và thời gian giảng dạy. Ví dụ, để làm rõ truyền
thống của QĐNDVN, người dạy không thể đề cập đến đầy đủ về sự ra đời, quá
trình phát triển của nó; Làm sáng tỏ truyền thống quê hương làng xã, tìm hiểu cuộc
đời sự nghiệp của các nhân vật lịch sử điển hình, của các vị lão thành cách mạng…
Những thao tác này khó có thể thực hiện được trong giờ chính khoá.
Ngoại khoá trong dạy học lịch sử cho phép người dạy khắc phục được
những bất cập trong chương trình giữa thời gian cho phép và khối lượng kiến thức
cần phải truyền đạt; có thể mở rộng và đào sâu những nội dung quan trọng, bổ
sung những vấn đề chưa được đặt ra trong chương trình chính khoá.
Hoạt động ngoại khóa góp phần giáo dục tính tổ chức, tính kế hoạch, tinh
thần làm chủ và hợp tác trên cơ sở những hoạt động thực tế. Ngoại khóa được thực
hiện cơ bản dựa trên sự tự nguyện, tự giác của HS nên các em nỗ lực hết mình giải
quyết vấn đề đặt ra. Học sinh được tự mình nghiên cứu, tự mình tìm hiểu vấn đề và
tranh luận với bạn bè trong sự cân nhắc kĩ càng Đó là điều kiện để phát triển khả
năng, năng lực sẵn có của học sinh. Qua ngoại khóa, học sinh có điều kiện tự làm,
phát huy khả năng sáng tạo, tự tin ở mình, có thể dám nghĩ, dám làm.
Qua hoạt động ngoại khóa lịch sử, học sinh rèn luyện một số kĩ năng như:
tập nghiên cứu vấn đề, thuyết minh trình bày trước đám đông, tập sử dụng các
công cụ, thiết bị thường gặp trong đời sống những máy móc từ đơn giản đến hiện
đại. Qua đó sẽ nảy nở ở học sinh tình cảm nghề nghiệp và bước đầu có ý thức về
nghề nghiệp mà các em chọn trong tương lai.
Đặc biệt hoạt động ngoại khóa tham quan tại các di tích lịch sử tạo điều kiện
cho HS tích cực tham gia các hoạt động học tập trực tiếp trải nghiệm, HS được
khám phá, khai thác di tích có liên quan đến nội dung bài học, giúp các em vừa có
những hiểu biết về di tích, vừa hiểu sâu sắc về nội dung bài học, từ đó các em trân
trọng và giữ gìn phát huy được các giá trị của di tích lịch sử.
Hoạt động ngoại khoá trong dạy học lịch sử, không chỉ góp phần nâng cao

Chủ đề ngoại khóa về lịch sử Huyện Anh Sơn:
Chủ đề
Tìm hiểu lịch sử Đảng bộ Huyện Anh Sơn

Thời gian
Dịp kỉ niệm ngày thành lập Huyện

Tìm hiểu về quê hương và sự nghiệp cách Kỉ niệm 120 năm ngày sinh đồng
mạng của đồng chí Phan Thái Ất
chí Phan Thái Ất
Truyền thống Làng Đỏ Yên Phúc

Dịp kỉ niệm ngày thành lập xã

Tìm hiểu các di tích văn hóa Huyện Anh Chọn thời điểm thích hợp trong
Sơn: Hiệu Yên Xuân, Đền Cửa Lũy…
năm học
Chủ đề ngoại khóa theo các ngày lễ lớn của dân tộc:
Chủ đề

Thời gian

Tìm hiểu 70 năm ngày thành lập quân đội nhân dân Việt
Nam và 25 năm ngày Hội QPTD

22/12

Truyền thống 85 năm ngày thành lập Đảng

3/2

hơn và thảo luận nhiều hơn”.
Để đạt được mục tiêu trên chúng tôi đã đề xuất với Ban giám hiệu nhà
trường và phối hợp với những tổ chức trong trường để có thời gian và không gian
tổ chức ngoại khoá hợp lý.
Ngoại khóa lịch sử có nhiều hình thức như đọc sách, kể chuyện, nói chuyện
lịch sử, trao đổi thảo luận, tổ chức Câu lạc bộ, tham quan di tích, bảo tàng… Trong
phạm vi đề tài này, vào các buổi ngoại khóa tôi thường chọn một số hình thức tập
trung chủ yếu là tổ chức Câu lạc bộ và tham quan học tập tại di tích lịch sử, nhà
truyền thống.

Tham quan học tập tại Quê Bác

CLB về Phan Thái Ất

Về phương pháp tôi đã kết hợp các phương pháp khơi gợi tính tích cực của
học sinh. Cụ thể tôi đã sử dụng các phương pháp dạy học: Trả tác phẩm về cho học
sinh. Ở mỗi chủ đề được chọn, tôi chia học sinh thành các đội chơi, đặt tên cho các
đội, mỗi cái tên của các đội là một địa danh đáng tự hào của quê hương Anh Sơn
như Yên Xuân - vang danh sử sách bởi địa chỉ đỏ Hiệu Yên Xuân, Yên Phúc - làng
Đỏ anh hùng hay Kim Nhan - đỉnh núi cao nhất huyện. Để các đội luyện tập hiệu
quả thì mỗi đội chơi lại được chia thành các nhóm, bao gồm:
23


Nhóm Hội thảo, có nhiệm vụ xây dựng các ngân hàng câu hỏi và đáp án
Nhóm Kịch, có nhiệm vụ dàn dựng tiểu phẩm, hoạt cảnh về sự kiện, nhân
vật lịch sử theo chủ đề.
Nhóm Đạo cụ, có nhiệm vụ chuẩn bị phục trang, trang trí cho buổi ngoại khóa;
Nhóm viết, có nhiệm vụ viết bài hùng biện, cảm tưởng…theo chủ đề
Với cách làm đó, đòi hỏi các em phải tự tìm kiếm kiến thức thông qua tài



- Giới thiệu về đội chơi, trình bày về truyền thống của quê hương, của nhân vật, nét
điển hình của chủ đề được chọn trong buổi ngoại khóa...(5 phút);
- Các đội chơi bắt thăm gói câu hỏi để trả lời, ra câu hỏi đố nhau giữa các đội…
- Một số hoạt cảnh, tiểu phẩm dàn dựng dựa trên các tài liệu về các nhân vật lịch
sử, tấm gương anh hùng hi sinh vì Tổ quốc trong các cuộc kháng chiến.
- Lời kết: Được thể hiện bằng bài cảm tưởng hoặc 1 tiết mục văn nghệ (5 phút)
Phần III: Tổng kết (10 phút)
- Trao thưởng.
- Đánh giá, rút kinh nghiệm.
Tuy nhiên tùy vào nội dung chủ đề, phạm vi ảnh hưởng và quy mô buổi ngoại khóa
để xây dựng chương trình và nội dung với lượng thời gian phù hợp. Tiến trình này
chỉ là một gợi ý chung.
* Tiến trình một buổi ngoại khóa theo hình thức tổ chức tham quan:
Tham quan có một vị trí quan trọng trong dạy học lịch sử ở trường phổ
thông. Những dấu vết của quá khứ, những hiện vật trưng bày trong bảo tàng không
chỉ cụ thể hóa kiến thức, mà còn để lại một ấn tượng mạnh mẽ nâng cao hứng thú
học tập và rèn luyện khả năng quan sát, phân tích của học sinh.
Vì thế, bên cạnh ngoại khóa hình thức Câu lạc bộ tôi đã phối kết hợp với các
giáo viên trong nhóm, được sự hỗ trợ của Ban giám hiệu nhà trường và đoàn đội tổ
chức cho HS tham quan tại các di tích lịch sử, mở rộng không gian học tập, tạo
điều kiện cho các em trực tiếp trải nghiệm, giúp các em vừa có những hiểu biết về
di tích, vừa hiểu sâu sắc về nội dung bài học, từ đó các em trân trọng và giữ gìn
phát huy được các giá trị của di tích lịch sử.
Để tổ chức cho HS tham quan học tập tại các di tích lịch sử, tôi thường tiến
hành qua các bước như sau:
Bước 1: Xây dựng kế hoạch tham quan trình lên ban giám hiệu nhà trường
và các đoàn cấp trên gồm xác định mục đích, yêu cầu; Địa điểm, thời gian tham
quan; Thành phần tham gia…